Chương 1 : Lý luận cơ bản về công tác phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án đầu tư thăm dò khai thác dầu khí Chương 2 : Phương pháp và thiết kế của nghiên cứu 10 Chương 3 : Thực trạng công tác phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án đầu tư tại Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí Chương 4 : Một số đề xuất nhằm cải thiện hiệu quả công tác đánh giá kinh tế dự án tại Tong Công ty I1 CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO CONG TÁC PHAN TÍCH VÀ DANH GIÁ HIỆU QUA KINH TE DỰ ÁN ĐẦU TƯ THAM DO KHAI THÁC DAU KHÍ Tính đến thời điểm hiện tại, Tổng Công Ty Thăm dò Khai thác Dầu khí đã triển khai hàng chục dự án thăm dò khai thác dầu khí trong và ngoài nước, và dé ra quyết định đầu tư các dự án này, việc đánh giá kinh tế đã được triển khai. Nhằm nâng cao hiệu quả công tác đánh giá, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Viện Dầu khí Việt Nam đã thực hiện các nghiên cứu nhăm hệ thống, đưa ra được những phương pháp đánh giá phù hợp với đặc thù của ngành, cũng như tổ chức các khóa học trong và ngoài nước nhăm nâng cao trình độ của đội ngũ nhân lực, như: - Khóa học “Hợp đồng dầu khí và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án đầu tư thượng nguồn (Viện Dầu khí Việt Nam) - Petroleum risk analysis & portfolio management (International Human Resources Development Corporation) - Cost Control and Risk for Oil & Gas Project (Vietstar Traning JSC) Với chủ dé về đánh giá kinh tế trong ngành dầu khí, có thé kể đến một số công trình nghiên cứu như: Lê Như Linh, 2006. Nghiên cứu phương pháp đánh giá kinh tế thăm dò, khai thác dau khí va áp dụng vào phân tích kinh tế một số dự dn của ngành dau khí Việt Nam. Luận an tiễn sỹ.
Trường đại học Mỏ địa chat. Theo tác giả, hệ thống phương pháp đánh giá kinh tế dự án đầu tư đang được áp dụng tại thời điểm tác giả nghiên cứu là cần nhưng chưa đủ dé đánh giá các dự án đầu tư thăm do khai thác dầu khí — là loại dự án có nhiều đặc điểm riêng biệt và độ rủi ro cao. Tác giả đề xuất phương pháp giá trị kỳ vọng (EMV) đề bổ sung vào hệ các phương pháp đánh giá kinh tế các dự án đầu tư thăm đò khai thác dầu khí. Day là phương pháp đánh giá kinh tế tông hợp, bản thân đã chứa đựng các phương pháp tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) và giá trị hiện tại thuần (NPV) cũng như tính đến rủi ro đầu tư.
12 Viện Dầu khí Việt Nam, 2012. Nghiên cứu cơ sơ khoa học cho công tác đánh gid kinh tế dự án dau tư thăm dò khai thác dau khí của Tập đoàn Dâu khí Việt Nam. Hà Nội, tháng 6 năm 2012. Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống cá c phương pháp đánh giá kinh tế đầu tư phù hợp với đặc thù của dự án thăm dò khai thác dầu khí, các tác giả đã phân tích một cách khoa học các phương pháp luận về đánh giá kinh tế dé có thé áp dung trong việc đánh giá kinh tế vào các dự án thượng nguồn của Tập đoàn Dau khí Việt Nam.
Tuy nhiên, những nghiên cứu trên được đưa ra chung cho ngành công nghiệp dầu khí. Trong khuôn khổ nội dung của nghiên cứu, tác giả sẽ tóm lược, tông kết lại các chỉ tiêu, các phương pháp đang được áp dụng thực tế tại Tổng Công ty Thăm do Khai thác dầu khí, qua đó đưa ra những cải thiện nhằm năng cao hiệu quả của công tác đánh giá kinh tế tại Tổng Công ty.1 Cơ sở lý luận cho công tác phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án đầu tư.1 Khái niệm về dự án đầu tư Theo Nghị định 52/1999/NĐ-CP ngày 8/7/1999 của Chính phủ về việc ban hành quy chế quản lý đầu tư và xây dựng thì "Dự án dau tư được hiểu là một tập hợp các dé xuất có liên quan đến việc bỏ vốn dé tạo mới , mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về sỐ lượng hoặc duy trì, cải tiến nâng cao chất lượng của sản pham dich vụ trong khoảng thời gian xác định". Hoạt động đầu tư nói chung có 1 số đặc điểm sau (Nguyễn Bạch Nguyệt và Từ Quang Phương, 2007) : - Dau tư nói chung là sự bỏ ra hay sự hi sinh các nguồn lực ở hiện tại dé thực hiện các hoạt động nhăm đạt được các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra. Theo tính chất, đầu tư được chia làm 3 loại hình chính : Đầu tư phát triển, đầu tư tài chính và đầu tư thương mại.
Đây là 3 loại 13 hình đầu tư luôn ton tại và có quan hệ tương hỗ nhau _. Dau tư phát triển tạo tiền dé dé tăng tích lũy _, phát triển hoạt động đầu tư tài chính và đầu tư thương mại. Ngược lại đầu tư tài chính và đầu tư thương mại hỗ trợ tạo điều kiện dé tăng cường dau tư phát triển. Theo nội dung, dau tu phát triển là loại hình đang được xem xét đến tại nghiên cứu này.
Đầu tư phát triển là việc chi dùng vốn trong hiện tại dé tién hành các hoạt động nhằm tao ra những tai san vat chat (nhà xưởng, thiết bi.) va tài sản tri tuệ (tri thức, kĩ năng.), gia tăng năng lực sản xuất, tạo thêm việc làm, vì mục tiêu phát triển. Đầu tư phát triển đòi hỏi rất lớn nhiều loại nguồn lực. Theo nghĩa hẹp, nguồn lực sử dung cho dau tư phát triển là tiền vốn. Theo nghĩa rộng, nguồn lực đầu tư bao gồm cả tiền vốn, đất đai, lao động, máy móc, thiết bị, tài nguyên.
Đối với một doanh nghiệp, đầu tư phát triển là việc chi dùng vốn cùng với các nguồn lực đã có trong hiện tại, nhằm duy trì sự hoạt động và làm tăng thêm tai sản, tạo việc làm va nâng cao đời sống của các thành viên trong doanh nghiệp. Đó là việc doanh nghiệp bỏ tiền ra để xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm máy móc trang thiết bị, bồi dưỡng đào tạo nguồn nhân lực nhằm duy trì năng lực sản xuất hiện có và tạo ra năng lực sản xuất mới cho doanh nghiệp. Chính hoạt động đầu tư phát triển trong doanh nghiệp là điều kiện để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phầm, chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao khả năng cạnh tranh, qua đó gia tăng lợi nhuận của doanh nghiệp, nâng cao đời sông của người lao động.2 Công tác phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án Công tác phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án bao gồm 3 nội dung cơ bản sau: Hệ thống các chỉ tiêu , phương pháp đánh giá và các tiêu chí để lựa chọn dự Lạ an. 14 Phân tích và đánh giá các chỉ tiêu kinh tế của dự án: Phân tích và đánh giá hiệu quả dự án nói chung là hoạt động nhằm xác định tính khả thi của dự án về mặt hiệu quả kinh tế và hiệu quả xãhội (Nguyễn Bạch Nguyệt, 2012).
Trong thực tế, một dự án không khả thi về mặt kinh tế thi sẽ rất khó có thé thực hiện (trừ một số dự án với mục đích đặc biệt ), trong khuôn khổ của đề tài, nghiéu cứu này chi tập trung đánh giá về công tác phân tích hiệu quả kinh tế của dự án. Thâm định và xem xét phê duyệt dự án: Mục đích của hoạt động này là đánh giá lại, xác định giá trị của dự án đã được chuẩn bị trên cơ sở các nguồn lực. Nó cung cấp cơ hội để kiểm tra lại mọi khía cạnh của dự án nhằm đánh giá đề xuất dự án có hợp lý và đánh tin cậy hay không trước khi quyết định đầu tư một khối lượng tiền vốn lớn. Trong thực tế đây là quá trình phức tạp nhằm thâm định khả năng sống còn của dự án, nên cần thiết phải có các dịch vụ chuyên môn, hội đồng thâm định và các chuyên gia được chỉ định.
Quá trình thâm định duoc xây dựng trên kế hoạch dự án, nhưng có thể cũng cần thêm thông tin mới nếu như các nhà chuyên môn trong hội đồng cảm thấy một số số liệu còn có van đề hoặc các giả định trong dự án không hợp lý. Nếu hội đồng thâm định kết luận kế hoạch dự án là đáng tin cậy thì đó là căn cứ để Cấp có thâm quyền xem xét ra quyết định đầu tư. Quy trình của công tác đánh giá được thé hiện tại sơ đồ 1.1a: 15 Lập kế hoạch triển khai và để cương Phòng/Ban đầu soe ke cua Bao cao moi Bl l Tan — T2 TT Phân tích, Các Phòng/Ban Đánh giá hiện trạng dự án, kỹ bày — pháp lý — kinh tê và rủi ro đánh giá hiệu chuyên môn cua an quả kinh tê dự án ` H , , = Phong/Ban dau Tông hợp Báo cáo môi Cấp có thầm quyên phê duyệt (TGD/HDTV) Tham dinh B2 Hội đông Tham định, thâm định phê duyệt dự án Cấp có thầm Phê duyệt quyên phê duyệt (TGD/HDTV) Phong/Ban mỗi dau Law ¬ sodean nà. Sơ déq trình của công tác phân tích đánh gia dự án Cụ thé các bước của quy trình như sau: Bước 1: Phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế dự án - _ Lên kê hoạch và lập dé cương các nội dung chính cân đánh giá của Bao cao.
- Cac phòng/ban chức năng trién khai nghiên cứu tài liệu theo lĩnh vực chuyên môn phụ trách. Kết quả đánh giá được chuyên về Ban đầu mối dé tổng hợp theo đề cương đã lập. Bước 2: Thâm định, phê duyệt dự án - Sau khi hoàn thành, Bác cáo được trình lên Cấp có thâm quyền xem xét. - Cấp có thầm quyên sẽ thành lập Hội đồ ng Tham định dé xem xét , đánh giá kết quả báo cáo.
Biên bản/báo cáo của Hội đồng Thâm định sẽ được trình Cấp có thâm quyền làm cơ sở dé yêu cầu hiệu chỉnh hoàn thiện báo cáo trước khi ra quyết định phê duyệt cuối cùng.3 Khái quát về đánh giá hiệu quả kinh tế dự án đầu tư 1.1 Dòng tiền của dự án dau tư v Khái niệm dòng tiền dự án: Dòng tiền của dự án được hiểu là tiền thu được (các khoản thu) và tiền phải chi (các khoản chi phí) trong thời gian thực hiện dự án.