Luận văn thạc sĩ về tính tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt: Nghiên cứu từ góc độ tri nhận

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu tính tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt từ góc độ tri nhận, góp phần vào lĩnh vực ngôn ngữ học.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: Assoc. Vo Dai Quang
• Trường học: Vietnam National University – Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Modality In English And Vietnamese: A Cognitive Perspective
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• CERTIFICATE OF ORIGINALITY
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENT
• 1. PART ONE: INTRODUCTION
• 1.1. Scopes of the Study
• 1.2. Aim and Objectives of the Study
• 1.3. Methods of the Study
• 1.4. Contribution of the Study
• 1.5. Theoretical Significance of the Study
• 1.6. Practical Significance of the Study
• 1.7. Structure of the Dissertation
• 2. PART TWO: DEVELOPMENT
• 2. Chapter I: Literature Review
• 2.1. Modality from the Traditional Point of View
• 2.2. The Concept of Modality
• 2.3. Types of Modality
• 2.4. Agent-oriented Modality vs. Speaker-oriented Modality
• 2.5. Extrinsic Modality vs. Deontic Modality, Dynamic Modality and Epistemic Modality
• 2.6. Root Modality vs. Modality in Scientific Writing
• 2.7. Definitions of Terms
• 2.8. Major Principles of Cognitive Linguistics
• 2.8.1. Language is all about meaning
• 2.8.2. Grammar and Meaning are indissociable
• 2.8.3. Language, Cognition and Culture
• 2.9. Force Dynamics and Modality
• 2.9.1. The Notion of Force Dynamics
• 2.9.2. Force-dynamic Parameters
• 2.9.3. Features of Force
• 2.10. Root and Epistemic Modality in English
• 2.10.1. Modality and Modal Verbs
• 2.11. Root and Epistemic Modality in Vietnamese
• 2.11.1. Modality and Modal Verbs
• 2.11.2. Possibility
• 3. Chapter II: Research Methodology
• 3.1. Methods of the study
• 3.2. Corpus - aided analysis
• 4. Chapter III: Root Modality in English and Vietnamese
• 4.1. Obligation in English and Vietnamese
• 4.2. Permission in English and Vietnamese
• 4.3. Ability in English and Vietnamese
• 4.4. Volition in English and Vietnamese
• 5. Chapter IV: Epistemic Modality in English and Vietnamese
• 5.1. Necessity in English and Vietnamese
• 5.2. Probability in English and Vietnamese
• 5.3. Possibility in English and Vietnamese
• 5.4. English and Vietnamese Modal Verbs in Different Disciplines
• 5.5. Concluding Remarks
• 6. PART THREE: CONCLUSION
• 6.1. For English Language Learning and Teaching
• 6.2. For Language Research
• 6.3. Limitations of the Study
• 6.4. Suggestions for Further Study
• Articles related to the study
• References
• Appendix A: Titles of English Texts in the English Corpus
• Appendix B: Titles of Vietnamese Texts in the Vietnamese Corpus
• Appendix C: String Matching of Modal Verbs in E and VNese Corpora
• Appendix D: Tables
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• ABBREVIATIONS

Tóm tắt

I. Tổng quan về tính tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt

Tính tình thái là một khái niệm quan trọng trong ngôn ngữ học, đặc biệt là trong việc phân tích ngữ nghĩa và tri nhận. Trong tiếng Anh và tiếng Việt, tính tình thái được thể hiện qua các động từ tình thái, giúp diễn đạt các sắc thái như nghĩa vụ, sự cho phép, khả năng và ý chí. Nghiên cứu này sẽ khám phá cách mà tính tình thái được sử dụng trong hai ngôn ngữ này từ góc độ tri nhận.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tính tình thái trong ngôn ngữ

Tính tình thái được định nghĩa là khả năng diễn đạt các sắc thái ngữ nghĩa khác nhau thông qua các động từ tình thái. Vai trò của nó trong ngôn ngữ không chỉ giúp người nói truyền đạt ý kiến mà còn thể hiện thái độ và cảm xúc đối với thông tin được truyền đạt.

1.2. Tính tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt Sự tương đồng và khác biệt

Mặc dù cả tiếng Anh và tiếng Việt đều sử dụng tính tình thái, nhưng cách thức và mức độ sử dụng có sự khác biệt rõ rệt. Tiếng Anh thường sử dụng các động từ tình thái với nhiều sắc thái nhẹ nhàng hơn, trong khi tiếng Việt có xu hướng sử dụng các động từ mạnh mẽ hơn để thể hiện nghĩa vụ và sự cần thiết.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu tính tình thái

Nghiên cứu tính tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt gặp phải nhiều thách thức, bao gồm sự khác biệt trong cách diễn đạt và hiểu biết về ngữ nghĩa. Các nhà nghiên cứu cần phải xem xét các yếu tố văn hóa và ngữ cảnh khi phân tích tính tình thái.

2.1. Khó khăn trong việc so sánh tính tình thái giữa hai ngôn ngữ

Việc so sánh tính tình thái giữa tiếng Anh và tiếng Việt không chỉ đơn thuần là so sánh ngữ pháp mà còn liên quan đến các yếu tố văn hóa và tri nhận. Điều này tạo ra những khó khăn trong việc xác định các tương đồng và khác biệt.

2.2. Ảnh hưởng của văn hóa đến cách sử dụng tính tình thái

Văn hóa có ảnh hưởng lớn đến cách mà người nói sử dụng tính tình thái. Trong tiếng Việt, các giá trị văn hóa như sự tôn trọng và nghĩa vụ có thể dẫn đến việc sử dụng các động từ tình thái mạnh mẽ hơn so với tiếng Anh.

III. Phương pháp nghiên cứu tính tình thái từ góc độ tri nhận

Nghiên cứu tính tình thái có thể được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm phân tích ngữ liệu và nghiên cứu trường hợp. Các phương pháp này giúp làm rõ cách mà tính tình thái được sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau.

3.1. Phân tích ngữ liệu từ các văn bản xã hội

Phân tích ngữ liệu từ các văn bản xã hội là một phương pháp hiệu quả để nghiên cứu tính tình thái. Bằng cách sử dụng các tập hợp ngữ liệu lớn, nhà nghiên cứu có thể xác định các mẫu sử dụng và xu hướng trong việc sử dụng động từ tình thái.

3.2. Nghiên cứu trường hợp trong các lĩnh vực khác nhau

Nghiên cứu trường hợp cho phép nhà nghiên cứu xem xét cách mà tính tình thái được sử dụng trong các lĩnh vực khác nhau như giáo dục, tâm lý học và khoa học xã hội. Điều này giúp làm rõ sự đa dạng trong cách sử dụng tính tình thái.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu tính tình thái

Nghiên cứu tính tình thái không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy ngôn ngữ và dịch thuật. Hiểu rõ về tính tình thái giúp cải thiện khả năng giao tiếp và hiểu biết văn hóa.

4.1. Cải thiện giảng dạy ngôn ngữ

Việc hiểu rõ về tính tình thái có thể giúp giáo viên thiết kế các bài học hiệu quả hơn, giúp học sinh nắm bắt được các sắc thái ngữ nghĩa trong tiếng Anh và tiếng Việt.

4.2. Hỗ trợ trong dịch thuật

Nghiên cứu tính tình thái cũng có thể hỗ trợ trong việc dịch thuật, giúp người dịch hiểu rõ hơn về ngữ nghĩa và sắc thái của các động từ tình thái trong hai ngôn ngữ.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu tính tình thái

Nghiên cứu tính tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt từ góc độ tri nhận mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới. Tương lai của nghiên cứu này có thể bao gồm việc áp dụng các phương pháp mới và khám phá các lĩnh vực chưa được nghiên cứu.

5.1. Hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực tính tình thái

Các nhà nghiên cứu có thể khám phá thêm về cách mà tính tình thái được sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau, từ đó phát triển các lý thuyết mới về ngữ nghĩa và tri nhận.

5.2. Tác động của công nghệ đến nghiên cứu tính tình thái

Công nghệ hiện đại, như phân tích ngữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, có thể cung cấp những công cụ mới để nghiên cứu tính tình thái, mở ra những cơ hội mới cho các nhà nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES NGUYỄN THỊ THU THỦY MODALITY IN ENGLISH AND VIETNAMESE: A COGNITIVE PERSPECTIVE A Thesis Submitted in Full Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy Major: English Linguistics Code: 62 22 15 01 Supervisors: Assoc. Vo Dai Quang Prof. Hoang Van Van Hanoi, 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CERTIFICATE OF ORIGINALITY I, the undersigned, certify my authority of the dissertation report submitted entitled “Modality in English and Vietnamese: A Cognitive Perspective” in full fulfillment of the requirements for the Doctor of Philosophy. Except where the reference is indicated, no other person’s work has been used without due acknowledgements in the text of the dissertation.

Hanoi, 2015 Nguyen Thi Thu Thuy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS Upon reaching this time, I have been fortunate to have benefited from encouragements and financial supports by my colleagues and Bacninh Teacher Training College where I have been working for nearly 20 years. I would like to express my utmost gratitude to my research supervisors: Assoc. Vo Dai Quang and Prof. Hoang Van Van, for their long lasting supervision, great encouragements, invaluable guidance and endless support during my research.

They give me a lifetime unforgettable memory of their benevolence, patience, intelligence, diligence and erudition. My special thanks are expressed to professors and doctors at the University of Languages and International Studies, Vietnam National University (VNU): Prof. Nguyen Hoa; Assoc. Le Hung Tien; Prof.

Nguyen Quang; Prof. Tran Huu Manh; Dr. Ha Cam Tam; Dr. Nguyen Huy Ky; Assoc.

Le Van Canh, Assoc. Tran Van Phuoc, Assoc. Phan Van Que, Assoc. To Nu My Nhat, Assoc.

Nguyen Van Trao, Assoc. Pham Thi Hong Nhung, Assoc. Hoang Tuyet Minh, Assoc. Ngo Huu Hoang, Dr.

Pham Thi Thanh Thuy, Dr. Huynh Anh Tuan, Dr. Do Thi Thanh Ha, Dr. Nguyen Duc Hoat, Dr.

Hoang Thi Xuan Hoa; Prof. Nguyen Duc Ton; Dr. Sao Chi, etc. for their long lasting support, great encouragements and useful advice during the time the study was carried out.

I have also benefited from the assistance of other scholars. I would particularly like to acknowledge the efficiency and expertise of Prof. Jack C Richards, Prof. Alexander Arguelles, Dr.

Melchor Tatlonghari during the time I started to conduct my thesis at SEAMEO Regional Language Center, Singapore. I also owe many thanks to my students, colleagues and friends who patiently listened to my frustrations, and provided me with a lot of encouragements, understanding and collegiality. Their valuable backing indicates the significance of my study. Finally, my wholehearted appreciation goes to my husband, Mr Nguyen Van Ban, and my two children: Nguyen Xuan Thang and Nguyen Bich Thuy, my parents, my brothers and sisters; for their emotional and material sacrifices as well as their understanding and unconditional supports.

Their encouragements and financial aids make all my endeavours worth doing. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This study is an attempt to describe, analyse, compare/ contrast English and Vietnamese root and epistemic modality as realized by modal verbs from Cognitive perspective, more specifically in terms of force dynamic framework. The study is both descriptive and contrastive in nature. The main aim of the research is to find similarities and differences between English and Vietnamese root senses (including obligation, permission, ability and volition) and epistemic senses (including necessity, probability and possibility) of modal verbs from force dynamics.

The main data used in this study are taken from the two corpora: one in English with a total of 500,000 words in 91 social science texts and the other in Vietnamese with 500,000 words in 119 social science texts on the ground that (1) it is a rich resource for the researcher to find examples of root and epistemic meanings of modal verbs in English and Vietnamese to serve the purposes of the study and (2) it is the social science field that the researcher often deals with. The texts are research articles published in English and Vietnamese journals respectively in 7 disciplines: education, psychology, social science, economy, linguistics, culture and law, from 2000 upwards. The data collected are then quantitatively and qualitatively analyzed in order to find similarities and differences between English and Vietnamese root and epistemic senses of modal verbs in terms of force dynamics in case that English is considered as a source language and Vietnamese as a comparative one. With the help of the corpus-based analysis - the TexSTAT-2 programme, frequency occurrences and KWIC (Key Word In Context) concordance of various modals are discussed in order to show their relative importance in expressing root and epistemic senses in the two languages in question.

The findings of the study show that both English and Vietnamese writers/ conceptualizers use the modality of obligation, permission, ability, volition, necessity, probability, and possibility with different force structures and barriers to express their different opinions or attitudes towards the propositions/ state of affairs or events. It can be inferred from the results of the study that there exists one common core across English and Vietnamese modal verbs, i., the force opposition between the Agonist and the Antagonist. The force can be the one which impinges upon the participant or the state of affair or the event, making the situation necessary (e. must in English and phải in Vietnamese).

The force may be the one that prevents the participant or the situation from taking place (e. can’t in English and không thể in Vietnamese). There may be absence of force, or removal of restraint or no barrier so something is possible (though not necessary) (e. can in English and có thể in Vietnamese).

However, there are a number of iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] differences between the two languages under study when the conceptualizers/ writers express their own embodied scientific experiences in communication by using various modals with different levels of strength of cognitive, sociophysical and rational forces. One of the typical differences is that in English, low strength forces of modals such as can, could, may, might, predominate over median (will/ would/ should/ ought) and high strength (must/ have to/ need/ cannot), which indicates a tendency for modality to be used to mitigate than to strengthen assertations in academic writing. In contrast, in Vietnamese, high strength modals (phải, cần, không thể) predominate over median (nên, sẽ, muốn, định, toan) and low (có thể), which can be inferred that the Vietnamese writers/ conceptualizers when writing their papers in social science journals have a tendency of expressing strong obligation and necessity. The overweight of high dynamic value in Vietnamese may be due to the fact that the three major philosophical traditions: Confucianism, Buddhism and Taoism have exerted their influence on the “subjective culture” of the Vietnamese.

Bochner 1986 & Marr 1981, cited in Ellis 1994 & T. It is hoped that the findings from this study will make a contribution to further understanding of root and epistemic modality in English compared to Vietnamese in terms of force dynamics and their equivalence and non-equivalence in the expressions of obligation, permission, ability, volition (in sociophysical interactions and relations), and the modality of necessity, probability and possibility (in reasoning domain). Moreover, the findings of similarities and differences between the two languages will be useful in language teaching and learning and translation from English into Vietnamese and/or vice versa. iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENT Pages CERTIFICATE OF ORIGINALITY……………………………………… i ACKNOWLEDGEMENTS ……………………………………………… ii ABSTRACT ……………………………………………………………….

iii TABLE OF CONTENT …………………………………………………… v LIST OF TABLES ………………………………………………………. ix LIST OF FIGURES………………………………………………………… x ABBREVIATIONS ………………………………………………………… xi PART ONE: INTRODUCTION …………………………………………. Scopes of the Study ……………………………………………………. Aim and Objectives of the Study ………………………………….

Methods of the Study …………………………………………………. Contribution of the Study ……………………………………………. Theoretical Significance of the Study ………………………………. Practical Significance of the Study ………………………………….

Structure of the Dissertation …………………………………………. 8 PART TWO: DEVELOPMENT …………………………………………. 9 Chapter I: Literature Review ……………………………………………. Modality from the Traditional Point of View ……………………….

The Concept of Modality …………………………………………. Types of Modality ……………………………………………………. Agent-oriented Modality vs. Speaker-oriented Modality ………….

Extrinsic Modality vs. Deontic Modality, Dynamic Modality and Epistemic Modality …… 14 1. Root Modality vs. Modality in Scientific Writing ………………………………………… 19 1.

Modality Viewed from Force Dynamics in Cognitive Perspective …. Definitions of Terms ………………………………………………… 21 1. 21 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Major Principles of Cognitive Linguistics ………………………….

Language is all about meaning ……………………………………. Grammar and Meaning are indissociable …………………………. Language, Cognition and Culture …………………………………. Force Dynamics and Modality ……………………………………… 25 1.

The Notion of Force Dynamics ……………………………………. Force-dynamic Parameters …………………………………………. Features of Force …………………………………………………… 28 1. Root and Epistemic Modality in English …………………………….

Modality and Modal Verbs …………………………………………. Root and Epistemic Modality in Vietnamese ………………………… 45 1. Modality and Modal Verbs …………………………………………. Possibility …………………………………………………………… 55 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

55 Chapter II: Research Methodology ………………………………………. Methods of the study …………………………………………………. Corpus - aided analysis ………………………………………………. 72 Chapter III: Root Modality in English and Vietnamese ………………… 73 3.

Obligation in English and Vietnamese ………………………………. Permission in English and Vietnamese ………………………………. Ability in English and Vietnamese …………………………………… 100 3. Volition in English and Vietnamese ………………………………….

110 Chapter IV: Epistemic Modality in English and Vietnamese …………… 113 4. Necessity in English and Vietnamese ………………………………… 115 4. Probability in English and Vietnamese ……………………………… 122 4. 122 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Possibility in English and Vietnamese ………………………………. English and Vietnamese Modal Verbs in Different Disciplines ……. Concluding Remarks ……………………………………………… 139 PART THREE: CONCLUSION …………………………………………. For English Language Learning and Teaching ………………………….

For Language Research …………………………………………………. Limitations of the Study ………………………………………………. Suggestions for Further Study …………………………………………. 150 Articles related to the study ……………………………………………… I References ………………………………………………………………….

II Appendix A: Titles of English Texts in the English Corpus ……………. XVII Appendix B: Titles of Vietnamese Texts in the Vietnamese Corpus …… XXV Appendix C: String Matching of Modal Verbs in E and VNese Corpora XXXIII Appendix D: Tables ………………………………………………………. LXV viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1 Data in English and Vietnamese Corpora 60 Table 2.2 Distribution of Root and Epistemic Modality in the two Corpora 67 Table 2.3 Categories of Low-Median-High FD in English and Vietnamese 68 Table 2.4 Categories of Root Senses in English and Vietnamese 70 Table 2.5 Categories of Epistemic Senses in English and Vietnamese 72 Table 3.1 Distribution of 4 Root Senses in the E and Vietnamese Corpora 75 Table 3.2 Distribution of Low-Median-High FD in the E & VN Corpora 76 Table 3.3 Distribution of E and VNese Modals in Root & Epistemic Senses LXV Table 3.4 Distribution of E & VNese Modal Verbs in the Two Corpora LXV Table 3. Distribution of Co-occurrence of Modal Verbs in the Vietnamese Corpus LXV Table 3.

Distribution of Obligation Realized by Modal Verbs in the E & VNese Corpora 92 Table 3.7 Distribution of Permission realized by Modal verbs in E&VNese Corpora 99 Table 3.8 Distribution of Ability realized by Modal verbs in E & VNese Corpora 104 Table 3.9 Distribution of Volition realized by Modal verbs in E & VNese Corpora 110 Table 4.1 Distribution of 3 Epistemic Senses in the E & VNese Corpora 114 Table 4.2 Distribution of Necessity realized by E &VNese Modal verbs 121 Table 4.3 Distribution of Probability Realized by E & VNese Modal verbs 130 Table 4.4 Distribution of Possibility Realized by E & VNese Modal verbs 137 Table 4.5 Distribution of English Modal Verbs in 7 Disciplines LXVI Table 4.6 Distribution of Vietnamese Modal Verbs in 7 different disciplines LXVII ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1. Cultural thought patterns (Kaplan, 1966: 15) 20 Figure 1. Force Dynamic Entities (Talmy, 2000a: 414) 27 Figure 1. The basic steady-state force-dynamic patterns (Talmy 2000a: 415) 28 Figure 1.

Removal of Restraint (Johnson, 1987: 47) 30 Figure 1. Langacker’s basic epistemic model (1991a: 242) 31 Figure 1.