Ch ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC CHỦ ĐỀ 8: “PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÍ DỊCH VỤ Ở VIỆT NAM” Người thực hiện : Vũ Cẩm Tú Học phần : Địa Lí kinh tế - xã hội Việt Nam Mã học phần : TMT4013 6 G.v hướng dẫn : Nguyễn Ngọc Ánh Hà Nội, 2022 Thành viên nhóm 9 : 1. Hoàng Ngọc Phương Lam – 19010221 3. Trần Hải Chinh – 19010196 4. Đào Thị Hồng Anh – 19010308 5.
Trần Thị Ánh Hồng - 19010212 I. VAI TRÒ CỦA DỊCH VỤ TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ - XÃ HỘI Dịch vụ là một ngành khu vực, lĩnh vực rất đa dạng và phức tạp. Trong nền kinh tế – xã hội hiện đại, nó trở thành hoạt động không thể thiếu được đáp ứng nhu cầu của nền sản xuất và đời sống xã hội với vai trò ngày càng tăng lên rõ rệt. Công nghiệp và nông nghiệp là hai ngành kinh tế quan trọng, trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội.
Ngược lại, dịch vụ là một ngành không trực tiếp tạo ra của cải vật chất, nhưng có ý nghĩa đặc biệt nhờ việc làm tăng thêm giá trị của hàng hoá được sản xuất. Về cơ cấu, dịch vụ là một tổng thể bao gồm nhiều ngành. Tựu chung lại, nó có một số ngành chủ yếu sau đây: + Ngành giao thông vận tải; + Ngành thông tin liên lạc, bưu chính viễn thông; + Ngành thương mại (nội thương, ngoại thương); + Ngành du lịch; + Ngành giáo dục; + Ngành y tế; + Các ngành khác như ngân hàng, bảo hiểm, quảng cáo, thông tin đại chúng, tư pháp, hải quan thuế quan, văn học nghệ thuật (như văn học, sân khấu, điện ảnh, âm nhạc, hội họa, tạo hình,.), thể thao, an ninh, tạp vụ (như mai táng, vệ sinh công cộng, cây xanh thành phố, dịch vụ văn phòng, phát hành sách báo, giặt là, trang điểm - làm đẹp, chỉ dẫn, tư vấn, thám tử tư, vệ sĩ,. Cũng như ở các quốc gia trên thế giới, dịch vụ ở nước ta ngày càng có vai trò quan trọng.
Nó chủ yếu tham gia vào quá trình chu chuyên hoạt động kinh tế – xã hội, thúc đẩy sự gắn kết giữa các phân hệ của hệ thống trong mối liên hệ thống nhất. Xu thế này ra đời ngay từ khi nền sản xuất lớn tư bản chủ nghĩa nhú ra trong lòng xã hội phong kiến. Cụ thể hơn, dịch vụ đầy mạnh các mối liên hệ liên ngành, liên vùng, làm cho giao lưu thông suốt và phục vụ mọi nhu cầu của 1 sản xuất nói chung và từng thành viên trong xã hội nói riêng. Trong nền kinh tế thị trường, dịch vụ còn góp phần phát triển các hoạt động kinh tế đối ngoại, tạo điều kiện cho sự hội nhập giữa nước ta với các nước trên thế giới.
Vai trò to lớn của dịch vụ được thể hiện qua tỉ trọng của nó ngày càng cao trong cơ cấu GDP. Trước Đổi mới (1985), tỉ trọng khu vực dịch vụ là 32,5% thì đến năm 2009 đã đạt 38,9%, đến năm 2021 là 40,95%. ĐỊA LÝ MỘT SỐ NGÀNH DỊCH VỤ 2. Giao thông vận tải 2.
Ý nghĩa của giao thông vận tải trong nền kinh tế quốc dân Giao thông vận tải, như C. Mác khẳng định, là một ngành sản xuất quan trọng đứng hàng thứ tự sau công nghiệp khai thác, công nghiệp chế biến và sản xuất nông nghiệp. Bản thân ngành này không tạo ra của cải vật chất, không làm tăng thêm khối lượng hay thay đổi tính chất của sản phẩm, mà chỉ chuyển dịch vị trí của nó từ nơi này đến nơi khác. Bằng cách đó, giao thông vận tải đã làm tăng thêm giá trị của các sản phẩm được sản xuất ra.
Về đại thể, ý nghĩa của giao thông vận tải được thể hiện ở các khía cạnh chủ yếu sau đây: - Hình thành mối liên hệ giữa các ngành, các vùng cũng như trong nội bộ từng ngành, từng vùng với nhau, giữa vùng nguyên liệu với vùng sản xuất, giữa sản xuất và tiêu dùng. Trong nền sản xuất xã hội, giao thông vận tải thật sự tạo nên chiếc cầu nối giữa các ngành và các vùng với nhau. Các mối liên hệ về nguyên liệu, nhiên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm giữa sản xuất và sản xuất, sản xuất và tiêu dùng thúc đẩy quá trình chuyên môn hoá sản xuất và hợp tác kinh tế, năng suất lao động, khai thác có hiệu quả tiềm năng của đất nước. - Góp phần hình thành và phát triển phân công lao động theo ngành và theo lãnh thổ trong nước cũng như phân công lao động giữa nước ta với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Giao thông vận tải giống như mạch máu trong cơ thể. Nhờ ngành này, có thể thực hiện có hiệu quả sự phân công lao động giữa các ngành và các vùng trong nước. Ngoài ra, nước ta còn là một thành viên trong cộng đồng quốc tế. Nếu thiếu giao thông vận tải, chắc chắn sẽ không thể có được sự phân công lao động quốc tế.
- Ngoài ý nghĩa về mặt kinh tế, giao thông vận tải còn tạo điều kiện nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân cũng như khả năng phòng thủ của đất nước. Một trong những nhiệm vụ của giao thông vận tải là chuyên chở hành khách và hàng hoá tiêu dùng phục vụ nhu cầu của nhân dân. Đối với an ninh quốc phòng, nó củng cố hệ thống phòng thủ, giữ vững chủ quyền và đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ. Các điều kiện để phát triển ngành giao thông vận tải a) Thuận lợi Về mặt vị trí địa lí, nằm ở phía Đông bán đảo Đông Dương, gần trung tâm Đông Nam Á, tiếp cận với vùng biển rộng lớn, nước ta nằm trên đường hàng hải quốc tế lưu thông giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, đồng thời ở vị trí trung chuyển trên một số tuyến đường hàng không quốc tế.
Điều đó giúp cho Việt Nam có thể dễ dàng phát triển nhiều loại hình giao thông (đường bộ, đường biển, đường hàng không,.), gắn nước ta với các nước trên thế giới và trong khu vực. Về mặt tự nhiên, sự phân bố của địa hình Bắc – Nam đòi hỏi phải thiết lập các trục giao thông dọc theo chiều kinh tuyến. Bên cạnh đó, các hướng thung lũng và mạng lưới dòng chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam hay Tây – Đông cho phép có thể xây dựng các tuyến giao thông ngang hoặc đan chéo với các trục giao thông dọc nói trên. Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc và đường bờ biển kéo dài 3.260km với nhiều vùng, vịnh.
Đây là tiền đề thích hợp cho việc giao lưu từ Bắc vào Nam; từ duyên hải, đồng bằng lên trung du, miền núi ở trong nước cũng như cho việc hình thành hệ thống cảng biển và liên hệ với các nước trên thế giới. Hơn nữa, do khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, nước không đóng băng nên quanh năm có thể đi lại được. Về mặt kinh tế - xã hội, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi. Muốn phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, cần đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, mà trước hết là mạng lưới giao thông vận tải.
Trong nền kinh tế thị trường, việc cải tạo, nâng cấp các tuyến đường hiện có và hình thành các tuyến đường mới là vấn đề cấp thiết trước đòi hỏi ngày càng lớn của sản xuất và đời sống. Trong những năm qua, Nhà nước đặc biệt quan tâm tới giao thông vận tải. Vì thế, so với những năm trước Đổi mới mạng lưới giao thông vận tải đã có sự chuyển biến rõ rệt cả về số lượng và chất lượng. b) Khó khăn Trước hết, địa hình chia cắt với 3/4 diện tích đồi núi, nhiều sông suối,.
đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn cho việc xây dựng đường sá, cầu phà. Hình dáng kéo dài của lãnh thổ cũng gây những khó khăn nhất định. Để bảo đảm cho hệ thống giao thông thống nhất, cần phải có nhiều đầu mối giao thông, tạo ra sự tốn kém trong xây dựng và lãng phí thời gian trong khâu bốc dỡ, chuyển tải. Một khó khăn đáng kể là các thiên tai thiên nhiên.
Bão, lũ xảy ra thường xuyên trong năm làm hư hỏng đường sá, ách tắc giao thông. Sự nghèo nàn, lạc hậu cùng với các cuộc chiến tranh kéo dài đã để lại những hậu quả nặng nề cho đất nước. Kết cấu hạ tầng nói chung và mạng lưới giao thông vận tải nói riêng, dù đã được quan tâm xây dựng, nhưng vẫn bất cập so với nhu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Chi phí đầu tư cho giao thông rất tốn kém, trong khi nước ta lại thiếu vốn.
Việc xây dựng lại tuyến đường 5 nối Hà Nội với Hải Phòng với chi phí ước tính 12 đến 13 tỉ đồng trên một cây số. Còn việc nâng cấp một số tuyến đường (thí dụ như một số đoạn trên quốc lộ 1) cũng phải bỏ ra cho một cây số không dưới vài tỉ đồng. Đây là một khó khăn lớn, mặc dù Nhà nước đã và đang huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau ở trong và ngoài nước. Mạng lưới giao thông Hệ thống giao thông vận tải ở nước ta bao gồm mạng lưới đường bộ (đường ô tô, đường sắt, đường thủy (đường sông, đường biển), đường hàng không và đường ống dẫn.1 - Mạng lưới đường ô tô có tầm quan trọng đặc biệt đối với việc phát Mạng triển kinh tế - xã hội của đất nước.
lưới Đường ô tô được phát triển dưới thời Pháp thuộc thông qua việc nâng đường cấp các đường cũ (tuyến đường Thiên lí xuyên Bắc Nam thời ô tô Nguyễn) và xây dựng một số đường mới. Cho đến nay, việc giao thông bằng ô tô trở nên phổ biến và có thể dễ dàng đi lại từ nơi này sang nơi khác. Đi đôi với mạng lưới đường sá, nhiều cầu xi măng kiên cố đã được xây dựng với số lượng khoảng một nghìn chiếc (có độ dài từ 100m trở lên). Đáng kể nhất là cầu Long Biên qua sông Hồng dài 2.000m qua sông Hương.
Ngoài ra còn có các cầu khác như Đò Lèn (160m), Hàm Rồng (200m), Thạch Hãn (274m), Đà Rằng (365m),. Từ đó đến nay, đất nước có nhiều biến động, nhưng giao thông đường ô tô vẫn liên tục phát triển. Cho đến nay, về cơ bản, mạng lưới đường ô tô đã phủ khắp các vùng với tổng chiều dài (các loại) là 256.684km và mật độ khá cao, đạt 78 km/100km”. Trong số này, quốc lộ chiếm 6,7%, tỉnh lộ 9,1%, huyện lộ 19,4%, đường đô thị 3,3%, đường chuyên dùng 2,5% và số còn lại là đường xã (59,0%).
Mặc dù phát triển khá nhanh trong những năm gần đây, nhưng hiện tại vẫn còn 3% số xã chưa có đường ô tô đến trung tâm (khoảng 274 xã).