Luận văn thạc sĩ: Thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ cho cây măng tây tại Thừa Thiên Huế

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu khả năng thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ từ bánh dầu cho cây măng tây xanh trồng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Phan Trung Thông
• Người hướng dẫn: TS. Lã Thị Thu Hằng
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ cho cây măng tây tại Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ nông nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1.1. Giới thiệu chung về cây măng tây
• 2.1.1.1. Nguồn gốc
• 2.1.1.2. Phân loại
• 2.1.1.3. Giá trị của măng tây
• 2.1.1.3.1. Giá trị dinh dưỡng
• 2.1.1.3.2. Giá trị y học
• 2.1.1.3.3. Giá trị về kinh tế
• 2.1.1.3.4. Giá trị sử dụng
• 2.1.1.4. Đặc điểm thực vật học
• 2.1.1.4.1. Thân
• 2.1.1.4.2. Lá
• 2.1.1.4.3. Rễ
• 2.1.1.4.4. Cụm chồi và măng
• 2.1.1.4.5. Hoa
• 2.1.1.4.6. Quả
• 2.1.1.4.7. Hạt
• 2.1.1.5. Yêu cầu sinh thái của cây măng tây
• 2.1.1.5.1. Nhiệt độ
• 2.1.1.5.2. Ánh sáng
• 2.1.1.5.3. Ẩm độ, lượng mưa, nước tưới
• 2.1.1.5.4. Đất trồng măng tây
• 2.1.1.5.5. Gió
• 2.1.1.6. Vai trò các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây măng tây
• 2.1.1.6.1. Đạm (N)
• 2.1.1.6.2. Lân (P)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ từ bánh dầu cho cây măng tây tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Mục tiêu chính là tìm ra phương pháp bón phân hiệu quả nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường. Việc sử dụng phân bón hữu cơ không chỉ giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất mà còn giảm thiểu ô nhiễm do hóa chất độc hại từ phân bón vô cơ. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc kết hợp giữa phân bón hữu cơ và phân vô cơ theo tỷ lệ 50% có tác động tích cực đến sự sinh trưởng và phát triển của cây măng tây.

1.1. Tầm quan trọng của cây măng tây

Cây măng tây (Asparagus officinalis L.) là một loại rau cao cấp, giàu dinh dưỡng và có giá trị kinh tế cao. Măng tây được trồng rộng rãi trên thế giới và ngày càng được ưa chuộng tại Việt Nam. Việc phát triển cây măng tây không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu. Tuy nhiên, sản xuất măng tây tại Thừa Thiên Huế còn mới mẻ, cần có các nghiên cứu để tối ưu hóa quy trình canh tác và bón phân.

II. Cơ sở lý luận

Nghiên cứu này dựa trên các lý thuyết về phân bón hữu cơ và phân bón vô cơ. Phân bón hữu cơ từ bánh dầu cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng, giúp cải thiện cấu trúc đất và tăng cường hoạt động của hệ vi sinh vật trong đất. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng phân bón sinh học có thể nâng cao năng suất cây trồng và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Việc thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ không chỉ giúp cây sinh trưởng tốt mà còn góp phần bảo vệ môi trường nông nghiệp.

2.1. Tác động của phân bón đến năng suất cây trồng

Nghiên cứu cho thấy, việc bón phân hợp lý có tác động lớn đến năng suất và chất lượng của cây măng tây. Phân bón hữu cơ cung cấp dinh dưỡng từ từ, giúp cây hấp thụ hiệu quả hơn so với phân vô cơ. Kết quả thí nghiệm cho thấy, cây măng tây được bón đạm hữu cơ từ bánh dầu có chiều cao, đường kính thân và năng suất cao hơn so với cây không được bón phân hoặc chỉ bón phân vô cơ. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng kỹ thuật canh tác hợp lý có thể nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm nghiên cứu và dịch vụ nông nghiệp, Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Huế. Thí nghiệm được bố trí theo thể thức khối hoàn toàn ngẫu nhiên với 4 công thức bón phân khác nhau. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm sự sinh trưởng, phát triển của cây, năng suất và chất lượng sản phẩm. Phương pháp thu thập số liệu được thực hiện qua các lần đo đạc định kỳ trong suốt thời gian nghiên cứu.

3.1. Thiết kế thí nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế với 4 công thức bón phân khác nhau, trong đó có sự kết hợp giữa phân bón hữu cơ và phân vô cơ. Mỗi công thức được lặp lại 3 lần để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lượng chồi, và năng suất được ghi nhận và phân tích để đánh giá hiệu quả của từng công thức bón phân. Kết quả cho thấy, công thức bón phân kết hợp mang lại hiệu quả cao nhất về năng suất và chất lượng.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy, cây măng tây được bón đạm hữu cơ từ bánh dầu có sự phát triển vượt trội so với các công thức khác. Cụ thể, sau 155 ngày trồng, cây đạt chiều cao trung bình 147,18 cm, đường kính thân 8,92 mm, và năng suất thực thu đạt 12,34 tạ/ha. Những kết quả này chứng minh rằng việc thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ không chỉ nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm.

4.1. Đánh giá hiệu quả kinh tế

Việc áp dụng phân bón hữu cơ từ bánh dầu không chỉ mang lại lợi ích về mặt sinh học mà còn có ý nghĩa kinh tế. Năng suất cao hơn đồng nghĩa với thu nhập cao hơn cho nông dân. Hơn nữa, việc sử dụng phân bón hữu cơ giúp giảm chi phí đầu vào cho sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng măng tây tại Thừa Thiên Huế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Măng tây xanh (Asparagus officinalis L.) là loại rau cao cấp giàu dinh dưỡng, có giá trị kinh tế và y học cao, được trồng phổ biến trên thế giới với diện tích khoảng 1,584,544 ha và sản lượng ước tính 5.3 triệu tấn (FAOSTAT, 2018). Ở Việt Nam, cây măng tây xanh mới được phát triển trong vài thập kỷ gần đây, với diện tích trồng tập trung tại các tỉnh như Lâm Đồng, Ninh Thuận, Bình Phước và một số địa phương khác. Tuy nhiên, tại Thừa Thiên Huế, việc trồng măng tây còn rất mới mẻ và chưa được phổ biến rộng rãi.

Việc sử dụng phân bón vô cơ, đặc biệt là phân đạm urê, trong canh tác măng tây đã góp phần nâng cao năng suất nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề về môi trường và suy thoái đất. Do đó, nghiên cứu thay thế phân đạm vô cơ bằng phân đạm hữu cơ từ bánh dầu đậu phộng – một phụ phẩm sẵn có tại địa phương – nhằm phát triển nền nông nghiệp bền vững, an toàn và thân thiện môi trường là rất cần thiết.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá khả năng thay thế phân đạm vô cơ bằng đạm hữu cơ từ bánh dầu cho cây măng tây xanh trồng tại Thừa Thiên Huế, xác định liều lượng bánh dầu phù hợp để đảm bảo sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng măng tây. Thí nghiệm được thực hiện từ tháng 8/2019 đến tháng 7/2020 tại Trung tâm nghiên cứu và dịch vụ nông nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm Huế. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng quy trình kỹ thuật trồng măng tây xanh theo hướng hữu cơ, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân và bảo vệ môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết dinh dưỡng cây trồng: Vai trò của các nguyên tố đa lượng (N, P, K, Ca, Mg, S) và vi lượng (Fe, Zn, Mn, B, Cu, Mo) trong sinh trưởng và phát triển của cây măng tây xanh. Đặc biệt, đạm (N) là thành phần cơ bản của protein và diệp lục, ảnh hưởng trực tiếp đến quang hợp và năng suất cây trồng.

• Mô hình thay thế phân bón vô cơ bằng phân hữu cơ: Phân hữu cơ từ bánh dầu cung cấp đạm hữu cơ, khoáng chất và vi lượng, giúp cải tạo đất, tăng độ phì nhiêu, cải thiện cấu trúc đất và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây.

• Khái niệm về nông nghiệp bền vững và hữu cơ: Hạn chế sử dụng phân bón hóa học, tăng cường sử dụng phân hữu cơ nhằm bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thí nghiệm thực địa được tiến hành tại Trung tâm nghiên cứu và dịch vụ nông nghiệp, Khoa Nông học, Trường Đại học Nông Lâm Huế từ tháng 8/2019 đến tháng 7/2020. Giống măng tây xanh Atticus F1 được sử dụng, bánh dầu đậu phộng ủ hoai 2 tháng với chế phẩm EM.

• Thiết kế thí nghiệm: Bố trí theo thể thức khối hoàn toàn ngẫu nhiên (RCBD) với 4 công thức thí nghiệm, 3 lần lặp lại, tổng diện tích 40 m², theo dõi 120 cây. Các công thức gồm: bón hoàn toàn phân vô cơ, thay thế 50% đạm urê bằng bánh dầu, thay thế 100% đạm urê bằng bánh dầu và đối chứng không bón phân thúc.

• Phương pháp phân tích: Đo các chỉ tiêu sinh trưởng (chiều cao cây, đường kính thân, số cây trên bụi, hàm lượng diệp lục), năng suất (số chồi măng, khối lượng chồi, năng suất thực thu), chất lượng măng (độ Brix, hàm lượng NO3-), sâu bệnh hại và hiệu quả kinh tế. Số liệu được xử lý thống kê bằng phần mềm Excel và Statistix 10.0.

• Timeline nghiên cứu: Thí nghiệm kéo dài 11 tháng, từ gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của phân bánh dầu đến sinh trưởng cây măng tây: Công thức thay thế 50% đạm urê bằng bánh dầu (CT III) cho cây sinh trưởng tốt với chiều cao trung bình 147,18 cm, đường kính thân 8,92 mm, số cây trên bụi 8,37 cây, hàm lượng diệp lục 78,5 chỉ số SPAD, cao hơn so với đối chứng và công thức bón hoàn toàn phân vô cơ.

2. Năng suất và chất lượng măng tây: CT III đạt tổng số chồi măng 90 chồi/bụi, khối lượng chồi trung bình 13,8 g/chồi, năng suất thực thu 12,34 tạ/ha, vượt trội so với đối chứng không bón phân thúc và công thức bón hoàn toàn phân vô cơ. Độ Brix và hàm lượng NO3- trong chồi măng cũng được cải thiện, đảm bảo chất lượng sản phẩm.

3. Tình hình sâu bệnh hại: Mức độ sâu bệnh trên cây măng tây trong các công thức sử dụng bánh dầu thấp hơn hoặc tương đương so với công thức bón phân vô cơ, góp phần giảm thiểu tổn thất và tăng hiệu quả sản xuất.

4. Hiệu quả kinh tế: Công thức CT III mang lại lợi nhuận cao hơn với tỷ suất lợi nhuận (VCR) vượt trội, giảm chi phí phân bón vô cơ, đồng thời tận dụng nguồn phụ phẩm địa phương, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Thảo luận kết quả

Việc thay thế 50% phân đạm urê bằng đạm hữu cơ từ bánh dầu đã giúp cây măng tây xanh sinh trưởng phát triển tốt nhờ cung cấp dinh dưỡng cân đối và cải thiện điều kiện đất trồng. Hàm lượng đạm hữu cơ trong bánh dầu (khoảng 3,25% sau ủ) cùng với các khoáng chất vi lượng đã hỗ trợ quá trình quang hợp và tổng hợp protein, làm tăng hàm lượng diệp lục và năng suất măng. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy phân hữu cơ giúp cải tạo đất, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và giảm ô nhiễm môi trường.

So sánh với công thức bón hoàn toàn phân vô cơ, việc kết hợp phân hữu cơ bánh dầu đã giảm lượng phân hóa học sử dụng, hạn chế tác động tiêu cực đến đất và môi trường, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. Các biểu đồ sinh trưởng cây, năng suất và hàm lượng diệp lục có thể minh họa rõ sự khác biệt giữa các công thức, giúp người nông dân dễ dàng lựa chọn phương án tối ưu.

Ngoài ra, việc sử dụng bánh dầu còn tận dụng được nguồn phụ phẩm nông nghiệp địa phương, giảm chi phí đầu vào và tăng tính bền vững cho sản xuất măng tây xanh tại Thừa Thiên Huế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng công thức thay thế 50% phân đạm urê bằng bánh dầu trong canh tác măng tây xanh tại Thừa Thiên Huế nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm chi phí phân bón vô cơ. Thời gian áp dụng: ngay trong vụ sản xuất tiếp theo. Chủ thể thực hiện: nông dân, hợp tác xã nông nghiệp.

2. Tăng cường ủ hoai bánh dầu với chế phẩm vi sinh (EM) để nâng cao chất lượng phân hữu cơ, giảm mùi hôi và tăng hiệu quả dinh dưỡng. Thời gian thực hiện: trước khi bón phân, trong vòng 2 tháng ủ. Chủ thể: các cơ sở sản xuất phân hữu cơ, nông dân.

3. Xây dựng quy trình kỹ thuật trồng măng tây xanh hữu cơ kết hợp phân bánh dầu và phân chuồng hoai mục, đồng thời áp dụng các biện pháp quản lý sâu bệnh sinh học nhằm phát triển nông nghiệp bền vững. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan khuyến nông.

4. Tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức cho nông dân về lợi ích của phân hữu cơ bánh dầu và kỹ thuật sử dụng hiệu quả, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao thu nhập. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: các tổ chức khuyến nông, chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng măng tây xanh: Áp dụng kết quả nghiên cứu để lựa chọn phân bón phù hợp, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

2. Các cơ sở sản xuất phân bón hữu cơ: Nghiên cứu thành phần dinh dưỡng và quy trình ủ bánh dầu để phát triển sản phẩm phân bón hữu cơ chất lượng cao.

3. Nhà quản lý và chính sách nông nghiệp: Xây dựng chính sách khuyến khích sử dụng phân hữu cơ, phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành nông học, khoa học cây trồng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và đề xuất để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về phân bón hữu cơ và cây măng tây.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân hữu cơ bánh dầu có thể thay thế hoàn toàn phân đạm vô cơ không?
   Nghiên cứu cho thấy thay thế 50% phân đạm urê bằng bánh dầu là hiệu quả nhất về sinh trưởng và năng suất. Thay thế 100% có thể làm giảm hiệu quả do lượng đạm không cân đối và khả năng cung cấp dinh dưỡng chậm hơn.

2. Bánh dầu cần được xử lý như thế nào trước khi sử dụng làm phân bón?
   Bánh dầu cần được ủ hoai trong khoảng 2 tháng, có bổ sung chế phẩm vi sinh EM để phân hủy chất hữu cơ, giảm mùi và tăng hiệu quả dinh dưỡng.

3. Ảnh hưởng của phân bánh dầu đến chất lượng măng tây như thế nào?
   Phân bánh dầu giúp tăng hàm lượng diệp lục, độ Brix và giảm hàm lượng nitrat trong chồi măng, nâng cao chất lượng sản phẩm an toàn và dinh dưỡng.

4. Có cần kết hợp phân bánh dầu với phân vô cơ không?
   Có, kết hợp phân hữu cơ bánh dầu với phân vô cơ theo tỷ lệ phù hợp giúp cân đối dinh dưỡng, tăng hiệu quả sử dụng phân bón và bảo vệ đất.

5. Phân bánh dầu có ảnh hưởng đến sâu bệnh hại cây măng tây không?
   Sử dụng phân bánh dầu không làm tăng mức độ sâu bệnh, thậm chí có thể giảm nhẹ do cải thiện sức khỏe cây và đất, hạn chế sự phát triển của mầm bệnh.

Kết luận

• Thay thế 50% phân đạm urê bằng đạm hữu cơ từ bánh dầu cho cây măng tây xanh tại Thừa Thiên Huế giúp cây sinh trưởng tốt, năng suất và chất lượng măng tăng rõ rệt.
• Phân bánh dầu sau ủ có hàm lượng đạm khoảng 3,25%, cung cấp dinh dưỡng đa dạng và cải thiện độ phì nhiêu đất.
• Kết hợp phân hữu cơ bánh dầu với phân vô cơ là giải pháp tối ưu, giảm lượng phân hóa học, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng quy trình kỹ thuật trồng măng tây xanh hữu cơ phù hợp với điều kiện địa phương.
• Đề xuất áp dụng ngay trong sản xuất, đồng thời phát triển các chương trình đào tạo, khuyến nông để nhân rộng mô hình.

Khuyến khích các cơ sở sản xuất và nông dân áp dụng công thức thay thế 50% phân đạm urê bằng bánh dầu, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng về phân bón hữu cơ và quản lý dịch hại cho cây măng tây xanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Giới thiệu chung về cây măng tây 1.

Nguồn gốc Măng tây (Asparagus officinalis Linn) có tên tiếng Anh là Asparagus, thuộc họ măng tây Asparagaceae. Măng tây có nguồn gốc từ các nước phía đông Địa Trung Hải và các giống măng tây hoang dã đã được phát hiện ở Châu Phi (Cultures, 2020). Đầu tiên măng tây chỉ được biết với tính năng như một loại thảo dược dùng làm thuốc để chữa các bệnh về tim, phù thũng, đau răng (Medicinalherbs, 2020). Sau đó cũng chính người Hy Lạp đã sử dụng măng tây như một loại rau cao cấp vào những năm 200 trước Công Nguyên.

Ở thời Trung Cổ măng tây không được quan tâm nhiều cho đến thế kỷ 16 cây măng tây là một trong những cây mà vua Louis ưa thích thì cây măng tây bắt đầu được trồng tại Pháp với diện tích ngày càng tăng (Cultures, 2020). Măng tây có nhiều loại: Măng tây trắng, măng tây xanh và măng tây tím. Một số loại măng tây Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 1. Phân loại Ngành: Magnoliophita Lớp: Liliospida Bộ: Asparagales Họ: Asparagaceae Chi: Asparagus Loài: Asparagus officinalis L.

Giá trị của măng tây a) Giá trị dinh dưỡng Măng tây là loại rau cao cấp có thành phần dinh dưỡng cao, rất được ưa chuộng ở các nước phương Tây cũng như phương Đông. Giá trị dinh dưỡng trong 100 g măng tây được thể hiện trong bảng 1.1 Giátrị dinh dưỡng trong 100 g măng tây Thành phần Hàm lượng Thành phần Hàm lượng Năng lượng 20 kcal Riboflavin (vit. B2) 0,141 mg Cacbon-hyđrat 3,88 g Niaxin (vit, B3 ) 0,978 mg Đường 1,88 g Pantothenic acid (B5) 0,274 mg Chất xơ thực phẩm 2,1 g Vitamin B6 0,091 mg Chất béo 0,12 g Folate (vit, B9) 52 mg Protein 2,20 g Choline 16 mg Vitamin A equiv, 38 mg Vitamin C 5,6 mg Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Thành phần Hàm lượng Thành phần Hàm lượng Thiamin (vit, B1) 0,143 mg Magiê 14 mg Vitamin E 1,1 mg Mangan 0,2 mg Vitamin K 41,6 mg Photpho 52 mg Canxi 24 mg Kali 202 mg Sắt 2,14 mg Kẽm 0,54 mg (Nguồn: USDA, 2017) b) Giá trị y học Trước khi được dùng cho mục đích thực phẩm thì măng tây được biết đến như một loài thảo dược dùng để chữa trị những bệnh về tim mạch, phù thũng và đau răng. Sau đó, vào những năm 200 trước công nguyên măng tây được sử dụng như một loại rau cao cấp có giá trị dinh dưỡng cao.

Trong măng tây có chứa nhiều chất đạm, chất xơ, chất khoáng, canxi.và nhiều loại vitamin như vitamin A, vitamin C.măng tây chứa nhiều chất xơ rất cần thiết cho hệ tiêu hóa, phòng trị các bệnh tiểu đường, bệnh ung thư, bệnh tim mạch rất hữu hiệu. Ngoài ra, măng tây còn có khả năng tăng cường sinh lực, chống béo phì và chống lão hóa (Hồng Duyên, 2014). c) Giá trị về kinh tế Măng tây xanh được sử dụng trên toàn thế giới. Mặc dù hiện tại nhiều nước đã nhập khẩu măng tây từ nước ngoài để phục vụ nhu cầu của người dân nhưng vẫn không đáp ứng đủ.

Trung Quốc là nước sản xuất lớn nhất thế giới: Trong năm 2012 (7,350,000 tấn), ở một khoảng cách lớn tiếp theo là Peru (376,645 tấn), Mexico (119,789 tấn). Ở Mỹ sản xuất tập trung ở California, Michigan, và Mary Washington. Sản xuất hàng năm cho măng tây trắng ở Đức đạt 57,000 tấn Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 7 (61% đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng). Ở Châu Âu, mùa trồng măng tây ngắn, nhu cầu đối với sản phẩm này lại lớn cho nên măng tây có một mức giá cao.

Các nhànhập khẩu măng tây hàng đầu (2011) làHoa Kỳ (174,609 tấn), tiếp theo làLiên minh châu Âu (ngoại thương) (94,292 tấn), Canada (23,265 tấn). Ngày nay, cùng với tiến bộ của khoa học kỹ thuật, rau măng tây đã được trồng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Măng tây xanh được du nhập vào nước ta từ những năm 70 tại thành phố Đà Lạt. Tuy nhiên, nó được biết tới như một loại cây làm cảnh và chưa phổ biến.

Ngày nay, măng tây xanh đã được trồng ở nhiều địa phương: Hà Nội, Bắc Ninh, Nghệ An, Bình Dương, Bình Phước, Lâm Đồng, Đồng Nai,…Với nhiều mô hình đạt tiêu chuẩn VietGap, cho năng suất cao. Giúp nhiều hộ nông dân vươn lên thoát nghèo. Giátrị kinh tế của sản xuất măng tây Thứ tự Quốc gia Lợi nhuận ($) 1 Trung Quốc 6,689,690 2 Peru 342,807 3 Mexico 109,027 4 Đức 93,196 5 Thái Lan 59,160 6 Tây Ban Nha 41,321 7 Mỹ 31,418 8 Nhật Bản 27,304 9 Italia 27,226 10 Pháp 18,148 (Nguồn: Pariona Ameber, 2017) Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 8 d) Giá trị sử dụng Ở nước ta măng tây được trồng với mục đích thu hoạch: - Lấy chồi măng non làm rau thực phẩm dinh dưỡng cao cấp - Lấy cành lá làm kiểng trang trí hoa cắt cành - Lấy măng, thân, rễ, lá làm dược liệu và nước giải khát - Lấy phế liệu làm thức ăn gia súc 1. Đặc điểm thực vật học a) Thân Theo Bailey thì măng tây là một chi lớn (khoảng 150 loài) dạng cây thân thảo lưu niên.

Cây cao khoảng 1,2 – 3,8 m, có thể sống từ 15 – 20 năm, khi cây mọc cao thân ngã màu xanh và phân cành nhiều (Mai Thị Phương Anh, 1999). Thân cây măng tây Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 9 b) Lá Măng tây thuộc loại lá không phát triển, dạng lá kim, thoát nước ít nên có khả năng chịu hạn (Mai Thị Phương Anh, 1999). Lá cây măng tây c) Rễ Rễ chính rất ngắn và chết ngay sau khi hạt nảy mầm, chỉ có rễ trụ đứng thẳng, các rễ khác mọc ngang tạo thành một hệ chùm rễ. Măng được hình thành gần rễ trụ, đây là nơi tập trung chất dinh dưỡng khi cây còn non (Mai Thị Phương Anh, 1999).

Rễ cây măng tây Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 10 d) Cụm chồi và măng Măng thường được hình thành trên rễ trụ gần mặt đất, đây là nơi tập trung chất dinh dưỡng của cây khi còn non. Các cây hoa đực thường cho nhiều măng hơn, sống lâu hơn và sản lượng cao hơn cây hoa cái khoảng 25% nhưng chất lượng măng lại kém hơn cây hoa cái (Mai Thị Phương Anh, 1999). Cụm chồi và măng e) Hoa Cây măng tây là cây đơn tính khác gốc, cây mang hoa đực và hoa cái riêng nhị hoa đực và nhụy hoa cái không hoàn chỉnh, chỉ có một số ít trong số các hoa đậu quả được. Các hoa cái có dấu tích của nhị đực nhưng không có khả năng sinh hạt phấn.

Hoa măng tây được sinh ra trên các cành mới, và đạt được độ thành thục trước khi cành mang hoa thành thục. Hoa măng tây màu trắng xanh nhạt đến vàng nhạt hình chiếc chuông nhỏ (Mai Thị Phương Anh, 1999). Hoa cây măng tây Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 11 f) Qủa Quả măng khi chín có màu đỏ, có 3 ngăn. Mỗi ngăn cho 2 hạt màu đen, vỏ hạt rất cứng có đường kính trung bình 4 mm.

Quả cây măng tây i) Hạt Hạt có màu đen, đỏ, nhẵn giống như hạt đậu. Hạt cây măng tây Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 12 1. Yêu cầu sinh thái của cây măng tây Măng tây có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới yêu cầu sinh thái như sau: a) Nhiệt độ Măng tây là loại cây ưa khí hậu mát và cần được tưới nhiều nước nhưng lại chịu rét và ngập úng kém, vào điều kiện trời nắng nóng thì măng tây cũng khó sinh trưởng tốt. Nhiệt độ thích hợp nhất để trồng măng tây là khoảng 25 - 33°C.

b) Ánh sáng Cây măng tây ưa sáng, cần phải được tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, nếu thiếu nắng và thiếu ánh sáng sẽ khiến cây sinh trưởng chậm và năng suất cũng như chất lượng măng tây thấp. c) Ẩm độ, lượng mưa, nước tưới Măng tây ưa ẩm độ không khí 60% – 70%, ẩm độ đất 70% – 75%, yêu cầu lượng mưa thấp <1000 mm/năm. Nước tưới là nước ngọt không nhiếm mặn, nhiễm phèn (nước mương thủy lợi, nước ao hồ, nước giếng khoan). Măng tây rất sợ úng, để úng nước 8 giờ chồi măng biến dạng cong vẹo, thối rễ, ngập nước 24 giờ cây sẽ chết.

d) Đất trồng măng tây Đất trồng măng tây phải có độ phì nhiêu, giàu mùn và phù sa, loại đất tốt nhất để trồng cây măng tây là đất phù sa, đất thịt nhẹ hoặc đất pha cát. Đất thoát nước tốt, không ngập úng.5, nếu đất quá chua pH <4, cây măng tây bị bạc lá không phát triển được do rối loạn dinh dưỡng. Mực nước ngầm phải sâu >1m. Tầng canh tác dày >100 cm – 150 cm, thế đất gò cao ráo, thoát nước tốt, đất bằng phẳng độ dốc không quá 10%.

Không nên trồng trên đất sét cứng, sạn sỏi, đá ngầm. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 13 e) Gió Gió nhẹ dưới cấp 3 (3 – 5 m/s hay 12 - 19 giờ), cây măng tây sinh trưởng tốt ít bị bệnh hại do sương không đọng trên lá. Những vùng oi nóng không có gió, sương nhều, trồng măng tây hiệu quả kinh tế thấp do bị sâu bệnh. Gió nhẹ thì việc trao đổi không khí thuận lợi, cây trồng có đủ oxi ban đêm và CO 2 ban ngày để hô hấp năng suất cao hơn.

Gió mạnh cấp 4 trở lên (trên 5m/s hay 20km/giờ) làm thân cây bị nứt gãy, lay gốc, bật rễ, chồi măng cong vẹo, năng suất và phẩm chất giảm. Gió mạnh làm tăng mức độ thoát hơi nước, cây khô héo, sinh trưởng còi cọc. Vai trò các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây măng tây 1. Đạm (N) Đạm là thành phần cơ bản của protein vì protein là chất cơ bản của sự sống.

Đạm ở trong thành phần của diệp lục, không có đạm sẽ không có diệp lục quá trình quang hợp không tiến hành được. Đạm còn nằm trong nhiều hợp chất cơ bản cần thiết cho sự phát triển của cây như các axit nucleic, trong các AND, ARN của các nhân bào, nơi cư trú các thông tin dẫn truyền, đóng vai trò quan trọng trong việc tổng hợp protein. Đạm cũng là yếu tố cơ bản của quá trình quang hợp, kích thích sự phát triển của bộ rễ và việc hút các yếu tố dinh dưỡng khác (Hoàng Thị Thái Hòa, 2011).