Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN tại Việt Nam hiện nay

Khám phá các nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam hiện nay qua đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường.

• Tác giả: TS. Phi Thị Thanh Tuyên
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật
• Đề tài: Nguyên Tắc Cơ Bản Của Pháp Luật Trong Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Xã Hội Chủ Nghĩa Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT TRONG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 1.1. Khai quát việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
• 1.2. Yêu cầu, đòi hỏi đối với pháp luật trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
• 1.3. Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT TRONG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng các nguyên tắc cơ bản của nội dung pháp luật
• 2.2. Thực trạng các nguyên tắc cơ bản của hoạt động pháp luật (xây dựng pháp luật, thực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật)
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA PHÁP LUẬT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Quan điểm hoàn thiện các nguyên tắc cơ bản của pháp luật ở Việt Nam hiện nay
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện các nguyên tắc cơ bản của pháp luật đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN

Nguyên tắc cơ bản của pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) ở Việt Nam. Những nguyên tắc này không chỉ định hình hệ thống pháp luật mà còn đảm bảo quyền con người và công bằng xã hội. Việc hiểu rõ các nguyên tắc này giúp nâng cao nhận thức về vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi của công dân.

1.1. Định nghĩa và vai trò của pháp luật trong nhà nước pháp quyền

Pháp luật là hệ thống các quy tắc do nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh hành vi của cá nhân và tổ chức. Trong nhà nước pháp quyền, pháp luật không chỉ là công cụ quản lý mà còn là phương tiện bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

1.2. Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN

Các nguyên tắc cơ bản bao gồm tính minh bạch, công bằng xã hội, và bảo vệ quyền lợi của công dân. Những nguyên tắc này tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nhà nước pháp quyền XHCN.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thực hiện nguyên tắc pháp luật ở Việt Nam

Việc thực hiện các nguyên tắc pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam gặp nhiều thách thức. Những vấn đề như tham nhũng, thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước, và sự chậm trễ trong việc thực thi pháp luật cần được giải quyết. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế mà còn tác động đến lòng tin của người dân vào hệ thống pháp luật.

2.1. Thực trạng tham nhũng và ảnh hưởng đến pháp luật

Tham nhũng là một trong những vấn đề nghiêm trọng, làm suy yếu hiệu lực của pháp luật. Nó không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn làm giảm lòng tin của người dân vào nhà nước.

2.2. Thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước

Sự thiếu minh bạch trong các quyết định của nhà nước dẫn đến việc người dân không thể giám sát và bảo vệ quyền lợi của mình. Điều này cần được khắc phục để xây dựng một nhà nước pháp quyền thực sự.

III. Phương pháp hoàn thiện nguyên tắc pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN

Để hoàn thiện nguyên tắc pháp luật, cần áp dụng các phương pháp như cải cách hành chính, nâng cao năng lực cho cán bộ công chức, và tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình xây dựng pháp luật. Những phương pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và bảo vệ quyền lợi của công dân.

3.1. Cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật

Cải cách hành chính là cần thiết để giảm thiểu thủ tục hành chính rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận và thực thi pháp luật.

3.2. Tăng cường sự tham gia của người dân trong xây dựng pháp luật

Việc khuyến khích người dân tham gia vào quá trình xây dựng và thực thi pháp luật sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của nhà nước.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nguyên tắc pháp luật

Nghiên cứu về nguyên tắc pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN đã chỉ ra rằng việc áp dụng các nguyên tắc này trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến để đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

4.1. Kết quả đạt được từ việc thực hiện nguyên tắc pháp luật

Việc thực hiện các nguyên tắc pháp luật đã giúp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi của công dân, tạo ra một môi trường pháp lý ổn định.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng linh hoạt các nguyên tắc pháp luật là cần thiết để phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam.

V. Kết luận và tương lai của nguyên tắc pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN

Nguyên tắc pháp luật trong nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam cần được tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội. Tương lai của pháp luật phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và sự tham gia của người dân.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện nguyên tắc pháp luật

Hoàn thiện nguyên tắc pháp luật là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của nhà nước pháp quyền XHCN.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng và cụ thể để phát triển nguyên tắc pháp luật, nhằm đảm bảo quyền lợi của công dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Nội dung chính

Nguyên Tắc Cơ Bản Của Pháp Luật Trong Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền Xã Hội Chủ Nghĩa Tại Việt Nam Hiện Nay

Thông tin tài liệu:

• Tên công trình: Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
• Cơ quan chủ quản: Bộ Giáo dục và Đào tạo – Bộ Tư pháp – Trường Đại học Luật Hà Nội
• Mã số đề tài: LH-2019-10/ĐHL-HN
• Chủ nhiệm đề tài: TS. Phí Thị Thanh Tuyền | Thư ký: ThS. Trần Thị Quyên
• Lĩnh vực: Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật / Luật Hành chính & Nhà nước

---

Tóm tắt nghiên cứu (Executive Summary)

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở "Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay" tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Hệ thống các nguyên tắc cơ bản của pháp luật cần được nhận thức, định hình và hoàn thiện như thế nào để vừa bảo đảm các giá trị phổ quát của Nhà nước pháp quyền, vừa phù hợp với đặc thù chính trị – kinh tế – xã hội của Việt Nam?

Sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng mác-xít kết hợp phân tích chuẩn tắc, so sánh luật học và tổng kết thực tiễn lập pháp, nhóm nghiên cứu đã xây dựng khung lý thuyết toàn diện về các nguyên tắc pháp luật. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nguyên tắc cơ bản của pháp luật đóng vai trò là "xương sống" và "chất keo kết dính" toàn bộ hệ thống quy phạm.

Kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ thực trạng tồn tại của hệ thống pháp luật Việt Nam (tình trạng thiếu đồng bộ, chồng chéo, khó tiên liệu) bắt nguồn từ việc thiếu vắng sự chuẩn hóa các nguyên tắc xuyên suốt. Đề tài đã đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện các nguyên tắc của nội dung pháp luật và nguyên tắc trong hoạt động pháp luật (lập pháp, hành pháp, tư pháp). Kết quả này mang lại hàm ý chính sách quan trọng cho việc cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp năm 2013 và Chiến lược hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Thực trạng nhận thức và quản trị quốc gia

Kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986, đặc biệt sau khi ban hành Nghị quyết số 48-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam và Hiến pháp năm 2013, tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) và cơ sở dữ liệu pháp luật, hệ thống pháp luật nước ta từng rơi vào tình trạng "nhiều về số lượng nhưng hạn chế về chất lượng": thiếu tính đồng bộ, tính dự đoán thấp, quy định còn chung chung và tiềm ẩn nguy cơ xung đột lợi ích.

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy:

• Các công trình trong nước: Thường tiếp cận Nhà nước pháp quyền dưới góc độ tổ chức bộ máy quyền lực hoặc chỉ phân tích nguyên tắc chuyên ngành đơn lẻ (như nguyên tắc luật thuế, suy đoán vô tội trong tố tụng hình sự, kiểm soát quyền lực). Chưa có công trình nào nghiên cứu một cách chỉnh thể, hệ thống về các nguyên tắc cơ bản bao trùm đặt trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN đương đại.
• Các công trình quốc tế: (như nghiên cứu của Tom Bingham về The Rule of Law, Christina Voigt về luật tự nhiên, hay Walter G. Brown về nguyên tắc pháp lý...) cung cấp các chuẩn mực phổ quát nhưng chưa phản ánh tính đặc thù của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

+-------------------------------------------------------------------------------+
| KHOẢNG TRỐNG HỌC THUẬT:                                                      |
| Thiếu một công trình mang tính hệ thống kết nối giữa LÝ LUẬN NGUYÊN TẮC     |
| với THỰC TIỄN XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XHCN tại Việt Nam.                 |
+-------------------------------------------------------------------------------+

3. Tính cấp thiết và tác động kỳ vọng

Việc nhận diện và chuẩn hóa các nguyên tắc pháp luật là tiền đề bắt buộc để khắc phục tình trạng ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) ồ ạt, thiếu bền vững. Đề tài đáp ứng trực tiếp yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập kinh tế quốc tế (thực thi các cam kết CPTPP, EVFTA, WTO) và bảo đảm thượng tôn Hiến pháp trong quản trị quốc gia.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (Methodology & Approach)

1. Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Đề tài áp dụng phương pháp tiếp cận cấu trúc – chức năng với tư duy nhị nguyên bổ trợ:

• Chiều tĩnh (Nguyên tắc của nội dung pháp luật): Các tư tưởng, quan điểm chỉ đạo xuyên suốt định hình nên nội dung của các quy phạm pháp luật (QPPL).
• Chiều động (Nguyên tắc của hoạt động pháp luật): Các tư tưởng chỉ đạo vận hành toàn bộ quy trình xây dựng, tổ chức thực hiện, áp dụng và bảo vệ pháp luật trong đời sống xã hội.

2. Nguồn dữ liệu và phạm vi nghiên cứu

• Phạm vi không gian & thời gian: Lãnh thổ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, tập trung vào giai đoạn bản lề từ năm 2001 đến 2020.
• Cơ sở dữ liệu: Toàn văn các bản Hiến pháp (1946, 1959, 1980, 1992, 2013); các văn kiện Đại hội Đảng (từ Đại hội VII đến Đại hội XII); dữ liệu thống kê văn bản của Văn phòng Quốc hội; báo cáo tổng kết thực tiễn của Bộ Tư pháp, Viện Nghiên cứu Lập pháp và các chuẩn mực của Dự án Công lý Thế giới (World Justice Project - WJP).

3. Kỹ thuật phân tích và độ tin cậy

Nhóm tác giả tích hợp các kỹ thuật nghiên cứu liên ngành:

• Phương pháp phân tích – tổng hợp: Làm sáng tỏ bản chất pháp lý của từng nguyên tắc.
• Phương pháp so sánh luật học: Đối chiếu các nguyên tắc của Việt Nam với các chuẩn mực pháp quyền quốc tế (Anh, Mỹ, Nga, Đức).
• Phương pháp lịch sử – cụ thể: Đặt sự biến đổi của các nguyên tắc trong sự chuyển dịch của nền kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng XHCN.

---

Các phát hiện chính của đề tài (Key Findings)

STT	Nhóm phát hiện	Nội dung chi tiết & Ý nghĩa pháp lý
01	Bản chất "giá đỡ" của nguyên tắc pháp luật	Nguyên tắc pháp luật vừa mang tính khách quan (bị quy định bởi cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội), vừa mang tính chủ quan (thể hiện ý chí nhà nước). Chúng đóng vai trò "xương sống", định hướng và duy trì tính ổn định của toàn bộ hệ thống pháp luật.
02	Xác lập hệ giá trị đặc thù của NNPQ Việt Nam	NNPQ XHCN Việt Nam tích hợp 3 trụ cột: (1) Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; (2) Cơ sở xã hội là khối đại đoàn kết toàn dân tộc; (3) Tính nhất nguyên chính trị dưới sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam.
03	Nhận diện 5 nhóm nguyên tắc nội dung cốt lõi	- Chính trị: Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; quyền lực thống nhất có sự phân công, phối hợp, kiểm soát. - Kinh tế: Tôn trọng sở hữu đa dạng, tự do kinh doanh bình đẳng, nhà nước điều tiết vì mục tiêu dân giàu nước mạnh. - Xã hội: Công bằng, an sinh xã hội, bình đẳng giữa các dân tộc. - Tư tưởng - Đạo đức: Nhân đạo, bảo vệ quyền con người, kết hợp pháp trị với đức trị. - Hoạt động pháp lý: Thượng tôn Hiến pháp, độc lập xét xử, minh bạch và giải trình.
04	Phát hiện "nghịch lý lập pháp" trong thực tiễn	Tốc độ gia tăng số lượng văn bản không đồng hành với chất lượng thực thi. Nhiều quy định thiếu tính khả thi, chế tài chưa tương xứng do quy trình soạn thảo chưa bám sát các nguyên tắc cốt lõi, dẫn đến hiện tượng "luật khung, luật ống".
05	Xác lập 8 tiêu chí chuẩn cho một văn bản pháp luật "tốt"	Đề tài đúc kết 8 tiêu chuẩn vàng: Tính kinh tế; Tính nhất quán chính sách; Hợp hiến/Hợp pháp/Tương thích quốc tế; Phù hợp thực tiễn; Khả thi về nguồn lực; Minh bạch - rõ ràng; Tính ổn định lâu dài; Chế tài xử lý tương xứng.

---

Đóng góp khoa học và Hàm ý chính sách (Contributions & Implications)

1. Đóng góp về mặt học thuật (Theoretical Contributions)

• Chuẩn hóa khái niệm: Xây dựng định nghĩa khoa học chuẩn xác về nguyên tắc cơ bản của pháp luật trong NNPQ XHCN, phân biệt rõ ràng giữa "nguyên tắc cơ bản" (mang tính phổ quát, bao trùm) và "nguyên tắc không cơ bản" (mang tính đặc thù chuyên ngành hẹp).
• Lý thuyết hóa mối quan hệ biện chứng: Làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa nguyên tắc của nội dung pháp luật (chất lượng quy phạm) và nguyên tắc của hoạt động pháp luật (chất lượng thi hành và bảo vệ pháp luật).

2. Ứng dụng thực tiễn và Hoàn thiện chính sách (Policy Implications)

• Đổi mới quy trình lập pháp: Cung cấp cơ sở khoa học để các cơ quan thẩm tra (Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Bộ Tư pháp) thiết lập bộ lọc kiểm tra tính phù hợp của dự thảo luật đối với các nguyên tắc cơ bản trước khi ban hành.
• Thúc đẩy pháp điển hóa: Định hướng công tác rà soát, hệ thống hóa và pháp điển hóa quy phạm nhằm xóa bỏ triệt để các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, lỗi thời.
• Nâng cao hiệu quả cải cách tư pháp: Tạo tiền đề củng cố nguyên tắc độc lập xét xử của Tòa án, bảo đảm quyền tranh tụng và nâng cao trách nhiệm bồi thường nhà nước đối với các vi phạm công vụ.

---

Đối tượng hưởng lợi từ công trình (Target Audience)

+--------------------------------------------------------------------------------+
| NHÓM ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI CHÍNH:                                                |
+--------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Cơ quan Lập pháp & Hành pháp (Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tư pháp):            |
|    Sử dụng làm tài liệu tham chiếu xây dựng chính sách và đánh giá tác động.  |
| 2. Cơ quan Tư pháp (Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân các cấp):          |
|    Vận dụng nguyên tắc công minh, độc lập xét xử và suy đoán vô tội.           |
| 3. Viện nghiên cứu & Cơ sở đào tạo Luật:                                       |
|    Giáo trình, tài liệu tham khảo chuyên sâu cho giảng viên, NCS, học viên cao học.|
| 4. Cộng đồng Luật sư & Chuyên gia Pháp lý:                                     |
|    Công cụ lập luận bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong thực tiễn tranh tụng. |
+--------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Điểm mới mang tính đột phá của đề tài là gì?

Nghiên cứu không tiếp cận các nguyên tắc pháp luật một cách rời rạc theo từng ngành luật mà hệ thống hóa thành hai trục song hành: Nguyên tắc hình thành nội dung và Nguyên tắc vận hành đời sống pháp luật, đặt trọn vẹn trong bản chất của NNPQ XHCN Việt Nam.

2. Tại sao nguyên tắc pháp luật lại được ví như "xương sống" của hệ thống pháp luật?

Bởi vì các quy phạm pháp luật cụ thể có thể thay đổi linh hoạt theo biến động kinh tế – xã hội, nhưng các nguyên tắc cơ bản mang tính bất biến, giữ vai trò định hướng giá trị, bảo đảm tính nhất quán nội tại và ngăn ngừa sự tùy tiện trong lập pháp lẫn áp dụng luật.

3. Đề tài giải quyết mâu thuẫn giữa tính phổ quát của NNPQ và đặc thù chính trị Việt Nam ra sao?

Đề tài chứng minh tính phổ quát (thượng tôn Hiến pháp, bảo vệ quyền con người, công khai, minh bạch) hoàn toàn tương thích và được bảo đảm thực thi hiệu quả thông qua cơ chế đặc thù: sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

4. Các tiêu chí của một "văn bản pháp luật tốt" trong nghiên cứu có tính khả thi không?

8 tiêu chí được đề tài tổng kết hoàn toàn tương thích với thông lệ quốc tế (như tiêu chuẩn đánh giá RIA của OECD, WJP) và phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam, mang tính ứng dụng cao trong thẩm định dự án luật.

5. Hướng phát triển tiếp theo của nghiên cứu này là gì?

Phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về: Cơ chế bảo hiến chuyên trách; Tác động của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đến nguyên tắc công khai, minh bạch trong hoạt động tư pháp.

---

Kết luận (Conclusion)

Công trình nghiên cứu mã số LH-2019-10/ĐHL-HN do TS. Phí Thị Thanh Tuyền chủ nhiệm là một đóng góp học thuật quan trọng, làm sâu sắc thêm lý luận về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN tại Việt Nam. Bằng việc định vị chính xác vai trò nền tảng của các nguyên tắc cơ bản của pháp luật, đề tài đã mở ra cách tiếp cận mới trong kỹ thuật lập pháp và tổ chức thực thi pháp luật.

Việc vận dụng các kết quả nghiên cứu này vào thực tiễn là bước đi tất yếu nhằm xây dựng một hệ thống pháp luật minh bạch, đồng bộ, khả thi, đưa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và bảo đảm quyền con người trở thành chuẩn mực tối cao trong đời sống xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 6 Chương2 — Thục trang các nguyên tắc cơ băn của pháp luật trong nhà nuớc 63 pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Thực trang các nguyên tắc cơ bản cia nổi dung pháp tu: 22. Thực trang các nguyên tắc cơ bản cis hoạt động pháp luật (xây đụng 104 pháp luật, thục hiện pháp luật và bio vệ pháp lật) “ết hậu chương 2 Chương3 Quan diém va giipháp hoàn thiện các nguyên tie cơ ban của pháp Iuit đập ứng yêu cầu xây dung nhà nude pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Quan điểm hoàn thiện các nguyên tắc cơ bản của pháp luật ở Việt ‘Nam hiện nay, 3.

Giã pháp hoàn thiên các nguyên tic cơ bin cña pháp luật đáp ứng yéu cầu xây đụng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghite 6 Việt Nem hiện my “ết hậu crơng‡ 188 Phin thứ ba BAO CÁO TOM TÁT KÉT QUA ĐÈ TÀI 159 Phân thứ tw CÁC BAO CÁO NOI DUNG CUA DE TAI 176 Ngidungl Mee: ý hiện về các nguyên tắc cơ bản của pháp lật trong 177 "hà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. “Các nguyên tắc kinh tế của pháp luật — Thực trạng và giãipháp 216 hoàn thiện đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. TS Phi Thi Thanh Tip én - Trường Đại học Luật Hà Nội Các nguyên tắc xã hội cia pháp hột — Thục trạng và giải pháp 244 oàn thitn đáp ứng yêu cầu sây dụng nhà nuớc pháp quyền x bội chả nghĩ # Viet Nam hện may. Ths Trấn Thị Quyên - Trường Đại học Luật Hà Nội Các nguyên tắc chính tị của pháp hật — Thục trạng và gipháp 265 oàn thiện đáp ứng yêu cầu sây đụng nhà nước pháp quyền xã ội chả nghĩ ở Viet Nam hện xay.

TS Phi Thị Thanh Tryẫn- Trưởng Dat hoe Lut Hà Nội dụngS Các nguyên tắc từ tưởng, đạo đúc của pháp hật trong đều kện 294 xây dung nhà nuớc pháp quyền ở Việt Nam hiện may. TS Nguyễn Văn Năm - Trưởng Đại học Luật Hà Nội dụng6 — Các nguyên tắc ov bản của hoạt động xây dung pháp lật thục 341 "iện pháp hat và bảo vệ pháp hật trongnhà nude pháp quyềnxã ội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. T Phí Thi Thanh Tyền- Trưởng Đạt học Luật Hà Nội Phần thứ năm BÀI BẢO KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI an DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 374 Phan thứ nhất: BAO CAO TONG QUAN CÁC VANDE CÀN NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu.

Tinh hình nghiền cửa trong nước Tổng quan tinh hình nghiên cứu trong nước liên quan đến để tài Các nguyên tắc cơ bẩn của pháp luật trong điều lện xây dung nhà nước pháp quyền xã hội chai nghĩa 6 Việt Neva hiện nay được nhìn nhận, đánh gia từ cách tiếp cận vấn dé bao quát đi đến những van dé cụ thể, trực tiếp. Theo đó, tình hình nghiên. cứu có liên quan đến để tải được xem xét tir 3 khía cạnh sau: * Nhóm các công trình nghiên cứa các vấn đề vé nhà nước pháp quyền Trước hết, nói tới các công trình nghiên cứu các van để về nha nước pháp. quyển nói chung vả nhà nước pháp quyển Việt Nam hiện nay không tỉ không kể tới hệ thống các sich giáo trinh Lý luận chung vé nha nước và pháp luật của các cơ sỡ đảo tao Luuật ở Việt Nam hiện nay như.

Giáo trình Lý luân chung vé nhả nước và pháp luật của Trường Đại học Luất Hà Nội năm 2017 do G5 TS Nguyễn Minh Đoan và TS. Nguyễn Văn Năm lam chủ biên, Giáo trình Lý luận chung vé nha nước và pháp luật của Trường Đại học Quốc gia Ha Nội năm 2005, Giảo trình Ly luận chung về nhà nước và pháp luật do GS TS. Hoang Thị Kim Qué - Khoa Luật, Trường Đại học Quốc gia Ha Nội làm chủ biển năm. Hé thống các sách giáo trình nêu trên đã nghiên cửu khải quất một số nội dung về nhà nước pháp quyền như lịch sử hình thành va phát triển từ tưởng vẻ nhà nước pháp quyển, các dầu hiệu cơ bản cũa nha nước pháp quyển, van dé xây dựng nha nước pháp quyển ở Việt Nam hiện nay.

Mặc đủ không đi sâu phân tích cụ thể các vẫn dé vé nhà nước pháp quyển, nhưng đó được coi là những công trình có tính chất nén tang, tạo tién dé, cơ sở cho việc nghiên cứu từng van để cụ thể, chuyên sâu về nhả nước pháp quyền. Tiếp đỏ, phải kể tới là những công trình cuốn sách chuyên khảo, công trình nghiên cứu dé tai các cấp của nhiều nha khoa học chuyên sâu vẻ vấn dé nhà nước pháp quyền. Cudn sách “Chế độ tổng thống Hợp cining quốc Hoa Ki và sự hình thành nhà nước pháp quyên My” do tác giả Nguyễn Tắt Bat chủ biên năm 2012. Thông qua cuồn sách, tac gia đưa đến người đọc những nhìn nhận v lich sử hình thành.

và phát triển của nha nước pháp quyển Mỹ, cũng như chế độ tổng thông của quốc gia đó. Có thể thay, mặc dit không trực tiếp nghiên cứu vẻ nhà nước pháp quyển Việt Nam nhưng cuốn sách van có giá trị tham khảo nhất định, bởi thông qua việc nghiên cứu vé nhà nước pháp quyên Mỹ, nhóm tác giã có thé đưa ra các kiến nghị mang tính tham khảo cho quá trinh xây dựng nha nước pháp quyển ở Viet Nam hiện nay, đặc biết la vẻ nội dung các nguyên tắc của pháp luật trong nhả nước pháp quyền Cuốn “Học thayét về nhà nước pháp qu in và thực tiễn của nó ở Liên bang Nga” do Lê Văn Cảm chủ biên, nhà xuất ban Matsxcova 1997. Cuỗn sách giới thiệu khái quát qua trình hình thành và phát triển lý luận vé nha nước pháp quyển trong lịch sử các học thuyết chính trị - pháp luật, Phân tích những kinh nghiệm thực tiễn trong việc zây dựng nhà nước pháp quyển ở Liên bang Nga. Cuốn sách có giá tri tham khảo vẻ việc xây dựng nhà nước pháp quyển ở các nước trên thể giới (cu thé la ở Nga), qua đó có thể nghiên cứu, van dụng tham.

khảo một số nội dung phù hợp với điều kiên thực tiến của việc zây dựng nha nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay. Cuốn “Mô hành tổ chức và hoạt đông của nhà nước pháp quyển xã lội chủ ngiữa Việt Nam” do Bao Trí Uc chi tiên, nhà xuất bn Tw pháp 2007 cũng nghiên cứu khái quát các van dé lí luân về nha nước pháp quyền trong đó nhân. mạnh vảo việc tổ chức và hoạt động của nhả nước pháp quyền Việt Nam hiện. Cuốn sách có nội dung khá hay, phong phú nhưng chủ yêu tập trung vào việc tổ chức cũng như hoạt động của nha nước pháp quyển Việt Nam ma không.

i sâu vào nội dung pháp luật hoặc các nguyên tắc của pháp luật trong nha nước pháp quyền. Do vây, cuốn sich sẽ cỏ gia trị tham khảo đối với nhóm tác giả trong việc nghiên cứu, ắc định sự cần thiết cũng như nội dung và đặc điểm của nhà nước pháp quyển Việt Nam hiện nay, Cuốn “Kay dung và hoàn thiên nhà nước pháp quyên xã lôi chủ ngiữa Vist Nama trong Văn kiên đại hội XII của Đăng “ do Bộ Quốc phòng ~ Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự chủ biên, nhà xuất ban Chính trị quốc gia sư that năm 2016 cũng nghiên cứu vẫn để sây dưng nha nước pháp quyên theo tinh thin văn kiện đại hội XII của Đăng Công sản Việt Nam Nội dung cuốn sich tập trung làm rõ qua tình nhận thức của Đăng vẻ zy dựng va hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghia qua 30 năm đổi mới, sự can thiết phải tiếp tục xây. đựng va hoàn thiện nha nước pháp quyền sã hội chủ ngiấa ở Việt Nam hiện nay, nội dung quan điểm cơ bản của Bang vé zây dựng và hoàn thiên Nha nước pháp quyển xã hội chủ nghĩa, dé xuất những định hướng quản trệt và tổ chức thực hiện quan điểm của Dang vẻ xây dựng và hoản thiện nha nước pháp quyển xã hội chủ nghĩa trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng. vvao thực tiến cuộc sống.

Nghiên cửu nội dung cuốn sách sẽ giúp nhóm tác giã có cái nhân bao quất, toàn diện, chính xác về au hướng tat yêu của việc xây dựng nha nước pháp quyên Việt Nam hiện nay cúng như một số đặc điểm cơ bản, đặc. thù của nha nước pháp quyển xế hội chủ nghĩa Việt Nam so với các nha nước pháp quyền khác trên thể giới quyển và xã ï công đân” do Viên Khoa học hội chủ biển năm 1991, cuốn. “Quan điễm của chủ nghita Mác 18 nin vỗ nhà nước với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chữ ngiữa Việt Nam” do Trần Ngọc Liệu chủ tiến, nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sư thật năm 2013, cuốn “Kar đựng rà nước pháp quyền Việt Nam — Một số vấn đề i luân và thực tiễn” do Nguyễn Văn Niên chủ. tiên, nha xuất bản Chỉnh trị quốc gia năm 1996; Có thể thấy, trong những công trình nghiên cửu vẻ nha nước pháp quyển nêu trên, tiếp cân 6 những khía cạnh khác nhau nhưng các nhà khoa học ít nhiều đã nghiên cứu, khai thác một số vẫn để lý luận vé nhà nước pháp quyền ở một số quốc gia trên thé giới cũng như ở Việt Nam.

Các công trình đó sẽ là tu liệu có giá trị đối với tác giã để tải trong quá tình khai thác vé nha nước pháp quyền ở "Việt Nam hiện nay gắn với các yêu cầu, đời hôi đốt với pháp luật. Ngoài ra, để tải về nba nước pháp quyển cũng lá chủ đề thu hút sự quan tâm, nghiền cứu của nhiều nhà khoa học đưới hình thức các bai báo, tap chi khoa học, tạp chí chuyên sâu.