chương 1 phân VIII Bô luật Phúc lợi Tré em và Thanh tiên của Phillippines’, định nghĩa về trễ em ‘bi b6 rơi và trễ em bị bỗ mac nin sau: “.(3) Trẻ em bị bỏ rơi là trẻ em không được cha me chăm sóc hoặc giảm hộ thích hợp hoặc là tré em bi cha mẹ hoặc người giám hộ bỏ rơi trong it nhất sáu tháng liên tue (3) Trẻ em bị bỏ mặc la trẻ em bi cô tinh bỗ qua nhủ: cẩu cơ bản hoặc không được thực hiện đầy di.” Theo pháp luật Viét Nam, cụ thé là Luật Trẻ em năm 2016, trễ em bị bỏ rơi nằm trong nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. đông thời hành vi bé roi, bỏ mặc trẻ em cũng được quy dinh là một trong các hình thức xâm hai trẻ em Luật này định ngiĩa "bö rơi, bd mặc trẻ em là hành vi của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em không thực hiện hoặc thực hiện không !? Nguyễn Thánh Minh chủ biên (1999),tiđd,tr. © Arizona Revised Statutes (Đạo Init Sữa đổi của tiêu bang Arizona): https nny azleg gov/arstitle/ !4 Child And Youth Welfare Code of the Philippines (Bộ hút Phúc loi Tr? em va Thanh niền của Phillippines) lứtps://chazgobles com/childandyoutluve ifarecodeofthephilppines lu Y-UUSS P3IV ' Khoản5 Điều ‡ vì Điểm a Khoản 1 Đầu 10 Luật Trẻ em 2016. 13 day đủ ngiĩa vụ, trách nhiệm của minh trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em” 15, Từ quy định trên ta có thé hiểu một người được coi là có hành vi bỗ rơi, bd mac tré em thì phải đáp ung được hai điêu kiện @ chủ thé thực hiện hành vi là cha, me, người chăm sóc trẻ em và Gi) không thực hiện hoặc thực hién không đây đủ nghĩa vụ, trách nhiém của mình trong việc cham sóc, nudi dưỡng trẻ em.
Tuy nhiên, trong phân giải thích từ ngữ vé bỏ rơi, bỏ mac trẻ em tai Khoản9 Điều 4 Luật Trẻ em 2016 lai không phân biệt rõ rang giữa hành vi bổ rơi trẻ em và hành vi bö mac trẻ em ma chỉ quy định chung bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em được hiểu như thê nào. Theo quan điểm của nhóm tác giả, quy định này khiên cho người đọc luật khó có thê phân biệt hai hành vị trên Do vậy, Luật cân có quy định cu thé thé nao là hanh vi bỏ rơi trễ em, thé nao là hành vi b6 mac trẻ em. Dưới góc độ nghiên cum của minh, nhóm tác giả cho rang “bd mac trễ em” được hiểu là hành vị cha me không quan tâm, thờ ơ, lạnh nhat, trên tránh nghĩa vu cham sóc, nuôi đưỡng con cái. Tré em có thể vẫn được sông tại gia đình, sống cùng với cha me nhưng cha mẹ thực hiện không day đủ trách nhiém của minh đôi với trẻ em.
“Bỏ rơi” trẻ em được hiểu là hành vi cha mẹ từ bỏ nghia vụ chăm sóc con cái, không quan tam đến sự sông cờn của trẻ em, không thực hiện trách nhiệm của người làm cha mẹ. Trong trường hop nay, đứa trẻ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt không nơi nương tựa, không đủ điều kiện dé thực hiện các quyền của minh Từ những phân tích ở trên nhóm tác giả đưa ra định nghia về hành vi bỏ rơi, bé mac trẻ em như sau: Bo rơi trẻ em là hành vi cha. me người chăm sóc từ bỏ, không midi dưỡng cham sóc khiển cho trẻ không dit đều kiên dé thực hiện các quyên cơ bản theo quy đình pháp luật: cẩn có sự hỗ tro, can thiệp đặc biệt của Nhà nước, gia đình và xã hội dé được an toàn, hòa nhập gia đình công đồng Bỏ mặc trẻ em là hành vi hành vi cha, me người chăm sóc thực hiện không day đủ ngiữa vị, trách nhiễm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em khiến cho trẻ không dit điều liện dé thực hiện các quyển cơ ban theo quy dinh pháp luật; cẩn có sự hỗ tro, can thiệp đặc biệt của Nhà nước, gia đình và xã hội dé được an toàn. hòa nhập gia đình công đồng.
Đặc điểm của hành vỉ bỏ rơi, bỏ mac trẻ ent 1.2 1 Chic thé thực hiện hành vi '5 Khoản9 Điều# Luật Trš emnim 2016 14 Chủ thé của hành vi bỏ rơi, bỏ mac trẻ em bao gồm những chủ thể sau: cha, mẹ và người chăm sóc trẻ em Đôi với chủ thé là cha me, có thé chia thành hai trường hợp như sau: Thứ nhất. mốt quan hệ giữa trẻ em với cha, mẹ mới chỉ tôn tại trên thực tế về mat Tuyệt thông Ở trường hợp này, đứa trẻ vừa mới được sinh ra đã bị cha, me bỏ roi. Lúc nay, ngudi me có thé mới có giây chúng sinh (trường hop sinh con ở bệnh viên) hoặc thâm chi không có giây chứng sinh (trong trường hợp người mẹ tự sinh cơn mà không sinh cơn ở bệnh viện). Như vậy, trường hợp này quan hệ giữa cha me và con ở góc độ gia đính chi moi xác định về mat huyết thông.
trên thực tê chứ chưa tôn tại về mat pháp lý” Tuy nhiên, trách nhiém chăm sóc và duy trì sự sông cho đứa trẻ đã phát sinh va vi vây xét ở góc đô pháp lý hình sự thi người cha, me trong trường hợp nay có thể sẽ phải chịu trách nhiệm nêu hanh vi dẫn đến thiét hại về sức khỏe và thậm chi là tính mang của trẻ. Thứ hai, méi quan hệ giữa giữa trẻ em với cha, me đã được xác định về mat pháp ly nhung cha, me lai có hành vi 06 rơi, bỏ mặc trẻ em. Đối với chủ thé là người chăm sóc trẻ em, chủ thé này được hiểu là người đảm nhận. nhiém vu cham sóc trẻ em, bao gồm người giám hô của trễ em; người nhận cham sóc thay thé hoặc người được giao trách nhiệm cùng với cha, me của trẻ em cap dưỡng, chăm sóc, bảo vệ trẻ em.
Trong trường hợp trẻ không còn cha, me hoặc không xác định được cha, mẹ, cha me của trẻ đều bi hạn chê hoặc mat năng lực hành vi dân sự, cha, mẹ đều không có điều kiện cham sóc, giáo duc trẻ và có yêu câu người giám hộ thì trẻ mới có người giám hộ. Người giám hộ của trẻ có thê là anh ruột, chỉ ruột, ông bà nội, ông bà ngoại, bác ruột, clu ruột, cậu ruột, cô ruột hoặc di ruột của trẻ. Người nhận chăm sóc thay thê trẻ em có thé là người thân thích hoặc cá nhân, gia dinh không phải là người thân thích Ngoài ra, trẻ em có thé được chăm sóc thay thé bằng hình thức nhận con nuôi hoặc chăm sóc thay thé tại cơ sở trợ giúp xã hội. 1122 Đối tượng của hành vi Trẻ em là đôi tượng cân được quan tâm, cham sóc và bảo vệ của gia đình và xã hội.
Nhận thức được điều đó, ngay từ sớm, pháp luật quốc tế nói chung và pháp luật Viét Nam nói riêng đã có những quy định khá chặt chế và cụ thể nhằm bão đảm quyền của trẻ em, nang cao chat lượng sông cho trẻ. Tuy nhiên, trong những năm gân đây, tình hình bỏ rơi trẻ © Nguyễn Thi Lan (2012), “Tré em bị bố rơi — Trách nhiệm của cha mẹ, người thân thích và số hội”, Để tài nginén cửu khoa học cấp trường ''Pháp luật Việt Nhan về quyển tré em và thuc tiễn thee liển ở Việt Nem”, Khoa Pháp lật Din sự, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội,tr. 15 em van tiếp tục có những dién biên phức tạp, gia tăng cả về mức độ nghiêm trong và số lượng vụ việc Hiện nay có rất nhiều cách định ngiữa khác nhau về trẻ em va mối cách định nghĩa lai thé hiện một cách nhìn nhân khác nhau về van đề nay. Xét về góc dé sinh học, trẻ em là người phát triển chưa day đủ về thé chất, trí tuệ và nhân cách, là đối tượng mà chưa có day đủ khả năng tự lập trong cuộc sóng, khả năng đánh.
gia hành vi và định hướng phát triển, khả năng tự bảo vé minh khối các tác động tiêu cực từ bên ngoài. Xét về góc độ xãhội, trš em là một bộ phân của cơ câu xã hội, có vai trò, có vị thê xã hôi khác với người lớn Trẻ em được xã hội quan tâm tạo điều kiện sinh thành, bảo vệ, nuôi dưỡng và phát triển thành người lớn. Xétvé góc độ tâm lý, trẻ em là khái miém được dùng để chỉ giai đoạn đầu của sư phát triển tâm lý va nhân cách của con người, được xác dinh căn cử vào độ tuôi và tâm lý theo tùng giai đoạn Theo quan điểm của các nhà tâm ly học, tuổi 18 là tuổi kết trúc của trẻ em, bởi lế ở độ tuổi này con người đã có su phát triển day đủ vệ thé chất, trí tuệ, tâm hôn, khả năng làm chủ nhận thức và có hành vi xử sự phù hop Xét về góc độ pháp lý, khái tiệm tré em được tiếp cân theo độ tuổi. Khái niệm này đã được quốc tê sử dụng thông nhật va được đề cập trong nhiêu văn kiện như Tuyên ngôn Giơ- ne-vơ năm 1924, Tuyên ngôn của Liên hợp quốc về quyên trẻ em năm 1949, Công ước Liên hợp quốc về quyên trẻ em năm 1989,.
Theo đó, trẻ em là một thuật ngữ nhằm chỉ mét nhóm xã hội thuộc vé một đô tuổi nhất định trong giai đoạn đầu của su phát triển con người. Trong giai đoạn dau của sự phát triển con người, trẻ em có nhiing đặc điểm cơ bản trong mỗi nhóm tuổi nhất dinh Theo Điều 1 Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em nam 1990 thì “Trẻ em là bắt kỳ người nào dưới 18 trôi trừ kia pháp luật quốc gia quy đình trôi thành niên sớm hơn”. G Việt Nam, khái niệm trẻ em được quy định tại Điều 1 Luật trễ em nếm 2016 theo đó “Tré em là người dưới 16 tuổi ”. Từ những phân tích ở trên ta có thé hiéu trẻ em là một nhóm người ở một dé tuổi nhất đình trong giai đoạn đầu của sự phát triển con người, có các đặc điểm như là chưa tướng thành.
còn non nót về thé chất và trí tuệ, dé bị tôn thương được pháp luất quy định những quyén đặc thit theo lứa tôi của minh. Tinh chất của hành vi Hanh vi bỏ rơi, bỏ mặc gây ra tên thương năng nề đến sức khöe va tinh thân của trẻ em. Xuất phát từ đặc điểm đối tương là trẻ em, lứa tuổi này đặc biệt dé bị tôn thương do chu thé rihận thức và suy nghi toàn diện về các vân đà trong cuộc sông Do đó, khi cha mẹ 16 hoặc người chăm sóc không thực hién trách nhiệm của minh sẽ khién cho những đứa trẻ cảm thây minh không được yêu thương, chăm sóc.