Nghiên Cứu Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái Và Thử Nghiệm Phác Đồ Điều Trị Tại Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái tại trại lợn ngoại thuộc trung tâm giống, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lý Kim Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Đàn Lợn NáI Tại Trại Lợn Ngoại Thuộc Trung Tâm Giống Vật Nuôi Và Thủy Sản Tỉnh Hòa Bình, Thử Nghiệm Một Số Phác Đồ Điều Trị Bệnh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hòa Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện địa hình, đất đai
• 1.1.1.3. Điều kiện khí hậu thuỷ văn
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế, xã hội
• 1.1.2.1. Tình hình dân cư xung quanh trại
• 1.1.2.2. Tình hình phát triển y tế - giáo dục
• 1.1.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại, cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.4. Tình hình sản xuất của Trại
• 1.1.4.1. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.1.4.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.1.5. Đánh giá chung
• 1.1.6. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.1.6.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.1.6.2. Phương pháp thực hiện
• 2. Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu của đề tài
• 2.2. Tổng quan tài liệu
• 2.2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2.2. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục lợn nái
• 2.2.3. Đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.2.4. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái sinh sản
• 2.2.5. Biện pháp phòng và trị bệnh
• 2.2.6. Giới thiệu về thuốc kháng sinh dùng trong các phác đồ điều trị
• 2.2.7. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2.7.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.2.7.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.3. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.4. Phương pháp theo dõi
• 2.4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 2.4.1. Cơ cấu đàn lợn nái nuôi tại trại giống lợn ngoại của Trung tâm giống vật nuôi và thủy sản Hòa Bình
• 2.4.2. Tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái
• 2.4.3. Tỷ lệ và cường độ viêm tử cung ở lợn nái theo lứa đẻ
• 2.4.4. Tỷ lệ và cường độ viêm tử cung ở lợn nái theo tháng trong năm
• 2.4.5. Hiệu lực điều trị bệnh viêm tử cung của 2 phác đồ. Chi phí thuốc thú y trong điều trị bệnh viêm tử cung của các phác đồ điều trị
• 2.4.6. Ảnh hưởng của các phác đồ điều trị khác nhau tới hoạt động linh lý sinh dục và khả năng thụ thai
• 2.4.7. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu bệnh viêm tử cung ở lợn nái

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản và sức khỏe của đàn lợn. Nghiên cứu bệnh viêm tử cung tại Hòa Bình đã chỉ ra rằng tỷ lệ mắc bệnh này trong đàn lợn nái có sự gia tăng đáng kể trong những năm gần đây. Theo số liệu thu thập, tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trại giống lợn ngoại thuộc Trung tâm giống vật nuôi và thủy sản tỉnh Hòa Bình đạt khoảng 30%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Các yếu tố như điều kiện khí hậu, chế độ dinh dưỡng và quy trình chăm sóc có thể tác động đến sự phát triển của bệnh. Việc thử nghiệm phác đồ điều trị là cần thiết để tìm ra phương pháp hiệu quả nhất nhằm giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao sức khỏe cho lợn nái.

1.1. Đặc điểm bệnh viêm tử cung

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái thường xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm nhiễm khuẩn, vi khuẩn và virus. Viêm tử cung có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như sảy thai, giảm khả năng sinh sản và thậm chí tử vong. Đặc biệt, bệnh này thường gặp ở lợn nái sau khi sinh hoặc trong thời kỳ động dục. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của lợn nái và đảm bảo hiệu quả sản xuất. Các triệu chứng điển hình bao gồm sốt, chảy dịch từ âm đạo và giảm ăn uống. Do đó, việc theo dõi sức khỏe của lợn nái là rất cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh.

II. Thử nghiệm phác đồ điều trị

Việc thử nghiệm phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại Hòa Bình đã được thực hiện với nhiều phương pháp khác nhau. Các phác đồ điều trị được áp dụng bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm và các biện pháp hỗ trợ khác. Kết quả cho thấy phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh và thuốc chống viêm mang lại hiệu quả cao nhất, giúp giảm triệu chứng và cải thiện sức khỏe cho lợn nái. Thời gian điều trị trung bình là từ 5 đến 7 ngày, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Việc theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị là rất quan trọng để điều chỉnh phác đồ cho phù hợp với từng trường hợp cụ thể. Ngoài ra, việc ghi chép và phân tích dữ liệu trong quá trình điều trị cũng giúp nâng cao hiểu biết về bệnh và cải thiện quy trình điều trị trong tương lai.

2.1. Kết quả điều trị

Kết quả từ các thử nghiệm cho thấy tỷ lệ hồi phục của lợn nái sau khi áp dụng phác đồ điều trị đạt khoảng 85%. Điều này cho thấy tính hiệu quả của các phương pháp điều trị đã được áp dụng. Các chỉ số sinh lý như tỷ lệ thụ thai và số lượng lợn con sinh ra cũng được cải thiện đáng kể sau khi điều trị. Việc sử dụng kháng sinh đúng cách không chỉ giúp điều trị bệnh mà còn giảm thiểu nguy cơ tái phát. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc lạm dụng kháng sinh có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc, do đó cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng trong việc lựa chọn phác đồ điều trị.

III. Đánh giá và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu và thử nghiệm phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại Hòa Bình không chỉ có giá trị trong việc nâng cao sức khỏe cho đàn lợn mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Việc áp dụng các phác đồ điều trị hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm thịt lợn. Nghiên cứu bệnh viêm tử cung cũng mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực thú y, đặc biệt là trong việc phát triển các phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh. Sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn trong nghiên cứu sẽ giúp sinh viên và các nhà nghiên cứu có cái nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này.

3.1. Khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng và điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở nghiên cứu và thực tiễn sản xuất. Các nhà khoa học cần tiếp tục nghiên cứu để phát triển các phác đồ điều trị mới, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cho người chăn nuôi về các biện pháp phòng ngừa bệnh. Việc tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về chăm sóc sức khỏe cho lợn nái cũng là một trong những giải pháp cần thiết để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp tại Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm quy mô lớn, đồng thời tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và lao động nông thôn. Tuy nhiên, hiệu quả chăn nuôi lợn nái sinh sản thường xuyên chịu áp lực lớn từ các hội chứng bệnh sản khoa, đặc biệt là bệnh viêm tử cung. Viêm tử cung không chỉ gây sẩy thai, lưu thai, chết thai mà còn kéo dài thời gian chờ phối, giảm tỷ lệ thụ thai, thậm chí dẫn đến vô sinh ở các lứa đẻ tiếp theo, gây tổn thất kinh tế trực tiếp cho các cơ sở sản xuất giống.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Chăn nuôi Thú y của tác giả Lý Kim Đạt (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, khóa học 2010 – 2014, dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Đức Hùng) được thực hiện tại Trại giống lợn ngoại thuộc Trung tâm Giống vật nuôi và Thủy sản tỉnh Hòa Bình (địa chỉ tại Xóm Bãi Yên, Xã Dân Chủ, Thành phố Hòa Bình). Đề tài tập trung vào nhiệm vụ giải quyết tình trạng viêm tử cung trên đàn nái ngoại nuôi thích nghi tại địa phương.

Văn bản xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá thực trạng bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái nuôi tại Trại giống lợn ngoại thuộc Trung tâm Giống vật nuôi và Thủy sản Hòa Bình.
2. Xác định mức độ ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung đến năng suất sinh sản của lợn ở lứa tiếp theo.
3. Xác định hiệu lực của 2 phác đồ điều trị bệnh.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái ngoại sinh sản được nuôi dưỡng, theo dõi tại cơ sở. Phạm vi không gian đặt tại trang trại có diện tích 3 ha tại xã Dân Chủ, thành phố Hòa Bình; phạm vi thời gian điều tra, thực tập và thu thập số liệu kéo dài 5 tháng (hoàn thành vào tháng 5 năm 2014), kết hợp đối chiếu chuỗi số liệu cơ cấu đàn giai đoạn 2012 – 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở khoa học và khung lý thuyết

Khóa luận tổng hợp hệ thống lý luận chuyên ngành về giải phẫu, sinh lý sinh sản gia súc và bệnh lý học thú y:

• Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục lợn nái: Gồm bộ phận bên trong (buồng trứng với miền vỏ chứa noãn bào và miền tủy; ống dẫn trứng/vòi Fallop; tử cung hình sừng kép dài 40–65 cm thích hợp mang đa thai, thân tử cung dài 5 cm, cổ tử cung dài 10 cm hình trụ có cột thịt răng lược; âm đạo dài 10–12 cm) và bộ phận bên ngoài (tiền đình, âm vật, âm môn/âm hộ).
• Đặc điểm sinh lý sinh sản: Chu kỳ động dục trung bình 21 ngày (dao động 18–22 ngày), trải qua 4 pha (trước động dục, động dục, sau động dục, yên tĩnh); thời gian mang thai trung bình 114 ngày (chia thành chửa kỳ I từ ngày 1 đến 84 và chửa kỳ II từ ngày 85 đến khi đẻ); phản xạ tiết sữa dưới sự điều hòa của Oxytocin từ tuyến yên.
• Bệnh lý viêm tử cung: Phân loại 3 thể bệnh lâm sàng theo mức độ tổn thương gồm thể nhẹ (viêm nội mạc tử cung cata cấp có mủ hoặc có màng giả), thể trung bình (viêm cơ tử cung) và thể nặng (viêm tương mạc tử cung). Đồng thời tham chiếu phân loại bệnh tích của Trekaxova A.V (1983) gồm viêm cata cấp/mãn, viêm cata có mủ, viêm cata chảy máu và biến chứng hóa cứng tử cung.
• Căn nguyên vi sinh vật: Tham khảo các nghiên cứu vi sinh xác định các chủng vi khuẩn phổ biến trong dịch viêm đường sinh dục gồm Streptococcus, Staphylococcus, Escherichia coli (E. coli), Klebsiella và Enterobacter.
• Dược lý học các hoạt chất thử nghiệm: Thuốc kháng sinh kết hợp Genta-Tylosin (Tylosin tartrate 100 g + Gentamycin sulfate 50 mg tác động ức chế tổng hợp protein tiểu đơn vị 50S và acid nucleic); Bio-D.T.C (Oxytetracycline HCl 50 mg + Dexamethasone 0,75 mg ức chế tổng hợp protein tiểu đơn vị 30S và kháng viêm); Penicillin, Streptomycin; dung dịch sát trùng thụt rửa Biocid-30; thuốc hạ sốt giảm đau Analgin và thuốc trợ sức Catosal 10%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp kết hợp giữa điều tra khảo sát dịch tễ thú y tại chỗ và bố trí thử nghiệm lâm sàng so sánh:

• Phương pháp điều tra cơ bản: Thu thập thông tin địa lý, khí hậu, hạ tầng, cơ cấu tổ chức và thống kê cơ cấu đàn gia súc qua sổ sách theo dõi giai đoạn 2012 – 2014.
• Phương pháp quan sát, chẩn đoán lâm sàng: Kiểm tra thân nhiệt, quan sát trạng thái bài tiết dịch âm đạo (màu sắc, tính chất dịch lỏng/đặc, mùi), phản xạ đau và kiểm tra qua chu kỳ động dục.
• Phương pháp bố trí thử nghiệm điều trị: Phân chia các cá thể nái mắc bệnh để thử nghiệm 2 phác đồ điều trị liên tục từ 3–5 ngày:
  • Phác đồ I: Tiêm bắp Genta-Tylosin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) + Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) + Catosal 10% (30 ml chia 2 mũi) + Thụt rửa Biocid-30 và thụt bổ sung 1 triệu UI Penicillin kết hợp 1 g Streptomycin.
  • Phác đồ II: Tiêm bắp Bio-D.T.C (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) + Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) + Catosal 10% (30 ml chia 2 mũi) + Thụt rửa Biocid-30 và thụt bổ sung 1 triệu UI Penicillin kết hợp 1 g Streptomycin.
• Phương pháp theo dõi sau điều trị: Theo dõi tỷ lệ khỏi bệnh, chi phí thuốc sử dụng, thời gian hồi phục hoạt động sinh dục và tỷ lệ thụ thai ở lứa kế tiếp.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Phần này phản ánh quá trình sinh viên trực tiếp tham gia lao động kỹ thuật tại cơ sở thực tập:

• Điều tra cơ bản trang trại: Trại thành lập năm 2010 trên diện tích 3 ha (khu chăn nuôi 1,8 ha, hồ xử lý chất thải 0,4 ha, khu nhà điều hành 0,8 ha). Quy mô chuồng trại gồm 1 dãy chuồng đẻ (78 chỗ), 2 dãy chuồng nái chửa (157 chỗ/dãy), 1 chuồng lợn đực (8 chỗ), 1 chuồng lợn sau cai sữa, 1 chuồng lợn thịt, 1 chuồng cách ly và phòng pha chế tinh được trang bị máy đếm mật độ tinh trùng, kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt. Nhân lực gồm 7 người (1 giám đốc, 1 trưởng phòng, 5 cán bộ quản lý kỹ thuật).
• Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng: Nái chửa kỳ I ăn cám 966 (1,5–2,0 kg/ngày); nái chửa tuần 13–14 ăn cám 966 (2,5–3,0 kg/ngày); nái chửa tuần 15 đến trước đẻ ăn cám 567SF (3,5–4,0 kg/ngày). Trước ngày đẻ dự kiến 2 ngày, khẩu phần giảm dần còn 0,5 kg/ngày để tránh chèn ép đường đẻ; sau đẻ 2 ngày tăng dần lên 0,5–5,0 kg/ngày. Lợn con được bấm nanh, cắt rốn khi sinh; 2–3 ngày tuổi bấm tai, cắt đuôi, tiêm sắt; 4–6 ngày tuổi tập ăn bằng cám 550SF; cai sữa sớm ở 21 ngày tuổi.
• Công tác thú y và phòng dịch: Thực hiện nghiêm ngặt lịch sát trùng luân phiên hàng tuần bằng dung dịch NaOH 10%, vôi xút, rắc vôi bột và phun thuốc sát trùng. Lịch tiêm phòng bao gồm vaccine Dịch tả (Coglapest), Lở mồm long móng (Aftopor), Giả dại (Begonia) và Khô thai (Parvo).
• Kết quả điều trị lâm sàng trong thời gian phục vụ sản xuất: Tham gia xử lý và điều trị thành công nhiều ca bệnh nội khoa, ngoại khoa và sản khoa trên đàn lợn trại (viêm vú, tiêu chảy, phân trắng, viêm khớp, viêm phổi, can thiệp đẻ khó).

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu

Chuyên đề tập trung làm rõ thực trạng bệnh lý viêm tử cung và đánh giá hiệu quả của các giải pháp can thiệp dược lý:

• Biến động cơ cấu đàn nái (2012 – 2014): Năm 2012 tổng đàn là 113 con (83 nái sinh sản, 18 nái hậu bị); năm 2013 giảm xuống 97 con (65 nái sinh sản, 22 nái hậu bị) do ảnh hưởng của đợt dịch tai xanh cuối năm 2012 buộc phải tiêu hủy; năm 2014 phục hồi lên 136 con (91 nái sinh sản, 34 nái hậu bị). Đàn nái duy trì năng suất bình quân 2,3–2,4 lứa/năm, số con sơ sinh bình quân 12,91 con/đàn, số con cai sữa bình quân 10,95 con/đàn.
• Tình hình mắc bệnh viêm tử cung: Tổng hợp tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh trên đàn nái qua các tháng theo dõi và theo nhóm lứa đẻ (lứa 1–2, các lứa tiếp theo), phân tích nguyên nhân phát sinh do kỹ thuật đỡ đẻ, can thiệp sót nhau, vệ sinh chuồng nuôi và ảnh hưởng nhiệt độ tiểu khí hậu.
• Thử nghiệm và so sánh phác đồ điều trị: Đánh giá thời gian khỏi bệnh lâm sàng, tỷ lệ lành bệnh của Phác đồ I (gốc Genta-Tylosin) và Phác đồ II (gốc Bio-D.T.C), so sánh hạch toán chi phí thuốc trên mỗi cá thể điều trị và đánh giá sự hồi phục của chu kỳ động dục, khả năng thụ thai khi cho phối giống trở lại.

Kết quả và đóng góp

Kết quả kỹ thuật và số liệu thực nghiệm

Trong thời gian thực tập và triển khai chuyên đề, các nội dung kỹ thuật sản xuất và điều trị bệnh đạt các chỉ số thực tế sau:

STT	Nội dung công việc / Bệnh điều trị	Số lượng theo dõi (con)	Số lượng an toàn / khỏi (con)	Tỷ lệ thành công (%)
I	Tiêm phòng vaccine cho lợn con
1	Dịch tả (Coglapest)	141	141	100,00
2	Phòng cầu trùng (uống)	130	130	100,00
II	Tiêm phòng vaccine cho lợn nái
1	Dịch tả (Coglapest)	91	91	100,00
2	Lở mồm long móng (Aftopor)	91	91	100,00
3	Giả dại (Begonia)	78	78	100,00
4	Khô thai (Parvo)	91	91	100,00
III	Công tác điều trị bệnh
1	Bệnh viêm tử cung	16	16	100,00
2	Bệnh viêm vú	7	7	100,00
3	Bệnh viêm bao khớp	4	3	75,00
4	Bệnh viêm phổi	12	11	91,66
5	Bệnh phân trắng lợn con	130	122	93,84
6	Bệnh tiêu chảy lợn con	100	90	90,00
IV	Thao tác kỹ thuật khác
1	Đỡ lợn đẻ	18	18	100,00
2	Xuất lợn con giống/thịt	200	200	100,00
3	Cắt tai, cắt đuôi lợn con	70	70	100,00
4	Tiêm Dextran - Fe	70	70	100,00
5	Thiến lợn đực	30	30	100,00
6	Dẫn tinh phối giống	20	20	100,00

Trong thử nghiệm điều trị bệnh viêm tử cung, việc kết hợp đồng bộ giữa kháng sinh toàn thân (Genta-Tylosin hoặc Bio-D.T.C), thuốc hạ sốt giảm đau (Analgin), thuốc trợ sức tăng cường chuyển hóa (Catosal 10%) cùng quy trình thụt rửa sát trùng tử cung cục bộ (Biocid-30 kết hợp Penicillin và Streptomycin) trong 3–5 ngày đã mang lại hiệu quả điều trị dứt điểm cho 16/16 ca bệnh lâm sàng, giúp nái sớm đào thải hết dịch viêm, tái tạo niêm mạc tử cung và trở lại chu kỳ động dục bình thường.

Đề xuất và kiến nghị của tác giả

• Đối với công tác kỹ thuật: Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh phòng dịch, vô trùng tuyệt đối dụng cụ thụ tinh nhân tạo và ống dẫn tinh; sát trùng kỹ tay và bôi trơn trước khi can thiệp hỗ trợ sinh sản; giảm khẩu phần ăn hợp lý trước khi nái đẻ để tránh chèn ép đường sinh dục.
• Đối với cơ sở chăn nuôi: Đề nghị Trung tâm đầu tư sửa chữa, nâng cấp các trang thiết bị chăn nuôi đã xuống cấp, mở rộng diện tích chuồng trại và thường xuyên bồi dưỡng nâng cao tay nghề chẩn đoán phát hiện bệnh sớm cho đội ngũ kỹ thuật viên.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số mặt hạn chế xuất phát từ điều kiện thực tiễn:

• Khóa luận là bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học của sinh viên nên thời gian và kỹ năng thực nghiệm còn có giới hạn nhất định.
• Cơ sở vật chất của trang trại có một số trang thiết bị đã cũ và hỏng hóc, gây khó khăn cho quá trình chăm sóc nuôi dưỡng và theo dõi thực nghiệm.
• Nghiên cứu diễn ra tại một cơ sở sản xuất đơn lẻ trong thời gian 5 tháng, số lượng nái mắc bệnh được đưa vào thử nghiệm điều trị trực tiếp còn ở quy mô vừa phải (16 ca viêm tử cung).

Hướng nghiên cứu tiếp theo bao gồm việc mở rộng theo dõi dịch tễ học viêm tử cung trên quy mô đàn lớn hơn qua nhiều mùa vụ trong năm, đồng thời tiến hành lấy mẫu phân lập vi khuẩn chuyên sâu và thực hiện kháng sinh đồ tại phòng thí nghiệm nhằm xác định mức độ mẫn cảm/kháng thuốc chính xác của từng chủng vi khuẩn gây bệnh tại địa phương.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận cung cấp nguồn tài liệu thực nghiệm hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y: Tham khảo khung phương pháp tiếp cận điều tra dịch tễ học lâm sàng, cách bố trí thí nghiệm điều trị bệnh sản khoa và quy trình quản lý đàn nái sinh sản.
• Kỹ thuật viên trang trại và người chăn nuôi lợn nái: Ứng dụng trực tiếp quy trình sát trùng chuồng trại định kỳ, lịch vaccine cho đàn nái và lợn con, cũng như công thức chi tiết của 2 phác đồ điều trị viêm tử cung kết hợp giữa can thiệp toàn thân và thụt rửa cục bộ.
• Nghiên cứu so sánh bệnh học: Cung cấp dữ liệu thực tế về cơ cấu đàn, năng suất sinh sản và tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên giống lợn ngoại nuôi tại vùng trung du bán sơn địa phía Bắc.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu đàn lợn tại Trại giống ngoại Hòa Bình biến động như thế nào trong giai đoạn 2012 – 2014?

• Năm 2012: Tổng đàn 113 con (83 nái sinh sản, 18 nái hậu bị, 8 đực làm việc, 4 đực hậu bị).
• Năm 2013: Tổng đàn giảm xuống 97 con (65 nái sinh sản, 22 nái hậu bị, 8 đực làm việc, 2 đực hậu bị) do trang trại phải tiêu hủy lợn vì đợt dịch tai xanh cuối năm 2012.
• Năm 2014: Tổng đàn tăng lên 136 con (91 nái sinh sản, 34 nái hậu bị, 8 đực làm việc, 3 đực hậu bị) sau khi trại tiến hành bổ sung đàn.

2. Thành phần hoạt chất chính trong 2 phác đồ điều trị viêm tử cung được thử nghiệm là gì?

• Phác đồ I sử dụng kháng sinh tiêm Genta-Tylosin (kết hợp Tylosin tartrate và Gentamycin sulfate).
• Phác đồ II sử dụng kháng sinh tiêm Bio-D.T.C (kết hợp Oxytetracycline HCl 50 mg và Dexamethasone 0,75 mg).
• Cả 2 phác đồ đều phối hợp tiêm giảm đau Analgin, trợ sức Catosal 10%, thụt rửa sát trùng bằng Biocid-30 và bơm bổ sung hỗn hợp 1 triệu UI Penicillin + 1 g Streptomycin vào tử cung.

3. Lịch trình vệ sinh sát trùng chuồng trại tại cơ sở được phân bổ như thế nào trong tuần?

• Thứ 2: Quét/rắc vôi đường đi, phun sát trùng toàn bộ khu vực chuồng nái chửa và chuồng cách ly.
• Thứ 3: Phun sát trùng chuồng đẻ, quét vôi đường đi; quét/rắc vôi đường đi khu vực ngoài chăn nuôi.
• Thứ 4: Phun sát trùng chuồng nái chửa; rắc vôi ngoài khu vực và xả vôi xút gầm chuồng ngoài trại.
• Thứ 5: Phun trị ghẻ tại chuồng đẻ và chuồng nái chửa; phun sát trùng kết hợp xả vôi xút gầm chuồng ngoài trại.
• Thứ 6: Phun sát trùng chuồng đẻ, chuồng nái chửa, chuồng cách ly; phun sát trùng kết hợp rắc vôi đường đi ngoài trại.
• Thứ 7: Tổng vệ sinh toàn bộ các chuồng đẻ, chuồng nái chửa, chuồng cách ly và toàn khu chăn nuôi.
• Chủ nhật: Phun sát trùng chuồng đẻ và toàn khu vực ngoài chuồng nuôi.

4. Khẩu phần ăn cho lợn nái mang thai tại trang trại được quy định theo giai đoạn như thế nào?

• Nái chửa từ tuần 1 đến tuần 12: Ăn cám 966, định mức 1,5 – 2,0 kg/con/ngày (chia 2 bữa).
• Nái chửa từ tuần 13 đến tuần 14: Ăn cám 966, định mức 2,5 – 3,0 kg/con/ngày (chia 2 bữa).
• Nái chửa từ tuần 15 đến trước đẻ 7–10 ngày: Ăn cám 567SF, định mức 3,5 – 4,0 kg/con/ngày (chia 2 bữa).
• Trước ngày đẻ dự kiến 2 ngày: Giảm mỗi ngày 1 kg cám, đến ngày đẻ còn 0,5 kg/con/ngày để tránh chèn ép đường đẻ.

5. Trong công tác phục vụ sản xuất, những bệnh nào trên đàn lợn đã được theo dõi và điều trị khỏi 100%?

• Bệnh viêm tử cung trên lợn nái (16/16 con khỏi, đạt 100%).
• Bệnh viêm vú trên lợn nái (7/7 con khỏi, đạt 100%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lý Kim Đạt đã phản ánh toàn diện tình hình chăn nuôi và thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn nái ngoại tại Trung tâm Giống vật nuôi và Thủy sản tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2010 – 2014. Công trình làm rõ các nguyên nhân gây bệnh sản khoa xuất phát từ yếu tố giải phẫu, kỹ thuật sinh sản và điều kiện tiểu khí hậu, đồng thời kiểm chứng thực tế hiệu lực điều trị của 2 phác đồ kết hợp kháng sinh toàn thân và thụt rửa sát trùng tử cung. Các kết quả thống kê lâm sàng và quy trình chăm sóc - phòng bệnh được tổng kết trong văn bản có giá trị ứng dụng thiết thực cho công tác thú y và quản lý đàn nái sinh sản tại các cơ sở chăn nuôi tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ----------- ----------- LÝ KIM ĐẠT Tên đề tài: “NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở ĐÀN LỢN NÁI TẠI TRẠI LỢN NGOẠI THUỘC TRUNG TÂM GIỐNG VẬT NUÔI VÀ THỦY SẢN TỈNH HÒA BÌNH, THỬ NGHIỆM MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Khoá học : 2010 - 2014 Thái nguyên, năm 2014 n ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ----------- ----------- LÝ KIM ĐẠT Tên đề tài: “NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG Ở ĐÀN LỢN NÁI TẠI TRẠI LỢN NGOẠI THUỘC TRUNG TÂM GIỐNG VẬT NUÔI VÀ THỦY SẢN TỈNH HÒA BÌNH, THỬ NGHIỆM MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Chăn nuôi Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Khoá học : 2010 - 2014 Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Hùng Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Thái nguyên, năm 2014 n LỜI CẢM ƠN Qua một thời gian học tập rèn luyện tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và sau 5 tháng thực tập tốt nghiệp tại cơ sở em đã luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình của thầy cô giáo và bạn bè. Đến nay em đã hoàn thành chương trình học và thực tập tốt nghiệp. Nhân dịp này em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng tới Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Chăn nuôi Thú y đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ em trong suốt thời gian học tập tại trường.

Đặc biệt em xin cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ của thầy TS. Nguyễn Đức Hùng, người đã tận tình chỉ bảo hướng dẫn em trong suốt thời gian thực tập, giúp em hoàn thành bản khóa luận này. Em xin chân thành cảm ơn cán bộ công nhân viên tại trại giống lợn ngoại của trung tâm giống vật nuôi và thủy sản Hòa Bình đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài trong thời gian thực tập. Một lần nữa em xin chúc toàn thể thầy cô giáo cùng toàn thể gia đình sức khỏe hạnh phúc thành công hơn nữa trong công việc giảng dạy và nghiên cứu Thái Nguyên, tháng 05 năm 2014 Sinh viên Lý Kim Đạt n LỜI NÓI ĐẦU Để hoàn thành chương trình đào tạo của Nhà trường, thực hiện phương châm “học đi đôi với hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn sản xuất”, thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong toàn bộ chương trình dạy và học của các trường Đại học nói chung và của Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên nói riêng.

Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn vô cùng quan trọng đối với mỗi sinh viên trước khi ra trường. Đây là khoảng thời gian giúp cho sinh viên củng cố và hệ thống hóa lại toàn bộ kiến thức đã học, đồng thời giúp cho sinh viên làm quen dần với thực tế sản xuất, từ đó nâng cao được trình độ chuyên môn, nắm bắt được phương pháp tổ chức và tiến hành công việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất, tạo cho mình tác phong làm việc nghiêm túc, để sau khi ra trường trở thành một cán bộ có chuyên môn, đáp ứng được nhu cầu của thực tiễn. Được sự quan tâm nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường ban Chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và sự tiếp nhận giúp đỡ tận tình của cán bộ Trại giống lợn ngoại, em đã tiến hành thực tập tại trại với đề tài: “Nghiên cứu tình hình mắc bệnh Viêm Tử Cung ở đàn lợn nái tại Trại Lợn Ngoại thuộc trung tâm giống vật nuôi và thủy sản tỉnh Hòa Bình, thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh”. Do thời gian và trình độ có hạn, bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu nên bản khóa luận của tôi không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót.

Kính mong sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo cùng bạn bè, đồng nghiệp để bản khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn ! n DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Kt : Kiểm tra Cs : Cộng sự TT : Thể trọng TN : Thí nghiệm E.coli : Escherichia coli PGF2α : Prostaglandin F2α Nxb : Nhà xuất bản VTM : Vitamin n DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.1: Cơ cấu đàn lợn của trang trại (2012 - 2014).3: Lịch phòng bệnh của trại lợn nái .4: Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung.

Cơ cấu đàn lợn nái qua 3 năm 2012 - 2014 .4a: Tỷ lệ và cường độ nhiễm của đàn lợn nái. Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung so với tổng số nái nhiễm. Tỷ lệ và cường độ viêm tử cung ở lợn nái theo lứa đẻ .6: Tỷ lệ và cường độ viêm tử cung ở lợn nái theo tháng trong năm. Hiệu lực điều trị bệnh viêm tử cung của 2 phác đồ.

Chi phí sử dụng thuốc trong điều trị bệnh viêm tử cung. Hoạt động sinh lý sinh dục và tỷ lệ thụ thai của lợn nái. 57 n DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 2. Biểu đồ tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái.

Biểu đồ cường độ nhiễm bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái. Biểu đồ tỷ lệ nhiễm theo lứa đẻ. Biểu đồ cường độ nhiễm bệnh theo lứa đẻ. Biểu đồ tỷ lệ nhiễm bệnh theo tháng theo dõi.

Biểu đồ cường độ nhiễm bệnh theo tháng theo dõi. 54 n MỤC LỤC Trang Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra cơ bản. Điều kiện tự nhiên.

Vị trí địa lý. Điều kiện địa hình, đất đai. Điều kiện khí hậu thuỷ văn. Điều kiện kinh tế, xã hội.

Tình hình dân cư xung quanh trại. Tình hình phát triển y tế - giáo dục. Cơ cấu tổ chức của trang trại, cơ sở vật chất kỹ thuật. Tình hình sản xuất của Trại.

Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt. Đánh giá chung. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất.

Nội dung phục vụ sản xuất. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng. Phương pháp thực hiện. Kết quả công tác phục vụ sản xuất.

Công tác chăm sóc nuôi dưỡng. Chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái và lợn con theo mẹ. Phát hiện lợn nái động dục. Thụ tinh nhân tạo cho lợn nái.

Vệ sinh phòng bệnh. Công tác phòng bệnh. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh. Kết luận và đề nghị.

21 Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Mục tiêu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học.

Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục lợn nái. Đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái sinh sản. Biện pháp phòng và trị bệnh.

Giới thiệu về thuốc kháng sinh dùng trong các phác đồ điều trị. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.

Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phương pháp theo dõi. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Cơ cấu đàn lợn nái nuôi tại trại giống lợn ngoại của Trung tâm giống vật nuôi và thủy sản Hòa Bình. Tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái.

Tỷ lệ và cường độ viêm tử cung ở lợn nái theo lứa đẻ. Tỷ lệ và cường độ viêm tử cung ở lợn nái theo tháng trong năm. Hiệu lực điều trị bệnh viêm tử cung của 2 phác đồ. Chi phí thuốc thú y trong điều trị bệnh viêm tử cung của các phác đồ điều trị.

Ảnh hưởng của các phác đồ điều trị khác nhau tới hoạt động linh lý sinh dục và khả năng thụ thai. Kết luận,tồn tại và đề nghị. 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tài liệu tiếng việt.

Tài liệu dịch. Tài liệu nước ngoài. Tài liệu trên Website. 62 n 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1.

Điều tra cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Trại giống lợn ngoại thuộc trung tâm giống vật nuôi và thủy sản Hòa Bình. Nằm trên địa bàn Xóm Bãi Yên, Xã Dân Chủ, Thành phố Hòa Bình, cách thành phố Hà Nội 78km về phía Tây.

Dân Chủ là một xã trung du nằm ở phía Đông Nam của thành phố Hòa Bình, phía Đông giáp huyện Kỳ Sơn và huyện Kim Bôi, phía Tây giáp huyện Cao Phong và huyện Đà Bắc, phía Nam giáp huyện Cao Phong phía Bắc giáp huyện Thanh Sơn của tỉnh Phú Thọ. Nhìn chung, đây là một vị trí thuận lợi cho một trang trại chăn nuôi do xa khu công nghiệp, xa đường giao thông chính, trường học… nhưng khá thuận tiện trong việc vận chuyển thức ăn, thuốc và xuất nhập lợn. Điều kiện địa hình, đất đai. Dân Chủ là một xã bán sơn địa thuộc địa phận Thành phố Hòa Bình có địa hình tương đối phức tạp xen kẽ giữa núi đồi và đồng bằng.

Độ cao trung bình của toàn Thành phố so với mực nước biển là 278 m, có địa thế nghiêng đều theo chiều từ Tây bắc xuống Đông nam, là nơi tiếp giáp giữa đồng bằng châu thổ Sông Hồng và miền núi Tây bắc Bắc Bộ. Đặc điểm nổi bật của địa hình nơi đây là có những dãy núi thấp chạy dài xen kẽ các khối núi đá vôi với những hang động. Địa hình cắt xả có nhiều khe suối, hồ tự nhiên đất đai ở đây được sử dụng chủ yếu cho nông nghiệp. Cơ cấu đất đa dạng nên thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại hình kinh tế khác nhau, thuận lợi cho ngành chăn nuôi phát triển.

Xã có diện tích đất tự nhiên là 704,63 ha. Trong đó: - Đất nông nghiệp 436,70 ha gồm: Đất sản xuất nông nghiệp 390,67 ha. Đất nuôi trồng thủy sản 16,84 ha. Đất nông nghiệp khác 2,79 ha.

- Đất phi nông nghiệp 267,93 ha gồm: Đất ở 55,23 ha. n 2 Đất chuyên dùng 102,62 ha. Đất tín ngưỡng tôn giáo 2,64 ha. Đất nghĩa trang, nghĩa địa 9,26 ha.

Đất sông suối và mặt nước chuyên dùng 31,95 ha. - Đất chưa sử dụng 28,47 ha gồm: Đất bằng chưa sử dụng 15,36 ha. Đất đồi núi chưa sử dụng 22,4 ha.