CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE NGHIÊN COU SỬ DỤNG NƯỚC NHIEM MAN ĐỀ TƯỚI ren lêm nguồn nước khu vực ven LL Thành phần vật chất nguồn nước ven biển "Nguồn nước ven biển thường có sự pha trộn giữa nước biển và nước sông. Do đó, so với nguồn nước trong nội địa, nguồn nước ở khu vực nảy có đặc điểm cơ bản là độ. Mức độ xâm nhập mặn phụ thuộc vào các yếu tổ chính là: độ mặn nước biển, độ lớn của thuỷ tru, lưu lượng nước ngot từ thượng lưu, lưu lượng thông nhau giữa các sông, Giữa nước bi và nước sông, ngoài sự khác nhau chính về độ man (him lượng muối NaCl) còn có những khác biệt lớn về him lượng các nguyên tố hóa học khác và có thể.1 ‘Theo quy luật, những nguyên tổ có nhiều trong đất thi có ít trong nước biển và ngược lại. Những nguyên 6nhiễu trong nước biển như Na, Cl E,.
là những nguyên tổ để bị rửa trôi. Lượng Na" va CI trong nước biển cao hơn nhiều lần so với nước sông và đồ là yêu tổ chính không thể sử dụng nước biển để tưới cho cây tring thuộc nhóm cây Không chiu mặn. Trong khi đó, nhóm cây chịu mặn như si, vet lai phát triển bình thường ở nước bid Kết quả ở bảng 1.1 cho thấy, tuy có chứa độc tổ (chủ yếu la NaCl đối với cây, nhưng nước biển còn chứa nhiều chất dinh dưỡng mã nước sông thường có rit it. Thi dụ: Bo (B), Molipden (Mo), lot có rất nhiều trong nước biển, trong khi đỏ ở nước sông có ít ‘va kế cả trong đất cũng thường thiểu các nguyên tổ này.
Dây là những nguyên tổ dinh đường vi lượng hết size quan trọng đối với thực vit. Hai nguyên tổ Bo và Molipden thường thiến trong dit, đặc bệt là ác loi đắt nằm sâu tong nội địa. Molipden là nguyên tố hết sức quan trọng đối với quá trình cổ định Nite phân tử của vi khuẩn sống. công sinh (Rhizobium) với cây họ đậu.
Thiếu nguyên tổ này hoạt động của Rhizobium giảm, cơ chế cổ định Ni phân tử bị ảnh hướng và qua đó cây họ đậu phát triển kém: Bo là nguyên tổ cần thiết cho sự ra hoa kết quả cua cây trồng, Điều này cũng lý giải, tại sao cây đậu, lạc vùng ven biển có năng suất cao. 5 "Như vậy, dưới góc độ là nguồn nước tưới cho cây tring, nguồn nước nhiễm mặn ở vũng ven biển có hai đặc điểm chính là có chứa độc tổ NaCl và giảu các nguyên tổ dinh dudng vi lượng cần thiết cho cây trồng, nhất là cây đậu, lạc như Bo, Mo và I. Bên cạnh các yí Tợi là nông độ muối cao, nước nhiễm mặn lại có nhiều nguyên tố có lợi cho cây trồng mà nước sông không có. Đây là ưu thé của nguồn nước nhiễm mặn cần được nghiên cứu để phát huy sử dụng, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp, Bảng 1.1 Hàm lượng trung bình của các nguyên tổ vi lượng hoa tan trong nước biển và nước sông TENET Dy B(OH).OH) ¿ 461107 T 6 sao, Tí TOR, 0,007, T 0 Co 0,00 T 12 son & = Os T 1085 (Đặng Trung Thuận, 2005) 6 1.2 Phân loại nước mặn Khả năng thích hợp để tưới của nước mặn phụ thuộc vào các điều kiện sử đụng như cây trồng, khí hậu, đắt dai, phương pháp tưới và biện pháp quản lý.
Để xác định mức độ mặn của nước thi việc đưa ra một sơ đồ phân loi rất cổ ý ng thực tiễn Bảng 1.1 đưa ra một sơ đồ phân loại theo tổng nằng độ muối. DS là yu tổ chất lượng quan trọng thường giới hạn việc dùng nước mặn vào việc trồng trọt. Chỉ những cây rit chịu. mặn mối có thé cho năng suất khi tưới bằng nước cổ độ dẫn điện vượt quá 104S/m.
Độ dẫn điện của nước tưới thường dùng ít khi vượt quá 2dS/m.1 Phân loại nước mặn Tan nước iain dig | Nẵngđộ wat Tai ước (asia cout hôn mặn aT co Nave ong và nước ti Trì mia one 400150) "Nước mũi Nisa (aad) 20 1300-7000 ‘Nabe của sông và ewe Mạnnheu Tos T050, ‘Nae wa tr cấp và nước ngẫm, Rime as 75000-35000 Nase agin me ie muỗi Ed $3500 Nước bên (Nguồn: FAO litigation and Drainage Paper 48) "Độ man nước biển ven bờ nước ta nằm ở mức 12%e đến 3519, Ở gần bờ, him lượng muối có thể cao tuỷ thuộc vào sự xáo trộn của gi „thuỷ trí và độ sâu của nước. Khi sự pha trộn của nước ngọt dé ra từ các con sông 1 tước biển nhạt hon một cách đáng. kế Nước lợ với độ mặn từ I%s đến 10%e à kết quả pha trộn nước bién với nước ngọt Nước Ig thường xuất hiện ở các vùng cửa sông hoặc xuất hiện trong các ting ngậm. nước hoá thạch.
Tình hình sử dụng nước nhiễm mặn dé tưới trên thé giới và Việt Nam “Trên thể giới, đã có bằng chứng minh hoạ khả năng có thé dùng nước mặn để tưới. Ho 4a chững minh nước mặn cũng là một nguồn tải nguyên. thực tế nhiều loại nước có độ mặn còn cao hơn nhiều so với nước thường được xếp vào loại “không dùng đẻ tưới được” vẫn có thé dùng để tưới có hiệu quả, để trồng các loại cây được chọn lọc trong những điều kiện thích hợp.1 Hoa Kì Hoa Kì là nước đã dùng thành công nước mặn để tưới ở nhiều vùng thuộc miễn Tay nam bao gồm thung lũng sông Arkansas bang Colorado, bang Arizona, bang New Mexico va phia Tay bang Texas [1] “Trong thung ling Pecos của bang Tay Texas nước mị im trùng bình có tổng lượng muối tan khoảng 2500 mg/l, trong khi loại nước có nồng độ muỗi tan cao hơn nhiễu (ít nhất là cũng đến 6000 mgr), đã được sử dung thành công để tưới cho khoảng 81000 ha đất trong ba thập ky nay [2JI3. Trong thung lũng nay, lượng mưa chưa đến 300mm, trong đó phần lớn là mưa rio không đến 25 mm.
Các cây trồng chủ yếu bao gồm bông, cây có hat nh, lúa miễn lấy hat và cỏ. Dit thuộc loại cacbonat (pH 7.3) với đương lượng CaCO; nằm trong khoảng từ 20 đến 30%, nghèo chất hữu cơ và kết cau mịn. Thành phần cơ giới biển động từ hit pha limôn đến thị nặng pha limôn. Tốc độ thắm trung bình khoảng 0,5 em mỗi gid.
Hệ thing thoát nước nội bộ là tối, mực nước ngằm thường là đưới 3 m - Bông thường được tưới bằng nước có chứa thạch cao, EC lên đến 8dS/m, bằng cách tưới rãnh, cách hàng, gieo trồng hing kép trên luồng rộng và hàng đơn trên luống hẹp. rồi “phat” định luỗng để loại bo váng muối trước khi cây ngoi lên khỏi mặt đt. Tưới phun mưa cho bông vào ban đêm hay vào lúc hoảng hôn bằng nước có độ dẫn điện đến. SaS/m, Cây cỏ lim thức ăn gia súc khác, tới nước có độ dẫn điện từ 3 ‹ 5d/m năng suất giảm không đáng kể: cả chua cũng vậy ‘Theo truyền thống, hiu hết các loại cây trồng ngoài đồng vùng Viễn Tây Texas đã được tưới bằng các phương pháp tưới rãnh.
Khi tưới nước mặn vào mỗi rãnh thì ở định luồng có nằng độ muỗi cao nhất còn trong lòng rãnh nồng độ muỗi lạ thấp nhắt. Việc tích luỹ muối trong luồng thường làm chết cây con hoặc giảm sức này mim, Đ giảm việc tích uy muối như vậy đến mức thấp nhất vùng Trans-Pecos thường dùng phương, pháp tưới cách rãnh. Theo hệ thống nay, muối được "đẩy" về phía rãnh không tưới nước. Ở quận Hudspeth là nơi độ mặn nước tưới khá cao, phương pháp này thường.
được áp dụng cho một hay hai lần ưới đầu tế tránh muối thửa tích luỹ đưới các rãnh khô, Gat đỉnh luồng trước khi hạt mọc để tránh tác hại của ving muối đến việc mọc cây con là biện pháp thường được thực hiện tại thung lũng El Paso. Biện pháp này cũng ding dé phá váng, thường xây ra ở đất có thành phần cơ giới nặng (nhiều sé) sau khí mưa hoặc tuới phun mưa quá dim. Biện hấp này tx đối với việc trồng bông và rỗng ớt cay song lại không tt đổi với cây ‘gigo hạt nông, này mam và mọc nhanh như cây rau dip. hàng kép trén ng phẳng là biện pháp kỹ thuật thực th cho việc trồng rau di hành và đổi khi cho việc trồng Bông.
Hạt được gieo ở mép luồng li nơi muổi th lug ít nhất Bông mọc và cho năng suấtrt tốt khi dùng phương pháp này với nước tưới có EC đến 5.4 d8/m, Gieo hại vào rảnh ớt th có lợi vi ở 46 có độ mặn thấp hon. Song biện pháp này cũng có điều lợi bắt cập hại, vì đất trong rãnh đễ đóng váng và lạnh hơn; cây dễ bị bệnh và cô dại lin & mạnh hơn, Do vây, biện phấp này chỉ thục hiện ở đt ewe mặn để trồng một số cỏ chăn thả gia súc. Biện pháp tưới phun mưa áp dụng ở vùng Trans Pecos chủ yéu cho cây cỏ chăn thả gia súc. Khi độ mặn của nước tưới cao, thì đối khi phải tinh đến cả tắc hại của mudi gây ra cho tin cây.
Ở vùng Dell City đôi khi có hiện tượng chây mép lá đối với cỏ khi tưới phun mưa bing nước có EC lên đến 3-5 dS/m, đủ chưa thấy nói đến việc giảm năng suit. Khi tưởi phun mưa cho bông vào, ban ngày bằng nước mặn có EC 4dS/m thi làm năng suất bông sơ giảm 15%. Lá bị chiy nghiêm trọng và năng suất ri thắp néu tưới phun mưa bằng nước mặn có EC 5.0 dS/m vào ban ngày. Nhưng trong cả hai trường hợp, nếu tus nước dy vào ban đêm thi nding suất giảm không đáng kể, Hệ thống tưới nhỏ giọt hiện nay đã khá phổ biển trong vũng, vi tưới bằng hệ thống này tránh được hại lá khi đùng nước mặn dé tưới ma lại không lãng phí nước vi giỏ tat, Tui bằng hệ thống này ning suất bông bing hoặc cao hơn tưới theo kiểu thông thường - tưới rãnh - ngay cả khi ding nước có độ mặn EC đến 8 đS/m, ‘Tom lại, kinh nghiệm miền Viễn Tây Texas cho thấy các cây trồng thích hợp vẫn có thé cho năng suất cao khi tưới bằng nước mặn (đến khoảng EC = 8 dSim) nếu tưới bing phương pháp hợp lý.32 lai Isracl là nơi dùng nhiều nước mặn cho việc tưới [4].
Dai bộ phận nước ngằm có độ mặn nằm trong khoảng EC: 2-8 dS/m (tổng lượng mudi tan khoảng 1200 đến 5600 mg/l). Bốc thoát hơi nước trung bình hàng năm là khoảng 20000 m’/ha, Trên một nửa. đất nước có lượng mưa trung bình hing năm trên 200 mm còn vũng nông nghiệp chủ yêu lượng mưa trung bình hing năm khoảng 500mm (vùng duyên hải có lượng mưa trung bình năm đạt 600 mm), chủ yếu mưa rơi trong mùa đồng. Hầu hết tưới theo kid phun mưa hoặc tưới nhỏ giạ.