PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG KHÔNG TẠI CÔNG TY TNHH SMART LOGISTICS VIỆT NAM

Toàn cầu hóa thúc đẩy kinh tế Việt Nam phát triển, kéo theo cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực cung ứng sản phẩm. 49 trang · Trường Đại Học Thương Mại · 2024.

• Tác giả: Vũ Hoàng Lê Minh
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thu Trang
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh tế & Kinh doanh quốc tế
• Đề tài: Phân Tích Hoạt Động Cung Ứng Dịch Vụ Logistics Hàng Không Tại Công Ty TNHH Smart Logistics Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu bài khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG KHÔNG
• 2.1. Tổng quan về logistics và dịch vụ logistics
• 2.2. Khái niệm về logistics và dịch vụ logistics
• 2.3. Vai trò của dịch vụ logistics
• 2.4. Phân loại dịch vụ logistics
• 2.5. Nội dung hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không
• 2.6. Các thành phần tham gia vào hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không
• 2.7. Quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không
• 2.8. Lựa chọn đối tác cung ứng dịch vụ
• 2.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không
• 2.9.1. Yếu tố vi mô
• 2.9.2. Yếu tố vĩ mô
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG KHÔNG TẠI CÔNG TY TNHH SMART LOGISTICS VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan về Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.3. Lĩnh vực và ngành nghề kinh doanh
• 3.4. Cơ cấu tổ chức
• 3.5. Khái quát tình hình kinh doanh của Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam
• 3.6. Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam
• 3.6.1. Các yếu tố vi mô
• 3.6.2. Các yếu tố vĩ mô
• 3.7. Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics tại Công ty Smart Logistics Việt Nam
• 3.8. Thực trạng các thành phần tham gia vào hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty Smart Logistics Việt Nam
• 3.9. Thực trạng về quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty Smart Logistics Việt Nam
• 3.10. Đánh giá chung về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam
• 3.11. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT VỚI VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Định hướng phát triển của thị trường
• 4.2. Thách thức
• 4.3. Định hướng phát triển của công ty
• 4.4. Các đề xuất với vấn đề nghiên cứu
• 4.4.1. Giải pháp nâng cao năng lực bộ máy nhân sự
• 4.4.2. Giải pháp hoàn thiện các bước trong quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không
• 4.4.3. Giải pháp tăng cường đầu tư hệ thống công nghệ thông tin, cơ sở vật chất kỹ thuật
• 4.4.4. Một số kiến nghị
• 4.4.4.1. Kiến nghị đối với cơ quan nhà nước
• 4.4.4.2. Kiến nghị đối với các cơ quan khác liên quan
• 4.5. Định hướng phát triển đề tài
• XÁC NHẬN CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

Tóm tắt

I. Logistics Hàng Không Nghiên Cứu Smart Logistics Việt Nam 55

Toàn cầu hóa thúc đẩy kinh tế Việt Nam phát triển, kéo theo cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực cung ứng sản phẩm. Logistics là ngành dịch vụ cốt lõi, ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa trong và ngoài nước. Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam, có gần 4.000 DN logistics, tốc độ phát triển 14-16%, quy mô khoảng 40-42 tỷ USD/năm (Diệp Ninh, 2021). Trong bối cảnh kinh tế biến động, đảm bảo nguồn cung ổn định là yếu tố then chốt. Dịch vụ logistics hàng không phát triển mạnh, đặc biệt vận tải hàng không cho hàng hóa giá trị cao. Vận tải hàng hóa bằng hàng không tăng 40,9% so với cùng kỳ năm trước (Huỳnh Dũng, 2024). Phân tích và hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không, đặc biệt tại Smart Logistics Việt Nam, là vô cùng quan trọng. Đề tài: “Phân tích hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam” vì thế được lựa chọn.

1.1. Tổng Quan Về Logistics Hàng Không Hiện Đại

Lý thuyết logistics đã có từ thế kỷ 20. Việt Nam tiếp nhận và phát triển các nghiên cứu về dịch vụ logistics. PGS. An Thị Thanh Nhàn (2018) tiếp cận logistics như mắt xích hỗ trợ trong mạng lưới tài sản doanh nghiệp, đề cập đến cung ứng dịch vụ logistics hàng không cho hàng hóa xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa chuyên sâu về logistics hàng không. Đặng Đình Đào (2019) cho rằng dịch vụ logistics cùng công nghệ thông tin, dịch vụ tài chính, giáo dục là ngành dịch vụ quốc gia, tiền đề xây dựng năng lực cạnh tranh. TS Đoàn Thị Hồng Vân (2006) tiếp cận dịch vụ logistics dưới tên gọi “dịch vụ khách hàng”, là biện pháp nâng cao giá trị gia tăng với chi phí thấp nhất.

1.2. Các Nghiên Cứu Tiêu Biểu Về Logistics Hàng Không

“Air Cargo Management” của Michael Sales (2023) cung cấp tổng quan về ngành logistics hàng không, tập trung vào vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nghiên cứu tác động của COVID-19, nhấn mạnh khả năng phục hồi. Các tác giả thảo luận về công nghệ mới và ứng dụng thuật toán đám mây, tối ưu hóa quy trình. Choi (2005) tập trung vào nâng cao hệ thống thông tin trong quản lý chuỗi cung ứng logistics hàng không (SCM). Nghiên cứu xác định cải tiến cho hệ thống thông tin hiện có nhằm tăng cường hiệu quả, độ tin cậy và hiệu suất tổng thể.

II. Mục Tiêu Nghiên Cứu Phân Tích Smart Logistics Việt Nam 58

Khóa luận tập trung vào việc tìm hiểu, xác định và phân tích hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam. Mục tiêu là đề xuất các giải pháp, kiến nghị thiết thực và khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quy trình cung ứng dịch vụ logistics của công ty. Đối tượng nghiên cứu là hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không của Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu bao gồm không gian (hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không cho hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và các quốc gia ở khu vực Châu Á), thời gian (dữ liệu từ 2021-2023) và nội dung (phân tích, đánh giá hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả).

2.1. Phạm Vi Nghiên Cứu Về Logistics Hàng Không Tại SLV

Nghiên cứu tập trung vào hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không cho hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và các quốc gia ở khu vực Châu Á tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh của công ty giai đoạn 2021–2023, các tài liệu, hợp đồng được tham khảo trong quá trình thực tập tại công ty. Ngoài ra, dữ liệu còn được thu thập từ các bài viết được đăng tải trên các trang thông tin chính thức và mạng xã hội của công ty.

2.2. Phương Pháp Thu Thập Và Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu từ các tài liệu từ báo các của các Bộ, ban ngành cho đến các giáo trình, bài giảng từ các Trường đại học trong và ngoài nước cũng được sử dụng. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập từ các buổi họp chuyên môn và các cuộc khảo sát với nhân viên giữa các phòng ban và với ban lãnh đạo. Các ý kiến được sử dụng đã được chắt lọc sao cho phù hợp với quan điểm tiếp cận và quan điểm của số đông nhân viên tiếp nhận khảo sát.

III. Tổng Quan Lý Thuyết Logistics và Dịch Vụ Logistics 57

Thuật ngữ logistics xuất hiện từ thời cổ đại, trong các cuộc chiến tranh giữa các đế chế Hy Lạp, La Mã. Vào thế kỷ 19, Napoleon định nghĩa “Logistics là hoạt động để duy trì lực lượng quân đội”. PGS. TS An Thị Thanh Nhàn (2018) chỉ ra rằng: “Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyển cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế”. CSCMP định nghĩa: “Logistics là một phần của quản lý chuỗi cung ứng, có nhiệm vụ lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng chảy và lưu trữ hiệu quả, hiệu suất của hàng hóa, dịch vụ và thông tin liên quan từ điểm xuất phát đến điểm tiêu thụ.”

3.1. Khái Niệm Dịch Vụ Logistics Trong Thương Mại

Điều 233 Luật Thương mại 2005 quy định rằng: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao”. Dịch vụ logistics là một chuỗi các hoạt động của nhiều ngành nghề với nhiều công đoạn kết nối lại với nhau.

3.2. Vai Trò Quan Trọng Của Dịch Vụ Logistics

Đối với doanh nghiệp, logistics giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa chu trình sản xuất, kinh doanh. Logistics hỗ trợ sự di chuyển và dòng chảy của nhiều hoạt động nhờ vào sự quản lý hiệu quả, tạo thuận lợi trong việc bán hàng hóa và dịch vụ. Thúc đẩy tính hiệu quả không chỉ trong hoạt động sản xuất mà cả trong hoạt động phân phối. Ngoài ra, dịch vụ logistics còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí kinh doanh, tiết kiệm và giảm chi phí trong chuỗi cung cấp, tăng cường sức cạnh tranh. Theo PGS, TS. Trần Minh Tâm (2023), trong cơ cấu giá bán sản phẩm, chi phí logistics chiếm 21%. Do đó, với việc hình thành và phát triển dịch vụ logistics sẽ giúp giảm chi phí, tinh giản và tối ưu hóa quy trình, gia tăng hiệu quả.

IV. Phân Tích Thực Trạng Logistics Hàng Không Tại SLV 59

Chương này sẽ đi sâu vào phân tích hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam (SLV). Đầu tiên, sẽ xem xét tổng quan về công ty, quá trình hình thành, lĩnh vực kinh doanh và cơ cấu tổ chức. Sau đó, đánh giá tình hình kinh doanh của SLV trong giai đoạn 2021-2023, các yếu tố môi trường vi mô và vĩ mô ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không. Tiếp theo, sẽ phân tích thực trạng các thành phần tham gia vào hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không và quy trình cung ứng dịch vụ tại công ty. Cuối cùng, đưa ra đánh giá chung về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại SLV, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân.

4.1. Tổng Quan Về Công Ty Smart Logistics Việt Nam

Giới thiệu ngắn gọn về Smart Logistics Việt Nam (SLV). Quá trình hình thành và phát triển của công ty, từ những ngày đầu thành lập đến vị thế hiện tại trên thị trường logistics. Lĩnh vực và ngành nghề kinh doanh chính của SLV, tập trung vào dịch vụ logistics hàng không. Cơ cấu tổ chức của công ty, sơ đồ tổ chức và vai trò của các phòng ban liên quan đến hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không.

4.2. Các Yếu Tố Môi Trường Ảnh Hưởng Đến Logistics Hàng Không

Phân tích các yếu tố môi trường vi mô và vĩ mô ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại SLV. Các yếu tố vi mô bao gồm: khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh, sản phẩm thay thế. Các yếu tố vĩ mô bao gồm: kinh tế, chính trị, xã hội, công nghệ, luật pháp. Đánh giá tác động của từng yếu tố đến hoạt động logistics của công ty.

V. Giải Pháp Tối Ưu Quy Trình Logistics Hàng Không Tại SLV 60

Chương này sẽ tập trung vào đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tối ưu hóa quy trình logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam (SLV). Các giải pháp sẽ được xây dựng dựa trên kết quả phân tích thực trạng và những hạn chế đã được chỉ ra ở chương trước. Cụ thể, sẽ đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực bộ máy nhân sự, hoàn thiện các bước trong quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không, tăng cường đầu tư hệ thống công nghệ thông tin và cơ sở vật chất kỹ thuật. Ngoài ra, cũng sẽ đưa ra một số kiến nghị đối với cơ quan nhà nước và các cơ quan liên quan để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động logistics hàng không của công ty và ngành logistics nói chung.

5.1. Nâng Cao Năng Lực Nhân Sự Logistics Hàng Không

Đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao năng lực của đội ngũ nhân sự trong lĩnh vực logistics hàng không. Các giải pháp có thể bao gồm: đào tạo nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng mềm, kiến thức chuyên môn về logistics hàng không. Xây dựng lộ trình thăng tiến rõ ràng, tạo động lực cho nhân viên. Thu hút và giữ chân nhân tài bằng các chính sách đãi ngộ hấp dẫn.

5.2. Hoàn Thiện Quy Trình Cung Ứng Dịch Vụ Logistics Hàng Không

Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện các bước trong quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không, từ khâu tiếp nhận yêu cầu, xử lý thủ tục, vận chuyển, lưu kho đến giao hàng. Tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu thời gian và chi phí. Áp dụng công nghệ thông tin để quản lý và theo dõi quy trình hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Toàn cầu hóa và sự phục hồi của các chuỗi cung ứng quốc tế sau đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành dịch vụ logistics tại Việt Nam. Theo thống kê của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam năm 2021, cả nước có khoảng 4.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, đạt tốc độ tăng trưởng từ 14% đến 16% với quy mô thị trường khoảng 40–42 tỷ USD mỗi năm. Trong cơ cấu vận tải, phương thức hàng không giữ vai trò trọng yếu đối với các mặt hàng có giá trị cao, nhạy cảm về thời gian như thiết bị và linh kiện điện tử. Theo số liệu từ Tạp chí Kinh tế Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2024, sản lượng vận tải hàng hóa hàng không đạt 0,3 triệu tấn, tăng 40,9% so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2021–2024. Trước yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa quy trình giao nhận, việc phân tích thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại một doanh nghiệp cụ thể mang tính cấp thiết về cả lý luận và thực tiễn.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về logistics, dịch vụ logistics và hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không trong bối cảnh thương mại quốc tế.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam trong giai đoạn 2021–2023 và thực tế vận hành năm 2024.
3. Nhận diện các kết quả đạt được, những điểm hạn chế cùng nguyên nhân tồn tại trong quy trình cung ứng của doanh nghiệp.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm hoàn thiện quy trình, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ logistics hàng không cho công ty trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định rõ:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không của Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không đối với hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và các quốc gia thuộc khu vực Châu Á (trọng tâm là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản).
• Phạm vi thời gian: Phân tích thực trạng kinh doanh dựa trên dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2021–2023, kết hợp số liệu khảo sát và hoạt động thực tế đến tháng 10 năm 2024.
• Phạm vi nội dung: Đánh giá các chủ thể tham gia, quy trình nghiệp vụ 5 bước, tác động của môi trường vi mô - vĩ mô và các giải pháp hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình học thuật chuyên ngành:

• Khái niệm dịch vụ logistics được trích dẫn theo Điều 233 Luật Thương mại năm 2005, xác định logistics là chuỗi các hoạt động thương mại liên hoàn bao gồm giao nhận, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan và các dịch vụ hỗ trợ khác.
• Danh mục phân loại 17 loại hình dịch vụ logistics căn cứ theo Điều 3 Nghị định số 163/2017/NĐ-CP của Chính phủ.
• Định nghĩa quản trị logistics của Hiệp hội các chuyên gia quản lý chuỗi cung ứng (CSCMP) và khung lý thuyết trong giáo trình Quản trị Logistics Kinh doanh của PGS.TS. An Thị Thanh Nhàn và cộng sự (2018).
• Mô hình các thành phần tham gia quá trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không gồm 6 chủ thể: Người gửi hàng (Shipper), Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics (LSP), Đối tác cung ứng (hãng hàng không, đơn vị kho bãi, vận tải bộ), Người nhận hàng (Consignee), Đại diện Chính phủ (cơ quan Hải quan, an ninh hàng không) và Công chúng.
• Khung đánh giá 6 tiêu chí lựa chọn đối tác vận chuyển: Chi phí, Thời gian, Độ tin cậy, Năng lực cung ứng, Mức độ linh hoạt và Độ an toàn hàng hóa.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp giữa nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng mô tả:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021–2023 của Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam; tài liệu hợp đồng, quy chế nội bộ; dữ liệu trích xuất từ phần mềm quản trị Getfly CRM; các báo cáo ngành của Bộ Công Thương, Cục Hàng không Việt Nam, Tổng cục Thống kê và các nghiên cứu khoa học trong nước, quốc tế liên quan.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phiếu khảo sát điều tra gồm 10 câu hỏi (sử dụng thang đo Likert 5 điểm) kết hợp phỏng vấn sâu tại các cuộc họp chuyên môn với Ban Giám đốc và 15 nhân viên thuộc các bộ phận Kinh doanh, Chứng từ, Hiện trường - Hải quan tại công ty.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ trọng, phân tích biến động chỉ tiêu tài chính qua các năm đối với dữ liệu thứ cấp; tổng hợp, sàng lọc và phân loại dữ liệu định tính từ ý kiến khảo sát thực tế của nhân sự doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của việc nghiên cứu logistics hàng không trong bối cảnh phục hồi kinh tế và sự bùng nổ của xuất nhập khẩu hàng điện tử. Tác giả tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu tiêu biểu:

• Các nghiên cứu trong nước: Giáo trình Quản trị Logistics Kinh doanh của PGS. An Thị Thanh Nhàn và cộng sự (2018) tiếp cận logistics như mắt xích hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất; công trình của Đặng Đình Đào và cộng sự (2019) nghiên cứu logistics ở tầm vĩ mô và chỉ ra các rào cản về chi phí cao, khối lượng hàng không còn nhỏ, thủ tục hành chính phức tạp; giáo trình của TS. Đoàn Thị Hồng Vân (2006) tiếp cận logistics theo góc độ dịch vụ khách hàng.
• Các nghiên cứu quốc tế: Công trình Air Cargo Management của Michael Sales và Sebastiaan Scholte (2023) phân tích chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu hậu đại dịch và xu hướng ứng dụng điện toán đám mây; nghiên cứu của Choi và cộng sự (2005) về việc nâng cấp hệ thống thông tin phục vụ quản lý chuỗi cung ứng hàng không. Từ việc tổng quan, tác giả xác định mục tiêu nghiên cứu, đối tượng, phạm vi, phương pháp thu thập - xử lý dữ liệu và bố cục 4 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận chung về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không

Chương 2 hệ thống hóa các khái niệm nền tảng về logistics, dịch vụ logistics, phân tích vai trò của logistics đối với doanh nghiệp và nền kinh tế (dẫn số liệu từ nghiên cứu của Trần Minh Tâm năm 2023 cho thấy chi phí logistics chiếm trung bình khoảng 21% trong cơ cấu giá bán sản phẩm). Nội dung chương tập trung làm rõ:

• Đặc thù của logistics hàng không: Chi phí đầu tư hạ tầng và chi phí vận hành cao, tốc độ vận chuyển vượt trội, độ an toàn cao, thích hợp với các mặt hàng có giá trị lớn hoặc nhanh hỏng như linh kiện điện tử, nông sản tươi, dược phẩm.
• Phân tích chi tiết chức năng của 6 chủ thể tham gia chuỗi cung ứng và quy trình 5 bước chuẩn hóa: (1) Tiếp nhận yêu cầu khách hàng; (2) Báo giá dịch vụ; (3) Đàm phán và ký kết hợp đồng; (4) Thực hiện hợp đồng; (5) Kiểm soát, đánh giá quá trình cung ứng.
• Đánh giá 6 tiêu chí lựa chọn đối tác cung ứng và phân tích các yếu tố môi trường vi mô (nhà cung cấp, khách hàng, đối thủ cạnh tranh), môi trường vĩ mô (chính trị, kinh tế - xã hội, tự nhiên). Tác giả lấy ví dụ xung đột Nga - Ukraine buộc các tuyến bay từ London đi Tokyo phải đổi hướng bay qua Trung Á hoặc Alaska, làm kéo dài thời gian bay thêm 2 đến 3 giờ.

Chương 3: Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam

Chương 3 đi sâu vào phân tích thực tế tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam (SLV) - doanh nghiệp 100% vốn Việt Nam thành lập năm 2012, gia nhập Liên minh Hàng hóa Thế giới (WCA) ngày 11/3/2020, quy mô từ 10 đến 15 nhân sự (70% nữ, tuổi trung bình 26, 80% có bằng cử nhân). Kết quả kinh doanh giai đoạn 2021–2023 cho thấy: năm 2022 lợi nhuận giảm gần 16% do chi phí quản lý tăng 28% trong quá trình tái cơ cấu và ảnh hưởng từ sự cố tắc nghẽn kênh đào Suez; năm 2023 lợi nhuận trước thuế phục hồi tăng trưởng 31,7% (tương đương tăng hơn 250 triệu đồng).

Về môi trường hoạt động và đối tác:

• Hãng hàng không đối tác: Hợp tác với China Airlines, Korean Air, Vietjet Air, Vietnam Airlines, Singapore Airlines. Hợp đồng dài hạn với China Airlines giúp công ty có giá cước thấp hơn thị trường khoảng 15%; cước tuyến Việt Nam - Hàn Quốc của Korean Air duy trì mức 3–5 USD/kg.
• Cơ sở hạ tầng kho bãi tại sân bay Quốc tế Nội Bài: Sử dụng kho ALSC (phục vụ Korean Air), kho NCTS (phục vụ China Airlines), kho ACSV (phục vụ Vietjet Air).
• Khách hàng trọng tâm: Các doanh nghiệp sản xuất, gia công linh kiện điện tử như Công ty TNHH Pronics Precision, Công ty CP Công nghệ và SX Minh Hà, Công ty TNHH Khang Thiên Phước.

Về quy trình vận hành và khảo sát nội bộ:

• 100% nhân sự (15/15 phiếu) đồng thuận rằng quy trình 5 bước hiện tại phân công công việc rõ ràng, không bị chồng chéo.
• Bước 1: 70% lượng đơn hàng đến từ tệp khách quen lâu năm (Gold Sea Logistics, Pronics Precision...), 18% từ nhân viên kinh doanh chủ động tìm kiếm, chỉ 12% khách hàng tự tiếp cận do website công ty còn đơn giản, thiếu bảng giá và hình ảnh thực tế.
• Bước 2 & 3: Xử lý giá trên phần mềm Getfly CRM. Thống kê 9 tháng đầu năm 2024 cho thấy: tỷ lệ khách hàng mới ký hợp đồng đạt 16%, khách chỉ tham khảo giá rồi từ chối chiếm 70%, khách đang cân nhắc chiếm 12%, khách dừng dịch vụ chiếm 2%.
• Bước 4 & 5: Nhân viên hiện trường phụ trách lập bảng kê khai hàng nguy hiểm (DGD), chứng từ mô tả máy móc, giải trình hải quan. Tỷ lệ phân luồng đỏ hải quan ghi nhận ở mức thấp (khoảng 3,41% theo Thanh Điểu, 2024). Khâu kiểm soát gặp hạn chế do lịch bay của hãng hàng không thường xuyên thay đổi đột xuất mà không thông báo trước.

Khía cạnh vận hành tại SLV	Thực trạng ghi nhận từ dữ liệu	Đánh giá và tác động
Quy mô và cơ cấu nhân sự	10–15 người; 70% nữ; 80% cử nhân; 50% nhân sự có trên 5 năm kinh nghiệm	Bộ máy tinh gọn, nhân sự trẻ, tính linh hoạt cao
Tình hình tài chính (2021–2023)	Lợi nhuận 2022 giảm ~16%; Lợi nhuận 2023 tăng 31,7% (>250 triệu đồng)	Khả năng tự cân đối tài chính và phục hồi tốt
Cơ cấu nguồn khách hàng	70% khách hàng truyền thống; 18% từ Sales tìm kiếm; 12% khách tự đến	Doanh thu phụ thuộc lớn vào nhóm khách quen
Hiệu quả chuyển đổi khách mới	16% ký hợp đồng; 70% chỉ tham khảo giá; 12% cân nhắc	Tỷ lệ chuyển đổi khách hàng tiềm năng chưa cao
Mức độ chủ động hạ tầng	Thuê ngoài 100% dịch vụ kho bãi và đội xe vận tải nội địa	Bị động khi phát sinh sự cố giao thông, trễ chuyến
Hệ thống phần mềm quản lý	Getfly CRM (sử dụng >10 năm, không có nhân viên IT nội bộ)	Lỗi thời, không cho phép ghi đè/xóa, sửa lỗi mất 2–3 ngày

Chương 3 chỉ ra các hạn chế chính: việc phụ thuộc 100% vào đơn vị vận tải nội địa dẫn đến sự cố giao hàng trễ (điển hình tháng 10/2024 lô hàng đi Vũ Hán của China Airlines bị trễ xe tại Bắc Ninh dẫn đến lưu kho Nội Bài 8 tiếng); phần mềm Getfly CRM bị lỗi ghi đè vào tháng 9/2024 gây gián đoạn dữ liệu; doanh nghiệp thiếu bộ phận Marketing chuyên trách.

Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất với vấn đề nghiên cứu

Chương 4 phân tích bối cảnh thị trường vận tải hàng không Việt Nam với dự báo tổng sản lượng năm 2024 đạt 1,21 triệu tấn (+13,4% so với năm 2023), cùng quy hoạch mạng lưới 30 cảng hàng không đến năm 2025 và nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng giai đoạn 2021–2030 ước tính khoảng 420.000 tỷ đồng. Tác giả cũng chỉ ra thách thức về sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao khi cả nước chỉ có khoảng 50 cơ sở đào tạo chuyên ngành logistics (VALOMA, 2024).

Dựa trên định hướng phát triển của SLV, tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp vi mô:

1. Nâng cao năng lực bộ máy nhân sự: Xây dựng tiêu chí tuyển dụng ưu tiên ứng viên tốt nghiệp chuyên ngành Logistics, Kinh doanh quốc tế; đào tạo kỹ năng đọc hiểu hợp đồng, nhận biết quy cách container hàng không và cập nhật quy định hàng nguy hiểm.
2. Hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ: Nâng cấp giao diện website để hiển thị biểu phí tham khảo và hình ảnh dịch vụ thực tế; phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận chứng từ và hiện trường để xử lý nhanh chứng từ ảnh mờ đối với mặt hàng máy móc; tự động hóa khâu báo giá.
3. Đầu tư hệ thống công nghệ thông tin và thiết bị kỹ thuật: Thay thế phần mềm Getfly CRM bằng các giải pháp phần mềm chuyên ngành logistics như Qtransport hoặc Logistics Adaline; nâng cấp, thay mới trang thiết bị văn phòng (máy in, máy fax).

Về mặt vĩ mô, tác giả đưa ra các kiến nghị:

• Cơ quan nhà nước: Mở rộng hạ tầng kho bãi tại các cảng hàng không Nội Bài, Cát Bi, Tân Sơn Nhất, Vân Đồn; hỗ trợ mở các đường bay thẳng quốc tế sang châu Âu cho Vietnam Airlines, Vietjet Air; hoàn thiện khung pháp lý và có chính sách hỗ trợ đối với khối doanh nghiệp logistics nhỏ và vừa (chiếm 99% tổng số doanh nghiệp).
• Hãng hàng không và cơ sở đào tạo: Nâng cao độ tin cậy giờ bay, tăng cường phối hợp mặt đất; các trường đại học đẩy mạnh thực hành nghiệp vụ thực tế; Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) phát huy vai trò cầu nối phản ánh chính sách.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với dữ liệu thực tế:

• Khái quát hóa bức tranh vận hành dịch vụ logistics hàng không tại một doanh nghiệp giao nhận cụ thể (SLV), làm rõ mối quan hệ hợp tác với các hãng bay lớn (China Airlines, Korean Air, Vietjet Air) và mạng lưới kho hàng không Nội Bài (ALSC, NCTS, ACSV).
• Cung cấp số liệu chi tiết về thực trạng kinh doanh: Lợi nhuận trước thuế năm 2023 tăng 31,7%; tỷ lệ đơn hàng phụ thuộc vào khách hàng cũ là 70%; tỷ lệ chuyển đổi khách hàng mới đạt 16%; tỷ lệ hàng hóa phân luồng đỏ hải quan ở mức 3,41%.
• Nhận diện chính xác các rủi ro vận hành thực tế thông qua các vụ việc cụ thể: Lô hàng linh kiện điện tử bị trễ 1,5 giờ tại Bắc Ninh do tắc đường dẫn đến lưu kho 8 tiếng tại sân bay vào tháng 10/2024; sự cố lỗi ghi đè dữ liệu trên phần mềm Getfly CRM vào tháng 9/2024 làm mất dữ liệu và buộc nhân viên phải xử lý thủ công.

Về mặt giải pháp, đề tài đóng góp hệ thống giải pháp toàn diện từ cấp độ doanh nghiệp (nhân sự, quy trình, chuyển đổi sang phần mềm Qtransport/Logistics Adaline) đến cấp độ ngành (hạ tầng cảng hàng không, hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp SME). Đóng góp học thuật của khóa luận là cung cấp một nghiên cứu tình huống (case study) thực tế về quy trình 5 bước cung ứng dịch vụ logistics hàng không tuyến Châu Á đối với nhóm hàng công nghệ cao, bổ sung dữ liệu thực nghiệm cho các nghiên cứu lý thuyết logistics kinh doanh tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự nhìn nhận một số hạn chế do điều kiện nghiên cứu:

• Trình độ lý luận và năng lực tiếp cận sâu các nguồn dữ liệu chính sách quản lý nhà nước của tác giả còn ở mức độ nhất định.
• Khả năng thu thập thông tin nội bộ tại doanh nghiệp chưa bao quát toàn bộ các thị trường xa, nghiên cứu chủ yếu tập trung vào tuyến vận chuyển Châu Á (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản).
• Đối tượng hàng hóa nghiên cứu tập trung chủ yếu vào mặt hàng thiết bị và linh kiện điện tử, chưa mở rộng sang các chủng loại hàng hóa hàng không đặc thù khác.

Hướng nghiên cứu mở rộng được đề xuất:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các nhóm mặt hàng vận tải hàng không có yêu cầu bảo quản khắt khe khác như nông sản tươi sống, dược phẩm, hàng thời trang may mặc cao cấp.
• Nghiên cứu chuyên sâu về đề tài: "Ứng dụng công nghệ AI và Blockchain trong tối ưu hóa chuỗi cung ứng hàng không tại Việt Nam".
• Hoàn thiện khung lý luận và mô hình đánh giá quản trị chất lượng toàn diện trong chuỗi dịch vụ logistics hàng không.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế: Tham khảo phương pháp tiếp cận nghiên cứu trường hợp doanh nghiệp (case study), cách thiết kế phiếu khảo sát thực tế theo thang đo Likert và cấu trúc phân tích quy trình cung ứng dịch vụ logistics hàng không.
• Doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ (SME): Tham khảo kinh nghiệm xây dựng quy trình 5 bước, quản lý mối quan hệ với các hãng bay, kinh nghiệm xử lý thủ tục hàng nguy hiểm (DGD), thủ tục hải quan và phương án khắc phục các rủi ro khi thuê ngoài 100% kho bãi, phương tiện vận tải bộ.
• Các phần nội dung đáng tham khảo nhất: Chương 3 với sơ đồ mô hình cung ứng dịch vụ logistics hàng không, quy trình tác nghiệp thực tế 5 bước, cùng hệ thống câu hỏi khảo sát thực trạng tại phụ lục khóa luận.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu khách hàng và mặt hàng vận chuyển hàng không chủ yếu của Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam là gì?
Khách hàng của SLV chủ yếu là các doanh nghiệp sản xuất, gia công linh kiện điện tử (tiêu biểu như Pronics Precision, Công nghệ và SX Minh Hà). Doanh thu từ tệp khách hàng quen thuộc chiếm khoảng 70%, trong khi lượng khách hàng mới từ hoạt động tìm kiếm của nhân viên kinh doanh chiếm 18% và khách tự tìm đến chiếm 12%.

2. Nguyên nhân nào khiến lợi nhuận năm 2022 của công ty sụt giảm gần 16% trước khi tăng trưởng trở lại vào năm 2023?
Lợi nhuận năm 2022 giảm gần 16% so với 2021 do chi phí quản lý doanh nghiệp tăng khoảng 28% phục vụ công tác tái cơ cấu bộ máy, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và chuyển đổi phương hướng kinh doanh; đồng thời công ty phải chủ động cân đối giá cước để giữ chân khách hàng trước các biến động tiêu cực của thị trường vận tải toàn cầu (dịch bệnh COVID-19 và sự cố tàu hàng mắc cạn tại kênh đào Suez). Đến năm 2023, hiệu quả tái cơ cấu đã giúp lợi nhuận trước thuế tăng 31,7% (tăng hơn 250 triệu đồng).

3. Doanh nghiệp đang gặp phải những hạn chế cụ thể nào liên quan đến hệ thống phần mềm quản trị thông tin?
Công ty sử dụng phần mềm Getfly CRM đã hơn 10 năm, hệ thống thiếu tính năng xóa hoặc ghi đè dữ liệu cũ, khiến nhân viên mới không thể cập nhật tiếp nhận thông tin khách hàng từ nhân viên cũ. Do không có đội ngũ IT nội bộ mà phụ thuộc vào đối tác thứ ba, thời gian xử lý sự cố máy chủ thường kéo dài từ 2 đến 3 ngày. Tháng 9/2024, phần mềm từng gặp lỗi xung đột ghi đè làm mất một phần dữ liệu khách hàng cũ, buộc nhân viên phải nhập liệu thủ công.

4. Hiệu quả chuyển đổi khách hàng mới trong 9 tháng đầu năm 2024 tại SLV đạt kết quả như thế nào?
Theo số liệu thống kê nội bộ từ bộ phận kinh doanh trong 9 tháng đầu năm 2024, tỷ lệ khách hàng mới thực tế ký hợp đồng sử dụng dịch vụ chỉ đạt 16%; 70% khách hàng chỉ liên hệ để khảo sát giá và không sử dụng dịch vụ; 12% khách hàng đang trong quá trình cân nhắc và 2% khách hàng quyết định dừng hợp tác.

5. Tác giả đề xuất những phần mềm chuyên dụng nào nhằm thay thế hệ thống thông tin hiện tại của SLV?
Khóa luận đề xuất doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi sang hai giải pháp phần mềm quản lý logistics chuyên dụng là Qtransport hoặc Logistics Adaline, nhờ sở hữu kiến trúc hệ thống mở, tích hợp đầy đủ tính năng quản trị đơn hàng, quản lý kho bãi, theo dõi vận chuyển đa nền tảng và phù hợp với mô hình doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Hoàng Lê Minh đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart Logistics Việt Nam giai đoạn 2021–2023. Công trình làm rõ các điểm mạnh về chuẩn hóa quy trình 5 bước, tỷ lệ hài lòng nội bộ và mạng lưới hợp tác hãng bay, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn về mức độ phụ thuộc bên thứ ba và hạn chế của hạ tầng công nghệ thông tin. Hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng nhân sự, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và chuyển đổi số được đề xuất có tính ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp tài liệu tham khảo giá trị cho các doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận chung về hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không Chương 3: Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ logistics hàng không tại Công ty TNHH Smart logistics Việt Nam Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất với vấn đề nghiên cứu 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ LOGISTICS HÀNG KHÔNG 2. Tổng quan về logistics và dịch vụ logistics 2. Khái niệm về logistics và dịch vụ logistics Khái niệm về logistics Thuật ngữ logistics được cho là đã xuất hiện từ thời cổ đại, từ trong các cuộc chiến tranh giữa các đế chế Hy Lạp, La Mã với tên gọi là logistikos. Tuy rằng hiện nay nhiều người vẫn chưa rõ logistics là gì, nhưng các hoạt động từ thời xa xưa của ông cha ta như cất giữ và bảo quản lương thực, trao đổi hàng hóa, giao thương đều liên quan đến logistics.

Vào thế kỷ 19, Napoleon đã định nghĩa “Logistics là hoạt động để duy trì lực lượng quân đội” và từ đó, logistics được dịch là “hậu cần”(An Thị Thanh Nhàn và cộng sự, 2018). Sau 2 thế kỷ, khái niệm logistics đã mở rộng sang lĩnh vực kinh tế và trở nên phổ biến, trở thành một yếu tố không thể thiếu trong dòng chảy của giao thương quốc tế. Theo cuốn “Quản trị Logistics kinh doanh” của PGS. TS An Thị Thanh Nhàn và các cộng sự (2018), các khái niệm logistics mới lần lượt xuất hiện theo từng giai đoạn phát triển của kinh tế thế giới, nhưng tất cả chúng đều có điểm chung và đều chỉ ra rằng: “Logistics là quá trình tối ưu hóa về vị trí, vận chuyển và dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyển cung ứng cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế”.

Theo Council of Supply Chain Management Professionals (CSCMP) – Hiệp hội các chuyên gia quản lý chuỗi cung ứng định nghĩa rằng :“Logistics là một phần của quản lý chuỗi cung ứng, có nhiệm vụ lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát dòng chảy và lưu trữ hiệu quả, hiệu suất của hàng hóa, dịch vụ và thông tin liên quan từ điểm xuất phát đến điểm tiêu thụ. Mục tiêu của logistics là đáp ứng yêu cầu của khách hàng, đảm bảo việc quản lý tài nguyên và thông tin một cách hiệu quả để cung cấp sản phẩm đúng thời gian và với chi phí hợp lý”. Khái niệm dịch vụ logistics Căn cứ theo Điều 233 Luật Thương mại 2005 quy định rằng: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các 5 dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao”. Theo đó, dịch vụ logistics không phải là một hoạt động đơn lẻ mà là một chuỗi các hoạt động của nhiều ngành nghề với nhiều công đoạn kết nối lại với nhau.

Vai trò của dịch vụ logistics Đối với doanh nghiệp, logistics giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa các chu trình sản xuất, kinh doanh từ khâu đầu vào đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Logistics hỗ trợ sự di chuyển và dòng chảy của nhiều hoạt động nhờ vào sự quản lý hiệu quả, nó tạo thuận lợi trong việc bán hầu hết các loại hàng hóa và dịch vụ.