chương 1 cũng chỉ ra bất cập của công tác dự báo phụ tải ngắn hạn hiện tại qua các ví dụ cụ thé. Khai niém © Dự báo phụ tải là công tác dùng đữ liệu phụ tải trong quá khứ đề dự đoán xu hướng thay đổi, phát triển của phụ tải nhằm đưa ra những phương án, hoạch định phù hợp. © Cụ thê trong Thông tư số 19/2017/TT-BCT [1] quy định rõ về Dự báo nhu câu phụ tải điện là hoạt động tính toán, ước lượng và đánh giá xu hướng tăng trưởng, tốc độ tăng trưởng và nhu cầu của phụ tải điện được cung cấp điện từ hệ thống điện trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Đặc điểm của dự báo phụ tải e Không có cách nào để xác định tương lai một cách chắc chắn (tính không chính xác của dự báo) dù phương pháp chúng ta sử dụng là gì thì luôn tồn tại yếu tố không chắc chắn cho đến khi thực tế diễn ra [2].
e Luôn có điểm mù trong các dự báo, chúng ta không thể dự báo một cách chính xác hoàn toàn điều gì sẽ xảy ra trong tương lai. Hay nói cách khác, không phải cái gì cũng có thể dự báo được nếu chúng ta thiếu hiểu biết về vấn đề cần dự báo [2]. © Dự báo cung cấp kết quả đầu vào cho các nhà hoạch định chính sách trong việc đề xuất các chính sách phát triển lưới điện, nguồn điện. Tuy nhiên, chính sách mới này sẽ ảnh hưởng đến tương lai, vì thế cũng sẽ ảnh hưởng đến độ chính xác của dự báo [2].
¢ Du bao va lập kế hoạch là hai giai đoạn gắn kết chặt chẽ với nhau của một quá trình quản lý. Nếu công tác dự báo dựa trên các lập luận khoa học thì nó sẽ trở thành cơ sở để xây dựng các kế hoạch phát triển hệ thống điện. Dự báo phụ tải góp phần giải quyết các vẫn đề cơ bản như sau [2]: > Xác định xu thé phát triển của phụ tải. > Đề xuất những yếu tố cụ thể quyết định các xu thế ấy.
> Xác định quy luật và đặc điểm của sự phát triển. Luận văn thạc sĩ HVTH: Huỳnh Tiến Đạt 1. Phân loại theo phương pháp dự báo e_ Hiện nay có một số phương pháp dự báo thường dùng trên thế giới như: tiên đoán, ngoại suy xu hướng, chuyên gia, mô phỏng (mô hình hóa), ma trận tác động qua lại, cây quyết định, dự báo tổng hợp,. Việc lựa chọn phương pháp dự báo phụ thuộc vào lĩnh vực và đối tượng cần dự báo [3].
e_ Đối với dự báo phụ tải, ta quan tâm đến hai phương pháp là dự báo theo chuỗi thời gian và dự báo theo phương pháp tương quan [3]. +* Dự báo theo chuỗi thời gian [3]: e© Dự báo theo chuỗi thời gian là tìm một quy luật thay đổi của đại lượng cần dự báo phụ thuộc vào giá trị của đại lượng đó trong quá khứ. e Mô hình toán học được thể hiện ở Công thức 1., Y(t — n): các giá trị đại lượng trong quá khứ - đạ, đị, đạ,. dạ: các thông số của mô hình dự báo cần tim e Vi du: Du bao phụ tải dựa vào đồ thị của chính phụ tải trong 2 năm trước.
s* Dự báo theo phương pháp tương quan [3]: © Dự báo theo phương pháp tương quan là tìm quy luật thay đôi của đại lượng cần dự báo phụ thuộc vao các đại lượng liên quan. e Mô hình toán học được thể hiện ở Công thức 1. AnAn Trong đó: - ÊŒ): là giá trị cần dự báo - Aa,Ai,4;,. An: các giá trị cả các đại lượng liên quan - đạ, đị, đạ,.
dạ: các thông số của mô hình dự báo cần tim e_ Ví dụ: Dự báo phụ tải dựa vào các yếu tố thời tiết, dân số, GDP, tốc độ phát triển. Luận văn thạc sĩ HVTH: Huỳnh Tiến Đạt 1. Phân loại theo tầm dự báo e Tùy theo yêu cầu cụ thể mà ta lựa chọn tầm dự báo phù hợp, các tầm dự báo thường là : > Dự báo phụ tải dài hạn: thời gian dự báo thường từ 5-20 năm hoặc hơn. > Dự báo trung hạn: thời gian dự báo thường từ vài tháng đến vài năm.
> Dự báo phụ tải ngắn hạn: Thời gian dự báo từ vài phút, vài giờ, vài ngày đến một tháng. e© Loại dự báo phụ tải dài hạn và trung hạn có thời gian tương đối xa so với hiện tại, đo đó được dùng trong công tác quy hoạch và đầu tư phát triển hệ thống điện, mang nhiều ý nghĩa về mặt chiến lược. © Dự báo phụ tải ngắn hạn giữ vai trò quan trọng trong việc lập phương thức vận hành thường xuyên, huy động nguồn, lên kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa,. nhằm đảm bảo vận hành hệ thông điện một cách an toàn và hiệu quả.
Dự báo phụ tải ngắn hạn 1. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến dự báo phụ tải ngắn hạn e Phụ tải có hai đặc tính cơ bản như sau [4]: > Tính ngẫu nhiên: Tại mỗi thời điểm trong ngày, tùy vào mức độ sử dụng mà phụ tải sẽ khác nhau. Phụ tải có tính ngâu nhiên và phản anh tinh chat cua tai. > Tính chu kỳ: Do nhu cầu sử dụng của con người có tính chu kỳ, thường lặp đi lặp lại trong một khoảng thời gian (ngày, tuần, tháng,.) đã tạo nên tính chu kỳ trong sự biến đổi của phụ tải, điều này mà có thê dự báo được với mức độ chính xác tương đối cao.
Tính chu kỳ là một trong những yêu tô ảnh hưởng đên dự báo phụ tải ngăn hạn. e Trong thực tế vận hành hệ thống điện ở Việt Nam, do thành phần phụ tải sinh hoạt và dịch vụ còn chiêm tỷ lệ khá cao nên sự chênh lệch phụ tải cao điệm (Pmax) và phụ tải thâp điểm (Pmin) trong một ngày là rất lớn (khoảng 2,5 đến 3 lần). Đây chính là hai giá trị phụ tải đặc biệt trong đồ thị phụ tải ngày và được người làm công tác điều độ quan tâm nhiều nhất trong quá trình vận hành [4]. e_ Cụ thể, một số nhận xét về ảnh hưởng đến phụ tải hệ thống điện Việt Nam như sau: > Phy tai trong các ngày làm việc thường cao hơn phụ tải trong ngày Lễ hoặc cuối tuần do tải công nghiệp lớn hơn tải sinh hoạt rất nhiều.
Đặc biệt trong ngày Lễ, phụ tải giảm đáng kê. Luận văn thạc sĩ HVTH: Huỳnh Tiến Đạt 7 > Có thê xem phụ tải là một hàm số phụ thuộc nhiệt độ vì phụ tải tăng khi nhiệt độ tăng (do sử dụng nhiều thiết bị làm mát), tuy nhiên ở miền Bắc là trường hợp đặc biệt khi nhiệt độ giảm thì phụ tải lại tăng do việc tăng cường sử dụng các thiết bị sưởi ấm. > Trong thời điểm có công tác sửa chữa lớn cắt điện diện rộng làm điện năng tiêu thụ giảm đáng kê. Ví dụ bảo trì trạm biến áp 1 10kV, cắt điện đường dây,.
© Các yếu tố ảnh hưởng đến phụ tải cần được xem xét kỹ lưỡng trong dự báo phụ tải ngắn han, đặc biệt là dự báo theo giờ, theo ngày để đạt độ sai số là nhỏ nhất, đảm bảo an toàn công tác vận hành và hiệu quả kinh tế. Vai trò của dự báo phụ tải ngắn hạn đến công tác vận hành e® So với dự báo phụ tai dai han va trung hạn thì dự báo phụ tải ngắn hạn có vai trò quan trọng hơn đối với công tác vận hành. Những phương thức vận hành cơ bản trong ngày như huy động nguồn, phối hợp các nhà máy điện, truyền tải công suất giữa các miễn, giải quyết các công tác sửa chữa trên lưới điện, đánh giá mức độ an toàn hệ thống điện,. đều đòi hỏi phải có dự báo phụ tải ngắn hạn chính xác [4].
e Đối với phương thức vận hành trên diện rộng như huy động nguồn, phối hợp các nhà máy điện, truyền tải công suất giữa các miền,.việc dự báo phụ tải sai gây ra những ảnh hưởng rất lớn, nhất là đối với kinh tế vận hành [4]. © Ngoài ra, dự báo phụ tải ngắn hạn còn đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập kế hoạch công tác sửa chữa, bảo dưỡng lưới điện. Dự báo phụ tải chính xác giúp cho phương án lập ra được hợp lý, vừa giúp thực hiện công tác hiệu quả, vừa đảm bảo vận hành lưới điện ổn định trong suốt thời gian công tác. Ứng dụng dự báo phụ tải ngắn hạn để hạn chế quá tải khi công tác 1.
Tống quan © Ngày nay, nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng dẫn đến hệ thống điện có thể quá tải, điều đó gây sức ép lên máy biến thế (MBT), làm giảm hiệu suất cũng như tuôi thọ của chúng. Việc quá tải MBT còn có thể gây nên quá nhiệt làm cháy các cuộn dây dẫn đến các hỏng hóc lớn trong MBT, hậu quả là gây mất điện cho một lượng lớn khách hàng. Để hạn chế các sự cố MBT, chúng ta thường có các đợt bảo trì định kỳ dé kiểm tra và khắc phục các khiếm khuyết. Tuy nhiên, các đợt bảo trì lớn cần cô lập MBT day tram bién ap (TBA) vào chế độ vận hành N-I lại làm tăng nguy cơ quá tải các MBT còn lại.
Vì vậy, chúng ta cần có quyết định và phương án chuyên tải phù hợp khi có công tác lớn. Luận văn thạc sĩ HVTH: Huỳnh Tiến Đạt 8 ° Ứng dụng các thuật toán mô hình dự báo phụ tải hiện đại để tính toán lượng tải chuyên hợp lý nhằm hạn chế tình trạng đầy hoặc quá tải MBT và các tuyến dây lân cận khi công tác là một hướng nghiên cứu mới được thể hiện trong luận văn này. Giới thiệu về lưới điện TP. Hồ Chí Minh e Lưới điện Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) nhận nguồn từ các trạm truyền tải 500/220/110kV, 220/1 10kV đọc hành lang thành phố (không có nhà máy điện nội thành) e Hiện nay, Tổng công ty Điện lực TP.HCM quản lý hơn 56 TBA với 108 MBA 110kV cung cấp điện cho toàn bộ thành phố như Hìn? 1.
Vì khối lượng quản lý TBA lớn nên việc bảo trì, bảo dưỡng diễn ra thường xuyên và liên tục xuyên suốt cả năm. Đồng thời, vì tốc độ phát triển của TP.HCM là rất nhanh nên việc đầu tư xây dựng thêm nhiều TBA 110kV để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của phụ tải trong tương lai là điều tất yếu. Luận văn thạc sĩ HVTH: Huỳnh Tiến Đạt SIGNAL LEGENDS DONG NAM. FOUYUEN PHUHUU Hình 1.
Tổng quát lưới điện cao thế TP. Hồ Chí Minh Luận văn thạc sỹ HVTH: Huynh Tién Dat 10 1. Phương thức vận hành lưới điện e Đối với lưới điện TP.HCM: > Mạng lưới 220kV vận hành kín để đảm bảo độ tin cậy cung cấp điện.