Nghiên cứu về các xu hướng hình thành từ vựng tiếng Anh hiện nay

• Tác giả: Trần Thuỷ Tiên
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Phương Anh
• Trường học: Trường Đại Học Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên cứu về các xu hướng hình thành từ vựng tiếng Anh hiện nay
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: BACKGROUND OF THE RESEARCH
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Significance of the study
• 1.4. Research questions
• 2. CHƯƠNG 2: DEFINITIONS OF NEOLOGISMS
• 2.1. The lifespan of neologism
• 2.2. The importance of neologism
• 2.3. Inclusion of neologisms in dictionary
• 3. CHƯƠNG 3: WORD FORMATION PROCESSES
• 4. CHƯƠNG 4: FINDINGS AND DISCUSSIONS
• 5. CHƯƠNG 5: IMPLICATIONS AND CONCLUSION
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên Cứu Tổng Quan Về Xu Hướng Hình Thành Từ Vựng Tiếng Anh

Ngôn ngữ là một hiện tượng sống động và không ngừng thay đổi, đóng vai trò thiết yếu trong xã hội loài người. Drew (1959) từng nhận định: “Ngôn ngữ như đất, dù màu mỡ đến đâu, vẫn chịu sự xói mòn và cạn kiệt sinh khí do sử dụng. Cần liên tục bồi đắp để tránh khô cằn.” Tiếng Anh, với vai trò là ngôn ngữ toàn cầu, đã thích ứng nhanh chóng với sự phát triển của xã hội, đặc biệt qua việc hình thành từ vựng mới. Các từ mới này xuất hiện từ nhiều khía cạnh của đời sống, bao gồm công nghệ, văn hóa và xã hội. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích các xu hướng hình thành từ vựng tiếng Anh hiện đại và những yếu tố thúc đẩy quá trình này, dựa trên các tài liệu ngôn ngữ học và dữ liệu từ điển. Nghiên cứu này sử dụng corpus linguistics để theo dõi những thay đổi trong contemporary English.

1.1. Tầm Quan Trọng của Việc Nghiên Cứu Từ Mới Tiếng Anh

Nghiên cứu về từ mới tiếng Anh có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Việc hiểu rõ cách từ vựng phát triển giúp nắm bắt thông tin và ý kiến một cách hiệu quả. Nhiều nghiên cứu trước đây chỉ tập trung vào Oxford English Dictionary hoặc các nguồn trực tuyến khác, thiếu sự phân tích về các yếu tố thúc đẩy sự xuất hiện của lexeme. Công trình này bổ sung bằng cách khảo sát cả Merriam-Webster Dictionary và Oxford English Dictionary trong giai đoạn 2018-2023, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về word formation processes và các yếu tố liên quan. Các nghiên cứu trước đây thường sử dụng diachronic linguistics, nhưng nghiên cứu này tập trung vào synchronic linguistics để phân tích từ vựng tiếng Anh hiện đại.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu về Quá Trình Tạo Từ trong Tiếng Anh

Nghiên cứu này đi sâu vào các khía cạnh phức tạp của quá trình tạo từ và khám phá các động lực thúc đẩy sự ra đời của từ mới tiếng Anh. Trọng tâm chính là phân tích 1089 từ mới được thêm vào Merriam-Webster Dictionary và Oxford English Dictionary trong sáu năm, từ 2018 đến 2023. Bằng cách đi sâu vào các hiện tượng ngôn ngữ này, nghiên cứu tìm cách hiểu một cách toàn diện về cách các mục lexical gần đây được hình thành và các yếu tố góp phần vào việc đưa chúng vào lexicon. Nghiên cứu tập trung vào các morphological processes và sử dụng lexicology để phân tích semantics của từ mới.

II. Thách Thức trong Định Nghĩa và Tuổi Thọ của Neologism

Thuật ngữ neologism (từ mới) được sử dụng để chỉ một từ, thuật ngữ hoặc cụm từ tương đối mới và chưa được sử dụng rộng rãi. Neologism đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và mô tả các hiện tượng mới nổi, cũng như nắm bắt cách các ý tưởng cũ thích ứng với bối cảnh văn hóa mới. Theo Algeo (1993), neologism là các biểu thức hoặc cách sử dụng biểu thức không có trong từ điển tiêu chuẩn. Việc xác định tuổi thọ của một neologism là một nhiệm vụ khó khăn, vì chúng có mức độ tồn tại khác nhau. Một số có thể tồn tại khoảng năm năm, những loại khác tồn tại hàng thập kỷ trước khi hợp nhất vào ngôn ngữ chuyên ngành hoặc rơi vào quên lãng.

2.1. Các Định Nghĩa Khác Nhau về Từ Mới Neologism

Neologism, theo Oxford Learner’s Dictionary, là một từ hoặc cụm từ mới, hoặc một ý nghĩa mới của một từ. Malmkjær (2002) định nghĩa neologism là một mục mới được đưa vào lexicon của một ngôn ngữ trong một khoảng thời gian nhất định. Budiu và Anderson (2001) mô tả neologism là một từ, thuật ngữ hoặc cụm từ tương đối mới và chưa được sử dụng rộng rãi, hoặc đang trong quá trình được chấp nhận sử dụng rộng rãi. Quaisar (2015) định nghĩa neologism là một hiện tượng ngôn ngữ đặc trưng bởi morphological process của đổi mới lexical trong một ngôn ngữ nhất định. Mục tiêu cơ bản của nó là tăng cường lexicon và giới thiệu các dạng từ mới.

2.2. Vòng Đời của một Neologism Từ Hình Thành Đến Từ Điển

Guilbert (1971) cho rằng việc thiết lập một vòng đời xác định cho tất cả các neologism là một nhiệm vụ khó khăn. Parianou và Kelandrias (2002) phác thảo một quy trình ba giai đoạn toàn diện đặc trưng cho sự phát triển của neologism: tạo ra neologism, phổ biến nhưng chưa được chấp nhận rộng rãi và cuối cùng là được chấp nhận rộng rãi và ổn định, như được chứng minh bằng việc đưa vào từ điển. Kalinowska (2016) nhấn mạnh rằng một số neologism có mối liên hệ chặt chẽ với các hiện tượng nhất thời, và theo thời gian, những thuật ngữ này có thể dần mất đi ý nghĩa và cuối cùng biến mất khỏi cách sử dụng thông thường. Ngược lại, có một loại thuật ngữ riêng biệt bắt nguồn từ các khía cạnh lâu dài của xã hội và tiếp tục tồn tại, cuối cùng củng cố vị trí của chúng như là yếu tố cố định vĩnh viễn trong kho linguistic repertoire của chúng ta.

III. Tầm Quan Trọng và Tiêu Chí Để Từ Mới Vào Từ Điển

Tầm quan trọng của neologism thể hiện rõ ràng trong các ấn phẩm học thuật và tác phẩm văn học khác nhau. Roggen (1996) nhấn mạnh rằng từ mới hoặc giải thích lại các từ hiện có là điều cần thiết cho sự phát triển của các ngành khoa học mới. Các nhà soạn từ điển phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là quyết định những thuật ngữ mới được đặt ra nào nên được đưa vào từ điển. Điều này là thách thức vì có nhiều từ được phát minh hơn số lượng có thể được thêm vào từ điển tham khảo. Theo Stevenson và Soanes (2008), 70% từ mới không lọt vào từ điển.

3.1. Vai Trò Của Từ Mới trong Phát Triển Ngôn Ngữ và Tri Thức

Roggen (1996) cho rằng từ mới hoặc giải thích lại các từ hiện có là điều cần thiết cho sự phát triển của các ngành khoa học mới. Bác bỏ neologism, theo Roggen (1996), tương đương với việc bác bỏ tiến bộ khoa học. Theo Steinmetz (1986, p.139), “Neologism của ngày hôm qua, giống như jargon của ngày hôm qua, thường là từ vựng thiết yếu của ngày hôm nay”. Do đó, neologism đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự mở rộng kiến thức của nhân loại và nâng cao sự hiểu biết của chúng ta. Một lý do cho sự phát triển của ngôn ngữ là sự xuất hiện của vô số khái niệm mới thiếu tên cụ thể. Do đó, nhu cầu nảy sinh đối với việc tạo ra new vocabulary để thích ứng hiệu quả với những hoàn cảnh đang thay đổi này (Sheela, 2001).

3.2. Các Tiêu Chí Xét Duyệt Từ Mới Để Bổ Sung Vào Từ Điển

Để các nhà soạn từ điển đưa ra quyết định, Kerremans (2015) gợi ý rằng ba tiêu chí thường được xem xét: tần suất sử dụng của từ trong một khoảng thời gian dài, tính hữu ích và khả năng áp dụng của nó trong các bối cảnh khác nhau, và sự tích hợp của từ vào vốn từ vựng tiếng Anh được sử dụng phổ biến trên toàn cầu. Tulloch (1991) lưu ý rằng từ hoặc nghĩa phải được công chúng biết đến. Nói chung, để một từ được xem xét đưa vào từ điển, nó phải có đóng góp lâu dài và đáng kể vào từ vựng, thể hiện một nền tảng vững chắc (Kerremans, 2015).

IV. Các Phương Pháp Hình Thành Từ Vựng Tiếng Anh Hiện Đại

Peterson và Ray (2013) giải thích rằng việc tạo ra neologism bao gồm nhiều phương pháp khác nhau. Trong một hệ thống ngôn ngữ, từ mới có thể được phái sinh hoặc mở rộng thông qua các quá trình hình thái khác nhau, có thể được mô tả là word formation hoặc lexeme formation. Trask (1999) cho rằng word formation processes kéo theo việc xây dựng các đơn vị lexical mới bằng cách sử dụng các tài liệu ngôn ngữ hiện có. Điều này phù hợp với định nghĩa của Yule (2010) và Plag (2003), những người giải thích word formation là sự tạo ra có hệ thống từ vựng mới, đạt được thông qua các sửa đổi các mục lexical đã có hoặc thông qua sự đổi mới hoàn toàn. Murray (1995) vạch ra hai cơ chế cơ bản để từ mới đi vào lexicon: mượn từ các ngôn ngữ khác và tạo ra các mục lexical sử dụng các yếu tố đã có trong tiếng Anh.

4.1. Phân Loại Word Formation Processes Productive và Non Productive

Nhiều tác giả nổi tiếng đã nghiên cứu rộng rãi về morphological processes, bao gồm Bauer (1983), Spencer (1991), Murray (1995), Brinton (2000), Malmkjær (2002), Harley (2006), Yule (2010) và Bejan (2017). Các tác giả này mô tả các morphological processes phổ biến, bao gồm affixation, compounding, reduplication, conversion, borrowing, acronymy, clipping, blending, onomatopoeia, antonomasia, coinage, and back formation. Theo Bauer (1983), Huddleston và Pullum (2002), Lieber (2010), Nguyen (2014), và Aarts, McMahon và Hinrichs (2021), word formation processes có thể được chia thành hai loại: major hoặc productive và minor hoặc non-productive. Finch (2000) chỉ ra, các quá trình là productive nếu chúng hiện đang được sử dụng để tạo ra các trường hợp tiếp theo của cùng một loại. Ngược lại, một quá trình non-productive thiếu tính khả dụng đồng bộ này.

4.2. Khám Phá Các Phương Pháp Morphological Processes Phổ Biến

Affixation (thêm tiền tố, hậu tố): Phương pháp thêm các đơn vị hình vị (morpheme) vào gốc từ để tạo ra từ mới. Compounding (từ ghép): Phương pháp kết hợp hai hoặc nhiều từ thành một từ mới. Reduplication (lặp từ): Lặp lại một phần hoặc toàn bộ từ để tạo ra từ mới. Conversion (chuyển loại từ): Chuyển đổi một từ từ loại từ này sang loại từ khác mà không cần thay đổi hình thức. Borrowing (mượn từ): Tiếp nhận từ từ các ngôn ngữ khác. Acronymy (từ viết tắt): Tạo ra từ mới từ các chữ cái đầu của một cụm từ. Clipping (từ rút gọn): Rút gọn một từ dài hơn. Blending (từ trộn): Kết hợp các phần của hai hoặc nhiều từ để tạo ra từ mới. Onomatopoeia (từ tượng thanh): Tạo ra từ bắt chước âm thanh. Antanomasia (hoán dụ): Sử dụng tên riêng để chỉ một đối tượng chung hoặc ngược lại. Coinage (tự tạo từ): Tạo ra từ hoàn toàn mới. Back formation (tạo ngược): Tạo ra từ mới bằng cách loại bỏ một hậu tố được cho là có từ một từ hiện có.

V. Phân Tích Kết Quả Nghiên Cứu Về Hình Thái Từ Vựng từ 2018 2023

Nghiên cứu này phân tích dữ liệu từ 1089 neologism trong cả Merriam-Webster Dictionary và Oxford English Dictionary từ 2018 đến 2023. Kết quả cho thấy rằng word formation processes đã thay đổi nhưng có lẽ không nhiều như mong đợi: compounding và affixation tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong word formation. Tuy nhiên, năng suất của conversion, thường được coi là một phương tiện hiệu quả để tạo ra từ mới, không phù hợp với kỳ vọng trong nghiên cứu này. Hơn nữa, một số word formation processes, bao gồm new coinage, reduplication, antonomasia, back formation, và onomatopoeia, cho thấy năng suất hạn chế. Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp statistical để phân tích productivity của từng morphological process.

5.1. Thống Kê và So Sánh Các Morphological Processes trong Từ Điển Trực Tuyến

Nghiên cứu sử dụng corpus linguistics để phân tích các morphological processes được sử dụng trong các neologism được thêm vào Merriam-Webster Dictionary và Oxford English Dictionary. Các bảng và biểu đồ được sử dụng để trình bày dữ liệu về tần suất của từng word formation process trong mỗi năm từ 2018 đến 2023. Sự thay đổi về affixations cũng được ghi nhận và phân tích, tập trung vào productivity của các prefix và suffix khác nhau. So sánh giữa hai từ điển trực tuyến cũng được thực hiện để xem xét sự khác biệt trong cách họ ghi nhận từ mới và word formation processes.

5.2. Yếu Tố Chính Thúc Đẩy Sự Xuất Hiện của Từ Vựng Tiếng Anh Mới

Yếu tố ảnh hưởng chính đằng sau sự xuất hiện của những từ mới này dường như là các yếu tố xã hội. Phát hiện này cho thấy rằng động lực xã hội và ảnh hưởng văn hóa có tác động đáng kể đến việc giới thiệu và chấp nhận neologism. Các yếu tố như công nghệ, khoa học và ảnh hưởng từ các ngôn ngữ khác cũng đóng vai trò, nhưng tác động của chúng không lớn bằng. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp qualitative để phân tích context xung quanh việc sử dụng từ mới và xác định các yếu tố xã hội chính liên quan. Các yếu tố này bao gồm internet slang, social media language, và các thay đổi trong văn hóa đại chúng.

VI. Ứng Dụng và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai về Từ Vựng Tiếng Anh Hiện Đại

Nghiên cứu này cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục và những người quan tâm đến sự phát triển của tiếng Anh. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các tài liệu giảng dạy hiệu quả hơn, cập nhật từ điển và hiểu rõ hơn về cách ngôn ngữ phản ánh và định hình xã hội. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sự thay đổi lexicon và các yếu tố ảnh hưởng đến nó.

6.1. Hàm Ý và Ứng Dụng Của Nghiên Cứu trong Ngành Ngôn Ngữ Học

Nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về các xu hướng hình thành từ vựng và các yếu tố thúc đẩy sự xuất hiện của từ mới. Điều này có thể giúp các nhà ngôn ngữ học hiểu rõ hơn về cách ngôn ngữ phát triển và thích ứng với các thay đổi trong xã hội và công nghệ. Nghiên cứu cũng có thể giúp phát triển các mô hình lý thuyết về word formation processes và semantics.

6.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Word Formation Processes

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào các ngôn ngữ khác để so sánh word formation processes và các yếu tố ảnh hưởng đến chúng. Nghiên cứu cũng có thể sử dụng các phương pháp computational linguistics để phân tích một lượng lớn dữ liệu lexical và khám phá các mô hình phức tạp hơn. Một hướng nghiên cứu khác là xem xét tác động của globalization và language contact đến word formation processes trong tiếng Anh.