BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---------------------------- NGUYỄN HUỲNH MỸ NGỌC PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA CHỈ SỐ GIÁ CHỨNG KHOÁN VNINDEX VÀ TỶ GIÁ Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN TẤN HOÀNG TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH MỤC LỤC LỜI TỰA. TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Kết quả nghiên cứu nước ngoài .2 Kết quả nghiên cứu trong nước.
MÔ HÌNH VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu .1 Kiểm định nghiệm đơn vị (Unit roots test) .2 Kiểm định đồng liên kết (Cointegration) .3 Hàm phản ứng đẩy và kiểm định nhân quả (casuality test) .2 Cơ sở dữ liệu. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Phân tích thống kê mô tả .2 Kết quả kiểm tra tính dừng .3 Kết quả kiểm định đồng liên kết .4 Kết quả kiểm định nhân quả tuyến tính.2 Đề xuất, kiến nghị .3 Hạn chế đề tài. 45 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TÀI LIỆU THAM KHẢO. - 46 - Danh mục tài liệu tiếng Việt.
- 46 - Danh mục tài liệu tiếng Anh. - 46 - PHỤ LỤC 1: DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. - 51 - PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH NGHIỆM ĐƠN VỊ. - 53 - PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH TÍNH DỪNG VỚI ĐIỂM GÃY.
- 58 - PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH ĐỒNG LIÊN KẾT TRÊN PHẦN DƯ. - 59 - PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH NHÂN QUẢ. - 60 - PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG CỦA HÀM PHẢN ỨNG ĐẨY. - 61 - PHỤ LỤC 7: KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG GARCH (1,1).
- 62 - PHỤ LỤC 8: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH NHÂN QUẢ VỚI CHUỖI DỮ LIỆU ĐƯỢC XỬ LÝ BIẾN ĐỘNG. - 69 - PHỤ LỤC 9: KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG CỦA HÀM PHẢN ỨNG ĐẨY VỚI CHUỖI DỮ LIỆU ĐÃ ĐƯ ỢC XỬ LÝ BIẾN ĐỘNG. - 70 - TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.1: Biến động tỷ giá liên ngân hàng (USD/VND) .2: Biến động của chỉ số chứng khoán VNINDEX .29 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. 1: Tổng hợp các nghiên cứu nước ngoài .1: Kết quả mô tả thống kê.2: Kiểm định nghiệm đơn vị (Toàn mẫu) .3: Kiểm định tính dừng với điểm gãy .4: Kiểm định đồng liên kết dựa trên phần dư .5: Kiểm định nhân quả Granger.6: Kết quả ước lượng của hàm phản ứng đẩy .7: Kết quả ước lượng GARCH(1,1) .8: Kiểm định nhân quả với chuỗi dữ liệu được xử lý biến động .9: Kết quả ước lượng của hàm phản ứng đẩy với chuỗi dữ liệu đã đư ợc xử lý biến động.37 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -1- LỜI TỰA Thị trường chứng khoán là một bộ phận quan trọng trong thị trường tài chính.
Tùy thuộc vào thời hạn của chứng khoán mà chứng khoán có thể giao dịch trong thị trường tiền tệ (chứng khoán có thời hạn dưới một năm) hay thị trường vốn (chứng khoán có thời hạn trên một năm). Do đó, thị trường chứng khoán có vai trò quan trọng trong việc luân chuyển nguồn vốn, tạo ra môi trường đầu tư và thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô của Chính phủ. Bên cạnh đó, sự vận động của thị trường ngoại hối luôn có tác động lên nền kinh tế của một quốc gia. Do đó, việc tiến hành nghiên cứu mối quan hệ giữa thị trường chứng khoán và thị trường ngoại hối trong nền kinh tế Việt Nam nhằm mục đích dự báo, phòng ngừa rủi ro và thực thi các chính sách tiền tệ trên hai thị trường này.
Trong bài luận văn, học viên sử dụng chỉ số giá chứng khoán VNINDEX dùng làm đại diện cho thị trường chứng khoán và tỷ giá USD/VND đại diện cho thị trường ngoại hối. Để thực hiện việc nghiên cứu mối quan hệ trên, phương pháp kiểm định đồng liên kết, kiểm định nhân quả Granger, hàm phản ứng đẩy từ mô hình VAR cùng với việc loại bỏ các thành phần biến động ngẫu nhiên bằng mô hình GARCH và IGARCH cho tỷ giá USD/VND và chỉ số giá chứng khoán VNINDEX theo ngày trong giai đoạn 2002 – 2012 được sử dụng. Kết quả thực nghiệm cho thấy, không có mối quan hệ nhân quả giữa tỷ giá và chỉ số chứng khoán tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Kết quả thực nghiệm tại Việt Nam bác bỏ cả cách tiếp cận truyền thống (traditional approach) và cách tiếp cận dựa trên danh mục đầu tư (portfolio approach) về mối quan hệ giữa tỷ giả hối đoái và chỉ số giá chứng khoán.
GIỚI THIỆU Trong nền kinh tế, thị trường chứng khoán đóng vai trò r ất quan trọng khi thị trường chứng khoán vừa là kênh huy động vốn cho nền kinh tế, vừa là nơi cung cấp môi trường đầu tư cho các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân và đặc biệt thông qua thị trường chứng khoán, giá trị doanh nghiệp được đo lường một cách chính xác cũng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -2- như thị trường chứng khoán chính là hàn thử biểu cho cả nền kinh tế. Trong nghiên cứu của Sachdeva (1994), tác giả đã khẳng định tầm quan trọng của thị trường chứng khoán được phản ánh trong mọi thể chế chính trị dù là kinh tế tư bản hay xã hội chủ nghĩa. Ngay c ả Liên bang Xô Viết (USSR) cũng th ừa nhận vai trò quan trọng của thị trường chứng khoán trong phát triển nền kinh tế quốc gia. Thị trường chứng khoán Việt Nam là thị trường còn non trẻ so với các thị trường khác trên thế giới.
Tuy nhiên sự đóng góp của thị trường chứng khoán cho sự phát triển của nền kinh tế là không thể phủ nhận. Thị trường đã giúp cho nhà đ ầu tư đến gần hơn với doanh nghiệp, qua đó doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận với nguồn vốn lớn với chi phí thấp để thực hiện các dự án. Thị trường cũng giúp vi ệc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước được thuận lợi hơn, góp phần khẳng định sự quyết tâm của Việt Nam trong việc tạo ra một môi trường đầu tư lành mạnh, minh bạch cho các đối tác. Tuy nhiên, do tính non trẻ của thị trường (thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ thật sự phát triển mạnh từ giai đoạn sau năm 2006 trở đi sau khi luật chứng khoán ban hành) nên thị trường còn nhiều vấn đề cần giải quyết như: cơ sở hạ tầng, cơ sở pháp lý, tính minh bạch, cũng như biến động của thị trường…để có thể tạo nên một thị trường chứng khoán hiệu quả và cạnh tranh hơn.
Khi đầu tư vào thị trường chứng khoán, nhà đầu tư thường nghiên cứu rất kỹ không chỉ tình hình hoạt động của doanh nghiệp mà hiện nay họ còn nghiên cứu đến các tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán. Vì vậy nghiên cứu sự tác động trên không còn là sự nghiên cứu độc lập của các học giả, các nhà nghiên cứu mà nay việc nghiên cứu này cũng rất cần thiết cho các nhà đầu tư. Trên thế giới có khá nhiều nghiên cứu về sự tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán. Các tác giả sử dụng rất nhiều phương pháp nghiên cứu để tìm ra mức độ tác động trên như: phương pháp bình phương bé nh ất (OLS), phương pháp ước lượng hợp lý cực đại (maximum likelihood estimation), phương pháp hồi quy GLS, mô hình VAR, phương pháp phân tích nhân quả Engle – Granger, phương pháp phân tích đồng liên kết Johansen, mô hình vector hiệu chỉnh sai số VECM, kiểm định nhân quả Granger, mô hình hiệu chỉnh sai số ECM, kiểm định TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -3- tính dừng, kiểm định đồng liên kết, phương pháp phân tích phản ứng xung lực (impulse response tests)… Như vậy, việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu trên để nghiên cứu sự tác động qua lại của các biến kinh tế vĩ mô đ ến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam sẽ cho kết quả như thế nào? Đây chính là một trong những mục tiêu nghiên cứu mà học viên đang nhắm đến khi thực hiện đề tài “Phân tích mối quan hệ giữa chỉ số giá chứng khoán VNIndex và tỷ giá”.
Bên cạnh đó, thông qua việc nghiên cứu, học viên cũng mong mu ốn đóng góp thêm về khung lý thuyết thông qua các bài nghiên cứu trước đây của các tác giả trong nước và ngoài nước để góp phần tạo thuận lợi cho việc nghiên cứu sau này của các học viên và học giả khác. Và cuối cùng, thông qua kết quả nghiên cứu, học viên sẽ đề xuất và kiến nghị để giúp cho thị trường chứng khoán ngày phát triển hơn và để thị trường chứng khoán thật sự là hàn thử biểu của nền kinh tế. Đề tài nghiên cứu trên được thực hiện trên cơ sở kế thừa các phương pháp và kết quả nghiên cứu trước đây của các tác giả trong và ngoài nước, đặc biệt bài nghiên cứu được hoàn thành dựa trên cơ sở nghiên cứu của Benjamin (2006) khi nghiên cứu mối quan hệ giữa giá chứng khoán và tỷ giá của nền kinh tế Brazil. Trong nghiên cứu của Benjamin (2006), tác giả thu thập dữ liệu là giá đóng cửa hàng ngày, bao gồm 1922 quan sát từ Bloomberg, trong giai đoạn từ 01/8/1994 đến 14/5/2002 tại São Paulo Stock Exchange Index (IBOVESPA) và tỷ giá hối đoái (Real/Đôla Mỹ), qua đó tìm ra m ối quan hệ nhân quả giữa chỉ số giá chứng khoán và tỷ giá của Brazil.
Trong bài nghiên cứu, học viên chỉ phân tích mối quan hệ của một biến kinh tế vĩ mô v ới chỉ số giá chứng khoán. Vì trong thời gian gần đây, thị trường ngoại hối và thị trường chứng khoán đóng vai trò ngày càng quan tr ọng trong thị trường tài chính, chính vì thế, mối liên hệ giữa thị trường chứng khoán và thị trường ngoại hối, hay cụ thể hơn là giữa giá chứng khoán và tỷ giá hối đoái, đóng vai trò quan trọng trong việc đầu tư, phòng ngừa rủi ro và hoạch định chính sách trên thị trường tài chính. Trên thế giới hiện có hai cách tiếp cận về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và giá chứng khoán. Đầu tiên là cách tiếp cận truyền thống (traditional approach), cho TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -4- rằng tỷ giá hối đoái tác động đến giá chứng khoán.
Sự thay đổi trong tỷ giá ảnh hưởng đến giá trị của doanh nghiệp qua việc thay đổi mức độ cạnh tranh và thay đổi trong giá trị của tài sản cũng như n ợ của doanh nghiệp, điều này ảnh hưởng đến lợi nhuận và giá trị vốn cổ phẩn của doanh nghiệp đó. Cách tiếp cận thứ hai liên quan đến danh mục đầu tư (portfolio approach).