Luận văn thạc sĩ về sự kiện rủi ro hoạt động, KPIs và KRIs trong lập bản đồ rủi ro hoạt động

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích sự kiện rủi ro hoạt động, KPIs và KRIs trong lập bản đồ rủi ro, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý rủi ro.

• Tác giả: Hà Hoàng Vy
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Sự Kiện Rủi Ro Hoạt Động Và Chỉ Số KPIs, KRIs Trong Quản Lý Rủi Ro
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 1: CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH
• 2.1. Các loại sự kiện rủi ro hoạt động
• 2.2. Cơ sở lý thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: LẬP BẢN ĐỒ RỦI RO HOẠT ĐỘNG
• 3.1. Xây dựng cơ sở sự kiện rủi ro hoạt động
• 3.2. Xây dựng KPIs, KRIs
• 3.3. Lập bản đồ rủi ro
• 3.4. Phương pháp bổ sung. Tổng quan về quy trình lập bản đồ rủi ro
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN CHUNG VÀ ĐỀ XUẤT BỔ SUNG
• 4.1. Kết luận chung
• 4.2. Đề xuất bổ sung
• 4.2.1. Đề xuất đối với các ngân hàng
• 4.2.2. Đề xuất đối với các cơ quan giám sát ngân hàng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về sự kiện rủi ro hoạt động và KPIs KRIs

Sự kiện rủi ro hoạt động là một khái niệm quan trọng trong quản lý rủi ro, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng. Theo Ủy ban Basel (2005), rủi ro hoạt động được định nghĩa là rủi ro tổn thất do các quy trình nội bộ không hoàn thiện hoặc vận hành thất bại. Các ngân hàng cần phải nhận diện và quản lý những rủi ro này để bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động hiệu quả. KPIs (Chỉ số hiệu suất chính) và KRIs (Chỉ số rủi ro chính) là những công cụ quan trọng giúp các ngân hàng theo dõi và đánh giá hiệu quả quản lý rủi ro hoạt động.

1.1. Khái niệm và vai trò của KPIs trong quản lý rủi ro

KPIs là các chỉ số giúp đo lường hiệu suất của các quy trình hoạt động trong ngân hàng. Chúng cung cấp thông tin chi tiết về tình trạng hoạt động và giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định kịp thời. Việc thiết lập KPIs phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo rằng ngân hàng có thể phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn.

1.2. Khái niệm và vai trò của KRIs trong quản lý rủi ro

KRIs là các chỉ số giúp theo dõi các yếu tố rủi ro chính có thể ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng. Chúng giúp các nhà quản lý nhận diện và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn, từ đó có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Việc sử dụng KRIs giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và giảm thiểu tổn thất.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro hoạt động

Quản lý rủi ro hoạt động tại các ngân hàng hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Các sự kiện rủi ro hoạt động có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ quy trình nội bộ không hiệu quả đến các yếu tố bên ngoài như thiên tai. Những thách thức này đòi hỏi các ngân hàng phải có một hệ thống quản lý rủi ro chặt chẽ và linh hoạt.

2.1. Các nguyên nhân chính gây ra sự kiện rủi ro hoạt động

Các nguyên nhân chính gây ra sự kiện rủi ro hoạt động bao gồm quy trình nội bộ không hoàn thiện, sự thiếu sót trong đào tạo nhân viên, và các yếu tố bên ngoài như thiên tai hoặc tấn công mạng. Những nguyên nhân này có thể dẫn đến tổn thất lớn cho ngân hàng nếu không được quản lý kịp thời.

2.2. Tác động của sự kiện rủi ro đến hoạt động ngân hàng

Sự kiện rủi ro hoạt động có thể gây ra tổn thất tài chính nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng và làm giảm lòng tin của khách hàng. Điều này có thể dẫn đến việc giảm doanh thu và tăng chi phí, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

III. Phương pháp xây dựng KPIs và KRIs hiệu quả

Để quản lý rủi ro hoạt động hiệu quả, các ngân hàng cần xây dựng KPIs và KRIs một cách khoa học. Việc này không chỉ giúp theo dõi hiệu suất mà còn giúp nhận diện các rủi ro tiềm ẩn. Các phương pháp này cần được áp dụng linh hoạt và phù hợp với từng ngân hàng.

3.1. Quy trình xác định KPIs cho ngân hàng

Quy trình xác định KPIs bao gồm việc phân tích các mục tiêu chiến lược của ngân hàng, xác định các chỉ số phù hợp và thiết lập các tiêu chuẩn đo lường. Điều này giúp ngân hàng có cái nhìn rõ ràng về hiệu suất hoạt động và khả năng đạt được các mục tiêu đề ra.

3.2. Quy trình xác định KRIs cho ngân hàng

Quy trình xác định KRIs bao gồm việc phân tích các yếu tố rủi ro có thể ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng. Các ngân hàng cần xác định các chỉ số rủi ro chính và thiết lập các ngưỡng cảnh báo để có thể phản ứng kịp thời khi có sự cố xảy ra.

IV. Ứng dụng thực tiễn của KPIs và KRIs trong ngân hàng

Việc áp dụng KPIs và KRIs trong quản lý rủi ro hoạt động đã mang lại nhiều lợi ích cho các ngân hàng. Các ngân hàng có thể theo dõi hiệu suất hoạt động và nhận diện các rủi ro tiềm ẩn một cách hiệu quả hơn. Điều này giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

4.1. Các ví dụ thành công trong ứng dụng KPIs

Nhiều ngân hàng đã áp dụng KPIs thành công để theo dõi hiệu suất hoạt động. Ví dụ, một số ngân hàng đã sử dụng KPIs để đánh giá hiệu quả của các quy trình tín dụng, từ đó cải thiện quy trình và giảm thiểu rủi ro.

4.2. Các ví dụ thành công trong ứng dụng KRIs

Các ngân hàng cũng đã áp dụng KRIs để theo dõi các yếu tố rủi ro chính. Việc này giúp họ nhận diện sớm các rủi ro tiềm ẩn và có biện pháp phòng ngừa kịp thời, từ đó giảm thiểu tổn thất và duy trì hoạt động hiệu quả.

V. Kết luận và tương lai của quản lý rủi ro hoạt động

Quản lý rủi ro hoạt động là một phần quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng. Việc áp dụng KPIs và KRIs không chỉ giúp các ngân hàng theo dõi hiệu suất mà còn giúp nhận diện và quản lý các rủi ro tiềm ẩn. Tương lai của quản lý rủi ro hoạt động sẽ phụ thuộc vào khả năng của các ngân hàng trong việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và linh hoạt.

5.1. Xu hướng phát triển trong quản lý rủi ro hoạt động

Trong tương lai, các ngân hàng sẽ ngày càng chú trọng đến việc áp dụng công nghệ trong quản lý rủi ro hoạt động. Việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp các ngân hàng nhận diện và quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

5.2. Đề xuất cho các ngân hàng trong quản lý rủi ro hoạt động

Các ngân hàng cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro hoạt động chặt chẽ và linh hoạt. Việc này bao gồm việc đào tạo nhân viên, cải thiện quy trình nội bộ và áp dụng các công nghệ hiện đại để theo dõi và quản lý rủi ro hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Rủi ro hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống tài chính. Theo Ủy ban Basel (2005), rủi ro hoạt động được định nghĩa là rủi ro tổn thất phát sinh từ các quy trình nội bộ không hoàn thiện, lỗi vận hành, con người, hệ thống hoặc các sự kiện bên ngoài, bao gồm cả rủi ro pháp lý nhưng loại trừ rủi ro chiến lược và tín dụng. Tại Việt Nam, từ năm 2010 đến 2017, nhiều sự kiện rủi ro hoạt động nghiêm trọng đã xảy ra tại các ngân hàng thương mại, gây thiệt hại tài chính lớn và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của các tổ chức này. Ví dụ điển hình là các vụ đại án tại Ngân hàng Xây dựng, Oceanbank và Dầu khí Toàn cầu với tổng thiệt hại lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các sự kiện rủi ro hoạt động, xây dựng bản đồ rủi ro hoạt động dựa trên KPIs (Key Performance Indicators) và KRIs (Key Risk Indicators) nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các sự kiện rủi ro hoạt động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2017. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các ngân hàng nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro hoạt động, từ đó giảm thiểu tổn thất tài chính và bảo vệ uy tín trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro hoạt động được đề xuất bởi Ủy ban Basel, Power (2003) và Hull (2015). Theo Ủy ban Basel (2005), rủi ro hoạt động bao gồm bảy nhóm sự kiện chính: gian lận nội bộ, gian lận bên ngoài, chính sách lao động và an toàn nơi làm việc, chính sách khách hàng và sản phẩm, thiệt hại tài sản vật chất, gián đoạn kinh doanh và thất bại hệ thống, quản lý thực hiện và phân phối quy trình. Khái niệm KPIs và KRIs được sử dụng để đo lường hiệu suất và mức độ rủi ro, giúp ngân hàng giám sát và kiểm soát các yếu tố rủi ro chính.

Power (2003) nhấn mạnh những khó khăn trong định nghĩa, thu thập dữ liệu và định lượng rủi ro hoạt động, đồng thời đề xuất việc phân tích kịch bản và đánh giá môi trường kinh doanh là cần thiết để quản trị rủi ro hiệu quả. Hull (2015) cũng nhận định rủi ro hoạt động khó định lượng và quản trị hơn so với rủi ro tín dụng và thị trường, do đó các ngân hàng cần xây dựng khung quản trị linh hoạt và phù hợp với đặc thù hoạt động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp diễn dịch, phân tích tổng hợp, sơ đồ và mô hình hóa để xây dựng bản đồ rủi ro hoạt động. Dữ liệu thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên, các vụ án và sự kiện rủi ro hoạt động công khai tại các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2010-2017. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 24 ngân hàng thương mại lớn nhỏ, trong đó có 10 ngân hàng thí điểm áp dụng Basel II. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ các ngân hàng có dữ liệu công khai liên quan đến rủi ro hoạt động.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng cách tổng hợp các sự kiện rủi ro, phân loại theo nhóm rủi ro, đánh giá mức độ tổn thất và tần suất xảy ra. Các chỉ số KPIs và KRIs được xác định dựa trên các tiêu chí về hiệu suất và rủi ro, từ đó xây dựng bản đồ rủi ro hoạt động giúp nhận diện các điểm yếu và đề xuất biện pháp kiểm soát phù hợp. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2017 đến 2018, tập trung vào phân tích dữ liệu lịch sử và xây dựng mô hình quản trị rủi ro.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tổn thất do rủi ro hoạt động tại các ngân hàng Việt Nam rất lớn và nghiêm trọng: Ví dụ, Ngân hàng Xây dựng (VNCB) bị thiệt hại hơn 15 nghìn tỷ đồng do các sai phạm nội bộ; Oceanbank thiệt hại gần 2 nghìn tỷ đồng; GPBank thiệt hại gần 4 nghìn tỷ đồng. Các vụ án liên quan đến rủi ro hoạt động đã ảnh hưởng trực tiếp đến vốn chủ sở hữu và uy tín của các ngân hàng.

2. Tần suất và mức độ nghiêm trọng của các sự kiện rủi ro hoạt động có sự khác biệt rõ rệt: Các sự kiện có tổn thất lớn thường có tần suất thấp nhưng gây thiệt hại nghiêm trọng, trong khi các sự kiện nhỏ hơn xảy ra thường xuyên hơn và dễ được phát hiện, kiểm soát. Ví dụ, các vụ gian lận nội bộ và gian lận bên ngoài chiếm tỷ lệ lớn trong các sự kiện rủi ro.

3. Các ngân hàng lớn có xu hướng chú trọng hơn đến quản trị rủi ro hoạt động: Các ngân hàng có vốn chủ sở hữu trên 20.000 tỷ đồng như Vietinbank, Vietcombank đã triển khai mô hình ba vòng kiểm soát, xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu tổn thất và áp dụng KPIs, KRIs để giám sát rủi ro. Ngược lại, các ngân hàng quy mô nhỏ ít chú trọng hơn do hạn chế về nguồn lực.

4. Cơ cấu quản trị và văn hóa rủi ro ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị rủi ro hoạt động: Hầu hết các ngân hàng có thành viên Hội đồng quản trị kiêm nhiệm Tổng Giám đốc, tỷ lệ thành viên độc lập thấp (10-20%), điều này làm giảm tính minh bạch và hiệu quả giám sát. Văn hóa rủi ro chưa được xây dựng đồng bộ, ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của nhân viên trong việc phòng ngừa rủi ro.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các sự kiện rủi ro hoạt động nghiêm trọng là do quy trình nội bộ chưa hoàn thiện, thiếu kiểm soát chặt chẽ, và sự tham gia của các đối tượng nội bộ trong các hành vi gian lận. So với các nghiên cứu quốc tế, các ngân hàng Việt Nam còn nhiều hạn chế trong việc thu thập dữ liệu rủi ro và áp dụng các công cụ quản trị hiện đại. Việc áp dụng Basel II và Thông tư 41/2016/TT-NHNN là bước tiến quan trọng nhưng chưa được triển khai đồng bộ trên toàn hệ thống.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện quy mô vốn chủ sở hữu, số lượng nhân viên và số đơn vị kinh doanh của các ngân hàng, cho thấy mối tương quan giữa quy mô và mức độ chú trọng quản trị rủi ro. Bảng tổng hợp các sự kiện rủi ro hoạt động theo loại và mức độ tổn thất giúp minh họa rõ ràng các điểm yếu trong quản trị rủi ro hiện nay.

Việc xây dựng bản đồ rủi ro hoạt động dựa trên KPIs và KRIs giúp ngân hàng nhận diện các rủi ro tiềm ẩn, từ đó thiết lập các biện pháp kiểm soát phù hợp, nâng cao khả năng phòng ngừa và giảm thiểu tổn thất. Đây là đóng góp chính của luận văn, cung cấp một khung cơ sở lý thuyết và thực tiễn cho các ngân hàng thương mại Việt Nam trong công tác quản trị rủi ro hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro hoạt động theo mô hình ba vòng kiểm soát: Các ngân hàng cần thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ từ cấp chi nhánh đến cấp cao nhất, đảm bảo sự phối hợp hiệu quả giữa các bộ phận. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Ban điều hành và Hội đồng quản trị.

2. Áp dụng hệ thống KPIs và KRIs để giám sát và đánh giá rủi ro hoạt động thường xuyên: Thiết lập các chỉ số đo lường hiệu suất và rủi ro phù hợp với đặc thù hoạt động của từng ngân hàng, cập nhật dữ liệu liên tục để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể: Phòng quản lý rủi ro và công nghệ thông tin.

3. Tăng cường đào tạo và xây dựng văn hóa rủi ro trong toàn hệ thống: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao nhận thức về rủi ro hoạt động cho nhân viên, xây dựng môi trường làm việc minh bạch, khuyến khích tố giác các hành vi sai phạm. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Ban nhân sự và Ban quản lý rủi ro.

4. Đầu tư công nghệ thông tin và hệ thống quản lý dữ liệu rủi ro: Phát triển các phần mềm quản lý hồ sơ rủi ro, hệ thống cảnh báo sớm và phân tích dữ liệu lớn để nâng cao khả năng phát hiện và xử lý rủi ro. Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể: Ban công nghệ thông tin và Ban điều hành.

5. Tăng cường vai trò giám sát của Hội đồng quản trị và thành viên độc lập: Cơ cấu lại Hội đồng quản trị để tăng tỷ lệ thành viên độc lập, nâng cao hiệu quả giám sát và kiểm soát rủi ro hoạt động. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể: Cổ đông và Ban điều hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ về các loại rủi ro hoạt động, cách xây dựng bản đồ rủi ro và áp dụng KPIs, KRIs để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

2. Phòng quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ: Cung cấp phương pháp phân tích, đánh giá và kiểm soát rủi ro hoạt động dựa trên dữ liệu thực tế và mô hình quản trị hiện đại.

3. Cơ quan giám sát ngân hàng và các nhà hoạch định chính sách: Hỗ trợ trong việc xây dựng các quy định, hướng dẫn và chính sách quản lý rủi ro hoạt động phù hợp với thực tiễn của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo khoa học có giá trị về quản trị rủi ro hoạt động, phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu trong lĩnh vực ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro hoạt động là gì và tại sao nó quan trọng đối với ngân hàng?
   Rủi ro hoạt động là nguy cơ tổn thất do lỗi trong quy trình, con người, hệ thống hoặc sự kiện bên ngoài. Nó quan trọng vì có thể gây thiệt hại tài chính lớn và ảnh hưởng đến uy tín ngân hàng, như các vụ đại án tại Việt Nam đã chứng minh.

2. KPIs và KRIs khác nhau như thế nào trong quản trị rủi ro hoạt động?
   KPIs đo lường hiệu suất hoạt động, giúp đánh giá trạng thái quy trình; KRIs là chỉ số rủi ro chính dùng để giám sát các yếu tố thúc đẩy rủi ro, giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn.

3. Làm thế nào để xây dựng bản đồ rủi ro hoạt động hiệu quả?
   Bản đồ rủi ro được xây dựng dựa trên phân tích các sự kiện rủi ro, xác định các điểm yếu trong quy trình, sử dụng KPIs và KRIs để đánh giá mức độ rủi ro, từ đó đề xuất các biện pháp kiểm soát phù hợp.

4. Các ngân hàng Việt Nam đã áp dụng Basel II như thế nào trong quản trị rủi ro hoạt động?
   Các ngân hàng lớn đã bắt đầu triển khai Basel II, xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu tổn thất và áp dụng các chỉ số rủi ro. Tuy nhiên, việc áp dụng còn chưa đồng bộ và các ngân hàng nhỏ vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị.

5. Văn hóa rủi ro ảnh hưởng ra sao đến quản trị rủi ro hoạt động?
   Văn hóa rủi ro tạo ra nhận thức và hành vi đúng đắn trong toàn hệ thống, giúp nhân viên chủ động phòng ngừa và xử lý rủi ro. Thiếu văn hóa rủi ro dẫn đến sai phạm và tổn thất nghiêm trọng như các vụ gian lận nội bộ đã xảy ra.

Kết luận

• Rủi ro hoạt động là thách thức lớn, gây tổn thất tài chính và ảnh hưởng uy tín nghiêm trọng cho các ngân hàng thương mại Việt Nam.
• Việc xây dựng bản đồ rủi ro hoạt động dựa trên KPIs và KRIs giúp nhận diện và kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn.
• Các ngân hàng lớn đã chú trọng quản trị rủi ro hoạt động hơn, trong khi các ngân hàng nhỏ còn nhiều hạn chế do nguồn lực.
• Cơ cấu quản trị và văn hóa rủi ro cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro hoạt động.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về quy trình, công nghệ, đào tạo và giám sát nhằm nâng cao năng lực quản trị rủi ro hoạt động trong các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Next steps: Các ngân hàng cần nhanh chóng hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro hoạt động, áp dụng công nghệ hiện đại và xây dựng văn hóa rủi ro toàn diện. Cơ quan quản lý cần hỗ trợ và giám sát chặt chẽ việc triển khai Basel II và các quy định liên quan.

Ban lãnh đạo ngân hàng và các chuyên gia quản trị rủi ro nên nghiên cứu kỹ luận văn này để áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro hoạt động hiệu quả, góp phần bảo vệ tài sản và uy tín của tổ chức trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Các khái niệm chính Ủy ban Basel (2005) định nghĩa rủi ro hoạt động là rủi ro tổn thất do các quy trình trong nội bộ không hoàn thiện hoặc vận hành thất bại, do con người và hệ thống hoặc từ các sự kiện bên ngoài. Bao gồm cả rủi ro pháp lý, nhưng loại trừ rủi ro chiến lược và rủi ro danh tiếng.1 Các chỉ số rủi ro, chỉ số hiệu quả là các số liệu, các thống kê cung cấp thông tin chi tiết về sự bộc lộ rủi ro của ngân hàng. Chỉ số rủi ro chính (KRI - key risk indicator) được sử dụng để giám sát các động lực chủ chốt liên quan đến sự bộc lộ các rủi ro chính, còn chỉ số hiệu suất chính (KPI - key performance indicator) cung cấp thông tin chi tiết về trạng thái của các quy trình hoạt động, có thể cung cấp góc nhìn chuyên sâu về những điểm yếu, thất bại và tổn thất tiềm năng (Ủy ban Basel, 2011).

Lập bản đồ rủi ro hoạt động là hình thành những kết nối, định vị những rủi ro trong các hoạt động, nghiệp vụ có thể xảy ra. Dựa vào bản đồ rủi ro có thể xác định được những vấn đề rủi ro chính, và các yếu tố thúc đẩy bộc lộ sự kiện rủi ro gây ra tổn thất, từ đó xây dựng các hoạt động kiểm soát rủi ro (Scandizzo, 2010). Các loại sự kiện rủi ro hoạt động Ủy ban Basel (2005) phân loại các sự kiện rủi ro hoạt động thành 07 nhóm chính gồm các sự kiện liên quan đến: (1) Gian lận nội bộ; (2) Gian lận bên ngoài; (3) Chính sách lao động và an toàn nơi làm việc; (4) Chính sách về khách hàng, sản phẩm và thông lệ kinh doanh; (5) Thiệt hại tài sản vật chất; (6) Gián đoạn kinh doanh và thất bại hệ thống; (7) Quản lý về thực hiện, phân phối và quy trình. Chi tiết xem Bảng 1.

1 Theo Ủy ban Basel (2009) rủi ro danh tiếng là rủi ro phát sinh do nhận thức tiêu cực từ khách hàng, đối tác, cổ đông, nhà đầu tư hoặc nhà quản lý có thể ảnh hưởng xấu đến khả năng duy trì hoặc thiết lập mối quan hệ kinh doanh mới và tiếp cận nguồn tài trợ của ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các loại sự kiện rủi ro hoạt động Phân loại Định nghĩa Thể loại Ví dụ hành vi sự kiện - Các giao dịch không được báo cáo (có chủ đích); Hoạt động trái phép. - Loại giao dịch trái phép (tổn thất tiền tệ/phi tiền tệ); - Ghi chép sai (có chủ đích).

Những tổn thất do các hành vi cố ý - Gian lận / gian lận tín dụng / các khoản tiền gửi không có nhằm lừa đảo, chiếm dụng tài sản giá trị; hoặc vi phạm các quy định, luật - Trộm cắp / tống tiền / tham ô / cướp; Gian lận pháp hay các chính sách của ngân - Chiếm dụng tài sản; nội bộ hàng, ngoại trừ các sự kiện phân - Chủ đích phá hoại tài sản; biệt/phân biệt đối xử, mà có sự - Làm giả; Trộm cắp và gian lận. tham gia ít nhất gồm một đối tượng - Check kiting (giả mạo séc); nội bộ. - Buôn lậu; - Chiếm đoạt tài khoản / mạo danh / v.v; - Không tuân thủ thuế / trốn thuế (cố ý); - Hối lộ / mãi lộ; - Giao dịch nội gián (không phải trên tài khoản ngân hàng). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 - Trộm/cướp; Trộm cắp và gian lận.

- Làm giả; Các tổn thất do các hành vi cố ý - Check kiting (giả mạo séc). Gian lận nhằm lừa đảo, chiếm dụng tài sản bên ngoài hoặc vi phạm pháp luật, gây ra bởi bên thứ ba. - Thiệt hại do tấn công mạng; An ninh hệ thống. - Đánh cắp thông tin (tổn thất tiền tệ/phi tiền tệ).

Sự liên quan đến - Bồi thường, lợi ích, các vấn đề chấm dứt; nhân viên. - Hoạt động lao động có tổ chức. Các tổn thất phát sinh từ các hành vi không phù hợp nơi làm việc, sức Chính sách khỏe hoặc vi phạm luật an toàn hay lao động và - Trách nhiệm chung (trượt ngã, v.v); các thỏa thuận, từ việc thanh toán an toàn nơi Môi trường an toàn. - Các sự kiện về sức khỏe và quy tắc an toàn cho nhân viên; các khiếu nại về thương tích cá làm việc - Bồi thường lao động.

nhân, hoặc từ các sự kiện phân loại/phân biệt đối xử. Phân loại, - Tất cả các trường hợp phân biệt đối xử. phân biệt đối xử. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 - Vi phạm ủy thác / vi phạm hướng dẫn; - Các vấn đề về tính phù hợp / tiết lộ (KYC, v.v); - Vi phạm tiết lộ khách hàng bán lẻ; Sự phù hợp, - Vi phạm quyền riêng tư; tính công khai và - Bán hàng không thiện chí; ủy thác.

- Thực hiện account churning; - Chiếm dụng thông tin bí mật; - Trách nhiệm người cho vay. Các tổn thất phát sinh từ sự thất bại Chính sách không chủ ý hoặc cẩu thả để đáp - Chống độc quyền; khách hàng, ứng nghĩa vụ chuyên môn đối với Hoạt động kinh doanh- Thương mại không chính thống / thực hiện theo thị trường; sản phẩm các khách hàng cụ thể (bao gồm các không chính thống- Thao túng thị trường; và thông lệ yêu cầu ủy thác và các yêu cầu phù hoặc theo nguyên tắc- Giao dịch nội gián (trên tài khoản ngân hàng); kinh doanh hợp), hoặc từ bản chất hay thiết kế thị trường. - Hoạt động không được cấp phép; của sản phẩm. - Các khiếm khuyến của sản phẩm (trái phép, v.v); Lỗ hổng sản phẩm.

- Lỗi mô hình. Sự lựa chọn, tài trợ - Thất bại trong khảo sát khách hàng theo từng nguyên tắc; và tiếp xúc khách - Vượt quá giới hạn tiếp xúc khách hàng. Hoạt động tư vấn. - Xung đột về hiệu quả của hoạt động tư vấn.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Các tổn thất phát sinh từ mất mát Thiệt hại - Thiệt hại do thiên tai; hoặc thiệt hại đối với các tài sản vật Thảm họa và các sự tài sản - Tổn thất về con người do nguồn gốc bên ngoài (khủng bố, chất do thiên tai hoặc các sự kiện tự kiện khác. vật chất phá hoại). Gián đoạn - Phân cứng; Các tổn thất phát sinh từ sự gián đoạn kinh doanh - Phần mềm; hoạt động kinh doanh hoặc sự thất bại Các hệ thống. và thất bại - Viễn thông; của hệ thống.

hệ thống - Ngừng / gián đoạn cung cấp năng lượng. - Nhầm lẫn; - Lỗi nhập, duy trì hoặc tải dữ liệu; - Không đủ thời hạn hoặc thiếu trách nhiệm; - Hoạt động sai mô hình / hệ thống; Quản lý về Các tổn thất từ giao dịch không Chốt giao dịch, - Lỗi kế toán / lỗi phân bổ bộ phận; thực hiện, thành công hoặc quản lý quy trình, thực hiện và duy trì. - Thực hiện sai tác vụ khác; phân phối từ các mối quan hệ với đối tác - Phân phối thất bại; và quy trình thương mại và bên bán. - Lỗi quản lý tài sản thế chấp; - Duy trì dữ liệu tham chiếu.

- Nghĩa vụ báo cáo bắt buộc thất bại; Giám sát và báo cáo. - Báo cáo bên ngoài không chính xác (tổn thất phát sinh). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Sự tham gia của - Thiếu sự cho phép / khiếu nại từ chối của khách hàng; khách hàng và lưu - Thiếu / không đầy đủ tài liệu pháp lý. trữ thông tin.

Quản lý về - Truy cập không được chấp thuận đối với các tài khoản; thực hiện, Quản lý khách hàng, - Bản lưu khách hàng không chính xác (tổn thất phát sinh); phân phối tài khoản khách hàng - Tổn thất hoặc thiệt hại tài sản của khách hàng không có và quy trình chủ đích. (tiếp theo) - Hành vi sai trái của đối tác không phải khách hàng; Đối tác thương mại. - Xung đột với đối tác hỗn độn không phải khách hàng. Bên bán và nhà cung - Gia công phần mềm; cấp.

- Xung đột bên bán. Nguồn: Basel Committee on Banking Supervision. Cơ sở lý thuyết Power (2003) đã nêu ra những vấn đề chính gây tranh cãi giữa các Ngân hàng quốc tế với các đề xuất của Ủy ban Basel đó là: các vấn đề về định nghĩa, thu thập dữ liệu và những giới hạn định lượng, ba vấn đề này đều gặp phải khó khăn về tính logic. Về định nghĩa, đã có những tranh luận liên quan đến định nghĩa rộng với định nghĩa hẹp, các ngân hàng đứng trên lập trường của mình để đưa ra quan điểm về rủi ro hoạt động.

Khó khăn trong phương pháp, cách thức thực hiện thu thập và mức độ sẵn có của dữ liệu dẫn đến việc các tổ chức có xu hướng thu thập dữ liệu mà họ có thể thu thập được thay vì những dữ liệu mà họ cần. Ngoài ra, thu thập dữ liệu còn bị ảnh hưởng bởi động cơ của ngân hàng. Đối với vấn đề định lượng cũng gây ra sự tranh cãi giữa cách thức định lượng cứng nhắc và định lượng linh hoạt, do các ngân hàng có những nguyện vọng khác nhau để đo lường rủi ro hoạt động. Những sự kiện rủi ro hoạt động gây ra tổn thất lớn có tính đơn lẻ và hiếm gặp.

Sự thành công của chính sách rủi ro hoạt động nằm ở mức độ thể hiện tính xúc tác của vấn đề. Danh mục rủi ro hoạt động cần phân tích không chỉ là những rủi ro thực tiễn đã phát sinh, mà còn phải bao gồm cả những rủi ro, mối đe dọa mà ngân hàng đã bỏ sót hoặc chưa nêu rõ ràng trong các hệ thống quản trị rủi ro của mình. Các ngân hàng thường thiết lập mức vốn an toàn cao hơn mức vốn tối thiểu yêu cầu để phản ánh đánh giá của ngân hàng về môi trường kiểm soát rủi ro, qua đó cho thấy ngân hàng lo ngại hơn về mức độ rủi ro, và cần nâng cao khả năng bù đắp tổn thất, duy trì hoạt động kinh doanh. Tác giả Hull (2015, trang 479 - 496) cũng nhận định rằng rủi ro hoạt động là một phần tất yếu trong hoạt động kinh doanh, khó định lượng và khó quản trị hơn rất nhiều so với rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường.

Tổn thất do rủi ro hoạt động gây ra sẽ rất lớn nếu các định chế tài chính không sớm nhận ra rủi ro. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.