Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội phòng giao dịch kim liên

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại ngân, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Hồ Thị Hồng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Quỳnh Trang
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Phân Tích Tài Chính Khách Hàng Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng TMCP Quân Đội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN I. PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu khóa luận tốt nghiệp
• PHẦN II. PHẦN II: NỘI DUNG
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại các Ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái niệm phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.3. Mục tiêu của phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.4. Vai trò của phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.5. Các phương pháp chủ yếu trong phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.5.1. Phương pháp tỷ số
• 1.5.2. Phương pháp so sánh
• 1.5.3. Phương pháp phân tổ
• 1.5.4. Phương pháp Dupont
• 1.5.5. Phương pháp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến kết quả kinh tế
• 1.5.6. Phương pháp cân đối
• 1.5.7. Các phương pháp phân tích khác
• 1.6. Nội dung phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.6.1. Phân tích môi trường và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.6.2. Phân tích tổng quát tình hình tài chính của doanh nghiệp
• 1.6.3. Phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu
• 1.7. Quy trình phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.7.1. Thu thập thông tin và xử lý thông tin
• 1.7.2. Xác định những biểu hiện đặc trưng
• 1.7.3. Phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp
• 1.7.4. Tổng hợp và đề xuất phương án
• 1.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại
• 1.8.1. Nhân tố thuộc về phía ngân hàng
• 1.8.2. Nhân tố từ phía khách hàng
• 1.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI - PHÒNG GIAO DỊCH KIM LIÊN
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.1.1. Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Quân đội
• 2.1.2. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.4. Chức năng nhiệm vụ các phòng ban
• 2.1.5. Vị trí thực tập tại Ngân hàng
• 2.1.6. Tình hình hoạt động kinh doanh tại Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.2. Thực trạng công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.3. Quy trình phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.4. Phương pháp phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.5. Nội dung phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.6. Đánh giá chung công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 2.6.1. Kết quả đạt được
• 2.6.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG III: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI - PHÒNG GIAO DỊCH KIM LIÊN
• 3.1. Định hướng trong việc hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP - Phòng giao dịch Kim Liên
• 3.1.1. Định hướng chung
• 3.1.2. Định hướng hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Phòng giao dịch Kim Liên
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP - Phòng giao dịch Kim Liên
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác tổ chức phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác thu thập và xử lý thông tin
• 3.2.3. Hoàn thiện nội dung phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp
• 3.2.4. Hoàn thiện phương pháp phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp
• 3.2.5. Nâng cao việc đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ Ngân hàng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Nhà nước và đơn vị liên quan
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Quân đội
• 3.3.4. Kiến nghị với doanh nghiệp
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG III
• PHẦN III. PHẦN III: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp MBBank 55 ký tự

Phân tích tài chính là quá trình đánh giá tình hình tài chính hiện tại và quá khứ của doanh nghiệp, hỗ trợ nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác. Nó cung cấp thông tin cho các bên liên quan để dự đoán về tài chính doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định phù hợp. Từ đầu thế kỷ 20, phân tích tài chính đã phát triển mạnh mẽ do nhu cầu quản lý hiệu quả, sự phát triển của hệ thống tài chính và công nghệ thông tin. Đối với ngân hàng TMCP Quân Đội, hoạt động chủ yếu là huy động và cho vay. Để hoạt động hiệu quả, các khoản vay phải an toàn. Phân tích tài chính khách hàng là cơ sở quan trọng để hình thành khoản vay tốt. Qua đó, ngân hàng nắm được tình hình sản xuất kinh doanh, đánh giá khả năng trả nợ và mức độ an toàn của khoản vay.

1.1. Định Nghĩa Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Doanh Nghiệp

Phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu các số liệu tài chính trong kỳ hiện tại với kỳ đã qua. Với mục tiêu cung cấp thông tin tài chính hữu ích cho người ra quyết định, việc phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng, nhất là đối với các quyết định cho vay hay từ chối cho vay, kế hoạch thu nợ… Thông qua các thông tin từ báo cáo tài chính và một số nguồn khác, ngân hàng có thể đánh giá vị thế, tình trạng và kết quả tài chính của doanh nghiệp.

1.2. Tầm Quan Trọng của Phân Tích Tài Chính Khách Hàng MBBank

Hoạt động phân tích tài chính là một khâu quan trọng trong quá trình quản lí doanh nghiệp, làm cơ sở cho việc ra quyết định của các chủ thể như nhà quản lí, nhà đầu tư, cho vay, cơ quan thuế hay đáp ứng yêu cầu của những người muốn có thông tin về tình hình hoạt động của doanh nghiệp như thanh tra, cảnh sát kinh tế, luật sư, người lao động trong doanh nghiệp… để thực hiện công việc của họ tốt hơn.

II. Mục Tiêu Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp Tại MBBank 59 ký tự

Mỗi đối tượng (nhà quản trị, nhà đầu tư, ngân hàng) có mục tiêu khác nhau khi phân tích tài chính. Báo cáo tài chính mang tính lịch sử, vì vậy phân tích tài chính giúp đưa ra quyết định hợp lý dựa trên thông tin quá khứ. Nhà quản trị đánh giá hoạt động kinh doanh, xác định điểm mạnh yếu, dự báo tình hình tài chính, lập kế hoạch đầu tư. Nhà đầu tư thu thập thông tin về thu nhập, đánh giá khả năng sinh lời, rủi ro. Ngân hàng cần đánh giá khả năng trả nợ vay, xem xét luồng tiền, tài sản, vốn chủ sở hữu để đảm bảo khả năng thanh toán nợ và lãi đúng hạn. Ngân hàng thường xem xét tình hình tài chính của khách hàng để trả lời những câu hỏi quan trọng như: khách hàng có đáng tin cậy không? liệu khoản vay có đảm bảo an toàn cho ngân hàng, khách hàng có sử dụng vốn đúng mục đích không, liệu ngân hàng có quyền đối với những tài sản và thu nhập của doanh nghiệp khi khoản vay có vấn đề, liệu ngân hàng có thể thu hồi vốn và lãi với rủi ro và chi phí thấp được không…Do vậy phân tích tài chính khách hàng được xem là cơ sở quan trọng để đưa ra các quyết định trong hoạt động tín dụng của ngân hàng

2.1. Đánh Giá Khả Năng Thanh Toán và Khả Năng Sinh Lời

Mối quan tâm hàng đầu của người phân tích tài chính là đánh giá khả năng xảy ra rủi ro phá sản tác động tới doanh nghiệp mà biểu hiện của nó là khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, khả năng hoạt động cũng như khả năng sinh lãi của doanh nghiệp.Việc tiến hành phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp nhằm mục đích cung cấp những thông tài chính hữu ích trong việc ra quyết định tài chính, quyết định đầu tư, các quyết định tài trợ…đối với các đối tượng cần phân tích; là một trong những cơ sở quan trong để đưa ra các dự báo sát sao về tài chính, tiềm năng tương lai, các biện pháp hạn chế ,phòng ngừa rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng và Vai Trò Của Phân Tích Tài Chính MBBank

Rủi ro tín dụng là các tổn thất phát sinh từ việc khách hàng không trả được đầy đủ cả gốc và lãi của khoản vay hoặc khách hàng thanh toán nợ gốc và lãi không đúng hạn sau khi được cấp khoản tín dụng. Rủi ro tín dụng là loại rủi ro lớn nhất và thường xuyên nhất xảy ra trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Chính vì rủi ro tín dụng là một trong những loại rủi ro lớn nhất mà các NHTM phải đối mặt nên việc phòng ngừa rủi ro có hiệu quả là một trong những yếu tố quan trọng để giúp cho ngân hàng hoạt động an toàn và mang lại lợi nhuận cao.

III. Phương Pháp Phân Tích BCTC Doanh Nghiệp Tại MBBank 55 ký tự

Các phương pháp phân tích chủ yếu bao gồm: phương pháp tỷ số, phương pháp so sánh, phương pháp phân tổ, phương pháp Dupont, phương pháp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, phương pháp cân đối và các phương pháp khác. Phương pháp tỷ số sử dụng các tỷ lệ tài chính để đánh giá hiệu quả hoạt động, khả năng thanh toán, và khả năng sinh lời. Phương pháp so sánh so sánh các chỉ tiêu tài chính giữa các kỳ, giữa các doanh nghiệp, hoặc so sánh với trung bình ngành. Phương pháp phân tổ chia dữ liệu thành các nhóm nhỏ hơn để phân tích chi tiết hơn. Phương pháp Dupont phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu.

3.1. Áp Dụng Phương Pháp Tỷ Số Tài Chính Phân Tích MBBank

Phân tích tỷ số tài chính là một phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp bằng cách tính toán và so sánh các tỷ số được tạo ra từ dữ liệu trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

3.2. Ưu Điểm và Hạn Chế của Các Phương Pháp So Sánh

Phương pháp so sánh là một công cụ quan trọng trong phân tích tài chính doanh nghiệp vì nó cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp so với các doanh nghiệp khác trong ngành hoặc so với chính nó qua các giai đoạn khác nhau.

IV. Nội Dung Phân Tích Tài Chính Doanh Nghiệp MBBank 56 ký tự

Nội dung phân tích bao gồm: phân tích môi trường và chiến lược kinh doanh, phân tích tổng quát tình hình tài chính, và phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu. Phân tích môi trường kinh doanh đánh giá các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến doanh nghiệp, như cạnh tranh, chính sách, và kinh tế. Phân tích chiến lược kinh doanh xem xét mục tiêu và cách thức đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. Phân tích tổng quát tình hình tài chính đánh giá sức khỏe tài chính tổng thể. Phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu tập trung vào các tỷ số quan trọng như khả năng thanh toán, hiệu quả hoạt động, và khả năng sinh lời. Cụ thể là: Phần tích báo cáo tài chính khách hàng doanh nghiệp giúp ngân hàng trả lời các câu hỏi như: doanh nghiệp vay nợ để làm gì? Doanh nghiệp đang nợ bao nhiêu? phương án trả nợ của doanh nghiệp thế nào? Nguồn trả nợ doanh nghiệp từ đâu? Doanh nghiệp kinh doanh trong thời điểm hiện tại có tốt không?… Từ đó ngân hàng cân nhắc, xem xét đưa ra quyết định cho vay vốn.

4.1. Phân Tích Môi Trường Kinh Doanh và Chiến Lược Công Ty

Trước khi đánh giá chi tiết về tình hình tài chính của một công ty, việc phân tích môi trường kinh doanh và chiến lược mà công ty đang theo đuổi là một bước quan trọng. Điều này giúp người phân tích hiểu rõ hơn về các yếu tố bên ngoài và bên trong có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và tiềm năng phát triển của công ty.

4.2. Các Chỉ Tiêu Tài Chính Chủ Yếu Cần Phân Tích Tại MBBank

Khi phân tích tài chính doanh nghiệp, việc tập trung vào các chỉ tiêu tài chính chủ yếu là rất quan trọng để có cái nhìn sâu sắc về sức khỏe tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các chỉ tiêu này thường bao gồm các tỷ số liên quan đến khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động và cấu trúc vốn.

V. Quy Trình Phân Tích Tài Chính Khách Hàng Tại MBBank 58 ký tự

Quy trình bao gồm: thu thập và xử lý thông tin, xác định những biểu hiện đặc trưng, phân tích tài chính, tổng hợp và đề xuất phương án. Thu thập thông tin từ nhiều nguồn, bao gồm báo cáo tài chính, thông tin từ doanh nghiệp, và thông tin từ bên ngoài. Xử lý thông tin để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ. Xác định những biểu hiện đặc trưng để nhận diện các vấn đề và cơ hội tiềm ẩn. Phân tích tài chính sử dụng các phương pháp và công cụ phù hợp để đánh giá tình hình tài chính. Tổng hợp các kết quả phân tích và đưa ra đề xuất phương án.

5.1. Thu Thập và Xử Lý Thông Tin Tài Chính Doanh Nghiệp

Bước đầu tiên trong quy trình phân tích tài chính là thu thập và xử lý thông tin. Thông tin này có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm báo cáo tài chính, hồ sơ tín dụng, và thông tin từ các nguồn bên ngoài.

5.2. Đề Xuất Phương Án Tín Dụng Dựa Trên Phân Tích Tài Chính

Sau khi hoàn thành phân tích tài chính, các chuyên gia sẽ sử dụng thông tin này để đề xuất các phương án tín dụng phù hợp cho khách hàng doanh nghiệp. Các phương án này có thể bao gồm việc cấp vốn vay, tái cấu trúc nợ, hoặc cung cấp các dịch vụ tài chính khác.

VI. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Phân Tích Tại MBBank 54 ký tự

Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phân tích bao gồm: yếu tố thuộc về phía ngân hàng và yếu tố từ phía khách hàng. Yếu tố thuộc về phía ngân hàng bao gồm năng lực của cán bộ phân tích, quy trình phân tích, và công nghệ sử dụng. Yếu tố từ phía khách hàng bao gồm chất lượng báo cáo tài chính, tính minh bạch của thông tin, và khả năng hợp tác. Các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tính chính xác và hiệu quả của công tác phân tích tài chính.

6.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Phân Tích Tín Dụng MBBank

Để nâng cao chất lượng công tác phân tích tài chính, Ngân hàng TMCP Quân Đội cần đầu tư vào việc đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ phân tích. Điều này bao gồm việc cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu về phân tích tài chính, đánh giá rủi ro tín dụng, và sử dụng các công cụ phân tích hiện đại.

6.2. Cải Thiện Chất Lượng Thông Tin Tài Chính Của Khách Hàng

Một yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến công tác phân tích tài chính là chất lượng thông tin tài chính do khách hàng cung cấp. Ngân hàng cần yêu cầu khách hàng cung cấp các báo cáo tài chính đầy đủ, chính xác và được kiểm toán độc lập để đảm bảo tính tin cậy của thông tin.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động tín dụng doanh nghiệp đóng vai trò là động lực tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận cốt lõi của các ngân hàng thương mại (NHTM), chiếm từ 60% - 70% tổng thu nhập lãi thuần toàn ngành ngân hàng Việt Nam. Tuy nhiên, theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), rủi ro tín dụng luôn là mối đe dọa tiềm tàng đối với sự an toàn hệ thống, đặc biệt trong giai đoạn biến động kinh tế và ảnh hưởng hậu đại dịch. Đề tài "Hoàn thiện công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Phòng giao dịch Kim Liên" giải quyết trực diện bài toán nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu (NPL - Non-Performing Loans) và tối ưu hóa quy trình cấp vốn cho phân khúc khách hàng doanh nghiệp (KHDN).

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                           VẤN ĐỀ TRỌNG TÂM TRONG THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG              |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Bất cân xứng thông tin (Information Asymmetry) & BCTC chưa qua kiểm toán      |
|  2. Phụ thuộc quá mức vào Tài sản bảo đảm (TSBĐ) thay vì Luồng tiền (Cash Flow)   |
|  3. Quy trình tính toán tỷ số tài chính thủ công, thiếu mô hình dự báo định lượng|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Chuẩn hóa hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính KHDN theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và khung chuẩn quản trị rủi ro Basel II.
2. Đánh giá thực trạng tại MBBank - PGD Kim Liên: Phân tích số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018–2020, làm rõ quy trình chấm điểm tín dụng nội bộ và bóc tách ca thẩm định điển hình của Công ty Cổ phần Pin Hà Nội (Habaco).
3. Đề xuất giải pháp hoàn thiện: Nâng cấp phương pháp phân tích DuPont 3 nhân tố, tích hợp hệ thống cảnh báo sớm (Early Warning System - EWS) và số hóa luồng thẩm định.

Phạm vi và giới hạn

• Không gian: Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank) – Phòng giao dịch Kim Liên (trực thuộc MB Chi nhánh Đống Đa).
• Thời gian: Dữ liệu tài chính và hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018 – 2020, kiểm chứng hồ sơ đề nghị cấp hạn mức tín dụng 20 tỷ đồng năm 2021.
• Đối tượng: Khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và doanh nghiệp sản xuất truyền thống.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các chi nhánh và phòng giao dịch NHTM, công tác phân tích tài chính doanh nghiệp thường đối mặt với các hạn chế về chất lượng dữ liệu đầu vào và phương pháp tiếp cận.

Tiêu chí	Mô hình truyền thống (Thẩm định TSBĐ)	Mô hình hiện đại (Phân tích dòng tiền & Định lượng)
Trọng tâm đánh giá	Giá trị định giá của Tài sản thế chấp	Năng lực tạo tiền thực tế từ HĐKD (Operating Cash Flow)
Công cụ sử dụng	Bảng cân đối kế toán & Định giá BĐS	Mô hình DuPont, Altman Z-Score, Hệ thống xếp hạng nội bộ
Xử lý rủi ro	Phát mãi tài sản khi xảy ra vỡ nợ (chậm trễ)	Cảnh báo sớm vi phạm covenant tài chính (chủ động)
Thời gian thẩm định	5 – 7 ngày làm việc	2 – 3 ngày làm việc (khi có hỗ trợ tự động hóa)

Phân loại mức độ ưu tiên chỉ tiêu tài chính (Khung MoSCoW)

• Must-have (Bắt buộc): Hệ số khả năng thanh toán hiện hành ($CR$), Khả năng thanh toán nhanh ($QR$), Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu ($D/E$), Hệ số chi trả lãi vay ($ICR$), Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh ($OCF$).
• Should-have (Nên có): Vòng quay khoản phải thu ($DSO$), Vòng quay hàng tồn kho ($DSI$), Mô hình phân tích DuPont phân rã $ROE$, Tra cứu lịch sử nợ tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
• Could-have (Có thể có): Chỉ số phá sản Altman $Z''$-Score cho thị trường mới nổi, Phân tích độ nhạy biên lợi nhuận ròng.
• Won't-have (Chưa áp dụng): Mô hình học máy dự báo xác suất vỡ nợ (Machine Learning Probability of Default) thời gian thực.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc quy trình thẩm định tài chính doanh nghiệp được cấu trúc thành luồng xử lý 4 lớp, đảm bảo tính khách quan nhờ sự phân tách độc lập giữa bộ phận thẩm định tín dụng và thẩm định tài sản bảo đảm.

Cấu trúc tính toán chỉ số tài chính và cảnh báo rủi ro

class CorporateCreditAssessor:
    def __init__(self, financial_data: dict):
        self.data = financial_data

    def calculate_liquidity_ratios(self) -> dict:
        """Tính toán các tỷ số thanh khoản chuẩn mực"""
        ca = self.data["current_assets"]
        cl = self.data["current_liabilities"]
        inv = self.data["inventory"]
        cash = self.data["cash_and_equivalents"]
        
        current_ratio = ca / cl if cl > 0 else 0
        quick_ratio = (ca - inv) / cl if cl > 0 else 0
        cash_ratio = cash / cl if cl > 0 else 0
        
        return {
            "current_ratio": round(current_ratio, 2),
            "quick_ratio": round(quick_ratio, 2),
            "cash_ratio": round(cash_ratio, 2)
        }

    def dupont_analysis(self) -> dict:
        """Mô hình phân tích DuPont 3 yếu tố: ROE = Net Margin x Asset Turnover x Equity Multiplier"""
        net_profit = self.data["net_profit"]
        revenue = self.data["revenue"]
        total_assets = self.data["total_assets"]
        equity = self.data["equity"]
        
        ros = (net_profit / revenue) * 100
        asset_turnover = revenue / total_assets
        equity_multiplier = total_assets / equity
        roe = (net_profit / equity) * 100
        
        return {
            "ros_percent": round(ros, 2),
            "asset_turnover": round(asset_turnover, 2),
            "equity_multiplier": round(equity_multiplier, 2),
            "roe_calculated": round(ros * asset_turnover * equity_multiplier / 100, 2),
            "roe_actual": round(roe, 2)
        }

Methodology

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và định tính dựa trên khung chuẩn mực ngân hàng thương mại:

1. Phương pháp so sánh và phân tổ: Phân tích biến động số tuyệt đối và số tương đối theo chuỗi thời gian 3 năm liên tiếp (2018–2020) của khách hàng và đơn vị nghiên cứu.
2. Phương pháp cân đối tài chính (Working Capital Analysis): $$\text{Vốn lưu động ròng (NWC)} = \text{Nguồn vốn dài hạn} - \text{Tài sản dài hạn} = \text{Tài sản ngắn hạn} - \text{Nợ ngắn hạn}$$ $$\text{Nhu cầu vốn lưu động (WCR)} = \text{Tài sản kinh doanh ngắn hạn} - \text{Nợ kinh doanh ngắn hạn}$$ $$\text{Ngân quỹ ròng (NMR)} = \text{NWC} - \text{WCR}$$
3. Đánh giá rủi ro (Risk Assessment): Sử dụng thang điểm xếp hạng tín dụng nội bộ của MBBank chia làm 10 bậc (từ AAA đến D) tương ứng với 5 nhóm nợ theo phân loại của Thông tư 01/2020/TT-NHNN và Thông tư 02/2013/TT-NHNN.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai nghiệp vụ tại PGD Kim Liên tuân thủ quy trình 4 giai đoạn chuẩn mực:

• Giai đoạn 1: Thu thập hồ sơ: Tiếp nhận hồ sơ pháp lý, báo cáo tài chính 3 năm liên tiếp (2018, 2019, 2020), sao kê tài khoản ngân hàng, hồ sơ TSBĐ.
• Giai đoạn 2: Sàng lọc & Thẩm định độc lập: Bộ phận tín dụng phân tích năng lực tài chính; bộ phận thẩm định độc lập tiến hành định giá TSBĐ.
• Giai đoạn 3: Tính toán chỉ tiêu & Chấm điểm tín dụng: Nhập liệu vào hệ thống Core Banking MBBank để tự động xếp hạng tín dụng khách hàng.
• Giai đoạn 4: Tổng hợp & Đề xuất phê duyệt: Lập tờ trình cấp tín dụng, đề xuất hạn mức và phương thức giải ngân.

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                 THANG XẾP HẠNG TÍN DỤNG NỘI BỘ TẠI MBBANK                             |
+-------------------+---------------+---------------------------------------------------+
| Điểm đánh giá     | Xếp hạng      | Phân nhóm nợ theo quy định NHNN                   |
+-------------------+---------------+---------------------------------------------------+
| 91 - 100 điểm     | AAA           | Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn (Khả năng trả nợ cao nhất)|
| 81 - 90 điểm      | AA            | Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn                          |
| 71 - 80 điểm      | A             | Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn                          |
| 66 - 70 điểm      | BBB           | Nhóm 2: Nợ cần chú ý (Nguy cơ rủi ro thấp)        |
| 61 - 65 điểm      | BB            | Nhóm 2: Nợ cần chú ý                              |
| 56 - 60 điểm      | B             | Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn                        |
| 51 - 55 điểm      | CCC           | Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn                        |
| 46 - 50 điểm      | CC            | Nhóm 4: Nợ nghi ngờ (Nguy cơ vỡ nợ cao)          |
| 41 - 45 điểm      | C             | Nhóm 4: Nợ nghi ngờ                               |
| 0 - 40 điểm       | D             | Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn                    |
+-------------------+---------------+---------------------------------------------------+

Testing và validation: Case Study Công ty Cổ phần Pin Hà Nội (Habaco)

Hồ sơ đề nghị cấp hạn mức tín dụng ngắn hạn bổ sung vốn lưu động: 20 tỷ đồng, thời hạn 12 tháng.

Bảng trích xuất cân đối kế toán Habaco giai đoạn 2018 - 2020 (Đơn vị: Tỷ đồng)

Khoản mục	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020	Biến động 2020/2019 (%)
Tiền & các khoản tương đương tiền	11.761	12.448	16.589	+33.27%
Các khoản phải thu ngắn hạn	30.089	31.838	34.945	+9.76%
Hàng tồn kho	53.132	45.890	44.478	-3.08%
Tài sản cố định ròng	44.428	41.642	35.158	-15.57%
Tổng tài sản	147.976	135.413	134.831	-0.43%
Nợ phải trả (100% nợ ngắn hạn)	44.663	37.602	20.003	-46.81%
- Phải trả người bán ngắn hạn	5.756	5.404	5.700	+5.44%
- Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn	8.500	0.000	0.000	0.00%
Vốn chủ sở hữu	103.313	97.811	114.828	+17.40%
- Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối	25.919	19.917	35.634	+78.91%

TỶ SUẤT TÀI CHÍNH KIỂM CHỨNG (HABACO 2020):
- Current Ratio (CR)  = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn  = 99.673 / 20.003 = 4.98 (> 2.0 -> An toàn cao)
- Quick Ratio (QR)    = (TSNH - Tồn kho) / Nợ ngắn hạn  = (99.673 - 44.478) / 20.003 = 2.76 (> 1.0 -> Rất tốt)
- Debt-to-Equity (D/E)= Nợ phải trả / Vốn chủ sở hữu    = 20.003 / 114.828 = 0.174 (Độ tự chủ tài chính 85.16%)
- Lợi nhuận sau thuế  = 35.634 tỷ đồng (+78.91% so với 2019)
- Điểm xếp hạng ICRS  = 94.5 điểm -> Xếp hạng AAA (Nhóm nợ đủ tiêu chuẩn)

Kết quả đạt được

Việc hoàn thiện công tác phân tích tài chính giúp PGD Kim Liên duy trì mức tăng trưởng ấn tượng trong hoạt động kinh doanh:

Chỉ tiêu kinh doanh (PGD Kim Liên)	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020	Tăng trưởng 2019 (%)	Tăng trưởng 2020 (%)
Doanh thu thuần (tỷ đồng)	82.25	92.61	101.56	+12.74%	+9.66%
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	54.34	60.47	72.34	+10.73%	+19.63%
Lợi nhuận sau thuế (tỷ đồng)	35.14	48.37	57.87	+37.65%	+19.64%
Tỷ lệ nợ xấu phát sinh từ hồ sơ chuẩn hóa	0.00%	0.00%	0.00%	-	Duy trì an toàn tuyệt đối

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 3 đóng góp quan trọng cho quy trình quản trị tín dụng thực tế:

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                           3 CẢI TIẾN NGHIỆP VỤ NỔI BẬT                            |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Tách biệt thẩm định: Phân định độc lập giữa thẩm định rủi ro tài chính và      |
|    định giá TSBĐ, loại bỏ rủi ro chủ quan của cán bộ tín dụng.                    |
| 2. Đa tầng hóa chỉ số: Kết hợp cân đối vốn (NWC/WCR/NMR) cùng mô hình DuPont      |
|    để nhận diện doanh nghiệp có doanh thu ảo hoặc thâm hụt ngân quỹ.              |
| 3. Tối ưu hóa thời gian: Chuẩn hóa luồng thẩm định giúp giảm 50% thời gian xử lý  |
|    hồ sơ KHDN (từ 5 ngày xuống 2.5 ngày làm việc).                               |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

So sánh với các mô hình nghiên cứu tiền nhiệm

Tiêu chí	Khóa luận ĐH Ngoại thương / BIDV Móng Cái	Luận văn ĐH Kinh tế Quốc dân / ACB Hà Nội	Đề tài nghiên cứu (MBBank Kim Liên)
Phương pháp chính	Phân tích tỷ số truyền thống	Bảng câu hỏi & Khảo sát chuyên gia	Tích hợp DuPont, NWC/WCR và hệ thống chấm điểm ICRS
Kiểm chứng thực tế	Doanh nghiệp thương mại biên mậu	Đa ngành quy mô nhỏ	Doanh nghiệp sản xuất công nghệ cao (Habaco)
Xử lý dòng tiền	Chỉ phân tích Báo cáo KQKD	Đánh giá sơ bộ lưu chuyển tiền	Phân tích sâu OCF và chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (CCC)

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế

Quy trình được áp dụng trực tiếp cho các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất pin, ắc quy, phụ trợ công nghiệp có quy mô vốn trên 50 tỷ đồng. Điển hình, quyết định phê duyệt hạn mức 20 tỷ đồng cho Habaco dựa trên các căn cứ:

• Vốn chủ sở hữu đạt 114.828 tỷ đồng, chiếm 85.16% tổng nguồn vốn.
• Tốc độ tăng trưởng tiền mặt đạt +33.27% trong năm 2020.
• Khách hàng có đối tác xuất khẩu ổn định (GPI International limited với dư nợ phải thu 11.623 tỷ đồng).

Lộ trình triển khai số hóa 3 giai đoạn

2021 (Giai đoạn 1): Chuẩn hóa mẫu biểu thẩm định & Tích hợp tra cứu dữ liệu CIC tự động
                   |
2022 - 2023 (GĐ 2): Triển khai Module phân tích tự động trên Core Banking T24/Finacle
                   |
2024+ (Giai đoạn 3): Ứng dụng AI/Machine Learning trong cảnh báo sớm rủi ro dòng tiền

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật hiện hữu

• Chất lượng dữ liệu sơ cấp: Doanh nghiệp SME tại Việt Nam thường duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán; số liệu BCTC gửi ngân hàng có xu hướng được điều chỉnh nhằm tối ưu hóa điều kiện cấp vốn.
• Độ trễ thông tin CIC: Dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia thường có độ trễ từ 15 đến 30 ngày so với phát sinh thực tế.
• Thiếu chỉ số trung bình ngành: Chưa có cơ sở dữ liệu định chuẩn (benchmark) ngành công nghiệp pin/ắc quy chi tiết tại thị trường Việt Nam để so sánh đối chuẩn.

Hướng nghiên cứu và mở rộng

• Nghiên cứu tích hợp giao diện lập trình ứng dụng mở (Open Banking API) để truy xuất dữ liệu hóa đơn điện tử thời gian thực từ Tổng cục Thuế.
• Xây dựng mô hình cảnh báo sớm dòng tiền âm bằng thuật toán Random Forest hoặc XGBoost dựa trên dữ liệu giao dịch biến động số dư tài khoản CASA.

---

Đối tượng hưởng lợi

+--------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Nhóm đối tượng     | Giá trị thực tiễn mang lại                                           |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Sinh viên &        | - Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về phân tích tài chính ngân hàng|
| Nghiên cứu sinh    | - Case study thực tế đầy đủ dữ liệu BCTC của doanh nghiệp niêm yết   |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Cán bộ tín dụng    | - Khung phân tích logic kết hợp thanh khoản, cơ cấu vốn và hiệu quả  |
| & Thẩm định viên   | - Bộ công thức tính toán và thang đo xếp loại ICRS chuẩn xác         |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Nhà quản trị       | - Chiến lược cân đối cấu trúc vốn và quản trị rủi ro nợ xấu          |
| Ngân hàng TMCP     | - Giải pháp gia tăng nguồn tiền gửi không kỳ hạn (CASA)              |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp       | - Hiểu rõ tiêu chí thẩm định của ngân hàng để hoàn thiện BCTC        |
| vay vốn            | - Tối ưu hóa chu kỳ luân chuyển vốn và cấu trúc vốn vay              |
+--------------------+----------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật cần thiết để triển khai hệ thống phân tích tín dụng tự động là gì?

Hệ thống yêu cầu máy chủ ứng dụng hỗ trợ cơ sở dữ liệu quan hệ (PostgreSQL/Oracle), tích hợp giao thức kết nối API với hệ thống Core Banking (như Temenos T24), và công cụ OCR (nhận dạng ký tự quang học) để trích xuất dữ liệu từ BCTC dạng PDF/ảnh scan.

2. Làm thế nào để phát hiện doanh nghiệp "xào nấu" (window dressing) Báo cáo tài chính?

Cán bộ tín dụng cần đối chiếu chéo giữa Doanh thu trên Báo cáo kết quả HĐKD với Dòng tiền vào từ HĐKD trên Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ. Nếu doanh thu tăng mạnh nhưng dòng tiền thuần $OCF$ âm liên tục qua các năm kèm theo sự phình to bất thường của Khoản phải thu, nguy cơ cao doanh nghiệp đang ghi nhận doanh thu ảo.

3. Phương pháp DuPont 3 nhân tố giúp ích gì cho quyết định cấp tín dụng?

Mô hình tách $ROE = ROS \times \text{Vòng quay tài sản} \times \text{Đòn bẩy tài chính}$. Nếu $ROE$ cao chủ yếu do đòn bẩy tài chính quá lớn (vay nợ nhiều) thay vì do biên lợi nhuận ròng ($ROS$) hoặc hiệu quả sử dụng tài sản, ngân hàng cần thận trọng vì rủi ro mất khả năng thanh toán khi thị trường biến động là rất lớn.

4. Chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng được xác định ra sao?

Căn cứ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và Thông tư 11/2021/TT-NHNN, ngân hàng trích lập dự phòng cụ thể theo tỷ lệ phân loại nhóm nợ (Nhóm 1: 0%, Nhóm 2: 5%, Nhóm 3: 20%, Nhóm 4: 50%, Nhóm 5: 100%) sau khi đã khấu trừ giá trị tài sản bảo đảm đã được chiết khấu theo quy định.

5. Thời gian hoàn vốn đầu tư (ROI) cho một hệ thống phân tích tín dụng số hóa là bao lâu?

Đối với một phòng giao dịch hoặc chi nhánh quy mô vừa, thời gian hoàn vốn dao động từ 12 - 18 tháng thông qua việc cắt giảm 50% chi phí nhân công thẩm định và triệt tiêu tổn thất từ các khoản nợ xấu tiềm ẩn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hồ Thị Hồng đã giải quyết thành công bài toán hoàn thiện quy trình phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Quân đội – PGD Kim Liên. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận tài chính hiện đại (DuPont, NWC/WCR/NMR, ICRS) với thực tiễn thẩm định hồ sơ thực tế của Công ty Cổ phần Pin Hà Nội (Habaco), nghiên cứu đã chứng minh rằng: Phân tích tài chính chuyên sâu hướng vào dòng tiền và hiệu quả kinh doanh là công cụ hữu hiệu nhất để kiểm soát rủi ro tín dụng, thay vì chỉ thuần túy dựa dẫm vào tài sản bảo đảm.

Kết quả kinh doanh của PGD Kim Liên với LNTT năm 2020 đạt 72.34 tỷ đồng (+19.63%) cùng tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát an toàn là minh chứng rõ nét cho giá trị ứng dụng của các giải pháp đã đề xuất. Đây là tài liệu tham khảo giá trị cho sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng, các chuyên viên quản hệ khách hàng doanh nghiệp và các nhà quản trị rủi ro ngân hàng trong kỷ nguyên chuyển đổi số ngành tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về công tác phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp trong hoạt động tín dụng tại các Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, giúp cho nhà quản lý đưa ra quyết định quản lý chuẩn xác và đánh giá được doanh nghiệp. Từ đó giúp những đối tượng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính doanh nghiệp, qua đó có các quyết định phù hợp với lợi ích của chính họ.

Từ đầu thế kỉ 20 tới nay phân tích tài chính thực sự được phát triển và được chú trong hơn bao giờ hết bởi nhu cầu quản lí doanh nghiệp có hiệu quả ngày càng tăng, sự phát triển của hệ thống tài chính, sự phát triển của các tập đoàn kinh doanh và khả năng ứng dụng rộng rãi của công nghệ thông tin. Hoạt động phân tích tài chính là một khâu quan trọng trong quá trình quản lí doanh nghiệp, làm cơ sở cho việc ra quyết định của các chủ thể như nhà quản lí, nhà đầu tư, cho vay, cơ quan thuế hay đáp ứng yêu cầu của những người muốn có thông tin về tình hình hoạt động của doanh nghiệp như thanh tra, cảnh sát kinh tế, luật sư, người lao động trong doanh nghiệp… để thực hiện công việc của họ tốt hơn. Đối với các ngân hàng thương mại, hoạt động chủ yếu là huy động và cho vay. Để ngân hàng hoạt động có hiệu quả thì điều quan trọng bậc nhất là các khoản cho vay của ngân hàng phải luôn đảm bảo ở mức an toàn.

Cơ sở để hình thành một khoản vay tốt phụ thuộc rất nhiều vào việc phân tích tài chính khách hàng. Qua kết quả của phân tích tài chính khách hàng, người cho vay sẽ nắm được tình hình sản xuất kinh doanh ở hiện tại cũng như trong quá khứ của doanh nghiệp, phân tích tài chính khách hàng sẽ 3 trả lời cho họ những câu hỏi như khách hàng có phương án sử dụng vốn hiệu quả không? mục đích sử dụng vốn vay có hợp lí không? khách hàng có thể trả nợ và lãi đúng hạn hay không? ngân hàng có quyền đối với tài sản và thu nhập của khách hàng khi khoản vay có vấn đề và ngân hàng có thể thu hồi vốn nhanh chóng với rủi ro và chi phí thấp được không?…Do vậy phân tích tài chính khách hàng được xem là cơ sở quan trọng để đưa ra các quyết định trong hoạt động tín dụng của ngân hàng Phân tích tài chính doanh nghiệp là một quá trình để xem xét, kiểm tra các số liệu tài chính hiện tại và quá khứ, những chuyển biến theo xu hướng của một doanh nghiệp nhằm mục đích đánh giá năng lực tài chính, dự báo các rủi ro và tìm thấy những thông tin tiềm năng tương lai của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, giúp các nhà phân tích có những thông tin hữu ích để ra quyết định tài chính đúng đắn mang lại lợi ích cho họ trong kinh doanh. Mục tiêu của phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại.

Những người ở những vị trí khác nhau có những mục tiêu khác nhau khi tiến hành phân tích tài chính. Mối quan tâm của từng đối tượng cũng như quyết định của từng đối tượng chỉ phù hợp và được đáp ứng khi tiến hành phân tích tài chính. Tuy nhiên những báo cáo tài chính là những tài liệu mang tính chất lịch sử vì chúng cho biết thông tin của một thời kì nhất định vì thế mục đích của phân tích tài chính là giúp đối tượng quan tâm đưa ra quyết định và hành động hợp lí trên cơ sở thông tin mang tính lịch sử của báo cáo tài chính. Đối với nhà quản trị phân tích tài chính để nhằm đánh giá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xác định điểm mạnh điểm yếu của doanh nghiệp, đó là cơ sở để định hướng cho các quyết định của ban giám đốc, giám đốc tài chính, dự báo tình hình tài chính, kế hoạch đầu tư, ngân quỹ, và kiểm soát các hoạt động quản lí khác.

Mối quan tâm hàng đầu của nhà quản trị là tìm kiếm lợi nhuận và khả năng trả nợ để đảm bảo khả năng tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, ngoài ra còn có các mục tiêu khác như tạo công ăn việc làm, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường… những mục tiêu này chỉ thực hiện được khi doanh nghiệp làm ăn có lãi. Đối với các nhà đầu tư thông qua hoạt động phân tích tài chính, họ có thể thu thập nhưng thông tin về tình hình thu nhập của chủ sở hữu - lợi tức cổ phần và giá trị 4 tăng thêm của vốn đầu tư. Họ quan tâm tới phân tích tài chính để nhận biết khả năng sinh lãi của doanh nghiệp, rủi ro, khả năng hoàn vốn, mức tăng trưởng hiện tại và tương lai. Đó là một trong những căn cứ giúp họ ra quyết định bỏ vốn vào doanh nghiệp hay không.

Đối với người cho vay, cần phân tích tài chính để nhận biết khả năng trả nợ vay của khách hàng, mà chủ yếu là tập trung xem xét luồng tiền tạo ra của doanh nghiệp, các tài sản có khả năng chuyển đổi nhanh thành tiền, vốn chủ sở hữu, tỉ lệ vốn nợ của doanh nghiệp để biết rằng doanh nghiệp có khả năng thanh toán nợ và lãi đúng hạn hay không. Thông thường, ngân hàng thường xem xét tình hình tài chính của khách hàng để trả lời những câu hỏi quan trọng như: khách hàng có đáng tin cậy không? liệu khoản vay có đảm bảo an toàn cho ngân hàng, khách hàng có sử dụng vốn đúng mục đích không, liệu ngân hàng có quyền đối với những tài sản và thu nhập của doanh nghiệp khi khoản vay có vấn đề, liệu ngân hàng có thể thu hồi vốn và lãi với rủi ro và chi phí thấp được không. Như vậy mối quan tâm hàng đầu của người phân tích tài chính là đánh giá khả năng xảy ra rủi ro phá sản tác động tới doanh nghiệp mà biểu hiện của nó là khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, khả năng hoạt động cũng như khả năng sinh lãi của doanh nghiệp.Việc tiến hành phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp nhằm mục đích cung cấp những thông tài chính hữu ích trong việc ra quyết định tài chính, quyết định đầu tư, các quyết định tài trợ…đối với các đối tượng cần phân tích; là một trong những cơ sở quan trong để đưa ra các dự báo sát sao về tài chính, tiềm năng tương lai, các biện pháp hạn chế ,phòng ngừa rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh. Vai trò của phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng thương mại Rủi ro tín dụng là các tổn thất phát sinh từ việc khách hàng không trả được đầy đủ cả gốc và lãi của khoản vay hoặc khách hàng thanh toán nợ gốc và lãi không đúng hạn sau khi được cấp khoản tín dụng.

Rủi ro tín dụng là loại rủi ro lớn nhất và thường xuyên nhất xảy ra trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Chính vì rủi ro tín dụng là một trong những loại rủi ro lớn nhất mà các NHTM phải đối mặt nên việc phòng ngừa rủi ro có hiệu quả là một trong những yếu tố quan trọng để giúp cho ngân hàng hoạt động an toàn và mang lại lợi nhuận cao. 5 Để phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng gây ra các NHTM áp dụng một số biện pháp cơ bản và chú trọng hơn là việc phân tích tình hình tài chính của khách hàng doanh nghiệp nhằm để đánh giá năng lực tài chính thực tế của doanh nghiệp, kết quả tài chính của doanh nghiệp, phát hiện những rủi ro tiềm ẩn trước khi đưa ra quyết định tín dụng. Phân tích báo cáo tài chính chính (BCTC) khách hàng doanh nghiệp được xem như là một nghệ thuật phân tích và giải thích các BCTC.

Đó là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu, so sánh các số liệu tài chính trong kỳ hiện tại với kỳ đã qua. Với mục tiêu là cung cấp các thông tin tài chính hữu ích cho người ra quyết định, việc phân tích tài chính đóng vai trò quan trọng, nhất là đối với các quyết định cho vay hay từ chối cho vay, kế hoạch thu nợ… Thông qua các thông tin từ BCTC và một số nguồn khác, ngân hàng có thể đánh giá vị thế, tình trạng và kết quả tài chính của doanh nghiệp. Cụ thể là: Phần tích BCTC doanh nghiệp giúp ngân hàng trả lời các câu hỏi như: doanh nghiệp vay nợ để làm gì? Doanh nghiệp đang nợ bao nhiêu? phương án trả nợ của doanh nghiệp thế nào? Nguồn trả nợ doanh nghiệp từ đâu? Doanh nghiệp kinh doanh trong thời điểm hiện tại có tốt không?… Từ đó ngân hàng cân nhắc, xem xét đưa ra quyết định cho vay vốn theo các nội dung sau: Thứ nhất, phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp giúp NHTM đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn. Trước khi ra quyết định tín dụng cùng với việc thẩm định hồ sơ khách hàng, thẩm định phi tài chính thì phân tích tài chính là nội dung không thể thiếu trong quy trình tín dụng.

Khi ngân hàng thương mại đã đưa ra quyết định tín dụng thì việc phân tích tài chính doanh nghiệp thực chất là quá trình xác định các yếu tố chi tiết về hoạt động tín dụng. Căn cứ vào tình hình hoạt động, phương án xin vay vốn,…ngân hàng xác định quy mô của nhu cầu vay hợp lý. Bên cạnh đó ngân hàng cũng xác định thời hạn cho vay và kỳ hạn trả nợ cho khoản tín dụng đã được cấp cho doanh nghiệp. Như vậy phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp NHTM có quyết định tín dụng đúng đắn từ đó làm tăng khả năng sinh lời và hạn chế đề phòng rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

6 Thứ hai, phân tích tài chính khách hàng doanh nghiệp giúp NHTM xác định rõ khả năng thanh toán của doanh nghiệp, cơ sở cho khả năng thu hồi vốn và lãi của ngân hàng. Khả năng thanh toán của khách hàng thì ngân hàng luôn quan tâm tới hai khía cạnh là thanh toán đầy đủ và thanh toán đúng hạn. Có một số doanh nghiệp hiệu quả hoạt động kinh doanh tốt, nhưng do việc lưu chuyển tiền thuần tại một thời điểm nào đó âm, làm cho việc thanh toán của doanh nghiệp không đúng hạn dẫn đến thanh toán chậm.