Nghiên cứu vai trò của Epstein Barr Virus P53 và hiệu quả điều trị Lichen Xơ Teo Sinh Dục bằng Corticoid và Tacrolimus

• Tác giả: Hoàng Thị Hoạt
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Lan
• Trường học: Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược Lâm Sàng 108
• Chuyên ngành: Da liễu
• Đề tài: Nghiên cứu vai trò của Epstein Barr Virus, P53 và hiệu quả điều trị bệnh Lichen Xơ Teo Sinh Dục bằng bôi Corticoid và Tacrolimus
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 1.2. Lịch sử bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 1.3. Tình hình bệnh
• 1.4. Căn nguyên và cơ chế bệnh sinh lichen xơ teo sinh dục
• 1.5. Lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 1.6. Chẩn đoán phân biệt. Các phương pháp điều trị
• 1.7. Vai trò của EBV, p53 trong lichen xơ teo sinh dục
• 1.8. Nghiên cứu về EBV và lichen xơ teo sinh dục
• 1.9. Nghiên cứu về p53 và lichen xơ teo sinh dục
• 1.10. Corticoid và tacrolimus dạng bôi trong điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục trên thế giới và Việt Nam
• 1.11. Nghiên cứu về sử dụng corticoid và tacrolimus dạng bôi trong điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục trên thế giới
• 1.12. Nghiên cứu về sử dụng corticoid và tacrolimus dạng bôi trong điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chẩn đoán
• 2.3. Tiêu chuẩn chọn
• 2.4. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.5. Vật liệu nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Các bước tiến hành. Các chỉ số, biến số trong nghiên cứu
• 2.7. Các kỹ thuật ứng dụng trong nghiên cứu
• 2.8. Xử lý số liệu
• 2.9. Địa điểm – thời gian nghiên cứu
• 2.10. Đạo đức nghiên cứu
• 2.11. Cách khống chế sai số trong nghiên cứu
• 2.12. Hạn chế của đề tài
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số yếu tố liên quan, đặc điểm lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 3.2. Một số yếu tố liên quan
• 3.3. Đặc điểm lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 3.4. Tỉ lệ nhiễm EBV, p53 và mối liên quan với lâm sàng của lichen xơ teo sinh dục
• 3.5. Tỷ lệ nhiễm EBV và mối liên quan với lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 3.6. Tỷ lệ p53 và mối liên quan đến lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 3.7. Mối liên quan giữa nhiễm EBV và tỉ lệ p53 trên BN lichen xơ teo sinh dục
• 3.8. Hiệu quả điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục bằng bôi corticoid và tacrolimus
• 3.9. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu
• 3.10. Kết quả điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục bằng bôi Corticoid và Tacrolimus
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Một số yếu tố liên quan với lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 4.2. Một số yếu tố liên quan trên bệnh nhân lichen xơ teo sinh dục
• 4.3. Đặc điểm lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 4.4. Mối liên quan giữa tỷ lệ nhiễm EBV, biến đổi p53 với lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 4.5. Tỉ lệ nhiễm EBV và mối liên quan giữa nhiễm EBV với lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 4.6. Tỉ lệ p53 và mối liên quan với lâm sàng bệnh lichen xơ teo sinh dục
• 4.7. Mối liên quan giữa nhiễm EBV và tỉ lệ p53 trên bệnh nhân lichen xơ teo sinh dục
• 4.8. Hiệu quả điều trị lichen xơ teo sinh dục bằng bôi corticoid và tacrolimus
• 4.9. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu lichen xơ teo sinh dục điều trị
• 4.10. Kết quả điều trị lichen xơ teo sinh dục bằng bôi corticoid và tacrolimus
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh lichen xơ teo sinh dục

Bệnh lichen xơ teo sinh dục (Lichen sclerosus - LS) là một bệnh viêm da mạn tính, thường gặp ở vùng sinh dục, gây ra các triệu chứng như ngứa, đau và có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như chít hẹp và ung thư tế bào vảy. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh LS dao động từ 0,1% đến 0,3% trong số bệnh nhân khám da liễu. Nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được xác định, nhưng có nhiều giả thuyết cho rằng bệnh có liên quan đến yếu tố tự miễn. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm Epstein Barr Virus (EBV) ở bệnh nhân LS cao hơn so với nhóm chứng, cho thấy khả năng virus này có thể đóng vai trò trong cơ chế bệnh sinh của LS.

1.1. Lịch sử và tình hình bệnh

Lichen sclerosus được mô tả lần đầu tiên vào năm 1887 và đã trải qua nhiều tên gọi khác nhau trước khi được thống nhất. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp hơn ở phụ nữ. Tình trạng bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm cả ung thư. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa các di chứng lâu dài.

1.2. Căn nguyên và cơ chế bệnh sinh

Căn nguyên của bệnh LS vẫn chưa được xác định rõ ràng. Một số giả thuyết cho rằng bệnh có thể liên quan đến yếu tố tự miễn, với tỷ lệ bệnh tự miễn cao hơn ở bệnh nhân LS. Nghiên cứu cho thấy có sự hiện diện của tự kháng thể và các yếu tố di truyền có thể góp phần vào sự phát triển của bệnh. Đặc biệt, P53 là một gen ức chế khối u quan trọng, có thể liên quan đến sự phát triển của ung thư trong bối cảnh LS.

II. Vai trò của EBV và P53 trong bệnh lichen xơ teo sinh dục

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng Epstein Barr Virus có thể có vai trò trong sự phát triển của bệnh lichen xơ teo sinh dục. Tỷ lệ nhiễm EBV ở bệnh nhân LS cao hơn so với nhóm chứng, cho thấy virus này có thể ảnh hưởng đến cơ chế bệnh sinh. Bên cạnh đó, P53 cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chu kỳ tế bào và apoptosis. Sự bất thường của P53 có thể dẫn đến sự phát triển của tế bào ung thư, đặc biệt là trong bối cảnh của LS. Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan giữa tỷ lệ nhiễm EBV và sự bất thường của P53 ở bệnh nhân LS.

2.1. Nghiên cứu về EBV và lichen xơ teo sinh dục

Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ nhiễm EBV ở bệnh nhân LS cao hơn so với nhóm chứng. Điều này gợi ý rằng EBV có thể đóng vai trò trong cơ chế bệnh sinh của LS. Việc xác định mối liên quan giữa EBV và các triệu chứng lâm sàng của LS là cần thiết để hiểu rõ hơn về bệnh lý này.

2.2. Nghiên cứu về P53 và lichen xơ teo sinh dục

P53 là một gen quan trọng trong việc kiểm soát sự phát triển tế bào. Sự bất thường của P53 có thể dẫn đến sự phát triển của ung thư, đặc biệt là trong bối cảnh của LS. Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan giữa tỷ lệ P53 và các triệu chứng lâm sàng của bệnh, cho thấy rằng việc theo dõi P53 có thể giúp đánh giá nguy cơ ung thư ở bệnh nhân LS.

III. Hiệu quả điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục bằng corticoid và tacrolimus

Việc điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục chủ yếu nhằm giảm triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng. Các phương pháp điều trị như corticoid và tacrolimus đã được sử dụng rộng rãi. Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng corticoid có thể giúp giảm triệu chứng ngứa và đau, trong khi tacrolimus có thể là một lựa chọn điều trị hiệu quả cho những bệnh nhân không đáp ứng với corticoid. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cả tình trạng nhiễm EBV và tỷ lệ P53.

3.1. Các phương pháp điều trị hiện tại

Corticoid và tacrolimus là hai phương pháp điều trị chính cho bệnh lichen xơ teo sinh dục. Corticoid thường được sử dụng để giảm viêm và triệu chứng ngứa, trong khi tacrolimus có thể được sử dụng cho những bệnh nhân không đáp ứng với corticoid. Nghiên cứu cho thấy rằng cả hai phương pháp đều có hiệu quả trong việc cải thiện triệu chứng của bệnh.

3.2. Đánh giá hiệu quả điều trị

Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh lichen xơ teo sinh dục bằng corticoid và tacrolimus cho thấy rằng cả hai phương pháp đều có thể cải thiện triệu chứng. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để xác định mối liên quan giữa hiệu quả điều trị và tỷ lệ nhiễm EBV cũng như tỷ lệ P53 ở bệnh nhân.