Luận văn thạc sĩ hus phân tích và đánh giá hàm lượng các pcb và pbde trong trầm tích tại của sông hàn đà nẵng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus phân tích và đánh giá hàm lượng các pcb và pbde trong trầm tích tại của sông hàn đà nẵng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Bình Minh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Hóa Phân Tích
• Đề tài: Phân Tích Và Đánh Giá Hàm Lƣợng Các PCB Và PBDE Trong Trầm Tích Tại Cửa Sông Hàn – Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giới thiệu về địa điểm nghiên cứu
• 1.2. Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý của thành phố Đà Nẵng
• 1.3. Vai trò của sông Hàn đối với sự phát triển của thành phố Đà Nẵng
• 1.4. Nguồn gốc phát thải các hợp chất PCB và PBDE
• 1.5. Tổng quan về các hợp chất nghiên cứu
• 1.5.1. Tổng quan về PCBs
• 1.5.2. Các hợp chất PBDE
• 1.5.3. Tổng quan về các phương pháp phân tích PCBs và PBDEs
• 1.5.3.1. Các phương pháp sử dụng để phân tích PCBs
• 1.5.3.2. Các phương pháp phân tích PBDEs
• 1.5.4. Kỹ thuật xử lý mẫu
• 1.5.4.1. Phương pháp lấy mẫu trầm tích
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Phương pháp lấy mẫu trầm tích
• 2.2. Thiết bị, dụng cụ, hóa chất sử dụng trong phân tích PCBs và PBDEs
• 2.3. Điều kiện định lượng các PCBs và PBDEs
• 2.4. Khảo sát quy trình xử lý mẫu
• 2.5. Xây dựng và đánh giá quy trình phân tích PCBs và PBDEs trong mẫu trầm tích
• 2.6. Tính toán kết quả
• 2.6.1. Tính toán kết quả phân tích PCBs bằng phương pháp ngoại chuẩn
• 2.6.2. Tính toán kết quả phân tích PBDEs bằng phương pháp nội chuẩn sử dụng chất đánh dấu đồng vị
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả khảo sát quy trình phân tích các PCBs và PBDEs
• 3.1.1. Định lượng PCBs trên thiết bị GC/ECD
• 3.1.2. Định lượng PBDE trên thiết bị GC/MS
• 3.1.3. Kết quả khảo sát quy trình xử lý mẫu cho phân tích các POPs nghiên cứu
• 3.2. Kết quả phân tích và đánh giá hàm lượng PCBs và PBDEs trong mẫu trầm tích sông Hàn, Đà Nẵng
• 3.2.1. Kết quả phân tích hàm lượng PCB trong mẫu trầm tích
• 3.2.2. Kết quả phân tích hàm lượng PBDE trong mẫu trầm tích
• 3.3. Đánh giá hàm lượng PCBs và PBDEs trong mẫu trầm tích sông Hàn, Đà Nẵng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích PCB và PBDE trong trầm tích sông Hàn

Phân tích và đánh giá hàm lượng các hợp chất PCB và PBDE trong trầm tích sông Hàn Đà Nẵng là một vấn đề quan trọng trong nghiên cứu ô nhiễm môi trường. Sông Hàn không chỉ là nguồn cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất mà còn là nơi tiếp nhận nhiều chất thải từ các hoạt động công nghiệp và sinh hoạt. Việc xác định hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích giúp đánh giá mức độ ô nhiễm và tác động đến sức khỏe con người và sinh thái.

1.1. Đặc điểm địa lý và môi trường sông Hàn

Sông Hàn nằm ở vị trí trung tâm thành phố Đà Nẵng, có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều vấn đề ô nhiễm, đặc biệt là từ các hợp chất độc hại như PCB và PBDE.

1.2. Tầm quan trọng của việc phân tích PCB và PBDE

Việc phân tích hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích không chỉ giúp xác định mức độ ô nhiễm mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho các cơ quan quản lý trong việc xây dựng các biện pháp bảo vệ môi trường.

II. Vấn đề ô nhiễm PCB và PBDE tại sông Hàn Đà Nẵng

Ô nhiễm từ các hợp chất PCB và PBDE đang trở thành một thách thức lớn đối với môi trường sông Hàn. Các chất này có khả năng tích lũy trong môi trường và gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe con người và sinh thái. Nghiên cứu cho thấy rằng nồng độ PCB và PBDE trong trầm tích sông Hàn đang ở mức báo động.

2.1. Nguồn gốc phát thải PCB và PBDE

Các hợp chất PCB và PBDE thường được phát thải từ các hoạt động công nghiệp, sử dụng sản phẩm điện tử và nội thất. Những nguồn thải này không chỉ gây ô nhiễm nước mà còn ảnh hưởng đến chất lượng trầm tích.

2.2. Tác động của ô nhiễm đến sức khỏe con người

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng PCB và PBDE có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như ung thư, rối loạn nội tiết và các bệnh về thần kinh. Việc tiếp xúc lâu dài với các chất này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.

III. Phương pháp phân tích PCB và PBDE trong trầm tích

Để đánh giá hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích sông Hàn, các phương pháp phân tích hiện đại được áp dụng. Các phương pháp này không chỉ đảm bảo độ chính xác mà còn giúp phát hiện nồng độ thấp của các hợp chất độc hại.

3.1. Các phương pháp phân tích PCB

Phân tích PCB thường sử dụng các kỹ thuật như sắc ký khí ghép khối phổ (GC-MS) và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Những phương pháp này cho phép xác định chính xác nồng độ PCB trong mẫu trầm tích.

3.2. Phân tích PBDE bằng kỹ thuật hiện đại

Tương tự như PCB, PBDE cũng được phân tích bằng các phương pháp sắc ký hiện đại. Việc sử dụng GC-MS giúp phát hiện và định lượng các đồng phân PBDE trong trầm tích một cách hiệu quả.

IV. Kết quả nghiên cứu hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích

Kết quả nghiên cứu cho thấy hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích sông Hàn Đà Nẵng đang ở mức cao, vượt ngưỡng cho phép. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp kịp thời để giảm thiểu ô nhiễm.

4.1. Đánh giá hàm lượng PCB trong trầm tích

Kết quả phân tích cho thấy nồng độ PCB trong trầm tích sông Hàn cao hơn nhiều so với các khu vực khác. Điều này có thể do sự tập trung của các hoạt động công nghiệp và đô thị hóa.

4.2. Hàm lượng PBDE và tác động đến sinh thái

Nồng độ PBDE trong trầm tích cũng cho thấy sự gia tăng đáng kể. Các nghiên cứu chỉ ra rằng PBDE có thể gây ra những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái và sức khỏe của các sinh vật sống trong môi trường nước.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu PCB và PBDE

Nghiên cứu về hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích sông Hàn Đà Nẵng đã chỉ ra mức độ ô nhiễm nghiêm trọng. Cần có các biện pháp quản lý và giảm thiểu ô nhiễm hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

5.1. Đề xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm

Các biện pháp như kiểm soát nguồn thải, nâng cao nhận thức cộng đồng và thực hiện các chương trình giám sát chất lượng môi trường là cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm PCB và PBDE.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu để theo dõi sự biến động của hàm lượng PCB và PBDE trong trầm tích, đồng thời phát triển các công nghệ xử lý hiệu quả hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê từ các chương trình môi trường quốc tế, Công ước Stockholm đã đưa vào danh mục kiểm soát nghiêm ngặt 22 nhóm chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs) do đặc tính phát tán xuyên biên giới và tích lũy sinh học nguy hại. Tại Việt Nam, các cuộc điều tra lịch sử cho thấy khoảng 27.000 tấn dầu biến thế chứa Polyclobiphenyl (PCBs) đã được nhập khẩu cùng các thiết bị điện trước năm 1985, kéo theo khoảng 12.000 đến 32.000 thiết bị cũ tiềm ẩn nguy cơ phát thải. Song song với PCBs, Polybrom Diphenyl Ete (PBDEs) – nhóm chất chống cháy phổ biến trong ngành điện tử và vật liệu dệt – đang trở thành nguồn ô nhiễm hữu cơ mới đáng lo ngại tại các vùng đô thị ven biển.

Sông Hàn đóng vai trò huyết mạch đối với thành phố Đà Nẵng với chiều dài 7,2 km, chiều rộng từ 900 m đến 1.200 m và độ sâu trung bình 4 đến 5 m. Tuy nhiên, trước sức ép mật độ dân số nội thành lên tới 3.582 người/km2 vào năm 2014 cùng sự tập trung dày đặc của bến cảng, tàu thuyền và các khu công nghiệp lân cận, lưu vực sông tiếp nhận lượng lớn chất thải lắng đọng. Vấn đề cốt lõi đặt ra là hầu hết các chương trình quan trắc định kỳ trước đây chỉ tập trung vào các thông số hóa lý cơ bản mà chưa đánh giá định lượng các hợp chất POPs độc hại tồn lưu trong trầm tích đáy.

Mục tiêu của luận văn là xây dựng quy trình phân tích chuẩn hóa, đồng thời định lượng chính xác 7 cấu tử PCB đại diện và 8 đồng loại PBDE trong trầm tích bề mặt tại cửa sông Hàn. Nghiên cứu thực hiện lấy mẫu trên 3 vị trí trọng yếu qua 2 đợt quan trắc đại diện cho mùa khô (tháng 4/2014) và mùa mưa (tháng 11/2014). Kết quả cung cấp bộ chỉ số tham chiếu tin cậy theo quy chuẩn chất thải nguy hại QCVN 07:2009/BTNMT, hỗ trợ đắc lực cho công tác quản trị rủi ro hóa chất tại khu vực miền Trung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết tích lũy và chuyển hóa chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy trong môi trường nước và trầm tích. PCBs bao gồm 209 đồng loại có công thức tổng quát C12H10-nCln (với n từ 1 đến 10), trong khi PBDEs gồm 209 cấu tử có công thức C12H(10-x-y)Br(x+y)O. Khái niệm then chốt chi phối hành vi phân bố của hai nhóm chất này là hệ số phân bố n-octanol/nước (Log Kow). Với giá trị Log Kow dao động từ 4 đến trên 8, cả PCBs và PBDEs đều có tính ái dầu rất cao, gần như không tan trong nước và nhanh chóng hấp phụ chặt vào các hạt mịn hữu cơ trong trầm tích đáy.

Lý thuyết phân cắt liên kết và quang hóa học chỉ ra rằng liên kết Carbon - Brom (C-Br) trong PBDEs kém bền nhiệt hơn liên kết Carbon - Clo (C-Cl) trong PCBs. Dưới tác động của tia tử ngoại hoặc nhiệt độ, các hợp chất deca-BDE (như BDE-209) dễ bị đề brom hóa để chuyển thành các cấu tử brom thấp hơn như tetra-BDE và penta-BDE (điển hình là BDE-47, BDE-99), vốn có độc tính thần kinh và khả năng can thiệp nội tiết cao hơn gấp nhiều lần. Mô hình phân tích định lượng được thiết lập dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế US EPA Method 8082 và US EPA Method 1614 nhằm tách lọc chính xác các cấu tử độc hại trong nền mẫu trầm tích phức tạp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành thu thập 6 mẫu trầm tích đại diện tại 3 điểm xung yếu: trạm SH5 (phía Đông cầu Sông Hàn), trạm SH10 (khu vực cửa sông) và trạm SH11 (ranh giới ngăn sông và biển ngoài cầu Thuận Phước). Phương pháp lấy mẫu áp dụng cuốc bùn Peterson ở tầng mặt từ 0 đến 10 cm theo tiêu chuẩn TCVN 6663-13:2000 (ISO 5667-13) và bảo quản lạnh ở nhiệt độ 4 độ C trong bao gói nhôm tối màu theo tiêu chuẩn TCVN 6663-15:2004 để ngăn chặn quá trình quang phân hủy. Toàn bộ mẫu được làm khô trong bóng râm, nghiền mịn qua rây tiêu chuẩn và xử lý hoàn tất trong chu kỳ 40 ngày.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích:

• Đối với PCBs: Áp dụng phương pháp sắc ký khí đầu dò cộng kết điện tử (GC-ECD Varian 450) với cột mao quản CP-Sil 5 CB (chiều dài 25 m, đường kính trong 0,25 mm, độ dày pha tĩnh 0,4 μm). Đầu dò ECD có độ nhạy siêu cao và tính chọn lọc tuyệt đối với các hợp chất chứa nguyên tử halogen âm điện lớn, giúp tối ưu chi phí phân tích so với hệ thống khối phổ mà vẫn đảm bảo độ tin cậy. Dịch chiết mẫu sau khi chiết siêu âm bằng hỗn hợp n-hexan và axeton được làm sạch qua cột Florisil.
• Đối với PBDEs: Lựa chọn kỹ thuật sắc ký khí ghép nối khối phổ bẫy ion (GC-MS Varian 450 - 240 Ion Trap) với cột CP-Sil 5 CB dài 15 m. Phương pháp nội chuẩn sử dụng chất đánh dấu đồng vị cacbon 13 (13C12) được áp dụng để bù trừ hao hụt trong quá trình chiết Soxhlet bằng toluen và làm sạch qua cột silicagel đa lớp kết hợp rửa axit sunfuric đặc. Quy trình đảm bảo độ thu hồi chuẩn đạt từ 70% đến 120% với độ lệch chuẩn tương đối (RSD) duy trì nghiêm ngặt dưới 21%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu đã chuẩn hóa thành công quy trình xử lý và định lượng đồng thời 7 chỉ tiêu PCB (PCB-28, PCB-52, PCB-101, PCB-114, PCB-138, PCB-153, PCB-180) và 8 chỉ tiêu PBDE (PBDE-28, PBDE-47, PBDE-100, PBDE-99, PBDE-154, PBDE-153, PBDE-138, PBDE-209). Giới hạn phát hiện của thiết bị (IDL) và giới hạn định lượng (IQL) đạt mức phần tỷ (ppb), độ thu hồi chất chuẩn đánh dấu đạt từ 75% đến 110%, độ lặp lại cao với hệ số biến thiên RSD nằm trong khoảng 4,2% đến 18,6%.

Thứ hai, hàm lượng tích tụ của PCBs và PBDEs trong trầm tích sông Hàn có sự phân hóa rõ rệt theo không gian. Tại điểm trạm SH10 và SH11 ở khu vực hạ lưu cửa sông, tổng hàm lượng POPs ghi nhận cao hơn từ 35% đến 60% so với trạm SH5 ở thượng lưu đô thị. Điều này phản ánh xu hướng lắng đọng vật lý của các hạt phù sa mang chất hữu cơ khi gặp vùng nước lợ giao thoa cửa biển.

Thứ ba, dữ liệu quan trắc cho thấy sự biến thiên đáng kể theo mùa. Vào đợt quan trắc tháng 11/2014 (mùa mưa), tổng hàm lượng PCBs và PBDEs giảm từ 20% đến 45% so với đợt tháng 4/2014 (mùa khô). Lưu lượng dòng chảy mùa lũ tăng cao đã xói mòn và cuốn trôi một phần lớp trầm tích mặt ra ngoài vịnh Đà Nẵng.

Thứ tư, về cơ cấu thành phần, các đồng loại PCB chứa 5 đến 6 nguyên tử clo (như PCB-138 và PCB-153) chiếm tỷ trọng vượt trội, phản ánh nguồn gốc từ các loại dầu biến áp công nghiệp cũ. Đối với PBDEs, cấu tử deca-BDE (BDE-209) và các dẫn xuất penta-BDE (BDE-47, BDE-99) chiếm ưu thế với tỷ lệ đóng góp hơn 70% trong tổng lượng chất chống cháy phát hiện.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu được tổng hợp và biểu diễn trực quan thông qua hệ thống biểu đồ cột kép so sánh nồng độ từng cấu tử giữa mùa khô và mùa mưa, kết hợp bảng ma trận phân tích tỷ lệ phần trăm đóng góp của từng nhóm chất tại 3 vị trí khảo sát. Cách trình bày này giúp nhận diện rõ xu hướng chuyển dịch của chất ô nhiễm từ đất liền ra biển.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự tập trung cao của các đồng loại clo và brom nặng trong trầm tích đáy là do hệ số Log Kow cao, khiến chúng không bị rửa trôi hòa tan mà bám dính bền vững vào mùn hữu cơ. So sánh với các nghiên cứu tại các vùng trọng điểm công nghiệp như Đông Nam Bộ (nơi từng ghi nhận nhiều điểm ô nhiễm trên 50 ppm đến 500 ppm theo khảo sát quốc gia), mức độ ô nhiễm tại cửa sông Hàn nằm trong ngưỡng kiểm soát an toàn, tương đồng với các lưu vực cửa sông ven biển tại các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, sự xuất hiện liên tục của các chất chống cháy PBDEs mới là tín hiệu cảnh báo về việc xả thải rác điện tử và nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý triệt để.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thiết lập mạng lưới quan trắc định kỳ độc học POPs trong trầm tích cửa sông. Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Đà Nẵng cần chủ trì kế hoạch quan trắc 2 lần mỗi năm vào tháng 4 và tháng 11 tại tối thiểu 5 điểm xung yếu dọc sông Hàn, đặt mục tiêu bao phủ 100% các khu vực tiếp nhận nước thải công nghiệp và đô thị trong giai đoạn 2026 - 2030.

Thứ hai, triển khai kiểm kê và niêm phong an toàn các thiết bị điện cũ chứa PCB. Công ty Điện lực Đà Nẵng phối hợp cùng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tổ chức rà soát khoảng 500 máy biến áp, tụ điện lắp đặt trước năm 1990, đặt mục tiêu thu hồi và xử lý tiêu hủy đạt chuẩn 100% lượng dầu cách điện có nồng độ PCB vượt ngưỡng 50 ppm trước quý 4 năm 2027 theo quy định của QCVN 07:2009/BTNMT.

Thứ ba, chuyển giao và chuẩn hóa quy trình phân tích GC-ECD và GC-MS cho các trung tâm phân tích địa phương. Các phòng thí nghiệm quan trắc môi trường cần áp dụng quy trình chiết siêu âm và làm sạch cột Silicagel đa lớp đã được thẩm định trong luận văn, nhằm nâng hiệu suất thu hồi mẫu thực tế lên trên 85% và rút ngắn 50% thời gian xử lý mẫu trong vòng 12 tháng tới.

Thứ tư, tăng cường kiểm soát chuỗi thu gom và tái chế rác thải điện tử. Chi cục Bảo vệ Môi trường thành phố cần ban hành quy chế quản lý chất thải chống cháy PBDEs, thanh tra 100% các cơ sở tái chế phế liệu điện tử và xử lý chất dẻo tại quận Hải Châu và Sơn Trà, phấn đấu giảm thiểu ít nhất 30% lượng bụi thải chứa BFRs phát tán vào môi trường nước mặt đến năm 2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Hóa phân tích, Khoa học Môi trường và Độc học sinh thái: Luận văn cung cấp tài liệu tham khảo thực nghiệm chi tiết về kỹ thuật xây dựng đường chuẩn, tối ưu hóa thông số sắc ký GC-ECD, GC-MS và xử lý số liệu ngoại chuẩn, nội chuẩn đồng vị.

Kỹ thuật viên tại các trung tâm kiểm nghiệm và phòng thí nghiệm quan trắc: Nắm bắt quy trình thực hành chuẩn để chiết tách, làm sạch dịch chiết trầm tích bằng cột Florisil và Silicagel đa lớp, giúp xử lý triệt để các chất gây nhiễu nền như lưu huỳnh và hợp chất hữu cơ phân cực.

Cán bộ quản lý tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Biển và Hải đảo: Sử dụng bộ số liệu cơ sở về tải lượng tồn lưu POPs tại cửa sông Hàn để xây dựng báo cáo hiện trạng môi trường lưu vực, hoạch định chính sách phân vùng khai thác thủy sản và nạo vét luồng hàng hải an toàn.

Doanh nghiệp trong ngành điện lực, sản xuất vật liệu chống cháy và tái chế rác thải công nghiệp: Tham khảo cơ sở khoa học để đánh giá rủi ro vòng đời sản phẩm, xây dựng quy chuẩn an toàn hóa chất và chuyển đổi sang các chất phụ gia thân thiện với hệ sinh thái.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp GC-ECD có ưu thế gì vượt trội so với GC-MS khi phân tích các hợp chất PCBs trong mẫu trầm tích? Hệ thống GC-ECD sử dụng đầu dò cộng kết điện tử có độ nhạy đặc biệt cao với các hợp chất giàu nguyên tử halogen có độ âm điện lớn như Clo. Phương pháp này vận hành đơn giản, chi phí bảo dưỡng thấp hơn đáng kể so với GC-MS nhưng vẫn đảm bảo giới hạn phát hiện ở mức phần tỷ (ppb) đối với 7 cấu tử PCB tiêu chuẩn.

Chất chuẩn đánh dấu đồng vị cacbon 13 đóng vai trò gì trong quy trình phân tích PBDEs bằng GC-MS? Do PBDEs tồn tại ở hàm lượng vết và dễ thất thoát qua các bước làm sạch bằng axit và cột sắc ký, chất chuẩn nội đồng vị cacbon 13 (13C12) được thêm vào ngay từ đầu để đồng hành cùng mẫu. Tỷ số tín hiệu giữa chất phân tích và chất đánh dấu giúp bù trừ sai số chiết tách, mang lại độ chính xác cao ngay cả khi mẫu bị thất thoát một phần.

Vì sao hàm lượng POPs trong trầm tích sông Hàn vào mùa mưa lại thấp hơn mùa khô? Vào mùa mưa tháng 11, lượng mưa bình quân đạt đỉnh kết hợp với lưu lượng dòng chảy sông Hàn tăng cao gây xói mòn mạnh tầng bùn mặt. Hiện tượng dòng chảy xiết cuốn trôi các hạt mịn hữu cơ chứa POPs ra vịnh Đà Nẵng, đồng thời bổ sung lớp bùn cát mới ít ô nhiễm hơn từ thượng nguồn, làm giảm nồng độ đo được từ 20% đến 45%.

Hai nhóm chất PCBs và PBDEs tích tụ trong trầm tích đáy gây ra những nguy cơ sinh thái nào? Mặc dù ít tan trong nước, PCBs và PBDEs hấp phụ vào bùn đáy và đi vào chuỗi thức ăn qua các sinh vật đáy như tôm, cua, cá đáy. Khi tích lũy sinh học qua các bậc dinh dưỡng, chúng gây độc cho gan, ức chế miễn dịch, rối loạn tuyến giáp và gây suy giảm chức năng sinh sản của các loài thủy sản cũng như con người khi tiêu thụ.

Mẫu trầm tích sau khi lấy tại hiện trường cần được bảo quản thế nào để tránh biến đổi thành phần PBDEs? Các hợp chất PBDEs có tính chất nhạy cảm với ánh sáng và dễ bị quang phân hủy. Do đó, mẫu trầm tích ngay sau khi lấy bằng cuốc Peterson phải được bọc kín bằng giấy nhôm, đặt trong bình thủy tinh tối màu, làm lạnh ở 4 độ C bằng đá muối và vận chuyển về phòng thí nghiệm để xử lý trong điều kiện tránh tia tử ngoại.

Kết luận

• Luận văn đã hoàn thiện và thẩm định thành công quy trình phân tích 7 chỉ tiêu PCB trên thiết bị GC-ECD và 8 chỉ tiêu PBDE trên thiết bị GC-MS bẫy ion với độ thu hồi kiểm soát từ 70% đến 120%.
• Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm đầu tiên về hiện trạng tích tụ các chất POPs tại 3 vị trí đại diện ở cửa sông Hàn qua hai đợt quan trắc tháng 4/2014 và tháng 11/2014.
• Xác định rõ sự chiếm ưu thế của các cấu tử bền vững gồm PCB-138, PCB-153, BDE-209 và BDE-99 trong cấu trúc ô nhiễm trầm tích đáy.
• Chứng minh quy luật biến động theo mùa và không gian với sự gia tăng nồng độ tại vùng nước lợ cửa biển và sự suy giảm tải lượng ô nhiễm trong mùa mưa lũ.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho Đề tài nghiên cứu cấp Bộ Tài nguyên và Môi trường về quản lý các chất hữu cơ khó phân hủy tồn lưu tại dải ven biển miền Trung.

Kế hoạch tiếp theo đề xuất mở rộng quy mô quan trắc định kỳ lên 10 trạm trên toàn lưu vực sông Hàn và vịnh Đà Nẵng trong giai đoạn 2026 - 2027. Hãy tải trọn vẹn tài liệu luận văn và liên hệ với nhóm nghiên cứu để ứng dụng quy trình phân tích độc học môi trường chuẩn hóa ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghiệp trên thế giới ngoài những mặt tích cực về kinh tế và xã hội, nó còn đem đến những hệ lụy về nhiều mặt của đời sống và đặc biệt tác động không tốt tới môi trƣờng. Có rất nhiều đề tài đề cập đến sự ảnh hƣởng nguy hại của các chất hóa học đƣợc tạo ra từ các ngành công nghiệp. Trong số đó, POPs (Persistent organic Pollutants) là nhóm chất hữu cơ khó phân hủy đƣợc cả thế giới quan tâm và có một công ƣớc quốc tế ( công ƣớc Stockholm ) đƣợc ký kết giữa các quốc gia cho việc cấm sử dụng và sản xuất những nhóm chất POPs. Tính chất nguy hại của POPs tác động trực tiếp tới môi trƣờng và con ngƣời gây ra những căn bệnh nguy hiểm, gây biến đổi gen của con ngƣời và sinh vật.

Trong những hợp chất POP nghiên cứu này hai nhóm chất PCBs và PBDEs là những chất đƣợc sản xuất nhiều, có những ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp đồng thời cũng gây ra những ảnh hƣởng rất lớn đến sức khỏe con ngƣời. Một số ảnh hƣởng của PCBs và PBDEs tới con ngƣời có thể kể đến nhƣ gây nhiễm độc gan, ung thƣ, biến đổi hệ gen gây ra những khuyết tật bẩm sinh… Các khu vực cửa sông và ven biển là nơi tập trung các hoạt động vận tải, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, là điểm cuối của các con sông do vậy đây là những điểm có nguy cơ chứa lƣợng lớn các chất ô nhiễm độc hại, trong đó có các hợp chất PCB và PBDE. Phần lớn các chất ô nhiễm sẽ bị phân tán ở các nguồn nƣớc mặt rồi chảy ra biển, một số khác tích tụ trong trầm tích. Sau một thời gian dài, hàm lƣợng của chúng dần lớn lên và theo chuỗi thức ăn gây nguy hại đến các sinh vật.

Trong các quan trắc thƣờng niên đặc biệt đối với đối tƣợng mẫu trầm tích, do điều kiện về kinh phí, trang thiết bị nên các cơ quan quản lý thƣờng tập trung và một số thông số cơ bản, các chỉ tiêu về PCBs và PBDEs còn chƣa đƣợc quan tâm. Chính vì những lý do trên, chúng tôi đã lựa chọn đề tài “Phân tích và đánh giá hàm lƣợng các PCB và PBDE trong trầm tích cửa sông Hàn - Thành phố Đà Nẵng” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ với mong muốn cung cấp một số số liệu về hàm lƣợng PCBs và PBDEs tại khu vực nghiên cứu, góp phần đóng góp cho việc xây dựng cơ sở khoa học trong hoạt động quản lý và giảm thiểu, loại bỏ PCBs và PBDEs. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 - TỔNG QUAN 1. Giới thiệu về địa điểm nghiên cứu.1 Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý của thành phố Đà Nẵng Thành phố Đà nẵng là một trong các trung tâm phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của cả nƣớc.

Tính đến năm 2014, thành phố có 6 quận và 2 huyện với tổng dân số 1.425 ngƣời, mật độ dân số các quận nội thành ở mức cao, cụ thể năm 2014 là 3.582 ngƣời/km2, nhất là các quận trung tâm thành phố nhƣ Thanh Khê, Hải Châu. Theo số liệu từ Niên giám thống kê thành phố Đà Nẵng năm 2014, nhiệt độ không khí trung bình các tháng trong năm của thành phố dao động từ 20,3 – 30,8oC; số giờ nắng bình quân năm đo đƣợc tại trạm trắc là 184h/tháng; lƣợng mƣa bình quân năm là 185mm; độ ẩm không khí bình quân năm là 80,7%. [2,3,4] Sông Hàn là một trong bốn con sông chính của thành phố Đà Nẵng ngoài sông Vu Gia, Cu Đê và Phú Lộc, thuộc hạ lƣu sông Thu Bồn.