CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 3 1. Nguồn gốc và khái niệm về ma túy 3 1. Phân loại các chất ma túy 4 1. Đặc tính của các chất ma túy điển hình 5 1.
Cơ chế bệnh sinh của trạng thái nghiện ma tuý 9 1. Chuẩn đoán nghiện ma tuý 10 1. Những dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma tuý 10 1. Những tác hại của việc nghiện ma tuý 12 1.
Tinh hình triệt phá và bắt giữ các tổ chức buôn lậu ma tuý 14 1. Tình hình lạm dụng nghiện ma túy 15 1. Tinh hình lạm dụng và nghiện ma túy trên thế giới và khu vực 15 1. Tình hình lạm dụng và nghiện ma túy tại Việt Nam 15 1.
Tinh hình lạm dụng và nghiện ma túy tại Hà Nội và Quận 16 Đống Đa 1. Tình hình nghiện ma túy trong thanh thiếu niên 17 1. Một số yếu tô liên quan thúc đẩy việc nghiện ma túy 18 1. Các yếu tố khách quan 18 1.
Các yếu tố chủ quan 18 1. Một sô nghiên cứu về nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy ở 20 thanh thiếu niên 1. Đặc điểm của lứa tuổi thanh thiếu niên 20 CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu 23 2. Đối tượng nghiên cứu 23 2.
Thời gian nghiên cứu 23 2. Địa điểm nghiên cứu 23 2. Phương pháp nghiên cứu 23 2. Phương pháp thu thập số liệu 26 2.
Kỹ thuật xử lý số liệu 27 2. Một số định nghĩa, khái niệm và quy ước sử dụng trong nghiên cứu 27 2. Hạn chê' của đề tài 31 CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu 32 3. Những thông tin về bản thân thanh thiếu niên nghiện ma túy 32 3.
Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến việc nghiên cứu ma túy ở 40 thanh thiếu niên CHƯƠNG IV: BÀN LUẬN 54 4. Một sô đặc điểm về bản thân và nhân cách của thanh thiếu niên 54 nghiện ma túy 4. Đặc điểm cá nhân của thanh thiếu niên nghiện ma túy 54 4. Nhận thức của bản thân nhóm nghiện về các nguyên nhân 55 dẫn tới nghiện ma túy 4.
Nhân cách của thanh thiếu niên nghiện ma túy 56 4. Các yếu tô liên quan đến nghiện ma túy ở thanh thiếu niên 58 4. Một yếu tố từ bản thân thanh thiếu niên 58 4. Một số yếu tố lừ gia đình liên quan tới việc sử dụng ma túy 61 của thanh thiếu niên 4.
Một số yếu tố môi trường liên quan 67 KẾT LUẬN 69 1. Một số đặc điểm và nhân cách của thanh thiếu niên nghiện ma túy 69 2. Một số yếu tố liên quan đến việc nghiên ma túy của thanh thiếu niên 69 KHUYẾN NGHỊ 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO 72 Phần 1: Tiếng Việt 72 Phần 2: Tiếng Anh 76 Phần 3: Tiếng Pháp 76 MỤC LỤC BANG Bảng 3. Phân loại giới tính, độ tuổi của nhóm nghiện ma túy.
Phân loại trình độ văn hóa của nhóm nghiện ma túy. Phân bố nghề nghiệp của nhóm nghiện ma túy. Tình trạng hôn nhân của nhóm nghiện ma túy. Thứ tự sinh trong gia đình của nhóm nghiện ma túy.
Đặc tính ổn định thuộc tính cách của nhóm nghiện ma túy. Mô tả xu hướng tính cách của nhóm nghiện ma túy. Đặc điểm tính chất của nhóm nghiện ma túy. Các nhận thức tác động đến việc sử dụng ma túy ở TTN nghiện.
Trình độ văn hóa của nhóm nghiện và nhóm chứng. Nghề nghiệp của nhóm nghiện và nhóm chứng. Thứ tự sinh trong gia đình của nhóm nghiện và nhóm chứng. Những thói quen hành vi liên quan đến nghiện ma túy của nhóm nghiện 41 và nhóm chứng.
So sánh đặc tính ổn định thuộc tính cách của nhóm nghiện và nhóm 43 chứng. So sánh đặc tính hướng nội, hướng ngoại của nhóm nghiện và nhóm 43 chứng. 45 Mối liên quan giữa khí chất bình thản với nguy cơ nghiện ma túy. Mối liên quan giữa khí chất nóng nảy với nguy cơ nghiện ma túy 45 Bảng 3.
Tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp của bố ở của nhóm nghiện và nhóm 46 chứng. Tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp của mẹ ở của nhóm nghiện và nhóm 47 chứng. Hòa khí gia đình của nhóm nghiện và nhóm chứng. Hoàn cảnh gia đình ở hai nhóm nghiện và nhóm chứng.
49 Yếu tố gia đình có người nghiện của nhóm nghiện và nhóm chứng. 50 Phương pháp giáo dục của bố mẹ của nhóm nghiện và nhóm chứng. Sự quan tâm của cha mẹ của nhóm nghiện và nhóm chứng 51 Bảng 3. 52 Mối liên quan giữa việc biết nơi bán ma túy với nguy cơ nghiện ma túy.
53 Mối liên quan giữa việc có bạn bè nghiện với nguy cơ nghiện ma túy. 53 Mối liên quan giữa việc có bạn bè lang thang với nguy cơ nghiện ma túy. MỤC LỤC BIỂU Biểu 3.1, Phân bố tuổi của nhóm nghiện ma túy 32 Biểu 3. Phân loại trình độ văn hóa của nhóm nghiện ma túy 33 Biểu 3.
Phân bố nghề nghiệp của nhóm nghiên ma túy 34 Biểu 3. Đặc tính ổn định thuộc tính cách của nhóm nghiện ma túy 36 Biểu 3. Xu hướng tính cách của nhóm nghiện ma túy 37 Biểu 3. Các nhận thức tác động của nhóm nghiện ma túy 39 Biểu 3.
Đặc điểm khí chất của của nhóm nghiện và nhóm chứng 44 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT AIDS Acquired Immune Deficiency Syndrome CB Cán bộ ĐT Đối tượng ĐTV Điều tra viên GDVDD Giáo dục viên đồng đẳng GDVTN Giáo dục viên thanh niên HSSV Học sinh sinh viên MT Ma tuý NIDA Viện nghiên cứu quốc gia về ma tuý của Mỹ PCTNXH Phòng chống tệ nạn xã hội PLĐTB & XH Phòng Lao động Thương binh và Xã hội THCN Trung học chuyên nghiệp THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TTN Thanh thiếu niên TTYT Trung tâm y tế ƯBND Uỷ ban nhân dân UNDCP Cơ quan phòng chống ma tuý của Liên Hợp Quốc 1 ĐẶT VẤN ĐỂ Tinh hình sử dụng các chất gây nghiện ngày càng có xu hướng gia tăng ở nước ta cũng như ở nhiều nước trên thế giới, nhất ỉà tệ nạn ma tuý, mà đối tượng chủ yếu là những người trẻ tuổi.Braconnier, nghiện ma tuý ở lứa tuổi này chiếm tỷ lệ 8% dưới 18 tuổi, 17% dưới 20 tuổi và 80% dưới 25 tuổi [66]. Nghiên cứu của viện Sức khoẻ tâm thần trung ương (1999) tại đồng bằng sông Hồng cho tỷ lệ 0,24% dân số nghiện ma tuý, trong đó lứa tuổi từ 15 đến 24 chiếm 29,1% [15]. Theo báo cáo của cơ quan thường trực PCMT quốc gia năm 2002, ở nước ta số người nghiên không ngừng gia tăng trong những năm gần đây. Năm 1996 số người nghiện là 70.000 người thì đến năm 2002 đã lên đến 142.000 người, trong đó khoảng 80% là tuổi trẻ.
Người nghiện ma tuý phân bố theo khu vực không đồng đều, các tỉnh biên giới có 39.198 người nghiện chiếm tỷ lệ 27,6%, các tỉnh khu vực miền trung, duyên hải cố 12.334 người chiếm tỷ lệ 8,6%, các tỉnh khu vực miền Đông nam bộ có 4283 người chiếm tỷ lệ 3% [4]. Riêng Hà Nội tính đến tháng 12 năm 2002 đã có 13987 người nghiện ma tuý, trong đó thanh thiếu niên chiếm tỷ lệ là 73% [4], Đặc biệt nạn sử dụng ma tuý phát triển nhanh trong các tầng lớp thanh thiếu niên đã và đang lan tràn trong tuổi trẻ học đường. Đây là vấn đề nóng bỏng và là mối quan tâm của toàn xã hội, gia đình và cộng đổng [5]. Có nhiều yếu tố tác động đến việc sử dụng và nghiện ma tuý ở thanh thiếu niên.
Đây là lứa tuổi có nhiều biến động tâm lý, đặc biệt ở nam do tính hiếu dộng, muốn khám phá cái mới, muốn tự khẳng định mình, nhưng lại thiếu bản lĩnh và kinh nghiệm sống, vì vậy nguy cơ rơi vào con đường sử dụng ma tuý là rất cao. Theo Võ Văn Bản nghiên cứu trên học sinh phổ thông trung học Hà nội thì các yếu tố tâm lý tác động đến việc sử dụng ma tuý là thích tự do, luôn tò mò, hay bắt chước, muốn khẳng định mình. [3], Bên cạnh đó còn có các yếu tô' về gia đình, xã hội tác động đêh việc sử dụng ma tuý ở thanh thiếu niên (bố, mẹ nghiện chết, bố mẹ không quan 2 tâm đến con cái, ngược đãi trẻ, gia đình không hoà thuận, trẻ sống ở nơi có nhiều người nghiện, buôn bán ma tuý. Quận Đống Đa là một quận nội thành Hà Nội đang trong quá trình đô thị hoá, là nơi đầu mối giao thông đi các tỉnh dễ bị những ảnh hưởng của tệ nạn ma tuý quốc tê' và khu vực.
Với tổng số dân là 323.180 người đã có 1985 người nghiện chiếm tỷ lệ 0,7%, số người nghiên mới tăng cao trong đó thanh thiếu thiếu niên chiếm tỷ lệ 85% [14]. Điều đó đã trở thành vấn đề xã hội nghiêm trọng, gây lo lắng đối với từng gia đình, các cấp chính quyền, đoàn thể quận Đống Đa. Phòng chống ma tuý trong thanh thiếu niên đang là nhiệm vụ cấp bách của toàn xã hội. Cho đến nay đã có một vài điều tra dịch tễ học về nghiện ma tuý tại quận nhưng chưa đi sâu tìm hiểu tại sao trong những năm gần đây tỷ lệ thanh thiếu niên nghiện ma tuý lại chiếm cao như vậy.
Trong phong trào phòng chống ma tuý của quận, phường Khâm Thiên và phường Quốc Tử Giám là hai đơn vị dẫn đầu, được Đảng uỷ, Uỷ ban nhân dân phường quan tâm, công an, ban phòng chống tệ nạn, y tế phường hoạt động mạnh nhưng lại có tỷ lệ thanh thiếu niên nghiện ma tuý cao. Cũng tại hai phường có hoạt động của nhóm giáo dục đồng đẳng ma tuý. Xuất phát từ những vấn đề đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Xác định một số yếu tô' liên quan đến việc sử dụng ma tuý ỏ thanh thiếu niên 2 phường Quốc Tử Giám, Khâm Thiên Quận Đống Đa - Hà Nội năm 2003” nhằm phân tích một số yếu tố liên quan đến việc sử dụng ma tuý ở thanh thiếu niên của 2 phường Quốc Tử Giám, Khâm Thiên Quận Đống Đa - Hà Nội năm 2003, với các mục tiêu cụ thể như sau: “ Mô tả nhân cách rà một số đặc điểm về bản thân của thanh thiếu niên nghiện ma tuý từ 15-30 tuổi. - Phân tích một số yếu tố của bản thân, gia đình và môi trường liên quan đến việc nghiện ma tuý ở thanh thiếu niên từ 15-30 tuổi.
- Trên cơ sở đó đề xuất một số giải phấp làm giảm nguy cơ nghiện ma tuý trong thanh thiếu niên. 3 CHƯƠNGI TỔNG QUAN 1. CÁC CHẤT MA TUÝ 1. Nguồn gốc và khái niệm về ma tuý “Ma tuý” là một thuật ngữ mới xuất hiện ở Việt nam cách đây vài chục năm, bằng việc phiên âm tương đương của tiếng Hán được dịch nguyên nghĩa từ tiếng Anh “narcotic drug”.