Chương I - MƠ DAU I1 LÝ DO CHỌN DE TÀI Môi trường va các van dé vẻ mỗi trường là đẻ tai được hau hét các nước trên thẻ giới quan tâm bởi vì con người và môi trường có mỗi quan hệ tác động qua lại với nhau. Môi trường anh hưởng va chi phổi một cách trực tiếp đến đời sống con người vá ngược lại con người cũng tác động không nhỏ đến môi trường. [rong những năm gan đây, vấn đẻ môi trường lại càng được quan tâm sâu sắc bởi những anh hướng của nó đến đời sống con người đang chuyển biến theo chiều hướng xấu di mà một trong những nguyên nhân chính là do các hoạt động chính của con người. Ở nước ta, trong giai đoạn công nghiệp hóa.
ô nhiễm do sản xuất công nghiệp đang ở mức báo động. Da số ở các nhà máy, xí nghiệp có công nghệ sản xuất. trang thiết bị lạc hậu, không đồng đều dẫn đến sự lãng phí năng lượng va nguyên vật liệu, đồng thời thai ra nhiều phé liệu gây 6 nhiễm đất. nước, không khí, anh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cong đông.
Thêm vào đó sự phân bố các khu vực sản xuất không hợp lí, nhà máy, xí nghiệp nằm xen ln các khu dan cu, bệnh viện, trường học. gây khó khăn cho việc quản lý. giám sát và nhận hậu quả gánh chịu lên nhiều lan. Cùng với các công tác khác sé được tiến hành thì nhiệm vụ cắp bách trước mắt của công tác quan lý va bảo vệ mỗi trường ở nước ta là giải quyết va khắc phụ tinh trạng 6 nhiễm mỗi trường do các hoạt động sản xuất công nghiệp gây ra.
Trong đó giải quyết van dé ô nhiém nước thai là rất quan trọng. cần phải được nghiên cứu dau tư một cách nghiêm túc dé đưa ra các biện pháp xử lý nước thai phù hợp với điều kiện kinh tế và có hiệu quả cao. Vi vậy, chúng tôi chọn để tải: “TIM HIỂU QUI TRÌNH SAN XUAT MU CAO SU VA CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THÁI Ở NHÀ MAY SAN XUẤT CAO SU XUAN LAP - DONG NAI”, cũng dé minh họa cho kiến thức đã học.2 MỤC DICH NGHIÊN CỨU e Nâng cao sự hiểu biết và nhận thức của mỗi người. nhất là các doanh nghiệp công nghiệp (nếu nhân rộng ra) vẻ vấn dé xử lý nước thải dé bảo vệ môi trường.
¢ Giới thiệu được nhiều công nghệ xử lý nước thai ở nhà máy cao su và dy án SXSH mà nha máy Xuân Lập đang thực hiện.3 NHIỆM VỤ NGHIÊN CUU ¢ Tim hiểu một số van dé liên quan đến quy trình sản xuất cao su, nước thải va xứ lý nước thải ở nhả máy cao su. e Khao sát quy trình sản xuất vả xử lý nước thải ở nha máy cao su Xuân Lập (Đồng Nai).4 DOL TƯỢNG NGHIÊN CỨU Các quy trình sản xuất cao su và các công nghệ xử lý nước thái đói với nhà máy cao su nói chung va nha máy cao su Xuân Lập (Đồng Nai) nói riêng. Bai khóa luận SVTH: Nguyễn Kim Thiên Phúc ———————ễ---———————— 1.5 PHƯƠNG PHÁP CHON DE TÀI © Đọc và nghiên cứu các tải liệu có liên quan đến đẻ tải e© Tiếp cân thu thập thông tin. lựa chọn vả tổng hợp thông tin.
© Di thực tế nhà máy cao su Xuân Lập (Dong Nai). [rang 2 Bai khóa luận SVTH: Nguyễn Kim Thiên Phúc Chương II - CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 VAN DE XỬ LÝ NƯỚC THÁI /3/ a. Sự cần thiết phải xử lý nước thải Nước thai có thé chia thành hai loại: nước thai công nghiệp va nước thai sinh hoat Nước thai công nghiệp do các xi nghiệp công nghiệp có sử dụng nước trong các quy trình sản xuất khác nhau thải ra, nước thải công nghiệp thường được xử lý ngay trong phạm vi nhà máy dé sử dụng lại nước hoặc thải ra các nguồn tiếp nhận. Nước thai sinh hoạt là nước sau khi được dùng cho các nhu câu sông va sinh họat của con người thải ra như: nước từ các nhà bếp, nha ăn, buông vệ sinh, nước tắm rửa và giặt giũ.
nước cọ rửa nhà cửa va các đỏ dùng sinh hoạt. Nước thải sinh hoạt có thé đã qua các bẻ tự hoại của từng nhà hoặc không, chảy vào hệ thống cống dẫn của đô thi, tập trung vẻ các trạm xử lý nước thải. Một số nước thải công nghiệp vả nước thái sinh hoạt có chứa các hoạt chất hữu cơ, amoni, sắt va các hợp chất có khả năng bị oxi hóa khác và chúng là các chất chủ yếu tạo ra nhu cầu oxi sinh hóa (viết tắt là BOD) của nước thải. Vì thế, khi xá nước thải công nghiệp vả nước thải sinh hoạt có chứa nồng độ BOD cao hơn tiêu chuẩn cho phép ra các nguồn tiếp nhận sẽ lam giám lượng oxy hòa tan trong các nguon nước và tạo ra môi trường yếm khí, làm mắt cân bảng sinh thái của môi trường nước, gây ra các hiện tượng như làm chết cá, nước có mùi, mau và hủy hoại môi trưởng sống của các sinh vật nước.
Các ion kim loại nặng như thủy ngân. và các hóa chất hữu cơ như polyclorinatex, biphenyl có thẻ tích lũy trong cơ thể các loài thủy sản, gây ra tác dụng độc hại cho người sử đụng, ngoài ra các hợp chất hữu cơ có trong nước thải gây ra mùi, màu và hủy hoại môi trường nước, hàm lượng lớn của nitơ. photpho gây ra hiện tượng phú dưỡng các nguồn nước. Việc quản ly và xử lý nước thải không đúng quy trình sẽ gây ra nhiều tác hại cho môi trường va phải chi phi nhiều tiền của dé làm sạch và khôi phục lại các điều kiện cân bằng sinh thái.
Phân loại các công đoạn xứ lý nước thải Hệ thống xử lý nước thải bao gồm một số công trình đơn vị hoạt động nối tiếp nhau đẻ đạt được chất lượng nước sau xử lý đáp ứng yêu câu đã định. Theo mức độ xử lý và tập hợp các loại công trình đơn vị hoạt động nối tiếp trong một hệ thống xử lý nước thai, có thé chia ra thánh ba công đoạn xử lý như sau: xử lý sơ bộ hay tiền xử lý, xử lý bậc hai, xử lý bậc ba (hay xử lý tăng cường). Các công trình trong công đoạn xu lý sơ bộ là các công trình hoạt động dựa trén lực cơ học va vật lý là chú yếu, như là: song chắn, lưới chắn, bẻ điều hòa, bẻ lắng, lọc, tuyển nồi. Các công trình trong công đoạn xử lý bậc hai gồm các công trình xử lý bang hóa chất và sinh học.
Các công trình xử lý nước thái bằng hóa chất là các công trình dùng hóa chắt trộn vào nước thai để chuyển đổi các hợp chất hoặc các chat hòa tan trong nước thải thành các chat có tính tro vẻ mặt hóa học hoặc thành các hợp chất kết tủa dé lắng và lọc đẻ loại chúng ra khỏi nước thải. Các công trình xử lý sinh học được áp dụng dé khử các chat hữu cơ ở dạng [rang 3 Bai khỏa luận SVTH: Nguyễn Kim Thiên Phúc ——————————-—-ễ—— keo và dang hòa tan trong nước thai nhờ quá trình đồng hóa cua vi sinh dé biến các chất hữu cơ nay thành khí hoặc thành vỏ tế bảo của vi sinh để keo tụ va lắng rồi loại chúng ra khỏi nước thải. Quá trình xứ lý sinh học còn được áp dụng dé khử nitơ va photpho, Các công trình trong công đoạn xử lý bậc ba được áp dụng dé khứ tiếp các chat hóa học có tính độc hại hoặc khó khử bang các công trinh xử lý sinh học thông thường. Khử tiếp nito, photpho và các hợp chất vô cơ và hữu cơ còn lại sau xử lý bậc hai để thỏa mãn tiêu chuẩn chat lượng nước xả ra nguôn tiếp nhận hoặc sử dụng lại cho mục dich khác.
Các công trình trong công đoạn xử lý bậc ba thường là: bé lọc hap thu bang than hoạt tính, bé lọc trao déi ion và lọc qua mang thẩm thấu ngược, lọc qua mang bán thắm bảng điện phân. Nước thai sau khi qua công đoạn xử lý bậc ba thường được tuần hoàn lại cho các quá trình xử lý công nghiệp hoặc dùng dé tưới đường, tưới cây và cắp cho các hé tạo cánh quan và giải tri. Sau các quy trình xử lý, còn lại cận trong các công trinh, cân phải tập trung các loại cận dé xử lý bằng biện pháp: khử nước. làm khô hoặc đốt trước khi đưa đến nơi chôn lắp dé đảm bảo cho môi trưởng.
Lựa chọn công nghệ xử lý nước thải Hiện nay có rất nhiều loại công trình với các công nghệ khác nhau để xứ lý nước thải. Tir cdc hồ lãng đơn gián đến các công trình với các thiết bị tiên tiến sử dụng công nghệ cao và đòi hỏi có trình độ quản lý hiện đại. Việc lựa chọn đúng quy trinh công nghệ va thiết bị xử lý nước thải để đạt được các chí tiêu xử lý mong muốn và tiết kiệm kinh phí trong xây đựng vả quản lý là nhiệm vụ hàng đâu của các kỹ sư xử lý nước. Trong một quy trình công nghệ xử lý nước thải bao gồm nhiều công trình vả thiết bị hoạt động nói tiếp theo đặc tính ki thuật có thé chia ra làm ba loại: cơ học, hóa học và sinh học.
Trong mỗi loại quy trinh kẻ trên, có rất nhiều phương án chọn công trình và thiết bị theo cách sắp xếp khác nhau đề thực hiện quy trinh xử lý có hiệu quả. Các vấn đề cơ bản trong phân tích và thiết kế công trình xử lý nước thải Thiết kế công trình xứ lý nước thải là một công việc khó khăn trong lĩnh vực công nghệ môi trường. Ở đây cần có những kiến thức lý thuyết cũng như kinh nghiệm thực tế trong lựa chọn vả phân tích sơ đồ công nghệ. Các công việc chính trong thiết kế một công trình xứ lý nước thải bao gồm: - Xây dựng sơ dé quá trình công nghệ xử lý.
- Thiết lập các tiêu chuẩn thiết kẻ. - Tinh cân bang chat rắn. - Dựng mô hinh thủy lực. - Thiết kế tong mat bằng nha máy.
Lựa chọn sơ đỏ công nghệ xử lý thích hợp phụ thuộc vảo nhiều yêu tố như loại chất thải. lưu lượng nước thai, tính thích hợp vẻ kinh tế của phương pháp xử lý và yêu câu vẻ chất lượng dong thải. Trang 4 Bai khỏa luận SVTH: Nguyễn Kim Thiên Phúc Ngoài việc phân tích tính phụ hợp của các phương pháp xử li. việc lựa chon sơ đồ công nghệ mot cách đúng đắn sẽ còn phụ thuộc vào các yếu tổ sau: 1.
Kinh nghiệm người kỹ sư thiết kẻ. Sách lược của cơ quan điêu hành vẻ áp dụng các phương pháp xử lý cụ thẻ. Kha nang cung cắp thiết bị cho các phương pháp xử lý cụ thẻ.