I. Tổng quan về máy bán mì ramen tự động tại ĐH SPKT TPHCM
Máy bán mì ramen tự động là đề tài tốt nghiệp của sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ điện tử, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Đề tài do giảng viên hướng dẫn Thạc sĩ Tưởng Phước Thọ cùng hai sinh viên Lê Hoàng Thanh Nhật và Hồ Đỗ Duy Dũng thực hiện, hoàn thành vào tháng 12 năm 2024. Dự án kế thừa phần cứng từ mô hình máy tự động có sẵn nhưng toàn bộ hệ thống điều khiển, mạch điện và giao diện người dùng được thiết kế lại hoàn toàn. Mục tiêu chính là xây dựng một máy bán mì ramen vận hành tự động, an toàn vệ sinh thực phẩm, thanh toán hiện đại qua mã QR tích hợp ví điện tử MoMo. Đây là bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng kỹ thuật cơ điện tử vào ngành thực phẩm tự động hóa tại Việt Nam. Sản phẩm kỳ vọng trở thành mô hình tham khảo cho các dự án thương mại hóa máy bán hàng thực phẩm nóng trong tương lai.
1.1. Bối cảnh và lý do nghiên cứu đề tài
Nhu cầu ăn uống nhanh tiện lợi ngày càng tăng cao trong môi trường học đường và công sở. Mì ramen là món ăn phổ biến, dễ chế biến và được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, các máy bán thực phẩm nóng tự động tại Việt Nam còn hạn chế về số lượng lẫn chất lượng. Nhóm sinh viên ĐH SPKT TPHCM nhận thấy khoảng trống này và quyết định phát triển một giải pháp máy bán mì ramen tự động phù hợp với điều kiện thực tế trong nước, kết hợp công nghệ thanh toán số hiện đại.
1.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung nghiên cứu thiết kế hệ thống cơ khí, điều khiển và thanh toán cho máy bán mì ramen tự động. Đối tượng sử dụng chính là sinh viên, giảng viên và người lao động trong khuôn viên trường đại học. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lựa chọn động cơ, thiết kế cơ cấu băng tải, lập trình vi điều khiển Arduino và ESP32, xây dựng giao diện màn hình cảm ứng, tích hợp hệ thống thanh toán QR và kiểm nghiệm vận hành thực tế.
II. Phân tích yêu cầu kỹ thuật và thách thức thiết kế máy ramen
Thiết kế máy bán mì ramen tự động đặt ra nhiều yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Hệ thống phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong suốt quá trình vận hành. Cơ cấu truyền động cần hoạt động êm, ít tiếng ồn và dễ bảo trì. Hệ thống cấp nhiệt phải đồng đều, ổn định để nấu chín mì đúng tiêu chuẩn. Giao diện điều khiển cần trực quan để người dùng thao tác nhanh chóng. Một thách thức lớn là lựa chọn phương án truyền động phù hợp giữa xích và đai. Ngoài ra, việc tích hợp thanh toán QR qua MoMo đòi hỏi kết nối mạng ổn định và bảo mật giao dịch cao. Nhóm nghiên cứu phải cân bằng giữa chi phí chế tạo, độ bền vận hành và khả năng thương mại hóa trong tương lai. Mỗi quyết định kỹ thuật đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và trải nghiệm người dùng cuối.
2.1. Yêu cầu về hệ thống cơ khí và truyền động
Hệ thống cơ khí của máy ramen tự động cần đáp ứng hai tiêu chí cốt lõi: độ chính xác và vệ sinh. Nhóm nghiên cứu so sánh hai phương án truyền động là xích và đai. Truyền động xích có ưu điểm kích thước nhỏ gọn, không trượt, nhưng gây tiếng ồn và khó đảm bảo vệ sinh. Truyền động đai hoạt động êm, phù hợp với yêu cầu thực phẩm, dù kích thước lớn hơn. Sau phân tích toàn diện, nhóm chọn đai truyền động để ưu tiên vệ sinh và vận hành yên tĩnh.
2.2. Thách thức trong lập trình và tích hợp phần mềm
Phần mềm điều khiển máy phải phối hợp đồng bộ nhiều module: cảm biến nhiệt độ, động cơ băng tải, màn hình cảm ứng và cổng thanh toán. Arduino R3 đảm nhận điều khiển cơ khí cấp thấp, trong khi ESP32 xử lý kết nối Wi-Fi và giao tiếp với hệ thống thanh toán MoMo. Việc lập trình giao tiếp giữa hai vi điều khiển này đòi hỏi thiết kế giao thức truyền thông chặt chẽ, tránh xung đột lệnh. Nhóm phải lập trình và chạy thử nghiệm nhiều lần để đảm bảo tính ổn định toàn hệ thống.
III. Giải pháp và phương pháp thiết kế máy bán ramen tự động
Nhóm nghiên cứu áp dụng phương pháp thiết kế hệ thống từ trên xuống, bắt đầu từ yêu cầu tổng thể rồi phân tách thành các module độc lập. Phần cứng cốt lõi gồm Arduino R3 làm bộ điều khiển chính, ESP32 cho kết nối không dây, màn hình cảm ứng làm giao diện người dùng và bộ phận gia nhiệt-làm lạnh chuyên dụng. Động cơ DC Model D840-30B công suất 60W, tốc độ 3000 vòng/phút được chọn sau khi tính toán và kiểm nghiệm thực tế. Hệ thống thanh toán nâng cấp từ tiền mặt lên mã QR tích hợp MoMo, đơn giản hóa quy trình mua hàng. Giao diện màn hình cảm ứng thiết kế trực quan, hướng dẫn người dùng từng bước. Toàn bộ mạch điện được thiết kế lại để tối ưu độ tin cậy và dễ bảo trì. Quy trình vận hành và bảo dưỡng được lập thành tài liệu chi tiết kèm video mô phỏng minh họa.
3.1. Thiết kế hệ thống điều khiển và phần cứng
Hệ thống điều khiển được xây dựng trên nền tảng Arduino R3 kết hợp ESP32. Arduino điều phối các cơ cấu chấp hành cơ khí như động cơ D840-30B và hệ thống gia nhiệt. ESP32 phụ trách kết nối Internet, xử lý giao dịch QR và truyền trạng thái máy về màn hình cảm ứng. Mạch điện được thiết kế lại hoàn toàn, tối ưu đường tín hiệu và nguồn cấp điện. Màn hình cảm ứng hiển thị menu, trạng thái vận hành và xác nhận thanh toán theo thời gian thực.
3.2. Tích hợp thanh toán QR và ví điện tử MoMo
Hệ thống thanh toán QR được tích hợp qua API của MoMo, ví điện tử chiếm 68% thị phần tại Việt Nam. Người dùng quét mã QR hiển thị trên màn hình bằng ứng dụng MoMo để thanh toán tức thì. Giao dịch được xác nhận qua kết nối Wi-Fi của ESP32, kích hoạt quy trình chế biến mì tự động. Phương thức này loại bỏ hoàn toàn việc dùng tiền mặt, giảm rủi ro vệ sinh và tăng tốc độ giao dịch. Bảo mật giao dịch đảm bảo theo tiêu chuẩn mã hóa của MoMo.
IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn của máy ramen tự động
Đề tài hoàn thành đúng tiến độ với sản phẩm là một máy bán mì ramen tự động hoàn chỉnh, vận hành ổn định qua nhiều lần thử nghiệm. Video mô phỏng quy trình hoạt động được lập thành tài liệu kỹ thuật chính thức đính kèm báo cáo. Hệ thống chứng minh khả năng tự động hóa toàn bộ quy trình từ nhận lệnh, thanh toán, cấp mì, gia nhiệt đến phục vụ sản phẩm. Kết quả thực nghiệm cho thấy máy vận hành êm, chính xác và đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Đây là nền tảng cho nhiều hướng phát triển tiếp theo như mở rộng menu thực phẩm, tích hợp thêm cổng thanh toán và triển khai thương mại trong các khu vực đông người. Mô hình có tiềm năng ứng dụng thực tế tại căng tin trường học, bệnh viện, tòa nhà văn phòng và các không gian công cộng trên khắp Việt Nam.
4.1. Kết quả thực nghiệm và đánh giá hiệu suất máy
Sau nhiều lần chạy thử nghiệm, máy bán mì ramen hoạt động ổn định với thời gian chế biến đáng tin cậy. Cơ cấu băng tải đai dẫn mì chính xác, không gây rơi vãi hay kẹt cơ khí. Hệ thống gia nhiệt đạt nhiệt độ yêu cầu đều đặn sau mỗi chu kỳ. Thanh toán qua QR MoMo được xác nhận nhanh, không phát sinh lỗi giao dịch trong các lần thử. Giao diện cảm ứng phản hồi tức thì và dễ sử dụng ngay cả với người dùng lần đầu tiếp xúc.
4.2. Tiềm năng thương mại hóa và hướng phát triển tiếp theo
Máy bán mì ramen tự động có tiềm năng thương mại hóa cao trong bối cảnh thị trường máy bán hàng thực phẩm Việt Nam còn non trẻ. Hướng phát triển tiếp theo bao gồm bổ sung nhiều loại thực phẩm nóng, tích hợp thêm cổng thanh toán như VNPay và ZaloPay, cùng hệ thống quản lý từ xa qua ứng dụng di động. Việc chuẩn hóa thiết kế và tối ưu chi phí sản xuất sẽ giúp mô hình sẵn sàng triển khai thực tế tại nhiều địa điểm công cộng trên toàn quốc.