CHƯƠNG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CU DUNG TRO BAY TRONG BÊ TONG 1.1, Khái niệm và tính chat của tro bay. ‘Tro bay là phé thải thu được từ việc đốt than ở nhà máy nhiệt điện, thành phần của nó chứa các silic oxit (S/O:), canxi oxit (CaO), Magie oxit (MgO), lưu huỳnh oxit (SO,) và một phần ham lượng than chưa cháy (MKN) mà thường yêu cầu không vượt quá 6%. Hat tro bay dang hình cầu rất mịn, mịn hơn xi ming tỷ diện do theo phương pháp Blaine vào khoảng 250 — 600m‘/kg_ Dé có cơ sở cho việc sử dụng TT một cách hiệu quả trong bê tông, để tài đưa ra cơ sở khoa học trong việc sử dụng TT nói riêng và Tro bay nói chung như sau + Hiệu ứng tường chắn (wall effect): Khi xi mang thủy hóa, sản phẩm thủy hóa là Ca(OH); sẽ lắng đọng lên bé mặt hạt cốt liệu làm cho vùng giao diện chuyển tiếp (Interfacal Transition Zone -ITZ) giữa cốt liệu và đá xi ming bị rổng xốp làm giảm sự bám dính giữa chúng. Cơ chế này có thể giải thích như sau: trên bề mặt hạt xi măng có độ đậm đặc của các ion cao hơn trên bé mặt cốt liệu, các ion sẽ chuyển dich từ bề mặt hạt xi măng lên bề mặt hạt cốt liệu theo cơ chế khuếch tin bởi građien nông độ.
Vì y, khí sử dụng tro bay có thành phần SiO, hoạt tính chúng sẽ nhanh chóng dụng với sản phẩm thuỷ hóa có trên bề mặt hạt cốt liệu tạo ra các sản phẩm CSH lảm tăng. cường độ, tăng độ đặc chắc vùng giao diện chuyển tiếp, làm tăng độ bám dính giữa đá xi măng và hạt cốt liệu. Chính vì vậy, đối với bê tông chỉ sử dụng xi ming poóc lăng, thì khả năng chống thắm của bê tông thường thắp hơn so với. bê tông có sử dụng thêm phụ gia khoáng hoạt tính.
Điều này có thể giải thích là do bề mặt tiếp xúc giữa đá xi măng và cốt liệu là vùng tiếp xúc yếu dễ bị thấm nước. Khi pha phụ gia khoáng hoạt tính, thì sự liên kết của lớp tiếp xúc. nảy tăng lên, tăng độ đặc chắc giữa phan đá xi măng và cốt liệu, dẫn đến tăng tính chống thấm cho bê tông. Ngoài việc tăng cường khả năng chống thắm, do.
vùng giao diện chuyển tiếp được làm đặc chắc, cường độ của bê tông cũng. được cải thiện rõ rộ khi bê tông có sử dung phụ gia khoáng hoạt tính. Điều này thể hiện rõ đối với cường độ bê tông ở các tuổi dài lâu, + Hiệu ứng 6 bi (Ball Bearing Effect): khi thay thé xi mang bằng tro bay, do các hat tro bay có dang hình cầu nên chúng có tác dụng bôi tron, làm tăng tinh công tác cho hỗn hợp bê tông hay để đạt được cùng tính công tác thi hỗn hợp bê tông sử dụng tro bay sẽ cin lượng nước nhào trộn ít hơn hỗn hop bê tông không sử dụng tro bay. + Hiệu ứng phân tán (Dispersion Effect): tong hỗn hợp bê tông sử dụng tro bay, các hạt tro bay sẽ xâm nhập vào trong giữa các hạt xi tích các hạt xi mang ra làm cho bé mặt các hạt xỉ mang này tiếp xúc nhiều hơn với nước tăng nhanh quá trình thủy hóa của các hạt xi mang, + Hiệu ứng tăng độ đặc chắc vi cấu trúc (Increased Packing Density): tro bay sử dụng trong bê tông bé xung thành phần hạt còn thiếu trong xi măng.
làm cho dai hạt trở nên liên tục, làm giảm lỗ rỗng trong đá xi măng. Các hạt tro bay một phần tham gia phản ứng puzolanic, tạo khoáng có cường độ một phần tham gia điền diy cấu trú vi mô, làm cho đá xi măng trở nên đặc chắc Theo các kết quả nghiên cứu của TS, Phạm Toản Đức |3], với cùng ham lượng xi mang và độ lưu động của hỗn hợp bê tông, những n dụng tro tuyểnzsiêu déo có cường độ cao hơn từ 16-25 %, khả năng chống thấm cao hơn 0,5 MPa. Nguyên nhân do sử dụng chất siêu déo làm giảm. lượng nước cần của hỗn hợp bê tông làm giảm lượng lỗ rỗng trong cấu trúc bê.
tông đồng nghĩa với việc tăng độ chặt của bê tông đóng rắn. Trong khi đó, tro tuyển ngoài vai trò là chat độn nghiền mịn lắp đây các lỗ rỗng giữa các hạt cốt liệu còn tham gia vào quá trình thủy hóa của xi mang nên cường độ và khả năng chống thắm của bê tông được nâng cao rõ rệt. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra ring, ở độ tuôi ngắn ngày tro tuyển với ham lượng 10% xi măng ít có tác dụng trong việc cải thiện cường độ bê tông. Sự gia tăng cường độ bê tông chủ yếu do chit siêu déo giảm nước.
Tác dung của tro tuyển sẽ àng thấy rõ ở ác tuổi 28, 60, 90 và 120 ngày. [3] Việc sử dụng tro tuyển với hàm lượng 10% xi măng giúp cải thiện ding kế độ chống thắm của bê tông do cấu trúc của tro tuyển là các hạt hình cầu nằm giữa không gian giữa các hạt cốt liệu cũng như lỗ rỗng trong cấu trúc của tinh thé hydro silieat, hydro aluminat. Có thể thấy rõ tác dụng của tro tuyển trong cấu trúc bê tông ở hình 1.2bCấutrúcêôngkhsửdụngtrouyể inh 1.2¢ Cấu trúc bê tông có sử đụng tro tuyển Hình 1.2a: cho thấy tro tuyển có cấu trúc hình cầu.2b: cho thấy cấu trúc của bê tông không có tro tuyển có cấu trúc. rỗng rõ ràng, không đặc chắc.2c: cho thấy cấu trúc của bê tông có tro tuyển đặc chắc hơn nên có khả năng chống thắm tốt hơn.
‘Tro tuyển (TT) đã được nghi cứu sử dụng từ cuối những năm 80 của. thé ky trước. Ứng dụng TT cho bê tông trở nên phổ biển khi bắt đầu sử dung bê tông trong xây dựng các đập thủy lợi, thủy điện. Trong thời gian tới, hàng loạt các nhà máy nhiệt điện đốt than di vào hoạt động sẽ cho ra một lượng tro xỉ lớn, nếu không sử dụng sẽ gây ô nhiễm môi trường.
Đặc điểm của hầu hết các sản phẩm tro xi này đều có tính chất tương tự như tro xi nhà máy nhiệt điện Hải Phòng. Do vậy việc nghiên cứu sử dụng TT s là cơ sở giúp cho việc sử dụng các sản phẩm tro xi của các nhà máy nhiệt điện khác.3 giới thiệu về xưởng tách Tro tuyển của công ty cổ phần Sông Da Cao Cường được sử dụng để tách Tro xi than của nhà máy nhiệt điện Phả Hình 1.3 Xưởng tách Tro của công ty Cổ Phần Sông Ba Cao Cường Hiện nay, tại Việt Nam tro bay nhiệt điện là loại phụ gia khoáng mịn phổ biển có nhiều nguồn cung cấp, hạt tro bay có hình dạng cầu kích thước tương tự hạt xi ming. Trong tro bay có thành phần SiO; ở dang vô định hình tác dụng với vôi dư trong xi măng tạo thành hợp chất CSH có cường độ. Nó có những tác dụng chủ yếu đối với hỗn hợp bê tông tươi va bê tông đóng rắn như sau: ~_ Giảm khả năng tách nước, phân ting của hỗn hợp bê tong.
- Lim chậm thai gian đóng rắn của hỗn hợp bê tông ~ _ Giảm nhiệt thủy hóa của bê tông, ~ Tang cường độ, tăng khả năng chồng xâm thực của bê tông Một số đặc điểm khác biệt giữa bê tông truyền thống và bê tông hàm lượng tro bay cao được đưa ra như sau: làng đạt độ chảy cũng như khả năng bơm, khả năng len chặt ~ Có bề mặt sau khi thi công tốt hơn, thời gian thi công nhanh hon. ~ Thời gian đông kết chậm hơn. - Cường độ bê tông sẽ đạt được sau tuổi 28-90 ngày hoặc muộn hơn. - Có độ ôn định kích thước tốt.
Ngăn cản các vết nút do nhiệt, do co tự. nhiên, do co khô. - Sau 3 tháng bảo dưỡng có khả năng chống lại sự xâm nhập ion Cl- cao (thí nghiệm theo ASTM C1202). - Có đội n chống mài mòn, phản ứng kiểm - silic, an mòn sunphát.
- Có hiệu quả kinh tế do giá thành vật liệu đầu vào thấp. - Thân thiện với môi trường, giảm khí thải cácbon, tăng nguồn nguyên vật liệu đầu vào cho ngành xây dựng. Tình hình nghiên cứu sử dụng Tro bay trong bê tông trên thé git và Việt Nam.1, Tình hình nghiên cứu sử dụng Tro bay trong bê tông trên thế giới Việc nghiên cứu bê tông có him lượng tro bay cao đã được thực hiện tir đầu những năm 80 của thé ky 20. Trai qua nhiều năm nghiên cứu và phát triển, đã đạt được những kết quả quan trọng như: chế tạo được bê tông có hàm lượng tro bay cao (High Volume Fly Ash Concrete - HVFAC), lông chất lượng cao có hàm lượng tro bay cao (High Performance, High Volume Fly Ash Concrete - HPVFAC).
“Trong các nghiên cứu về bê tông him lượng tro bay có một số nghiên. cứu đáng chú ý sau: ‘Tro bay có ảnh hưởng đến một số tính chất của hỗn hợp bê tông và bê tông đã đóng rắn như: cường độ nén và sự phát triển cường độ, môđun đản hồ từ biến, kha năng dính kết của bê tông với cốt thép, khả năng kháng va đập, khả năng chịu mài mòn, chống thắm và bảo vệ chống ăn mòn, giảm kha năng nở do phân ứng kiềm- slic, bền sunphát, co khô,y.Tro bay có thể ứng dụng trong hau hết các loại bê tông như: bê tông thương phẩm, bê tông. làm đường, bê tông khối lớn, bê tông bơm, bê tông ứng lực trước căng trước và ứng lực trước căng sau, vữa xây, vữa rót,v. Fourier, [23], đã sử dụng tro bay loại F để nghiên cứu sự phát triển cường độ của bê tông với tỷ lệ thay thé xi măng từ 30-50% theo khối lượng, hàm lượng chất kết dính từ 300-400 kg/m’, cường độ nén được xác định ở các tuổi 1, 7, 28, 56 ngày, đã kết luận: - Có thể sử dụng bê tông tro bay không phụ gia siêu déo với him lượng tro bay đạt đến 50% khối lượng chất kết đính cho cường độ nén tuổi 28 ngày.
- Khi thay thé xi măng bằng 30% tro bay cường độ tuổi 1 ngày hơn, tuy nhiên sau 28 ngày cường độ đạt cao hơn so với bê tông không có tro bay (loại tro bay Sundance). Với tro bay Point Tupper, cường độ tuổi 28 ngày của bê tông tương đương với bê tông đối chứng (tỷ lệ thay thé tro bay 40%, ông hàm lượng chất kết dính - 350 kg/m’). Rafat Siddique, [26], đã nghiên cứu thay thé xi măng bằng tro bay với tỷ lệ 40%, 45%, 50% theo khối lượng khi tổng him lượng cl t dính là 400 kg/m’. Qua t quả nghiên cứu đưa ra một số kết luận sau: ~ Việc thay thé xi mang bằng tro bay với các tỷ lệ trên làm giảm cường.