Luận văn về tín dụng tiêu dùng và thực tiễn tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam

Chuyên đề tín dụng tiêu dùng tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam, tiếp cận liên ngành, kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao trong chuyên ngành

• Tác giả: Nguyễn Diệu Linh
• Người hướng dẫn: TS. Tô Mai Thanh
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Kinh Tế Luật
• Đề tài: Pháp Luật Về Hình Thức Tín Dụng Cho Vay Tiêu Dùng Của Ngân Hàng Thương Mại Và Thực Tiễn Thực Hiện Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam - Phòng Giao Dịch Liễu Giai
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ HÌNH THỨC TÍN DỤNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về tín dụng cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của tín dụng cho vay tiêu dùng
• 1.1.2. Các hình thức cho vay tiêu dùng
• 1.1.3. Nguyên tắc của hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng
• 1.2. Khái quát pháp luật về hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng thương mại
• 1.3. Nội dung pháp luật về hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng tại các Ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Quy định về chủ thể tham gia trong hoạt động cho vay tiêu dùng
• 1.3.1.1. Bên cho vay
• 1.3.1.2. Bên vay
• 1.3.2. Quy định về hợp đồng tín dụng trong hoạt động cho vay tiêu dùng
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng tiêu dùng tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam

Tín dụng tiêu dùng là một trong những hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại, đặc biệt là tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB). Hoạt động này không chỉ đáp ứng nhu cầu tài chính của cá nhân mà còn mang lại lợi nhuận đáng kể cho ngân hàng. Theo định nghĩa tại khoản 16 Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, tín dụng tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng mà ngân hàng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định. Đặc điểm nổi bật của tín dụng tiêu dùng là quy mô khoản vay nhỏ nhưng số lượng khoản vay lớn, đồng thời có độ rủi ro cao do đối tượng vay chủ yếu là cá nhân và hộ gia đình. Điều này dẫn đến việc lãi suất tín dụng thường cao hơn so với các hình thức tín dụng khác. Để quản lý rủi ro, ngân hàng cần áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn cho khoản vay, từ đó tạo ra môi trường hoạt động tín dụng lành mạnh.

1.1 Khái niệm và đặc điểm của tín dụng cho vay tiêu dùng

Tín dụng tiêu dùng tại ngân hàng thương mại là hình thức cấp tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân. Đặc điểm của tín dụng tiêu dùng bao gồm quy mô khoản vay nhỏ nhưng số lượng lớn, lãi suất cao và rủi ro cao. Điều này tạo ra thách thức cho ngân hàng trong việc quản lý và thu hồi nợ. Theo quy định của pháp luật, mục đích của cho vay tiêu dùng là để tài trợ cho các nhu cầu sinh hoạt và tiêu dùng của cá nhân, từ đó nâng cao mức sống của họ. Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam đã có những sản phẩm và dịch vụ đa dạng nhằm phục vụ nhu cầu này, nhưng cũng cần chú trọng đến việc quản lý rủi ro và đảm bảo quyền lợi cho cả bên vay và bên cho vay.

II. Thực trạng pháp luật về hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng

Pháp luật về hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của cả bên vay và bên cho vay. Theo đó, pháp luật quy định rõ các chủ thể tham gia vào quan hệ cho vay, từ đó tạo cơ sở cho hợp đồng tín dụng có hiệu lực. Đối với bên cho vay, ngân hàng thương mại phải đáp ứng các điều kiện nhất định như có giấy phép hoạt động và điều lệ được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt. Đối với bên vay, các điều kiện như năng lực pháp luật và mục đích sử dụng vốn vay hợp pháp cũng được quy định rõ ràng. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch trong hoạt động cho vay mà còn giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.

2.1 Quy định về chủ thể tham gia trong hoạt động cho vay tiêu dùng

Quy định về chủ thể tham gia trong hoạt động cho vay tiêu dùng là rất quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của hợp đồng tín dụng. Bên cho vay thường là ngân hàng thương mại, trong khi bên vay có thể là tổ chức hoặc cá nhân. Pháp luật yêu cầu bên vay phải có năng lực pháp luật, khả năng tài chính để trả nợ và mục đích sử dụng vốn vay phải hợp pháp. Điều này không chỉ tạo ra một hành lang pháp lý an toàn cho hoạt động tín dụng mà còn giúp ngân hàng quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

III. Đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật về hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng

Để nâng cao hiệu quả của hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam, cần có những giải pháp hoàn thiện pháp luật liên quan. Trước hết, cần xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động cho vay tiêu dùng, bao gồm các quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng tín dụng. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác đào tạo và nâng cao nhận thức cho nhân viên ngân hàng về quy định pháp luật và quản lý rủi ro trong cho vay tiêu dùng. Việc này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.1 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong cho vay tiêu dùng

Quản lý rủi ro trong cho vay tiêu dùng là một trong những yếu tố then chốt để đảm bảo sự bền vững trong hoạt động của ngân hàng. Ngân hàng cần áp dụng các phương pháp đánh giá rủi ro hiệu quả, từ đó xây dựng các chính sách cho vay phù hợp với từng nhóm khách hàng. Đồng thời, cần thiết lập hệ thống thông tin tín dụng để theo dõi và đánh giá tình hình tài chính của khách hàng, nhằm đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi của ngân hàng mà còn giúp khách hàng có thể tiếp cận nguồn vốn một cách dễ dàng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính cá nhân tại Việt Nam ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ của phân khúc cho vay tiêu dùng nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng về nhà ở, phương tiện đi lại và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc tế Việt Nam - Phòng giao dịch Liễu Giai, tổng dư nợ cho vay đã tăng trưởng ấn tượng từ 690 tỷ đồng năm 2017 lên 1.120 tỷ đồng vào năm 2019, trong đó dư nợ cho vay tiêu dùng tăng từ 230 tỷ đồng lên 450 tỷ đồng, nâng tỷ trọng từ 33,33% lên 40,17%. Mặc dù đóng vai trò là động lực sinh lời trọng yếu, hoạt động này đang đối mặt với những rủi ro pháp lý phức tạp do thiếu hành lang pháp lý chuyên biệt, đặc biệt khi Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 còn thiếu các nghị định hướng dẫn chi tiết về bảo vệ quyền lợi hai bên và xử lý tài sản bảo đảm.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự xung đột giữa tốc độ mở rộng quy mô tín dụng và năng lực kiểm soát rủi ro pháp lý trong giao kết, thực hiện hợp đồng. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận về pháp luật tín dụng tiêu dùng, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật tại Phòng giao dịch Liễu Giai trong giai đoạn 2017 - 2019, từ đó nhận diện các lỗ hổng thực thi và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ thực tiễn giúp ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu duy trì quanh ngưỡng 2,1%, hạn chế tranh chấp hợp đồng và tối ưu hóa quy trình cấp tín dụng an toàn, bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Trung gian Tài chính (Financial Intermediation Theory) giải thích vai trò cầu nối vốn của ngân hàng thương mại và Lý thuyết Bất đối xứng Thông tin (Information Asymmetry Theory) giải thích nguồn gốc rủi ro đạo đức cũng như lựa chọn đối nghịch trong quan hệ tín dụng tiêu dùng. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa theo quy định pháp lý hiện hành bao gồm:

1. Cấp tín dụng và cho vay: Theo Khoản 16 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010, cho vay là hình thức cấp tín dụng mà bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền sử dụng vào mục đích xác định với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.
2. Tín dụng cho vay tiêu dùng: Hoạt động tài trợ nguồn vốn nhằm phục vụ nhu cầu mua sắm tư liệu sinh hoạt, nhà ở và phương tiện của cá nhân, hộ gia đình với quy mô từng khoản vay nhỏ nhưng số lượng hợp đồng lớn.
3. Hợp đồng tín dụng: Thỏa thuận văn bản bắt buộc theo Điều 17 Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN, xác lập quyền và nghĩa vụ ràng buộc giữa tổ chức tín dụng và khách hàng vay vốn.
4. Giao dịch bảo đảm tiền vay: Cơ chế pháp lý theo Nghị định 163/2006/NĐ-CP, Nghị định 11/2012/NĐ-CP và Nghị định 85/2002/NĐ-CP nhằm bảo đảm nghĩa vụ trả nợ bằng biện pháp cầm cố, thế chấp hoặc tín chấp với hạn mức cho vay thế chấp lên tới 1 tỷ đồng và cho vay tín chấp tối đa 300 triệu đồng, lãi suất bình quân khoảng 8,4%/năm kèm biên độ điều chỉnh 3,99%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh và Báo cáo tín dụng định kỳ của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc tế Việt Nam - Phòng giao dịch Liễu Giai xuyên suốt 3 năm từ 2017 đến 2019, kết hợp hệ thống văn bản pháp luật như Luật Các tổ chức tín dụng 2010, Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Quy mô dữ liệu khảo sát bao trùm toàn bộ danh mục cho vay tiêu dùng với tổng dư nợ đạt 450 tỷ đồng và doanh số cho vay 437 tỷ đồng vào năm 2019. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ theo chuỗi thời gian liên tục được áp dụng nhằm loại bỏ sai số cục bộ, đảm bảo tính đại diện cho phân khúc khách hàng đô thị. Nghiên cứu phối hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích định lượng chỉ tiêu tài chính và phân tích luật học so sánh. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đối chiếu chính xác giữa các quy phạm pháp luật thực định với thực tiễn xét duyệt, giải ngân và xử lý nợ quá hạn tại đơn vị cơ sở.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tín dụng tiêu dùng tại đơn vị nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

1. Tăng trưởng dư nợ vượt bậc: Doanh số cho vay tiêu dùng tăng từ 252 tỷ đồng năm 2017 lên 474 tỷ đồng năm 2018 và đạt 437 tỷ đồng năm 2019. Tổng dư nợ tiêu dùng tăng liên tục từ 230 tỷ đồng (chiếm 33,33% tổng dư nợ) năm 2017 lên 300 tỷ đồng (33,33%) năm 2018 và đạt 450 tỷ đồng (chiếm 40,17%) năm 2019, tương ứng mức tăng trưởng gần 95,65% sau 3 năm.
2. Cơ cấu mục đích vay tập trung cao vào bất động sản: Doanh số cho vay mua và sửa chữa nhà ở đạt 105,74 tỷ đồng (chiếm 41,96%) năm 2017, đạt 132,74 tỷ đồng (28,0%) năm 2018 và 145,68 tỷ đồng (33,33%) năm 2019. Cho vay mua nhà dự án tăng trưởng mạnh từ 60,23 tỷ đồng (23,9%) năm 2017 lên 106,95 tỷ đồng (24,47%) năm 2019. Tổng mảng nhà đất luôn chiếm trên 57% cơ cấu tín dụng tiêu dùng. Vay mua ô tô tăng từ 15,47 tỷ đồng (6,14%) năm 2017 lên 43,93 tỷ đồng (9,27%) năm 2018 trước khi đạt 31,46 tỷ đồng (7,2%) năm 2019.
3. Sự gia tăng của nợ quá hạn và nợ xấu: Quy mô nợ quá hạn tăng từ 12 tỷ đồng (tỷ lệ 4,7%) năm 2017 lên 25 tỷ đồng (5,3%) năm 2018 và duy trì ở mức 21 tỷ đồng (4,8%) năm 2019. Đáng chú ý, nợ xấu có xu hướng leo thang liên tục từ 3,9 tỷ đồng (tỷ lệ 1,55%) năm 2017 lên 8,7 tỷ đồng (1,83%) năm 2018 và chạm mốc 9,2 tỷ đồng (2,1%) vào năm 2019.
4. Rào cản pháp lý trong xử lý tài sản bảo đảm: Việc thế chấp nhà đất nội thành (yêu cầu diện tích tối thiểu 20m2, mặt tiền trên 2m) và căn hộ chung cư (diện tích tối thiểu 30m2) gặp nhiều vướng mắc khi khách hàng mất khả năng chi trả, do thủ tục phát mại tài sản và giải quyết tranh chấp qua tòa án thường kéo dài từ 12 đến 24 tháng.

Thảo luận kết quả

Tốc độ gia tăng doanh số tín dụng tiêu dùng phản ánh chính xác xu hướng đô thị hóa và chính sách mở rộng thị trường bán lẻ của hệ thống ngân hàng. Sự bùng nổ của dư nợ nhà ở xuất phát từ nhu cầu an cư tại khu vực Ba Đình - Hà Nội và tác động từ chính sách mở rộng quyền sở hữu nhà ở cho người nước ngoài. Việc nợ xấu tăng từ 1,55% lên 2,1% cho thấy những hạn chế trong khâu thẩm định nguồn thu nhập thực tế của khách hàng vay tín chấp (thu nhập yêu cầu từ 5 triệu đồng/tháng trở lên) và sự phụ thuộc quá mức vào tài sản thế chấp.

Về mặt trực quan, bức tranh tài chính này có thể được mô tả sinh động thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu mục đích vay và biểu đồ đường kết hợp cột (combo chart) biểu diễn tương quan giữa tốc độ tăng trưởng tổng dư nợ và tỷ lệ nợ xấu qua 3 năm. So sánh với mặt bằng chung của ngành ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu 2,1% vẫn nằm trong giới hạn kiểm soát theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (dưới 3%), nhưng xu hướng tăng đòi hỏi đơn vị phải tái cấu trúc quy trình kiểm soát sau giải ngân để phòng ngừa rủi ro tín dụng hệ thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và kiểm soát rủi ro tín dụng tiêu dùng, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược:

1. Hoàn thiện khung pháp lý và hợp đồng mẫu về tín dụng tiêu dùng: Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tư pháp ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tài chính và chuẩn hóa mẫu hợp đồng vay tiêu dùng trong giai đoạn 2021 - 2023. Mục tiêu giúp giảm thiểu 80% các tranh chấp liên quan đến điều khoản phạt vi phạm và cách tính lãi suất quá hạn.
2. Tái cấu trúc quy trình thẩm định tín dụng và kiểm tra sau giải ngân: Ban lãnh đạo Phòng giao dịch Liễu Giai cần triển khai ngay trong vòng 6 tháng việc áp dụng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động, siết chặt xác minh dòng tiền thu nhập từ 5 triệu đồng trở lên của bên vay tín chấp. Đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu về dưới mức 1,5% và tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 3,5% trên tổng dư nợ tiêu dùng.
3. Nâng cao chất lượng định giá và quản lý tài sản bảo đảm: Bộ phận Thẩm định và Quản lý rủi ro phải thiết lập cơ chế tái định giá định kỳ 6 tháng một lần đối với 100% tài sản bảo đảm là bất động sản và phương tiện vận tải. Đồng thời, yêu cầu khách hàng duy trì bảo hiểm tài sản với điều khoản thụ hưởng thuộc về ngân hàng, bảo đảm giá trị thu hồi nợ luôn đạt trên 70% dư nợ gốc.
4. Tối ưu hóa cơ chế xử lý nợ quá hạn và giải quyết tranh chấp: Phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Trọng tài Thương mại và Tòa án nhân dân cấp quận để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ khởi kiện nợ xấu từ mức bình quân 18 tháng xuống còn dưới 9 tháng. Quy định rõ cơ chế thỏa thuận bàn giao tài sản tự nguyện trong hợp đồng tín dụng nhằm tiết kiệm 30% chi phí tố tụng cho ngân hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

1. Chuyên viên tín dụng và cán bộ thẩm định ngân hàng: Cung cấp cẩm nang thực hành 8 bước trong quy trình cấp tín dụng, hướng dẫn chi tiết kỹ năng nhận diện rủi ro pháp lý đối với các khoản vay mua nhà, vay mua ô tô và vay tín chấp cá nhân.
2. Lãnh đạo quản lý chi nhánh và chuyên viên pháp chế tài chính: Tài liệu tham khảo hữu ích để xây dựng chính sách lãi suất cạnh tranh (quanh mức 8,4%/năm), thiết lập hạn mức tín dụng phù hợp từng phân khúc khách hàng và hoàn thiện quy chế xử lý tài sản bảo đảm nội bộ.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Kinh tế - Luật: Nguồn dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác với chuỗi số liệu 3 năm (2017 - 2019) tại một ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu, phục vụ công tác giảng dạy và phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về luật ngân hàng.
4. Khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn tiêu dùng: Giúp người vay nắm vững các điều kiện pháp lý, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng tín dụng, phương thức thanh toán trả góp cũng như quy định định giá tài sản thế chấp để đưa ra quyết định tài chính an toàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện cơ bản để khách hàng cá nhân vay tiêu dùng tín chấp tại VIB là gì? Khách hàng phải là công dân Việt Nam có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, cư trú tại địa bàn hoạt động của ngân hàng, có hợp đồng lao động từ 12 tháng trở lên và mức thu nhập thực lĩnh từ lương tối thiểu 5 triệu đồng/tháng được trả qua tài khoản ngân hàng. Hạn mức vay tối đa lên đến 300 triệu đồng với thời hạn 36 tháng.

2. Vì sao tỷ lệ nợ xấu cho vay tiêu dùng tại đơn vị nghiên cứu lại tăng từ 1,55% lên 2,1%? Sự gia tăng nợ xấu từ 3,9 tỷ đồng năm 2017 lên 9,2 tỷ đồng năm 2019 chủ yếu do quy mô dư nợ mở rộng nhanh chóng (đạt 450 tỷ đồng), trong khi khâu giám sát mục đích sử dụng vốn sau giải ngân chưa đủ chặt chẽ và thị trường bất động sản có nhiều biến động khiến nguồn trả nợ của cá nhân bị suy giảm.

3. Tài sản nhà đất thế chấp tại ngân hàng cần thỏa mãn những tiêu chuẩn kỹ thuật nào? Theo quy định nội bộ của ngân hàng, nhà đất nội thành phải có sổ đỏ hoặc sổ hồng hợp pháp, diện tích tối thiểu từ 20m2 và mặt tiền lớn hơn 2m. Đối với khu vực ngoại thành, diện tích yêu cầu tối thiểu là 30m2 và mặt tiền rộng từ 3m trở lên nhằm đảm bảo tính thanh khoản khi cần phát mại xử lý thu hồi nợ.

4. Khi hợp đồng tín dụng có tranh chấp, những phương thức nào được ưu tiên áp dụng để giải quyết? Pháp luật và quy định ngân hàng ưu tiên phương thức tự thương lượng và hòa giải nhằm tiết kiệm chi phí và giữ gìn quan hệ tín dụng. Trường hợp hòa giải không thành, tranh chấp sẽ được đưa ra phân định tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo thủ tục tố tụng dân sự hoặc Trọng tài thương mại nếu các bên có thỏa thuận trước.

5. Lãi suất cho vay thế chấp tiêu dùng được xác định và điều chỉnh như thế nào? Lãi suất cho vay thế chấp bình quân được áp dụng ở mức khoảng 8,4%/năm trong thời gian ưu đãi ban đầu. Sau khi hết thời gian ưu đãi, mức lãi suất thả nổi sẽ được tính bằng lãi suất cơ sở cộng với biên độ khoảng 3,99%/năm, tùy thuộc vào loại tài sản bảo đảm là bất động sản hay phương tiện vận tải.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và các quy định pháp luật điều chỉnh quan hệ tín dụng cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
• Phân tích chi tiết chuỗi dữ liệu thực chứng 3 năm (2017 - 2019) tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc tế Việt Nam - Phòng giao dịch Liễu Giai, ghi nhận sự tăng trưởng dư nợ tiêu dùng từ 230 tỷ đồng lên 450 tỷ đồng.
• Nhận diện chính xác cơ cấu tín dụng tập trung lớn vào mảng nhà ở (chiếm trên 57%) và sự gia tăng của tỷ lệ nợ xấu chạm mức 2,1% vào năm 2019.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn pháp lý thực tiễn trong giao kết hợp đồng mẫu, thẩm định nguồn thu nhập và quy trình xử lý tài sản thế chấp nhà đất.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện thể chế pháp luật đến chuẩn hóa quy trình nội bộ nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới 1,5%.

Kế hoạch tiếp theo trong giai đoạn 2021 - 2025 đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải đẩy mạnh chuyển đổi số quy trình chấm điểm tín dụng và kiến nghị cơ quan lập pháp hoàn thiện Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi. Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia pháp lý nên áp dụng ngay những giải pháp từ luận văn để tối ưu hóa an toàn vốn và nâng cao hiệu quả kinh doanh tín dụng bán lẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ HÌNH THỨC TÍN DỤNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.1 KHÁI QUÁT VỀ TÍN DỤNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm và đặc điểm của tín dụng cho vay tiêu dùng. Ngân hàng Thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và là phương tiện thanh toán. Trên cơ sở nhận gửi, sau khi thực hiện dự trữ bắt buộc và dự trữ cho nhu cầu thanh khoản, Ngân hàng sẽ phát sinh các khả năng có thể sử dụng số tiền còn lại phục vụ hoạt động tài trợ mà chủ yếu là cho vay. Trong khi đó nhu cầu vốn của nền kinh tế là rất lớn, các doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh luôn có nhu cầu vốn lớn nhưng không thể tự đáp ứng được trong khoảng thời gian ngắn.

Từ đó nhằm thoả mãn cung cầu, hoạt động cho vay của NHTM đã hình thành. Theo quy định của pháp luật, cho vay được định nghĩa tại khoản 16 Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 “Cho vay là hình thức cấp tín SV:Nguyễn Diệu Linh 5 Lớp: CQ54/63.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Cho vay theo quy định của pháp luật chính là một trong những hình thức cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại hiện nay, và là một hoạt động mang tính chất nghề nghiệp kinh doanh các ngân hàng thương mại. Khi thực hiện hoạt động cấp tín dụng cho khách hàng của mình, các ngân hàng thương mại sẽ giao cho khách hàng một khoản tiền nhất định hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền nhất định để sử dụng theo hợp đồng tín dụng đã được ký kết giữa các bên để khách hàng sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc là hoàn trả cả gốc lẫn lãi.

Tín dụng là nghiệp vụ sinh lời chủ yếu trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng. Tín dụng được chia ra làm nhiều loại, trong đó tín dụng tiêu dùng là một trong số đó và cũng góp phần đem lại nguồn thu đáng kể cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Ta có thể định nghĩa về hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng như sau: Cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng của Ngân hàng để tài trợ cho chính sự tiêu dùng của các cá nhân trong xã hội. SV:Nguyễn Diệu Linh 6 Lớp: CQ54/63.01 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Mục đích của hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng là để mua sắm tư liệu tiêu dùng và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cá nhân nhằm nâng cao mức sống và cải thiện đời sống của các cá nhân trong xã hội.

Đặc điểm của của hình thức tín dụng cho vay tiêu dùng: Thứ nhất, quy mô các khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay lớn: Các khách hàng tìm đến ngân hàng với mục đích vay tiêu dùng thường có nhu cầu vốn không lớn lắm. Đó là vì khi xác định mua sắm bất cứ vật dụng gì người tiêu dùng phải có một khoản tích lũy từ trước (vì không khi nào ngân hàng cho vay 100% nhu cầu vốn). Tuy nhiên số lượng các khoản vay tiêu dùng là lớn do đối tượng của vay tiêu dùng là mọi tầng lớp dân cư trong xã hội.