Chương 1: Cơ sở lý luận về việc quản trị bình luận trên báo điện tử và vấn đề môi trường của Việt Nam hiện nay. Chương 2: Thực trạng việc quản trị bình luận của độc giả về vấn đề môi trường qua các báo khảo sát. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị bình luận của độc giả trên báo điện tử. 14 z Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC QUẢN TRỊ BÌNH LUẬN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƢỜNG CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY 1.
Một số khái niệm liên quan đế đề tài 1. Báo điện tử Thế kỷ XIX, với sự phổ biến của máy in, hệ thống giao thông bắt đầu phát triển mạnh, cho phép chi phí in ấn và phát hành rẻ hơn, góp phần đưa đến giai đoạn thống trị của báo in. Thế kỷ XX chứng kiện việc ứng dụng rộng rãi sóng phát thanh, truyền hình, là động lực chính cho sự “lên ngôi” của radio và TV ở khắp hang cùng ngõ hẻm. Từ cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI, với sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet, các thiết bị có khả năng hoạt động trên nền tảng Internet như máy tính hay điện thoại, các phương tiện truyền thông trực tuyến online nói chung và các tờ báo điện tử nói riêng (ở Việt Nam hay gọi là báo điện tử) đã phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc đã và đang có những tác động sâu sắc đến bộ mặt báo chí thế giới.
Việt Nam chính thức mở cổng Internet vào ngày 19/11/1997. Ngày 31/12/1997, tạp chí Quê hương lần đầu tiên ra mắt bạn đọc trên mạng Internet, được đánh dấu là ngày quan trọng trong lịch sử báo chí Internet Việt Nam. Đặt nền tảng và khởi đầu cho sự xuất hiện của hàng loạt các báo điện tử khác ở Việt Nam. Cùng với tốc độ phủ sóng nhanh chóng của Internet trên thị trường Việt Nam, báo điện tử ngày càng chiếm lĩnh được một lượng công chúng đông đảo hơn, đặc biệt là giới trẻ.
Nhận thức được điều này, lần lượt các tờ báo giấy cũng nhanh chóng cho ra phiên bán báo điện tử như: Nhân dân với nhandan.vn, Lao động với laodong.vn, Tuổi trẻ với tuoitre.vn, Tiền phong với tienphong.vn, Sài Gòn giải phóng có sggp.vn… đến Đài truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, các trang web như VnExpress, VDC Media, VASC Orient 15 z (sau này là VietNamNet). xuất bản sản phẩm báo chí của mình trên mạng Internet. Hai trang VietNamNet và VnExpress được công nhận là báo Internet đầu tiên ở Việt Nam. Hiện nay, việc sử dụng thuật ngữ định danh loại hình báo chí mà thông tin được chuyển tải và tiếp nhận qua mạng Internet vẫn chưa thống nhất và đang là vấn đề gây nhiều tranh cãi.
Trên thế giới, loại hình báo chí này có nhiều tên gọi khác nhau như “online Newspaper” (báo chí trên mạng, trực tuyến), e-journal (electronicjournal- báo chi điện tử), “e-zine” (electronic magazine- tạp chí điện tử)… Ở Việt Nam, thuật ngữ “Báo điện tử” được sử dụng phổ biến, như Nhân Dân điện tử, Lao Động điện tử, ngoài ra, nhiều người còn gọi chúng bằng các tên khác như “Báo mạng”, “báo chí Internet”, “Báo điện tử”, “báo mạng điện tử”… Luật Báo chí số 103/2016/QH13 ngày 05 tháng 4 năm 2016 định nghĩa: “Báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử.” Trong khuôn khổ của Luận văn, tác giả tiếp cận khái niệm về báo điện tử như sau: “Báo điện tử hay báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang web và phát hành trên mạng internet với các đặc trưng riêng biệt, đó là tính đa phương tiện, tính tương tác cao, tính tức thời, phi định kỳ, khả năng truyền tải thông tin không hạn chế, với các lưu trữ thông tin dưới dạng siêu văn bản, khả năng liên kết. Báo mạng điện tử có hình thức của một trang thông tin điện tử, được thiết lập và hoạt động theo quy định của pháp luật về báo chí.” Những lợi thế riêng của báo điện tử Là một loại hình báo chí, báo điện tử cũng thực hiện các chức năng cơ bản của báo chí nói chung, đó là chức năng thông tin. Trong quá trình thực 16 z hiện các chức năng cơ bản đó, vai trò phản biện xã hội của báo điện tử cũng được khẳng định một cách cụ thể. Mặc dù là loại hình báo chí sinh sau đẻ muộn nhất trong các loại hình báo chí hiện nay nhưng về cơ bản báo điện tử cũng thực hiện vai trò phản biện xã hội một cách mạnh mẽ.
Báo điện tử cũng thực hiện nhiệm vụ thông tin, phản ánh các sự kiện hiện tượng vấn đề đang xảy ra trong cuộc sống xã hội; tạo tiền đề cho việc hình thành dư luận xã hội, tạo sức ép phải thay đổi với các cơ quan chức năng cũng như các đối tượng có liên quan… Tuy nhiên báo điện tử có những đặc thù riêng mang tính loại hình so với các loại hình báo chí như: phát thanh, truyền hình hay báo in. Có thể thấy thông tin trên báo điện tử được chuyển tải bằng nhiều loại hình ngôn ngữ khác nhau, hội tụ hầu hết các thế mạnh của các loại hình báo chí khác. Ngôn ngữ hình ảnh, văn tự, phi văn tự, âm thanh … mang đến tính thuyết phục, tính chân thực của thông tin lớn. Sức hấp dẫn của các bài viết trên báo điện tử cũng rất lớn, do một bài viết có thể hội tụ được nhiều loại hình ngôn ngữ khác nhau.
Do đó thông tin trên báo điện tử vì thế được lan tỏa mạnh mẽ hơn. Từ những ưu thế mang tính đặc thù của mình, báo điện tử cũng thể hiện vai trò phản biện xã hội một cách thuyết phục hơn. Phản biện bằng những thông tin hình ảnh, âm thanh trung thực, mang tới sức nặng lớn. Môi trường Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người.
Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước. Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ và là nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú. 17 z Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người. Đó là những luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định.
ở các cấp khác nhau như: Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các nước, quốc gia, tỉnh, huyện, cơ quan, làng xã, họ tộc, gia đình, tổ nhóm, các tổ chức tôn giáo, tổ chức đoàn thể,. Môi trường xã hội định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho sự phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh vật khác. Ngoài ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuộc sống, như ôtô, máy bay, nhà ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân tạo. Độc giả và bình luận của độc giả trên báo điện tử 1.
Độc giả Theo Từ điển Tiếng Việt, “Độc giả” có nghĩa là người đọc sách, báo nói chung trong mối quan hệ với người làm sách như tác giả, nhà xuất bản. Trong khuôn khổ nghiên cứu của Luận văn, tác giả tiếp cận khái niệm “độc giả” với ý nghĩa là những người đọc trên báo mạng điện tử. Bình luận trên báo điện tử Bình luận (còn được gọi là “phản hồi” hay “comment”) của độc giả trên báo điện tử là việc đánh giá, bình phẩm, nhận xét với mục đích thể hiện quan điểm, ý kiến của cá nhân về một vấn đề nào đó, hoặc một bài báo đang được đăng tải trên báo điện tử. Bình luận của độc giả đã thể hiện được ưu điểm vượt trội về tương tác giữa người đọc và báo điện tử so với báo in, giúp công chúng trở nên gần gũi hơn với tờ báo, giúp họ từ đối tượng bị động trong việc tiếp cận thông tin trở thành người chủ động trong việc nêu ý kiến, quan điểm và cung cấp thông tin cho báo chí.
Bình luận là một thể loại thuộc loại tác phẩm chính luận nhằm trình bày 18 z những quan điểm, đánh giá của người viết về một sự kiện có tính chất thời sự và thuyết phục người đọc về tính đúng đắn của những quan điểm và đánh giá đó. Bình luận là thể loại đặc sắc thuộc nhóm chính luận báo chí. Trong những thời điểm lịch sử nhất định của đất nước, đặc biệt là trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, những bài bình luận đã được sử dụng rất có hiệu quả và có tác động lớn. “Bình luận là thể loại có chức năng giải thích, đánh giá, phân tích những sự thật tiêu biểu của đời sống.
Đối tượng phản ánh của bình luận có thể là các sự kiện, hoàn cảnh, tình hình, hiện trạng tiêu biểu của đời sống, đang cần được làm sáng tỏ và định hướng. Với nghệ thuật lập luận mềm dẻo, linh hoạt bằng cách kết hợp giữa các bằng chứng, luận cứ, luận điểm. Tác phẩm bình luận có thể thuyết phục công chúng hiểu và hành động theo hướng mà người viết bình luận hướng tới. Bình luận là một kiểu bài nghị luận mang tính chất tổng hợp trong đó bao gồm các yếu tố giải thích, phân tích, có khi cả chứng minh.
Dĩ nhiên không chỉ quan niệm đơn giản nó là sự cộng lại đơn thuần của các yếu tố đó”. Bình luận là một thể loại của báo chí, có nhiệm vụ diễn đạt tư tưởng của cơ quan báo chí về một vấn đề đời sống; đồng thời rút ra kết luận nhằm giúp cho người đọc biết và hành động theo một hệ thống quan điểm nhất định. Nhưng cũng có quan điểm cho rằng, bình luận là cách bàn luận về một vấn đề thời sự xã hội nào đó bằng việc tổng hợp các phương pháp như phân tích, giải thích, chứng minh…nhằm định hướng cho công chúng theo một quan điểm nhất định. Xuất phát từ vai trò của bình luận mà nhiều người cho rằng đây là một thể loại hữu hiệu để giáo dục.
Như vậy, bình luận được thể hiện trước hết là một thể loại độc lập, nó sử dụng phương pháp thông tin tổng hợp, mục đích là tạo ra cách hiểu chung nhất cho công chúng về một vấn đề thời sự xã hội.