MÔN HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- MÁC-LÊNIN HỌC PHẦN I (Phần thứ nhất) THẾ GIỚI QUAN, PHƯƠ PHƯƠNG NG PHÁP LUẬN TRIET HỌC CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN HỌC PHẦN II NỘI DUNG CHƯƠNG IV : HỌ HỌCC THUY THUYẾẾT GIÁ TRỊ CHƯƠNG V : HỌ HỌCC THUY THUYẾẾT GIÁ TRỊ THẶ THẶNG DƯ CHƯƠNG VI : HỌ HỌCC THUY THUYẾẾT KINH T TẾ Ế VỀ CNTB ĐỘC ĐỘC QUYỀ QUYỀN VÀ CNTB- CNTB- ĐQ NHÀ NƯỚC ƯỚC CHƯƠ CH ƯƠNG NG IV Học thuyết giá trị Học thuyết giá trị (học thuyết giá trị- trị- lao động) ộng) là xuất phát điểm trong toàn bộ lý luận KT của C.Mác - Dựa trên lý luận nền tảng là học thuyết giá trị, C.Mác đã xây dựng nên học thuyết giá trị thặng dư - hòn đá tảng trong toàn bộ lý luận kt của ông. NỘI DUNG I - ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI, ĐẶC TRƯNG VÀ ƯU THẾ CỦA SX - HH II- HÀNG HÓA III- TIỀN TỆ IV- QUY LUẬT GIÁ TRỊ V– QUY LUẬT CẠNH TRANH VÀ CUNG CẦU I- ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI, ĐẶC TRƯNG VÀ ƯU THẾ CỦA SẢN XUẤT HÀNG HÓA 1- Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa a – Phân công lao động xã hội b - Sù t¸ch biÖt t¬ng ®èi vÒ mÆt kt giữa nhng ngêi sx. 2- Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa Trong lịch sử xh loài người, có 2 cung cách sx Sả n xuât tự câp tư túc : Lµ kiÓu tæ chøc kinh tÕ mµ ë ®ã s¶n phÈm do lao ®éng t¹o ra là nh»m ®Ó tho¶ m·n trùc tiÕp nhu cÇu cña ngêi s¶n xuÊt. Sản xuât hàng hóa : Lµ kiÓu tæ chøc kt mµ ë ®ã sf- sx ra kh«ng ph¶i ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña ngêi sx ra nã, mµ nh»m ®Ó ®¸p øng nhu cÇu cña ngêi kh¸c,cña xh th«ng qua trao ®æi mua b¸n trªn thÞ trêng.
So sánh kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hóa Kinh tế tự nhiên Kinh tế hàng hóa - LLSX ở trinh độ thấp, do đó - Trinh độ của LLSX phát SX của con người lệ thuộc triển đến một mức độ nhất chặt chẽ vào tự nhiên định, SX bớt lệ thuộc tự nhiên - Số lượng SP chỉ đủ cung ứng - Số lượng SP vượt ra khỏi nhu cho nhu cầu của một nhóm cầu của người SX nảy sinh nhỏ các cá nhân (SX tự cung quan hệ trao đổi SP, mua bán tự cấp, tự sản tự tiêu) sản phẩm - Ngành SX chính: Săn bắn, - Ngành SX chính: Thủ công hái lượm, nông nghiệp SX nghiệp,công nghiệp, nông nhỏ… nghiệp SX lớn, dịch vụ… 1- Điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hóa Thứ nhât : Phân công lao động xã hội -Khái niệm: Ph©n c«ng lđ- xh lµ sù ph©n chia lđ-xh ra thµnh c¸c ngµnh, nghÒ kh¸c nhau, linh vùc sx kh¸c nhau. - Phân công lao động xã hội là cơ sở của sản xuất và trao đổi: *Do phân công lao động --> mỗi người chỉ sản xuất 1 hoặc vài sp. * Nhu cầu của ®êi sèng lại cần nhiều thứ --> mâu thuẫn --> vừa thừa vừa thiếu --> trao đổi sản phẩm cho nhau. * Các loại phân công lao động xã hôi : +Phân công chung : hình thành ngành kt lớn + Phân công đặc thù: ngành lớn chia thành ngành nhỏ + Phân công lđ cá biệt: là phân công trong nội bộ công xưởng (không được coi là cơ sở của sx hàng hóa).
- Phân công lđ-xh là cơ sở, là tiền đề của sx và trao đổi hh, phân công lđ- xh càng phát triển thì sx và trao đổi ngày càng mở rộng. Mác chỉ rõ: Không có sự phân công này,này, thì không có sx- sx- hh, tuy rằng ngư ng ược lại thi sx sx-- hh không phải là đk cần thiết cho sự phân công xh.Lênin: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, 2005, t.402 402)) Tuy nhiên, pc- pc- lđ- lđ- xh chỉ mới là đk cần như nhưng ch chưưa đủ. Ngoài sự pc- pc-lđ- lđ-xh ra, cần phải có một đk nữa thì sx mới trở thành sx- sx- hh đư được.
Thứ hai - Sù t¸ch biÖt t¬ng ®èi vÒ mÆt kt giữa nhng ngêi sx. - Sù t¸ch biÖt nµy do c¸c quan hÖ së h̃u kh¸c nhau vÒ TLSX, mµ khëi thuû lµ chÕ ®é t h̃u nhá vÒ TLSX. Làm cho lđ của ngêi sx-hh mang tính chất lđ tư nhân,. Lµm cho qu¸ trình sx vµ t¸i sx mang tính độc lËp vª̀ kt,.
SP lµm ra thuộc quyền sh cña hä. M¸c viÕt: "ChØ cã s¶n phÈm cña nh nh̃ ng ng l® t nh©n ®éc lËp vµ kh«ng phô thuéc vµo nhau míi ®èi diÖn víi nhau nh lµ nhng hµng hãa.Lªnin: Toµn tËp, Nxb. ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005, 2005, t.489 489)) - Sự tách biệt về kt làm cho trao đổi mang hình thức là trao đổi hh. Phân công Các chủ LĐ XH Thể SX Phụ thuộc Trao đổi sp Sản xuất Giữa các Hàng hóa Chủ thể Ra đời Tách biệt Độc lập Về KT Về KT Giữa các Giữa các Chủ thể sx Chủ thể sx Kết luận: Muốn có sx-hh phải có đủ 2 đk trên….
Vậy, sx-hh đã tồn tại trong nhiều chế độ xh. Bắt đầu là sx-hh giản đơn… Giống nhau?. SX-hh-pt rất nhanh trong xh-tb … --->. SX-hh tiếp tục pt trong cnxh… Khác nhau ? Vậy,sx-hh có từ bao giờ ? Phát triển như thế nào? Khi nào không còn sx-hh nữa? 2- Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hh Sản xuất hh khác với sx tự cấp tự túc: - Do sự phát triển của pc pc--lđ- lđ- xh làm cho sx được được chuyên môn hoá ngày càng cao, thị trưtrường ngày càng mở rộng, mối liên hệ giữa các ngành, các vùng ngày càng chặt chẽ.
- Sự phát triển của sx sx-- hh đã xoá bỏ tính bảo thủ, trì trệ của nền kt, đẩy nhanh quá trình xh hoá sx. •Đặc trưng và ưu thế của sản xuất hàng hóa Sù gia t¨ t¨ng kh«ng h¹ h¹n chÕ nhu cÇu cña thÞ trêng lµ mét ®éng - Thứ nhất: Sx Sx--hh --> --> nhằm mục đích để bán, để cho người khác td. lùc m¹nh mÏ thóc ®Èy sx- sx-pt. khai thác được những lợi thế về tự nhiên,xh, kỹ thuật của từng người, từng cơ sở cũng như từng vùng,từng địa phương.
- Thứ hai: Sx --> C¹nh tranh ®· thóc ®Èy llsx- Sx--hh --> llsx-pt m¹ m¹nh mÏ. Tạo đk thuận lợi cho việc ứng dụng những tiế tiến bộ bộ khoa học - kỹ thuật vào sx, sx, buộc những người sx- sx -hh phải luôn năng động, động,nhạy bén .,từ đó thúc đẩy sx- sx-pt. - Thứ ba ba:: SX --> víi tÝnh chÊt "më : Làm cho giao lưu kinh tế, SX--HH --> văn hóa giữa các địa phương,các ngành ngày càng phát triển. - Thứ tư: SX SX--HH --> --> Xóa bỏ tính bảo thủ trì trệ của kt tự tự nhiên, nhiên,tạo tạ o đ độ ộng lự lực… -Thứ năm: Mục đích sx- sx -hh là lợi nhuận, tạo đk làm giàu và làm giàu trong nền sx--hh là làm giàu không giới han ? sx Kết lu luậận: * Những khuyết tật của sx- sx- hh Buôn lậu Trốn thuế Đầu cơ tích trữ, Gian lận thương mại….
Vậy: có loại trừ được các khuyết tật này không? Vấn đề đặt ra: sx sx--hh ở nước ta đã thực sự phát huy được những ưu thế và hạn chế được các khuyết tật chưa? Phải làm gì để pt- pt-kt- kt-hh ở nước ta hiện nay? II-- HÀNG HÓA II Khi n/c ptsx- ptsx- tbcn, Mác bắt đầu bằng sự phân tích hàng hoá. Điều này bắt nguồn từ các lý do sau: Thứ nhất : hàng hóa là hinh thái biểu hiện phổ biến nhất của của cải trong xh tư bản. Mác viết: "Trong những xh do ptsx-tbcn chi phối, thi của cải xh biểu hiện ra là một đống khổng lồ nhưng hh chồng chất lại".Lênin Lênin:: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005 2005,, t.472) 472) Thứ hai :Hà Hàng ng hó hóaa là hình hình thái nguyên tố của của cải, là tế bào kt trong đó chứa đựng mọi mầm mống mâu thuẫn của ptsx- ptsx-tbcn Thứ ba : Phân tích hh nghĩa là phân tích giá trị - phân tích cái cơ cơ sở của tất cả các phạm trù CTKT học của PTSX- PTSX- TBCN.
II- HÀNG HÓA 1- Hàng hóa và hai thuộc tính của hàng hóa a – Khái niệm về hàng hóa b – Hai thuộc tính của hàng hóa C – Mối quan hệ giữa hai thuộc tính của hh 2- Tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hóa a – Lao động cụ thể b – Lao động trừu tượng c – Ý nghĩa n/c… 3-Lượng giá trị hh-nhân tố ảnh hưởng đến lượng giá trị hh a – Thước đo lượng giá trị của hàng hóa b – Các nhân tố ảnh hưởng tới lượng giá trị hh c – Cấu thành lượng giá trị hàng hóa 1- Hàng hóa và hai thuộc tính của hàng hóa a. Khái niệm hh:. Lµ s¶n phÈm cña lao ®éng,. Tho¶ m·n những nhu cÇu nµo ®ã cña ngêi mua,.
SX ra để trao ®æi, mua b¸n thu lợi nhuận. - Dấu hiệu quan trọng nhất của hh: trước khi đi vào tiêu dùng ph¶i qua trao đổi,mua bán. -Vậy, hh là phạm trù lịch sử. Còn vp, sp mang hình thái hh khi là đối tượng trao đổi, mua bán trên thị trường.
+ Hàng hóa phân thành 2 loại:. Hàng hóa hữu hình ( vật thể) :. Hàng hóa vô hình (phi vật thể) : * Phân biệt giữa:. Hai thuộc tính của hàng hóa * Giá trị sử dụng: K/n giá tri sử dụng: là công dụng của hh có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người:.
Nhu cầu tiêu dùng sx,. Nhu cầu tiêu dùng cá nhân,. Nhu cầu vật chất,. Nhu cầu tinh thần … * Đặc trưng: + Giá tri sử dụng được phát hiện dần trong quá trình pt của tiến bộ KH-KT, của llsx.
+ Giá trị sử dụng là nội dung vật chất của của cải. + Gía trị sử dụng là thuộc tính tự nhiên của hh. Vậy:-Cái gì quyết định hh có gtsd? Giá trị sử dụng của hh cho ai ? - Gía trị sử dụng của hh là phạm trù lịch sử hay vĩnh viễn? - Giá trị hàng hóa Trong kt-hh, gi¸ trÞ sö dông lµ v©̣t mang gi¸ trÞ trao ®æi. Muèn hiÓu ®îc gi¸ trÞ hh ph¶i ®i tõ gi¸ trÞ trao ®æi.
+ K/n giá trị trao đổi : Lµ tû lÖ trao ®æi giữa những gi¸ trÞ sö dông thuéc lo¹i kh¸c nhau VD: 1 m vải = 10 kg gạo. - Làm sao trao đổi được các hh khác nhau về gtsd?. Phải tìm ra cơ sở chung giữa 2 hh. cơ sở của sự = nhau: Nếu gạt bỏ gtsd, mọi hh đều là SP của lđ.