quả các thế lực phản động băng cách đặt ra cho xã hội một hệ thống quy phạm hết sức chặt chẽ làm cở sở cho nhả nước trừng trị những phan tử chống đối, phản cách mạng. Nhờ các cơ sở pháp lý này, nhà nước bảo vệ được vững chặc được các thành quả của cách mạng xã hội chủ nghĩa, giữ vững chính quyên, cải tạo xã hội, bảo vệ nhân dân. Pháp luật là cơ sở pháp lý cho việc kiện toàn và củng cố tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa Giống như các nhà nước trước, nhà nước xã hội chủ nghĩa cũng không thể thiếu pháp luật để tổ chức và thực hiện quyền lực thông qua bộ máy nhà nước. Trước hết, pháp luật định ra các nguyên tắc chỉ đạo thông nhất về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, sau đó quy định về chức năng.
nhiệm vu, thấm quyền và chế độ trách nhiệm cho các cơ quan trong bộ máy nhà nước, đồng thời xác lập mối quan hệ giữa các cơ quan đó với nhau để tạo ra sự thống nhất, đồng bộ và hoạt động có hiệu quả của bộ máy nhà nước. Nhờ những quy định này mà xã hội có thé kiểm soát được nguy cơ tuỳ tién-lam dụng quyền lực thành lộng quyên, loại trừ sự mâu thuẫn, chồng chéo hoặc thiếu trách nhiệm trong quá trinh tổ chức và thực hiện quyên lực nhà nước. Mặt khác, các chức năng của nhà nước không ngừng đòi hỏi sự vận động tương ứng của bộ máy nhà nước thì pháp luật sẽ giúp cho bộ máy trở nên chuyên nghiệp hơn. Ngày nay, đứng trước yêu cầu của việc xây dựng nhà nước pháp quyền, việc kiểm soát quyền lực của nhà nước bang pháp luật càng trở nên cần thiết hơn vừa dé tạo ra sự cân bằng trong quyền lực nhà nước vừa để bảo vệ được sự tự do cho xã hội.
Điều đó làm cho mỗi công chức, viên chức nhà nước phải ý thức 225 hơn vê bôn phận cũng như trách nhiệm của mình, có ý thức hơn trong việc nâng cao trình độ chuyên môn cũng như rèn luyện phâm chât đạo đức nghê nghiệp. Pháp luật xã hội chủ nghĩa xác lập và bảo dam công bằng xã hội, xây dựng một nền dân chủ bền vững. Hướng tới một xã hội tốt đẹp con người yêu thương nhau trên cơ sở của sự công bằng không chỉ là ước mơ của con người mà còn là một động lực khiến con người, mỗi chế độ nhà nước phải phan đấu. Nhà nước xã hội chủ nghĩa chính là con đường hiện thực để thực hiện mục tiêu này.
Và để thực hiện mục tiêu này, nhà nước xã hội chủ nghĩa phải ban hành ra pháp luật, xác định địa vị pháp lý cho công dân, thừa nhận và bảo đảm các quyên chính trị cơ ban cho công dân như quyên tự do lập hội, tự do chính kiến, ngôn luận, báo chí. Pháp luật tạo ra khuôn mẫu ứng xử chung cho toàn xã hội, lấy lợi ích cộng đồng để bảo vệ và thực hiện lợi ích của cá nhân và mỗi cá nhân sẽ thực hiện trách nhiệm của mình vì sự tự do chung của cộng đồng, của xã hội. Pháp luật tạo ra sự bình đăng cho mọi người, tạo cơ hội cho mọi người là ngang nhau về quyền cũng như nghĩa vụ, nhờ đó mà xoá bỏ mọi đặc quyên, đặc lợi. Ngay cả những công chức nhà nước cũng chỉ là những công dân có thâm quyền nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm trước nhân dân.
Pháp luật xã hội chủ nghĩa giúp nhà nước tô chức và quản lý tốt mọi mặt của đời song kinh tế - xã hội. Với những ưu thé vượt trội của mình so với các loại quy phạm xã hội khác, pháp luật xã hội chủ nghĩa trở thành một phương tiện cực kỳ quan trọng và không thể thiếu để nhà nước 226 tổ chức quản lý kinh tế - xã hội. Mục tiêu phan đấu của nhà nước xã hội chủ nghĩa là “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bang, dân chủ và văn minh”. Điều này chỉ có thé thực hiện được khi kinh tế phát triển.
Sự phát triển đó được thé hiện qua sự tăng trưởng én định, bền vững, đáp ứng được các yêu câu về đời sông vật chất, qua đó để đảm bảo các yếu tô xã hội. Tuy nhiên, sự quản lý kinh tế của nhà nước là quản lý vĩ mô nên nhà nước phải dùng pháp luật, qua đó mà xây dựng chính sách kinh tế để tác động lên các quá trình sản xuất kinh doanh, bảo vệ cho các nhà đầu tư, nhà sản xuất, người tiêu dùng, đảm bảo sự hài hoà về lợi ích giữa người sử dụng lao động với người lao động. đồng thời có thé chan chỉnh các hoạt động làm ảnh hưởng tới lợi ich của xã hội, của công dân và của chính nhà nước. Thông qua pháp luật nhà nước chính thức thừa nhân các thành phan kinh tế tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, xác định cơ chế vận hành của nền kinh tế.
Cũng chính pháp luật giúp cho nhà nước quản lý nền kinh tế một cách toàn điện thông qua đó để đảm bảo cho định hướng xã hội chủ nghĩa được giữ vững để từ đó thực hiện được các mục tiêu xã hội khác. Nhà nước còn phải tổ chức quản lý về văn hoá, giáo dục, khoa học công nghệ, y tế. cho nên, pháp luật cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với các hoạt đông này. Pháp luật có thể tác động một cách trực tiếp hoặc gián tiếp lên các quá trình xã hội đó, vừa định hướng, vừa khuyến khích, vừa bảo vệ, nhờ đó mà các giá trị văn hoá ngày càng được tạo ra nhiều hơn, phục vụ cho sự phát triển toàn diện của con người.
Việc giữ vững bản sắc truyền thông của dân tộc, có sự tiếp thu tinh hoa của văn hoá thế giới sẽ tạo ra một nên văn hoá tiễn tiến làm nền 227 tảng cho sự phát triển giáo dục, khoa học và công nghệ. nhưng việc làm này chỉ có thể thực hiện được nếu như có pháp luật. Pháp luật xã hội chủ nghĩa có vai trò giáo dục to lớn đối với con người và xã hội, đồng thời bảo vệ cho các giá trị văn hoá tỉnh thần và phát huy các yếu tổ truyền thống tích cực trong các giá trị đó và khuyến khích sáng tạo ra các giá trị mới. Trong một xã hội phát triển, pháp luật xã hội chủ nghĩa vẫn tiếp tục ton tại và phát huy tác dụng của nó như một tiêu chuẩn của một nên văn minh.
Ở thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, các - quan hệ giai cấp vẫn còn tổn tại và pháp luật tất yêu vẫn còn là công cụ chuyên chính giai cấp cần thiết để duy trì trật tự xã hội và bảo đảm cho sự phát triển với những vai trò không thể phủ nhận. Sự có mặt của pháp luật và ngày càng hoàn thiện cũng gan liền với yêu cầu của việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cua nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Ngay từ khi ra đời, pháp luật đã tham gia vào giáo dục con người. Pháp luật xã hội chủ nghĩa càng thể hiện rõ vai trò này vì nó hướng tới việc coi con người là mục tiêu cao cả nhất dé phan dau, đảm bảo cho con người phát triển toàn diện cả về thé chất, tinh thần, về nhân cách.
Pháp luật quy định các nghĩa vụ cho con người và cũng coi đó như những bốn phận làm người, để con người sống có trách nhiệm, có lương tâm, có lẽ sống vì mọi người. Pháp luật còn giáo dục nên ý thức về lòng tự hào dân tộc, về lòng yêu đất nước yêu nhân loại và vì sự tiến bộ xã hội. Thông qua việc quy định các chuẩn mực khuôn mẫu, pháp luật định hướng hành vi cho con người và bảo đảm cho nó được thực hiện bằng các biện pháp khuyến khích, động viên, khen thưởng nhưng cũng kèm theo các biện pháp cưỡng chế cần thiết. 228 Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội được xây dựng trên cơ sở sự kết hợp hài hoà giữa những yêu tô truyền thống và hiện đại, trong đó có sự kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn minh nhân loại ở từng quốc gia và phạm vi toàn thế giới đồng thời sáng tạo ra những giá trị mới tốt đẹp.
Trong các giá trị truyền thông như đạo đức, phong tục tập quán, văn học nghệ thuật hay cả những giá trị tôn giáo. có những giá trị vững bền và mang tính toàn nhân loại như công bằng, dân chủ, lòng tốt, sự hướng thiện. không chỉ xã hội xã hội chủ nghĩa mới có. Trong điều kiện xã hội mới các giá trị đó được pháp luật thừa nhận và tiếp tục phát huy, thậm chí được nhân lên hoặc sáng tạo thêm.
Pháp luật xã hội chủ nghĩa tạo lập nên các thiết chế văn hoá, quy định chính sách giáo dục toàn diện đối với con người. Pháp luật không chỉ tạo điều kiện cho con người hưởng thụ các giá trị văn hoá mà còn khuyến khích các hoạt động bảo tôn và phát triển các giá trị văn hoá, hướng con người tới các giá trị chân, thiện, mỹ và làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn. Pháp luật xã hội chủ nghĩa được xây dựng trên những nên tang đạo đức tién bộ với những quan niệm sống tốt đẹp nên nó còn là một cơ sở quan trọng trong việc định hướng giá trị cho con người, là phương tiện đăng tải các giá trị mà con người trong quá trình ton tại và phát triển đã sáng tao ra. Với những ý nghĩa đó, pháp luật xã hội chủ nghĩa góp phần làm cho con người ngày càng trở nên văn minh hơn, ứng xử của con người ngày càng trở nên chuẩn mực.
Bên cạnh đó, bằng các quy định ngăn cấm, pháp luật dan loại trừ những yếu tố phản văn hoá, phản giáo dục, dé cao ý thức vì cộng đồng, nâng cao tính trách nhiệm của con người với xã hội. Sự kết hợp giữa pháp luật với các loại quy phạm xã hội 229 không phải để loại trừ nhau mà chủ yếu nhằm phát huy tính tích cực của chúng. Pháp luật xã hội chủ nghĩa có vai trò tích cực, đóng góp vào việc tạo dựng những quan hệ xã hội mới ra bên ngoài thông qua việc tạo môi trường pháp lý én định trong nước cũng như quốc tế. Xã hội càng phát triển thì các quan hệ ngày càng mở rộng, thúc đây sự liên kết, hợp tác và cùng phát triển.
