ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Thành phố Cần Thơ nằm ở trung tâm vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long, được Đảng, Nhà nước và Chính phủ xác định là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hóa - khoa học kỹ thuật của cả vùng. Cùng với việc ưu tiên đầu tư phát triển vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long trở thành vùng trọng điểm phát triển kinh tế của cả nước, hình thành tứ giác phát triển Kiên Giang-An Giang-TP Cần Thơ-Cà Mau, Tp.Cần Thơ đã được xác định đóng vai trò là đô thị trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật của vùng và xây dựng trở thành đô thị loại I. Với tầm quan trọng đó, Tp. Cần Thơ đã, đang và sẽ được chú trọng đầu tư các công trình có ý nghĩa quốc gia và vùng, trở thành đô thị tiêu biểu của vùng đồng bằng sông Cửu Long, làm đầu tàu phát triển và có ảnh hưởng nhất định với các tỉnh trong vùng.
Do đó đối với TP Cần Thơ, việc cải thiện môi trường đầu tư và xây dựng một chiến lược xúc tiến có ý nghĩa quyết định trong việc thu hút đầu tư trực tiếp và tiếp cận trực tiếp với thị trường nước ngoài trong giai đoạn tới. Với nhịp độ tăng trưởng kinh tế nhanh, Tp. Cần Thơ không tránh khỏi tình trạng lưu lượng giao thông tăng nhanh đáng kể. Trong khi đó sự phát triển của cơ sở hạ tầng giao thông không đáp ứng kịp sự gia tăng về số lượng phương tiện giao thông đã dẫn tới sự ùn tắc giao thông trên diện rộng thành phố như trên các trục đường: đường CMT8 (QL91) , đường Trần Phú, đường Hùng Vương – Trần Hưng Đạo… Chính vì vậy, việc chú trọng đầu tư phát triển hệ thống đường xá giao _______________________________________________________________________ -1- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ thông, hạ tầng cơ sở nhằm góp phần vào sự phát triển kinh tế, xã hội là một trong những vấn đề hết sức cấp thiết mà thành phố Cần Thơ đưa ra.2 CƠ SỞ HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI Tháng 4/2010 cầu Cần Thơ được đưa vào sử dụng đã mở ra một trang sử mới cho Đồng Bằng Sông Cửu Long nói chung và Cần Thơ nói riêng.
Cầu Cần Thơ bắt qua hai bờ sông Hậu, nối liền hai tỉnh Vĩnh Long và Cần Thơ có ý nghĩa thúc đẩy kinh tế, xã hội, quốc phòng an ninh của toàn bộ khu vực ĐBSCL, thu hút sự đầu tư trong nước và thế giới dành cho khu vực này. Việc đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng đã kết nối toàn bộ khu vực miền ĐBSCL lại với nhau, dẫn đến lưu lượng giao thông của toàn thành phố Cần Thơ mà đặc biệt là các trục đường chính trong địa phận Cần Thơ kết nối từ cầu Cần Thơ đi về các tỉnh thành lân cận tăng cao đáng kể. Chính vì vậy, công tác tổ chức giao thông thành phố Cần thơ sau khi cầu Cần thơ được đưa vào sử dụng là một nhiệm vụ quan trong việc đảm bảo giao thông và kết nối thông suốt với tất cả các tuyến đường bộ trong khu vực, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế và giao thông của các tỉnh thành Đồng Bằng Sông Cửu Long vừa tạo được vẻ mỹ quan – văn minh – hiện đại của công trình cửa ngõ của Thành Phố Cần Thơ. Từ những nguyên nhân trên, thiết nghĩ đây là một vấn đề khá bức thiết và chưa được nghiên cứu nhiều, nên tác giả đã chọn đề tài: “Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng”.3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Từ những cơ sở hình thành đề tài như trên, đề tài tập trung nghiên cứu việc tổ chức giao thông cho thành phố Cần Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng trong phạm vi các tuyến đường chính lưu thông qua cầu Cần Thơ như: Quốc lộ 1A, Quốc lộ Nam Sông Hậu ,Quốc lộ 91B , Quốc lộ 91 (đường CMT8) trên cơ sở đảm bảo sự tiện lợi, an toàn và nhanh chóng trong lưu thông để từ đó đề ra các phương án tổ chức giao thông hợp lý.
_______________________________________________________________________ -2- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ Đề tài tập trung giải quyết các vấn đề: - Phân tích, đánh giá hiện trạng mạng lưới (về điều kiện đường, điều kiện giao thông và tổ chức giao thông), tình hình quản lý và khai thác giao thông của các trục đường chính kể trên. - Thiết lập quan hệ vận tải giữa các vùng trọng điểm, trên cơ sở phân tích lưu lượng hiện tại của các trục đường chính, đánh giá mức độ đáp ứng của các trục đường chính trong điều kiện hiện tại (đã đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng). Phân tích lưu lượng, dự báo nhu cầu vận tải cho đến năm 2025 cho các trục đường chính này. - Đề xuất các giải pháp tổ chức giao thông theo phân kỳ năm 2012 và năm tương lai 2025.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Thu thập cơ sở dữ liệu: Số liệu đếm xe, cơ sở dữ liệu hiện trạng (về điều kiện đường, điều kiện giao thông và tổ chức giao thông), tình hình quản lý và khai thác giao thông của các trục đường chính từ việc khảo sát thực tế đến tham khảo tài liệu quy hoạch Cần Thơ hiện có.
- Sử dụng các lý thuyết về quy hoạch liên quan (dự báo nhu cầu vận tải, phân tích O-D…) cho các trục đường chính kể trên theo hai mốc thời gian 2012 và 2025. - Đề xuất các giải pháp tổ chức giao thông theo phân kỳ năm 2012 và năm tương lai 2025 trên cơ sở kinh tế - kỹ thuật hợp lý, phù hợp với định hướng quy hoạch chung của toàn thành phố.5 Ý nghĩa khoa học của đề tài Đề tài tìm hiểu và nghiên cứu một số giải pháp tổ chức giao thông cho thành phố Cần Thơ sau khi cầu Cần Thơ đưa vào sử dụng trong thời gian sắp tới và sau này, từ đó đề xuất ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, khả năng thông hành, giảm ùn tắc trên các trục đường chính của Cần Thơ, góp phần _______________________________________________________________________ -3- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ thúc đẩy sự phát triển của thành phố nói chung và khu vực ĐBSCL nói riêng. Với ý nghĩa thực tiễn đó, đề tài có thể tạo tiền đề cho các nghiên cứu quy hoạch Cần Thơ tiếp theo sau này. _______________________________________________________________________ -4- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN VỀ GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VÀ TỔ CHỨC GIAO THÔNG 2.1 HỆ THỐNG GIAO THÔNG VẬN TẢI ĐÔ THỊ 2.1 Khái niệm và phân loại hệ thống giao thông vận tải đô thị Giao thông vận tải đô thị (GTVTĐT) là tập hợp các công trình, các con đường giao thông và các phương tiện khác nhau đảm bảo sự liên hệ giữa các khu vực với nhau của đô thị.
Hệ thống giao thông vận tải bao gồm hai hệ thống con là: hệ thống giao thông và hệ thống vận tải. Các thành phần cơ bản của hệ thống GTVTĐT có thể mô tả như sau: Hệ thống GTVTĐT Hệ thống giao thông Hệ thống vận tải Hệ thống giao Hệ thống giao Vận tải hành Vận tải hàng Vận tải chuyên thông động thông tĩnh khách hóa dụng Công cộng Cá nhân Hình 2.1 Mô phỏng hệ thống GTVT đô thị -5- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ Giao thông đô thị hiện nay đang được phân chia thành 2 thành phần : Giao thông đối ngoại, Giao thống đối nội Giao thông dối ngoại: Giao thông đối ngoại bao gồm các mối liên hệ giữa đô thị với bên ngoài như : liên hệ với các đô thị khác, với các khu công nghiệp tập trung, khu nghỉ ngơi giải trí, thành phần gồm có: đường ôtô, đường sắt, đường thủy và đường hàng không nối liền hệ thống giao thông nội thị với hệ thống giao thông quốc gia và quốc tế. Phương tiện giao thông đối ngoại thường có máy bay, tàu thuỷ, tàu hoả … Ở các khu vực ven nội thành có thể có thêm xe điện chạy nhanh, xe gắn máy cá nhân, xe đạp và các xe thô sơ khác đi ra các vùng ngoại ô Giao thông đối nội: Giao thông đối nội là giao thông bên trong đô thị , nó có mối quan hệ chặt chẽ với hệ thống giao thông đối ngoại qua các nhà ga, bến cảng, bến xe, các đầu mối giao thông ở các đường vào đô thị. Theo điều kiện địa hình, kinh tế, cấu trúc đô thị mà từng loại hình giao thông đô thị có thể phát triển không đều nhau.
Trong đô thị cũng có đầy đủ các loại giao thông như là : Giao thông đường thuỷ, giao thông đường sắt : tàu điện ngầm, mặt đất, trên cao.nhưng đa phần là phát triển mạnh về giao thông đường phố. -6- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ Hình 2.2 Các hình thức giao thông đô thị Ngoài ra, theo tính chất phục vụ cho sự di chuyển hàng hoá và hành khách ( Kể cả đi xe và đi bộ) người ta phân chia hệ thống giao thông thành hai bộ phận cấu thành là Giao thông động và giao thông tĩnh. -7- Tên đề tài : Nghiên cứu tổ chức giao thông thành phố Cần KHOA CÔNG TRÌNH Thơ sau khi đưa cầu Cần Thơ vào sử dụng BỘ MÔN ĐƯỜNG BỘ Giao thông động: Là bộ phận của hệ thống GTĐT phục vụ hoạt động của phương tiện và hành khách trong thời gian di chuyển. Bao gồm: Mạng lưới đường, nút giao thông, cầu vượt,… Giao thông tĩnh: Là bộ phận của hệ thống GTĐT phục vụ phương tiện và hành khách trong thời gian không ( Hay tạm dừng) hoạt động ( Chờ đợi, nghỉ ngơi, bảo dưỡng sửa chữa…).
Đó là hệ thống các điểm đỗ, điểm dừng, các terminal, depot, bến xe,… Giao thông động và giao thông tĩnh có mối liên hệ mật thiết, chúng phụ thuộc và bổ sung lẫn nhau. Bởi lẽ cả hai đều có đối tượng phục vụ chung đó là phương tiện và hành khách trong thành phố.