CHƯƠNG 1: MOT SÓ VAN DE LÝ LUAN VE PHAN BIET DOI XỬ VỚI PHU NU VA TRE EM GAI Ở NOI CONG CONG VA PHAP LUAT VE CHÓNG PHAN BIET DOI XU VỚI PHU NU VÀ TRE EM GAI Ở NƠI CONG CONG 1.1 Khái quát về phân biệt đối xử vớip hụ nữ và trẻ em gái ở nơi công cong.1 Khái niệm phân biệt đối xử Trong tiếng Việt, phân biệt đối xử được định nghĩa là "coi là khác nhau để có sự đối xữ không như nhau", Định nghĩa về mat ngôn ngữ nay đã cho thay tinh chủ quan, thiên kiên của việc phân biệt đối xử. Các cuốn tử điển tiếng Anh của những nhà xuất bản danh tiéng trên thê giới nhìn chung đưa ra nội dung định nghĩa từ "phân biệt đối xử" (discrimination) tươngđổi giống nhau, vi du như định nghĩa cho rằng đó là sự “đối xứ khác biệt đối với một cả nhân hoặc một nhóm người nhất đình đặc biết là theo một cách không tốt bằng hay tôi tê hơn đối xứ với những người khác vì màu đa, giới tính xu hướng tình duc của họ.“ hoặc còn là "ảnh kiến chống lại một nhóm người và là sự chỗi bỏ các quyển của họ"? Khái niệm "phân biệt đối xử" theo nghĩa thông thường là sự đối xử khác biệt theo cách bat công hoặc gây thiệt thời cho chủ thể nay so với những chủ thể khác vì những lí do mang tính đính kiến, kỳ thi, ghét bỏ. “Nhìn chưng phân biệt đối xữ có thé được đinh nghia là sự đối xử bắt công đối với ai đỏ dựa trên việc có hay không có một đặc điểm nhất dinh, dựa trên nên tảng văn hóa hay những khác biệt d nhận thấy khác"Š Như vậy khái niệm "phân biệt đối xử" nhìn chung được hiểu là cách đối xử khác biệt có tinh chất bat công, gây ảnh hưởng tiêu cực đến một chủ thé nhật định. Khi nhìn ở góc độ quyền con người, PBĐX được hiểu là việc đối xử khác biệt đối với mét người hoặc một nhóm người nào đó vì một hoặc nhiéu lí do nh giới tính, tôn giáo, tầng lớp x4 hội,.
bao gồm cả việc hạn chế quyên và sự tiếp cận quyền của ho. Trong một cuôn Từ điển về Nhân loại học, thuật ngữ "phân biệt đối : ngôn ngữ học , Hoàng Phê (chủ biên) (1994), Từ điển Tiẳng Việt, Nxb. Khoa học xã hội- Trung tầm. từ điền hoc ,tr.
` Từ din Tsing Anh Cambridge, tai: bttps/lictienary cambridge org dictionary/engl ish/discrimination “weating a person ar particular group of people differently, especially ñt a worse way from the way in which you treat other people, because of their skin colour, sex, sexuality, etc." or “Discrimination is also prejudice against people and a refusal give them their rights”. ` Nttps /Avtr sage vaviloimut-voi-se-plun-bitt-doisar-42586 truy cập ngày 10/1/2024 9 xử" ding để chỉ việc những xã hôi công nghiệp liện dai đặc trung bởi một hệ tư tưởng phô biến về sự bình đẳng đôi với cơ hội và quyên nhưng lại không dành cho một nhom người nào đó, đôi khi là các nhóm thiểu số nhưng cũng có thé là nhóm lớn và quan trong, thêm chí ngay cả với những nhóm chiêm da số như phụ nữ Ý Phân biệt đối xử có nhiều dang và bao gom PBĐX trực tiếp và PBĐX gián tiếp. PBDX trực tiếp là sự đổi xử khác biệt ít thuận loi hơn so với những người khác vì đặc điểm của bản thân một người, ví dụ như từ chối chấp nhận những sinh viên, người lao động, hoặc thăng chức cho các cá nhân nao đó vi họ là người da den, là phụ nữ, người khuyết tật hay vì xu hướng tinh duc của họ. PBĐX gián tiép là việc đưa ra yêu cầu hoặc điêu kiện không hợp ly gây bất loi cho một người vì đặc điểm của bảnthân họ, ví đụ như đặt ra những giới han về độ tudi đối với những người phụ nữ khi trước đó ho đã phải nghĩ việc một thời gian dé thực hiện bén phận trong gia dinh, đặt ra điều kiện chỉ tiếp nhận khách nghỉ tại khách san 1a người bản xứ lam li do dé từ chối cặp vợ chong người da den đến đặt phòng nghỉ PBDX còn có thé được phân chia thành phân biệt đối xử chính thức và không chính thức.
PBĐX chính thức là phân biệt đối xử trong các chính sách của quốc gia và các thiệt chế pháp lý, trong khi PBĐX không chính thức được thê hiện ở thai độ, hành động của các thành phân xã hôi trong các van đề về việc làm, văn hóa, xã hội và tập quán” Theo cách giải thích của Uy ban Quyền con người — Human Rights Committee thì “phân biệt đối xử” là bat kì sự phân biệt, loại bố, hạn chế hay thiên vi nao được thực hiên dua trên bất kì yêu tổ nào như chủng tộc, mau da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, quan điểm chính tri hay quan điểm khác, quốc tịch hay thénh phân xã hội, tai sản, nguôn gốc hay các vị thé khác mà có muc đích tác động hay lâm vô hiệu hóa hay làm suy giém su thừa nhân, thụ hưởng hay thực hiên các quyền tu do của tat cả mọi người trên cơ sở sự bình đẳng. Tuyên ngôn thê giới về quyền cơn người được Dai hôi đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 10/02/194SỐ, tại Điêu 7 quy định: “Moi người đều bình đẳng trước pháp luật và có quyên được pháp luật * Seymour- Smith, C. (1986),“Macmillan Dictioncay of/bujeopology”, The Macmillan Press. LTD Đảo Lệ Tm (2020), “Chống phân biệt đối nit- Một bảo dam quyển con người trong pháp luật quốc tế và Hane vực”, bài viết trang sich Nguyễn Hiện Phương, Đảo Lệ Thu( đồng chỗ biên ) (2020), “Chống phn bit đối Nit từgóc độ Luật nhiễn quyển quốc tế và pháp luật quốc gia” ,Nsb Lao động, Hà Néi,tr.(Âvtrtr tín orglenimiversal-dec laration-luman-rights/ truy cập ngày 12/1/2024 10 bảo vệ không có bắt kì sự phân biệt đối xứ nào.
Moi người đều có quyén được pháp luật bảo vệ hợp pháp dé chống lai moi sự phân biệt vi phạm ban tuyển ngôn này và chéng lai moi lý: do của một sự phan biết nlur vậy””. Như vậy, phân biệt đối xử là một sự vị pham Tuyên ngôn quốc tê nhân quyền của Liên hợp quốc năm 1948, phân biệt đối xử giữa những người lao đông là sự vi phạm các điều ước quốc té vệ nhân quyền Ké từ khi ILO được thành lập năm 1919, các câu hỏi về PBĐX trở thành. một trong những mục tiêu cơ bản của tổ chức này. Hiến chương của ILO kêu goi: “công nhân nguyén tắc thù lao công bằng cho các công việc có gid trị ngang nhan”.
Phân biệt đối xử trên thực tế rất đa dang đó là phân biệt đối xử dua trên chủng tộc, dân tộc, giới tính, mau da, xu hướng, giới tính. Nhung dù PBĐX tên tại ở hình thức nào thi tác động phân biệt đổi xử với mỗi người đều ở những cấp độ khác nhau. Điêu đó xuất phát từ nhiéu nguyên nhân, có thé là do quy định của pháp luật, do phong tục, tập quán, do tác động của thị trường, do các đính kiên trong xã hội, thậm chi có thé do thê chê chính trị và bình thức Nhà rước. Dù phan biệt đối xử có ở dưới hình thức nào thi có thể nhận diện thông qua ba dic tính phổ biến, do là: Thứ nhất, là những hanh vi mang tính loại trừ, hạn chế hay thiên vi, uu dai Một sô doanh nghiệp dệt may đăng tuyển dụng chỉ tuyển lao động nữ hoặc ưu tiên những người có hộ khâu thường trú tại địa phương.
Thứ hai, nguyên nhân của phên biệt đối xử là các đặc điểm cá nhân như chủng tộc, sắc tộc, dòng đối, nguôn gốc dân tộc, mau đa, giới tính, tudi tác, sự toàn ven về thé chất. Thứ ba, muc dich và hau quả của phân biệt đôi xử là có tính mục tiêu hoặc ảnh hưởng đến việc ngăn ngừa nạn nhân thực hiện hoặc thu hưởng các quyên con người và quyền tự do cơ ban’. Trong tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776 nêu rõ: “Tất cd moi người sinh ra đều có quyén bình ding °. Trong tuyên ngôn Nhân quyền va Dân quyền của Pháp 7 Guảngmdtr Alfredsson & Asbjem Eide 2010), “Tigén ngôn quốc tẾ nhiên qupyển”, 1948”, Nxb.
Lao đông -zãhội,tr. cẩm phẩn biệt đối xứ về nghề nghiệp và việc làm theo cổng ước của tổ chức lao động quốc tế và su chuyển hóa rong pháp luật lao động Việt News”, Luận văn thạc sĩ Luật hoc, Khoa Luật, Daihoc quốc gia Hà Nội,tr.9 li năm 1789 một lần nữa nhân mạnh: “Người ta sinh ra tự do bình đẳng về quyền lợi và phải luôn được tự do, bình đăng về quyền lợi". Tuyên ngôn Philadephia được thông qua tei Hội nghi Lao động quốc tế năm 1944 cũng khang dink: “Tat cả mọi người sinh ra. không phân biệt chimg tộc, tin ngưỡng hay giới tinh đều có quyền muni cẩu đời sống vật chat và tinh than day dit trong đâu kiện tự do và bdo dam nhân phẩm, ôn định kính tế và cơ hội bình déng.
Con người được đối xử tình đẳng là nguyên tắc cơ bản trong tật cả mọi lĩnh vực của đời sống và nguyên tắc này được pháp luật câm bảo hô. Hành vi cam phân biệt đối xử được ghi nhận trong hé thống pháp luật quốc tê cũng nhu pháp luật các quốc gia trên thé giới. Trẻ em cũng là một con người, là công dân của một quốc gia nên có đây đủ các quyên cơ bản của con người cùng với đặc điểm về thé chat và trí tuệ. Công ước về quyên trẻ em (CRC, 1949) Điêu 2(1) của CRC quy định: “Các quốc gia thành vién phải tồn trọng và bảo đảm nhữmg quyền được nêu ra trong Công ước này đối với mọi trễ em thuộc quyển tài phan của minh mà không có bắt cứ sự phân biệt đối xử nào về ching tộc, màn da, giới tính ngôn ngữ.
quan điểm chỉnh trị hoặc quan điểm khác, nguén gốc dân tộc, sắc tộc hay xã hội. khuyết tật, thành phần xuất thân hay địa vị khác của trẻ em hoặc cha mẹ hay người giảm hộ hợp pháp của trẻ em đó"® Theo Điêu 22) của Công ước, các quốc gia thành viên có nghiia vụ phải thực thi: “mot biển pháp thích hop dé bảo đâm cho trễ em được bdo vệ trước mọi hình thức phân biết đối xử hoặc trừng phat vì các | do địa vi, hoạt động những ý kiến phát biểu hoặc tín ngưỡng của cha me, người giám hộ pháp lý hoặc những thành viên khác trong gia đình của trở"19, Điều 30 CRC bảo vệ quyền bìnhđẳng, không bị phân biệt đối xử của trẻ em các nhom thiêu số Quy dinh này tương tự nhưng không giống hoàn toàn với Điều 27 của ICCPR.