TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BAO CAO TONG KET DE TAI THAM GIA XET GIAI THUONG “SINH VIEN NGHIEN CUU KHOA HOC” CUA TRUONG DAI HOC LUAT HA NOI XÃ HỘI HOA THI HANH ÁN DAN SU - KINH NGHIEM MOT SO NUOC VA DINH HUONG HOAN THIEN PHAP LUAT VIET NAM Thuộc nhóm ngành khoa hoc: XH Năm 2020 TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BAO CAO TONG KET DE TAI THAM GIA XET GIAI THUONG “SINH VIEN NGHIEN CUU KHOA HOC” CUA TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI XÃ HỘI HÓA THI HANH ÁN DAN SỰ - KINH NGHIỆM MOT SO NƯỚC VÀ ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN PHAP LUẬT VIỆT NAM Thuộc nhóm ngành khoa học: XH Sinh viên chịu trách nhiệm chính thực hiện đề tài: Vũ Quốc Việt Nam/nữ: Nam Dân tộc: Kinh Lớp, khoa: Lớp 4208, khoa Pháp luật Hình sự Năm thứ: 3/Số năm đào tạo: 4 Ngành học: Luật học Sinh viên 2: Trần Đức Mạnh Nam/nữ: Nam Dân tộc: Kinh Lớp, khoa: Lớp 4208, khoa Pháp luật Hình sự Năm thứ: 3/Số năm đào tạo: 4 Ngành học: Luật học Người hướng dẫn: ThS. Vũ Hoàng Anh BANG DANH MỤC KÝ HIỆU VIET TAT STT Từ viết tắt Từ đầy đủ | BTP Bộ Tu pháp 2 CHP Cộng hòa Pháp 3 CHV Chấp hành viên 4 THA Thị hành án 5 THADS Thị hành án dân sự 6 TPL Thừa phát lại 7 VKSND Viện Kiểm sát Nhân dân 8 VP TPL Văn phòng Thừa phat lai 2 DANH MỤC BANG, BIEU SU DỤNG TRONG DE TÀI STT Nội dung bảng, biểu Số lượng vụ việc tô chức THA do các VP TPL thuc hién tai 07 Bang 1 tinh/thanh pho (ttr khi thanh lap dén 31/7/2015) Biểu đồ 1 Kết quả thi hành tại một số Văn phòng Thừa phát lại Tỷ lệ % ý kiến đánh giá chất lượng công tác trực tiếp tô chức Biểu đồ 2 THA do các VP TPL thực hiện từ phía các cơ quan (2014 — 2015) Biểu đồ 3 Đánh giá của khách hàng về chất lượng hoạt động tổ chức THA do văn phòng TPL thực hiện Biểu đồ 4 Đánh giá vê những sai sót con tôn tại trong hoạt động tô chức THA do VP TPL thực hiện Ý kiến đánh giá tác động tốt về hoạt động TPL đối với việc Biểu đồ 5 giảm khôi lượng công việc cho cơ quan THA tại một sô tinh/thanh phô khảo sát. Tỷ lệ ý kiến từ cơ quan THA đánh giá tác động tốt của hoạt Biểu đồ 6 động TPL đôi với khôi lượng công việc cho cơ quan THADS Ý kiến đánh giá tác động tốt của hoạt động TPL đối với việc Biểu đồ 7 giảm khôi lượng công việc của cơ quan THADS 3 MỤC LỤC DAT VAN 6)0011177. 5 TONG QUAN TALI LIỆU.- 2° 5£ < 5£ s52 £s£Ss£S££s£SEs£EESEs£Ss£sEseszesesses 6 MỤC TIỂU — PHƯƠNG PHÁP.
5° 5° 5£ 5£ s£ s£Ss£ss£sEseEsesessessessesee 8 1. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.--- ¿2-52 SE EEE£ 2E E2E215112111211 111111 tk. Phương pháp nghiên cứu dé tai oc. cecceeeccecseescsscscssesseseseessssssscssssessestsecsssavsneavsneavens 8 KET QUA - THẢO LUẬN .--< 5° 55< s2 ©s£ sES£EsEEsEsEsESEsessesersesrsrsee 10 TOM TAT CÔNG TRINH .2 << 5° 5£ 5E s£Ss£zEststsersersersersersesee 10 NỘI DUNG CÔNG TRRÌNH.2- < ° 5£ 5£ SE se SseEseEsersersessee 11 CHUONG 1: NHUNG VAN DE LY LUAN VE XA HOI HOA THI HANH AN I/-taầáầồÝẳ.
Khái niệm, đặc điểm của xã hội hoa thi hành án dân sự. Thi hành án dan sự. Khái niệm va đặc điểm xã hội hóa thi hành án dân sự. Vai trò của việc xã hội hóa thi hành án dân sự.
Tăng cường bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của đương sự được xác định trong bản án, quyết định. Nâng cao hiệu quả THADS, giảm áp lực cho cơ quan THADS Nhà nước. Phát triển đội ngũ tô chức thi hành án dân sự. Cơ sở thực hiện xã hội hóa thi hành án dân sự.
Cơ sở thực ti@n. Các quan điểm về xã hội hóa THADS trên thế giới. Không thực hiện xã hội hóa thi hành án dân sự. Thực hiện xã hội hóa một phan hoạt động thi hành án dân sự.
Thực hiện triệt dé việc xã hội hóa thi hành án dân sự. Yêu cầu đặt ra khi xã hội hóa thi hành án dân sự. Hành lang pháp lý phù hợp ổn định, rõ ràng, cu th. Thâm quyền của đội ngũ thi hành án ngoài nhà nước đủ rộng.
Cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan Nhà nước và chủ thể thi hành án 0402180008410. Kiểm sát việc thi hành án dân sự khi thực hiện xã hội hóa.-----2-5: 34 KET LUẬN CHƯNG. 2-< 5£ 5° s2 £s£ sES£Es£EsEsEsESEsESseseEsesssesee 35 4 CHUONG 2: XÃ HỘI HÓA THI HANH AN DÂN SỰ Ở MOT SO QUOC GIA WA LIÊN MIINH CHAT AUT EW vscssnsroxoccsesves cn srorurcsesscssvssvasuessevsssaessresuessaesnsaesrsece 37 2. Liên minh Châu Âu (EU) voccceccccccssccessscssssesecsssesecsvssessesscevscassvsecevsesasansecassesnees 37 2.
COng hoa PHA. Khái quát chung về thi hành án dân sự tại Cộng hòa Pháp. Thừa phát lai trong thi hành án dân sự .---- 5 52+ ++seeexessexss 38 aie ge, 43 2. Khai quat về Thi hành án dan sự tai Cộng hoa Estonia.
Thừa phát lại trong thi hành án dân sự ở EStOTIHa. Cộng hòa Liên Bang DUC.- - -- 2c 311332111311 311 5311 v11 TH ngư 46 KET 0009/. 49 CHUONG 3: PHÁP LUAT VIỆT NAM VE XÃ HOI HÓA THI HANH ÁN DAN SỰ, THỰC TIEN THUC HIEN VÀ MOT SO KIÊN NGHỊ. Đường lối của Đảng, chính sách của Nha nước về XHHTHADS.
Đường lỗi của Đảng. Chính sách của Nha nước và cơ sở pháp lý của chế định TPL. Pháp luật về Thừa phát lai trong thi hành án dân sự hiện nay. Về tư cách pháp lý và tô chức của Thừa phát lại.
Về hoạt động thi hành án dân sự của Thừa phát lại. Thực tiễn thực hiện chế định THADS cuả Thừa phát lại ở Việt Nam. Một số kiến nghị nâng cao hiệu quả XHH THADS ở Việt Nam hiện nay. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về hoạt động thi hành án dân sự của TPL.
Kiến nghị về tô chức thực hiện chế định Thi hành án của TPL. 75 KET LUẬN CHƯNG 3.--5- 2< 5£ s©S£ sESEseESESSEsEEEseEsEsrsrssrsersree 76 KET LUẬN — DE NGHỊ. 2-5-5 < s2 sEseEsEsESEsEseEEseseresesersesrse 77 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO .---- 5-2 5° s52 sessese=sessese 80 GO. Mô hình Chấp hành viên thi hành án dân sự ở Nhật Bản.
Dư luận xã hội về van dé XHHTHADS. Phan câu hỏi khái quát thông tin của người khảo sát. Phan câu hỏi chung về xã hội hóa thi hành án dân sự. Phần khảo sát sâu hơn về thừa phát lại trong Thi hành án dân sự.
Kết luận chung kết quả cuộc khảo sat. -2- 2 SE eEk+E+E£E2EerEeExrkers 94 5 DAT VAN DE Sự cần thiết và lý do lựa chọn đề tài Xã hội hoá nhiều ngành, lĩnh vực hiện nay đang là chủ trương ưu tiên hàng đầu của đất nước ta, trong đó có việc xã hội hóa các dịch vụ công trong lĩnh vực tư pháp và thi hành án dân sự. Vốn là hoạt động quan trọng, là giai đoạn thực tế bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức hay của chính Nhà nước; bảo đảm tính công bang va sự nghiêm minh của pháp luật, giữ vững trật tự xã hội. nên van đề xã hội hóa THADS được cả hệ thống chính tri, bộ máy nhà nước và người dan hết sức quan tâm.
Trên thé giới, nhiều mô hình xã hội hoá thi hành án đã được triển khai 6n định, lâu dài và rất thành công như mô hình thi hành án tư nhân ở Cộng hoà Pháp hay mô hình THA bán công ở Cộng hòa Liên bang Đức, Vương quốc Bi, Cộng hòa Estonia. Mỗi quốc gia với hệ thống pháp luật khác nhau có những quan điểm riêng về thi hành án dân sự, nhưng đều có bề day phát triển của pháp luật về thi hành án và đội ngũ thực thi, có thé cho Việt Nam nhiều kinh nghiệm quý báu trong quá trình xây dựng và triển khai các đường lối, chính sách pháp luật về xã hội hoá THADS. Ở Việt Nam, việc xã hội hóa THADS được tiến hành từ thí điểm tới áp dụng chính thức với chủ thể là Thừa phát lại. Từ khi được bắt đầu triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) vào năm 2009 trên mô hình thí điểm tới nay, phạm vi hoạt động cua TPL đã chính thức được công nhận trên phạm vi cả nước, sỐ lượng TPL và văn phòng TPL tăng lên cùng với đó là số lượng bản án, quyết định được thi hành.
Qua kết quả thí điểm cho thấy TPL mang đến nhiều kết quả tích cực, hiệu quả xử lý công việc cao qua đó giúp người dân chủ động, linh hoạt hơn trong bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời giảm áp lực cho Nhà nước và có thê nói là đã chứng mình sự phù hợp của nó với các đặc điểm kinh tế - xã hội của Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình hoạt động nói chung và Thị hành án của TPL nói riêng còn bộc lộ không ít hạn chế, khó khăn do nhiều nguyên nhân như năng lực của bản thân đội ngũ TPL chưa thê đáp ứng, xã hội chưa kịp thích nghi với quy định mới và bên cạnh đó còn là do cơ sở pháp lý của chế định này còn nhiều bat cập, không 6n định. Chỉ trong 10 năm mà chế định Thừa phát lại đã phát triển thành 3 giai đoạn với 03 Nghị định của Chính phủ, với nhiều nội dung có sự thay đổi căn bản. So với các quốc gia đã triển khai xã hội hóa THADS trên thế giới thì Việt Nam vẫn còn non trẻ trong kinh nghiệm lập pháp — lập quy về chế định này.
Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn đó, chúng tôi chọn chủ đề “Xã hội hóa thi hành án dân sự - Kinh nghiệm một số nước và định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam” làm đê tài tham gia cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học của mình. 6 TỎNG QUAN TÀI LIỆU Xã hội hóa nói chung và xã hội hóa thi hành án dân sự nói riêng ở Việt Nam cũng như trên thế giới đã không còn là vấn đề quá mới. Trên các phương tiện truyền thông đại chúng, tại các diễn đàn, hội thảo, đã có nhiều quan điểm về đề tài này. Trên bình diện quốc tế, các nhà khoa học nghiên cứu xã hội hóa thi hành án dân sự dưới góc độ các mô hình hay quan điểm về thi hành án dân sự.
Nỗi bật có thé kể tới nhiều công trình như: “Court Auctions Effective Processes and Enforcement Agents” của tác giả Heike Gramckow đăng trên Chuỗi bai báo khoa hoc Justice & Development Working paper series của Ngân hàng Thế giới (WB) số 18 (2012) trong đó nghiên cứu lịch sử hoạt động THADS, chỉ ra và phân tích 04 mô hình thi hành án dân sự phô biến trên thế giới!