CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THE CHAP VÀ XỬ LÝ TÀI SAN THE CHAP 11. Khai nệm théchấp tii săn và đặc điểm của thé chấp tàisản 1. Khai iện thé chấp tài sân Từ rất xe xua, trong luật lệ La Mã cỗ đại đã đề cập đến thuật ngữ thé chấp Bit nguén của thuật ngữ này được hành thành và nấy sinh thi đời sống dao dich dân say din phát hiển Ở đó các quan hệ về vay mượn tién bạc trở nến phổ biến Con "người din mất & ny ẫm soát rong việc thực hiên nghĩa vụ khi chưa có một cơ chế để phòng vệ với các rũ ro tớ từ việc bên mang ngiễa vụ vi pham nghĩa vụ được các 'bên thée thuận Điễn hình nhất là tấu tén tài sản, bố trén, xù nợ. Trong bối cảnh ấy, các biện pháp bio dim thục hiện nghĩa vụ dân ar din được ngữ din như mot chiếc phao cửu sinh 4 gai quyết bai toán nêu tên Vi lẽ đó, TC được hình thành cùng với các biện pháp bảo dim thục hiên ngiĩa vụ din ar khác nhưng lạ nỗi lấn hư mốt ing cử viên năng kí nhất dB các chủ th tham gia giao dich dân sự sỡ dụng ‘Theo thời gian, thuật ngữ này vẫn được sử dụng rỗng rấi cho đến ngày nay như mét ‘minh chứng cho giá tr, tam quan trọng của nó trong đời sống giao dich hing ngày.
TC 1a một thuật ngữ có nguén gốc Hán Việt có nối dung “Thể là bổ di, thay cho, chấp là cẩm, giữ: bắt”. Hiểu nôm na la Cầm, giữ léy một cái gì đó để thay thé, thay cho mốt cái gì đó” “Trong cuốn từ điển Tiếng Việt, TC được định nghĩa: “TC ding làm vat bảo, iim thay thé cho số tién vay néu không có khả năng trả ding là han”? `Theo đó TC được phát triển từ quy định sơ khai về việc người vay nơ chuyển. S9YỄkg 10: tự ma Bhữ đó t0 6/35 0 ey giai tà gukiz hữu của người vay khi họ đã trả đủ số no’ Từ những quy định sơ khai này, TC được Rn hành với nổ đóng thuy vĩ choyễn uyễn tit ân ca ngời vay “Tríth Luân vẫn thạc sỹ ` TƠnhà ở inh thin trong tương lai để bảo dim cho hop đồng tin chong” ,tác gi. Di Ti ©" Cế dnt com cediore The tifa “Phạm Văn yết và Là Kin Gang Đẳng di bn), 2015), Hoan thin chế dt bảo din uc lượng] vụ đânaí No Dis.
108 no, người chủ nợ không nắm giữ quyên sở hữu ti sẵn ma có quyền ưu tiên thu hỗi nơ bằng cách bin tài sin đã được cỡ ding để bảo dim khoản nơ và quyén deo đuổi tii sin qua các cuộc chuyển nhương Có thể nhân thấy TC đã bước đều được inh Hình thông qua các chế định về bio dim thực hiện nie vụ din nự trong các vẫn php pháp lý Việt Nam tử thất cổ dai din nay. Điễu đó được ghi nhân qua một số ché dinh về bán có chuộc lại ruông đất Tĩnh canh ruộng đất lâm tờ tr ruộng đắt ” Tuy nhiên rõ ring là các quy định này mang những đặc dim nó chung của các biện php bảo dim thay vi đặt ra những nối dang cụ thi và đặc định cho th chấp Phải cho din BLDS năm 1995, Ảnh ngiễa vi TC mới được quy nh một cach au thể Tuy nhiên, lý luận về TC tri thời là này bị hen chỗ rất nhiễu về loại tài sn, phương thúc chuyễn giao ti sản giữa bên có quyển và bên mang nghĩa vụ Cu th, Xhoản| điều 346 BLDS 1995 quy nh: “TC tài sân là vide bên có ngiữa vụ ding tải sân là bắt đồng ein tube zở hữu! cia mình dé bảo đân thực hiện nghĩa vụ ven bên có quyền“ So với quy đnh về TC tai các BLDS năm 2005, BLDS 2015 thi quy Ảnh về TC ở thời là này chỉ chỉ phố đối với loại tải sản TƠ là bất động săn Đẳng thời chưa fi nhân vé ti sẵn inh thánh trong tương li do chưa có quy định cụ thể trong vấn đã ý luận về “Tai sản" được đặt ra trong thời là này, Sự chưa phát tiễn mạnh mé của nin kinh té và các giao dich din ny kéo theo sự hạn ché rong những lý tuân về TC khiển việc quy đính vi TC ti thời đm này không còn phù hop với thay đối đời sống xã hội qua thời gian BLDS 2005 ra đi và mới nhất BLDS 2015 chính thức có hiêu lọc ngày 1/1/2017 đãbổ: dip và vach ra hành hãi cụ thể về TC mét cách diy đồ và phù hop shit với nên kinh té nước nha, Ở đó đặc điểm nhân điện TC đã hiện lin một cách rõ răng, chân thực nhất bởi phương thức không chuyén giao tài sản giữa bên mang nghĩa vụ và bên có quyễn. Có thể nói diy là đặc đểm đặc thủ nhất để nhận diện tiện pháp TC tải sin, Theo đó, cả hai BLDS năm 2005 và 2015 đều ghi nhận: ˆ NgyỄn Ngọc Điện, Bab hặn Mos hac ề bảo dim tục hiện ngối vụ din ny ương bt in Việt ‘Nom, No T ch wang tài lên “Phan Vin Tyết và 18 in Gang (đồng chủ bin), C019), Hoan eda chế eb đền thực nbn igh vụ dns, Neb Dẫn Tim. 10% "pila M6 BLDS 1995 10 “TC tài sản là vide bản TC đìng tài sân ca minh dé bảo đâm thực hiện ng]ĩa vu với bên nhận TC và không chuyén giao tài sản cho bên nhận Thể chấp Đặc điểm không chuyển giao tài sin trang quy đính của pháp uất din sợ hiện ảnh có thể hiểu ring " Bén co ngiễa vụ không giao tit săn cho bên có quyền trục ấp nắm giỡ mà ding giấy t chúng nhân quyén sở hữu tà sân cde minh hoặc gây, tờ là điều iện chuyển nhương ti sin giao cho bên lúa (từ trường hop luật cỏ quy in kháoŸ, việc giao giấy tờ này đẳng nghĩa với việc bân có nghĩa vụ không thể cảnh đoạt ti sin được vì không có giấy tờ đỄ giao địch" Từ các sơ phân tch tên có thể hidw "TC ni sử là biển pháp báo đâm thực Tiên ng]ữa vụ din sự do các bên thôa than với như vớt mục dich phòng vệ nhằm giãn tnd rữ ro la có sươi pham ngần vụ dinate bằng cách bên có ngiãa vụ cam Xết đừng tài sân của mình thông qua việc chuyển giao hd sơ pháp I ca tài sản để bảo đâm thực hiện ngÌữa vụ dân sự mà không phải chuyễn co tn sản đó 1.
Đặc dim thé chap tài săn TC t sản có rất nhiều đặc av khác nhau, tuy nhiên tong luễn vấn này tác gi chỉ idm chim nhông đặc đẫm cơ bản và tiêu biểu nhất, bao gim a) TC là một biện pháp báo i vừa cô tình chất trải quyễn vừa có tinh chất vat quyản vat uy ice xá lập tên cơ số rã nản) Tính trả quyền thể hiện thông qua HD TC được xác lập và đ phấ là một HD hợp pháp. HD TC chỉnh là cân cũ, là cơ sở để dim bảo bên nhân TC có (ao lập) quyền và thực thi quyển xử lý đối với tà sẵn thể chấp ‘Tinh vật quyền đoợc thể hiện thông qua các quyển trực tp ci bên nhân TC đổi với tải sản thé cl ip. Vi du nh kế từ thôi đễm biện pháp bảo đầm nói chung phit sinh hiểu lục đối kháng với bên thứ ba thi bên nhận TC có quyển truy đổi ti sản TC từ nự chiếm giữ ci bất kỹ ai để xử lý và có quyền tụ in thanh toán trước tir 6 tin thủ được hi XLTSTC. So với BLDS 2005 tha yêu tổ vật quyền ð BLDS 2015 là một điểm nhắn và được thể luận rõ nét hơn ở các đặc điểm nêu trên Điều.
‘Taam uo đều342,BLDS 2008 vì đều 317 BLDS 2015. * Samldoin 1 du 330 BLDS 2015 i đó thiên yêu tô vật quyển và yêu tổ tri quyền trở nôn his hòa và mỡ ra một hướng mdi cho việc XLTS bảo dim TC tài sản là tha thuận phát sinh mơng tinh bổ aing cho nghĩa vụ chính [NB king tổn tri độc lập mà plas thuốc và gin lẫn vớt nga vụ chính mà nó bảo ain ‘uit phát từ bản chất của các quan hé din mự nói chung, các quan hệ tin dụng, vay muon nói riêng luôn tiềm én nhõng rũ ro, Đặc iệt từ xe xưa khi hệ thẳng pháp uất chưa phát tiễn các quan hệ thường đoợc chỉ phố bỗi yêu tổ tinh căm, đạo đúc, vi vậy cima cổ một cơ chế rõ ring nào để bão vệ cho các dao dich din mr. Trên thục Ế theo đồ ma phát sinh rit nhiều bit cập ma chính từ mr thiêu ý thúc, rách nhiệm trong việc thục hiện ngiĩa vụ hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ gia các bên Tử đổ các biện pháp bio dim thuc hién nghĩa vu dân nr ra đời với him ý tao lập nên cơ chế phòng thủ để các bên trong quan hệ dân sự thiệt lập sự ring buộc, thúc diy sơtin trông và bién các giao dich din sự trở nên an toàn hơn. Do vậy chỉ Xôi nào phát ảnh nghĩa vụ từ HD chính các bên mới đặt ra bãi toán về việc bio din thục hiện nga vụ Điễu do có nghĩa TC tis săn luôn phát ảnh su nghĩa vụ từ HD chính và mang inh bỗ tro cho HD chính Ki không có ngiĩa vụ thực hiện sẽ không tổn tử biện pháp TC tài sin 6, Dat tương của TC tài sân chỉ có th là tải sản được quy din trong pháp luật din sự iện hành: Một tà sản có thễ TC cho một hoặc nhiằtmgiữa vụ vàngược lạ Sy búa hen, my thôn thuận sé thie hiện một công việc, dich vụ.
nào đó không thể là đội tương của biện pháp TC tai sin Đối tương của TC tii sẵn phi là ti sẵn có thực và thuộc quyền sở hữu của bên TC tả sản Từ sin đó hải được pháp luật quy đính cụ thể Tải sản đó phải là vật chất (đặc dink) hoặc các quyén về tải sản (fins vô hint) nhưng con người có thé và có khả năng tác động kiểm soát, chỉ phối được. Đẳng nghĩa với lý giả này có ngiĩa đối tương của TC tải sản phi là thử có thể dinh giá được và có khã năng chuyển hỏa, thay thể cho ngiĩa vụ chính Các bên không thể tự Ảnh ngiấa hay thie thuận vé tải sân theo cách hiểu của mình mà tả sin rong các giao dich din sự phải được pháp luật đân sự quy đính chỉ tất cụ thể 2 sản nót chung bay được hiểu đó chính là tai sản TC như sau: 1 Tài sân là vật hiển giấptờ có gh va quyên tài sân 2.