CHƯƠNG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LY LUẬN VE PHAN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Về cơ sở lý thuyết thì hiện nay chủ đề phân tích tài chính doanh nghiệp có nhiều nghiên cứu của các tác giả trong nước, thể hiện ở các cuốn giáo trình, chuyên khảo, cụ thể một số công trình như: - Giáo trình phân tích tài chính doanh nghiệp của tác giả Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ (2008). - GIáo trình phân tích báo cáo tai chính của tác giả Đào Lê Minh và Cộng sự (2009). - Tài chính doanh nghiệp của tác giả Bùi Hữu Phước và Cộng sự (2009).
Thông qua các công trình nghiên cứu về cơ sở lý thuyết phân tích tài chính doanh nghiệp như nêu ở trên, tác giả có cơ sở dé hệ thông hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp. Về mặt thực tiễn có nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu về chủ đề phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. Trong các ngành, lĩnh vực khác nhau đều có đề tài nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. Có thê điểm qua một số công trình nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp như sau: - Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu có đề tài: “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty Xuất nhập khẩu hàng không Việt Nam” của tác giả Nguyễn Hương Lý (2012).
- Trong lĩnh vực sản xuất bánh kẹo có đề tài: “Phân tích tài chính Công ty cô phần Kinh Đô” của tác giả Vũ Thị Bích Hà (2012). - Trong lĩnh vực san xuất sữa có đề tài: “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cô phần sữa Việt Nam” của tác giả Lâm Thị Thư (2012), hay đề tài: “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần sữa Việt Nam của tác giả Lê Thu Hòa (2013). Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trước đây sử dụng phương pháp so sánh giản đơn qua các thời kỳ và/hoặc phương pháp so sánh Dupont, so sánh với doanh nghiệp trong ngành mà chưa sử dụng một cách hệ thống các phương pháp phân tích. Đồng thời qua tìm hiểu của tác giả thì công trình nghiên cứu về phân tích tài chính Công ty cô phan sữa Hà Nội chưa có tác giả nào thực hiện.
Hơn nữa, xuất phát từ thực trạng tài chính của Công ty cổ phần sữa Hà Nội trong những năm vừa qua tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục. Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài “Phân tích tài chính Công ty cỗ phần sữa Hà Nội” cho luận văn này nhằm đưa ra các khuyến nghị về tài chính đối với Công ty cổ phần sữa Hà Nội và một số khuyến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước và các nhà đầu tư. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.
Khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và công cụ để thu thập và xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp, nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp. Mục tiêu của phán tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là tổng thé các phương pháp được sử dụng dé đánh giá tình hình tài chính trong quá khứ và hiện tại, giúp cho nhà quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tư, khách hàng, cơ quan quản lý Nhà nước đánh giá được hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, mục tiêu chung của phân tích tài chính bao gồm [9]: - Cung cấp đầy đủ, kịp thời và trung thực các thông tin về tài chính cho chủ sở hữu, người cho vay, nhà đầu tư, ban lãnh đạo doanh nghiệp dé giúp ho có những quyết định đúng đắn trong tương lai. - Đánh giá đúng thực trạng doanh nghiệp trong kỳ báo cáo về vốn, tài sản, hiệu quả của việc sử dụng von và tài sản hiện có, tìm ra các ton tại và nguyên nhân của nó dé có biện pháp đối phó thích hợp trong tương lai.
- Cung cấp những thông tin về tình hình huy động vốn, các hình thức huy động vốn, chính sách vay nợ, mức độ sử dụng các loại đòn bay nham dat được yêu cau gia tăng lợi nhuận trong tương lai. Tuy nhiên đối với mỗi đối tượng cụ thể, họ lại cần những thông tin khác nhau nên họ sẽ tập trung vào các khía cạnh khác nhau của tình hình tài chính doanh nghiệp. Do đó, mục tiêu cụ thể của việc phân tích tài chính doanh nghiệp đối với từng đối tượng như sau: e_ Đối với nhà quản trị doanh nghiệp: Mỗi quan tâm của chủ doanh nghiệp cũng như các nha quản trị doanh nghiệp chính là khả năng phát triển, tối đa hóa lợi nhuận, và tối đa hóa gia tri doanh nghiệp. Do đó, các thông tin về thực trang tài chính, thông tin về co cấu tài sản, cơ cau nguồn vốn, khả năng thanh toán, khả năng sinh lời.là những thông tin cần thiết không chỉ giúp họ điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả mà còn giúp họ trong việc lập các kế hoạch sản xuất trong tương lai.
e_ Đối với ngân hàng, t6 chức tin dung, hay các chủ nợ: Mỗi quan tâm của ngân hàng, tổ chức tín dụng hay các chủ nợ chính là khả năng trả nợ của doanh nghiệp, do đó các thông tin về khả năng sinh lợi, khả năng thanh toán các khoản nợ vay.là những thông tin hữu ích từ đó các đối tượng này ra quyết định nên dừng lại hay tiếp tục cho doanh nghiệp vay nợ. © Đối với các nhà đầu tư: Mỗi quan tâm của các nhà đầu tư là hiệu quả kinh doanh và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp thể hiện qua các tiêu chí như tỷ lệ cỗ tức, khả năng thanh toán và các rủi ro tiềm ân mà doanh nghiệp có thể đối mặt trong tương lai. Do đó, phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp cho các nhà đầu tư nhận biết va dự đoán tat cả những yếu tố trên từ đó đưa ra các quyết định đầu tư hiệu quả và chính xác. e_ Đối với các nhà cung cấp: Mối quan tâm của các nhà cung cấp là khả năng thanh toán hiện tại cũng như tương lai của doanh nghiệp, việc phân tích tài chính cung cấp các thông tin về khả năng thanh toán, thông tin nay giúp cho nhà cung cấp quyết định xem có cho doanh nghiệp mua chịu vật tư, hàng hóa hay không và được mua chịu trong thời gian bao lâu.
e_ Đối với cơ quan quan lý Nhà nước: Đối với cơ quan thuế: thông tin về tài chính giúp cơ quan thuế xác định số nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp bao gồm số thuế đã nộp, phải nộp, chậm nộp; Đối với cơ quan thống kê hay nghiên cứu: phân tích tài chính cung cấp thông tin dé tổng hợp các chỉ tiêu tài chính về ngành.nhăm phục vụ cho các nghiên cứu chính sách. Trinh tự và các bước tiễn hành phân tích tài chính doanh nghiệp [9] e Bước 1: Thu thập thông tin Người phân tích sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán tài chính. Các thông tin đến từ nhiều nguồn khác nhau: bao gồm cả những thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài, những thông tin kế toán và thông tin quản lý khác.trong đó các thông tin kế toán phản ánh tập trung trong các báo cáo tài chính doanh nghiệp là những nguồn thông tin quan trọng. e Bước 2: Xử lý thông tin Sau quá trình thu thập các thông tin cần thiết, giai đoạn tiếp theo của phân tích tài chính là quá trình xử lý thông tin đã thu thập được; xử lý thông tin là quá trình sắp xếp các thông tin theo những mục tiêu nhất định nhằm tính toán, so sánh, giải thích, đánh giá, xác định nguyên nhân của các kết quả đã đạt được phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định.
e©_ Bước 3: Dự đoán và quyết định Quá trình thu thập và xử lý thông tin nhằm chuẩn bị những tiền đề và điều kiện cần thiết để người sử dụng thông tin dự đoán nhu cầu và đưa ra các quyết định tài chính. Đối với từng đối tượng, việc sử dụng thông tin phân tích nhằm đưa ra các quyết định liên quan tới các mục tiêu khác nhau. Đối với chủ doanh nghiệp phân tích tài chính nhằm đưa ra các quyết định liên quan tới mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tăng trưởng, phát triển, tối đa hóa lợi nhuận hay tối đa hóa giá trị doanh nghiệp; đối với người cho vay và nhà đầu tư vào doanh nghiệp thì đưa ra các quyết định về tài trợ và đầu tư. Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp [7,9] 1.
Phương pháp so sảnh Phương pháp so sánh là một công cụ rất hữu ích trong phân tích tài chính. Việc so sánh số liệu của nhiều năm chỉ ra xu hướng và tốc độ phát triển của doanh nghiệp. Phương pháp so sánh có thể áp dụng theo hướng so sánh về lượng hoặc so sánh bằng ty lệ phan trăm tăng trưởng: nhưng dù bằng cách nào thì phân tích tài chính cũng cần chỉ ra được tác động của sự thay đổi đó đến tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nhà phân tích có thể so sánh các kết quả của kỳ này với kết quả của kỳ trước dé thay được sự tăng trưởng của doanh nghiệp, so sánh kết quả thực hiện với các chỉ tiêu kế hoạch dé thấy mức độ hoàn thành kế hoạch của doanh nghiệp.
Nhà phân tích cũng có thé so sánh theo chiều dọc dé xác định tỷ trọng 8 của từng chỉ tiêu trong tổng thé hay so sánh theo chiều ngang dé thay được xu hướng thay đôi của một chỉ tiêu qua nhiều kỳ. Phương pháp so sánh thường được lồng ghép trong phân tích tỷ lệ thông qua việc so sánh và phân tích sự biến động của các tỷ lệ tài chính qua các năm hoặc so sánh các tỷ lệ tài chính của doanh nghiệp với các định mức. Tuy nhiên, việc so sánh chỉ có ý nghĩa nếu các chỉ tiêu đem so sánh có cùng nội dung, tính chất và cùng đơn vi tính toán. Phương pháp phân tích tỷ lệ Day là phương pháp truyền thống được áp dụng phổ biến trong phân tích tài chính.
Nó là phương pháp có tính hiện thực cao với các điều kiện áp dụng ngày càng được bé sung và hoàn thiện.