Luận văn thạc sĩ về quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện Ngọc Lặc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu lý luận và thực tiễn quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện, góp phần bảo tồn và phát triển bền vững.

• Tác giả: Trương Ngọc Tiến
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn quy hoạch phát triển vùng trồng Luồng tại huyện Ngọc Lặc tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ Khoa học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện Ngọc Lặc

Nghiên cứu quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện Ngọc Lặc là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững. Luồng tự nhiên, hay còn gọi là cây luồng, không chỉ có giá trị kinh tế mà còn đóng góp vào bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Huyện Ngọc Lặc, với điều kiện tự nhiên thuận lợi, có tiềm năng lớn để phát triển mô hình trồng luồng. Việc quy hoạch hợp lý sẽ giúp nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ môi trường.

1.1. Đặc điểm sinh thái và kinh tế của huyện Ngọc Lặc

Huyện Ngọc Lặc nằm ở vùng trung du, có khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ, rất thích hợp cho việc trồng luồng tự nhiên. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cây luồng có khả năng sinh trưởng nhanh, cho năng suất cao, và có thể được sử dụng trong nhiều lĩnh vực như xây dựng, sản xuất giấy và đồ thủ công mỹ nghệ.

1.2. Vai trò của cây luồng trong phát triển kinh tế địa phương

Cây luồng không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường. Việc phát triển vùng trồng luồng tự nhiên sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm, đồng thời giảm thiểu tình trạng khai thác tài nguyên thiên nhiên không bền vững.

II. Những thách thức trong quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện Ngọc Lặc cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, sự cạnh tranh về đất đai và thiếu nguồn lực đầu tư là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến cây luồng

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, trong đó có cây luồng. Thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa có thể làm giảm năng suất và chất lượng của cây trồng. Cần có các biện pháp ứng phó kịp thời để bảo vệ vùng trồng luồng.

2.2. Cạnh tranh về đất đai và nguồn lực

Sự gia tăng dân số và nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích khác nhau đang tạo ra áp lực lớn lên đất nông nghiệp. Việc quy hoạch cần phải cân nhắc đến sự phân bổ hợp lý giữa các loại hình sử dụng đất để đảm bảo phát triển bền vững.

III. Phương pháp quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên hiệu quả

Để quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn sẽ giúp đưa ra các giải pháp tối ưu cho việc phát triển bền vững.

3.1. Phân tích hiện trạng và tiềm năng phát triển

Phân tích hiện trạng vùng trồng luồng hiện tại và tiềm năng phát triển là bước đầu tiên trong quy hoạch. Cần thu thập dữ liệu về diện tích, năng suất, và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây luồng.

3.2. Xây dựng mô hình quy hoạch bền vững

Mô hình quy hoạch bền vững cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Cần có sự tham gia của cộng đồng địa phương trong quá trình quy hoạch để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vùng trồng luồng

Các nghiên cứu về vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện Ngọc Lặc đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Việc áp dụng các mô hình quy hoạch hiệu quả đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm từ cây luồng.

4.1. Kết quả từ các mô hình trồng luồng

Các mô hình trồng luồng đã cho thấy sự tăng trưởng vượt bậc về năng suất và thu nhập cho người dân. Theo số liệu từ các nghiên cứu, năng suất cây luồng có thể đạt từ 20-30 tấn/ha, mang lại lợi nhuận cao cho người trồng.

4.2. Tác động tích cực đến môi trường

Việc phát triển vùng trồng luồng không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Cây luồng có khả năng hấp thụ CO2, cải thiện chất lượng đất và giảm thiểu xói mòn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho vùng trồng luồng tại Ngọc Lặc

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc quy hoạch phát triển vùng trồng luồng tự nhiên tại huyện Ngọc Lặc là cần thiết và khả thi. Với những lợi ích kinh tế và môi trường mà cây luồng mang lại, đây sẽ là một hướng đi bền vững cho phát triển nông nghiệp tại địa phương.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các mô hình trồng luồng bền vững. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật canh tác sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Tăng cường hợp tác và đầu tư

Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, nhà khoa học và cộng đồng địa phương trong việc phát triển vùng trồng luồng. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sẽ là chìa khóa để đạt được thành công trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây Luồng (Dendrocalamus membranaceus Munro) giữ vị thế là loài cây lâm nghiệp chủ lực trong chiến lược phát triển kinh tế vùng cao và trung du tỉnh Thanh Hóa, nơi tập trung diện tích rừng Luồng lớn nhất cả nước với 69.037 ha trong tổng số 83.700 ha rừng trồng toàn tỉnh. Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức lên tới 15 triệu cây/năm (vượt xa ngưỡng khai thác hợp lý là 9,6 triệu cây/năm) cùng tập quán canh tác quảng canh đã khiến hơn 80% diện tích rừng Luồng rơi vào tình trạng thoái hóa nghiêm trọng. Sản lượng bình quân sụt giảm từ 1.000 cây/ha giai đoạn 1977 – 1983 xuống chỉ còn 500 cây/ha, tỷ lệ thân cây đạt tiêu chuẩn loại 1 và loại 2 giảm mạnh từ 10% xuống còn 4%.

Trước thực trạng cấp bách đó, đề tài tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn nhằm thiết lập phương án quy hoạch phân vùng phát triển bền vững rừng Luồng tại huyện Ngọc Lặc – địa bàn trọng điểm phía Tây Bắc tỉnh Thanh Hóa. Mục tiêu cụ thể là đánh giá toàn diện tính thích nghi sinh thái cảnh quan, tiềm năng quỹ đất và hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường, từ đó định hình không gian phát triển cho 18.713,90 ha đất quy hoạch lâm nghiệp trong giai đoạn 2008 – 2015.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc tạo sinh kế bền vững cho 86% lực lượng lao động nông lâm nghiệp địa phương. Quy hoạch mở ra hướng đi khoa học giúp chuyển đổi diện tích nương rẫy thoái hóa, nâng cao mức thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 7,8 triệu đồng/người/năm và từng bước giảm tỷ lệ nghèo 36,2% tại huyện Ngọc Lặc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết quy hoạch không gian và sinh thái học cảnh quan hiện đại:

• Lý thuyết hệ thống tổng quát: Vận dụng quan điểm hệ thống của L. Von Bertalanffy (1923) và lý thuyết hệ thống canh tác nông trại (Farming Systems) của Von Wulfen (1823), Grigg (1977) để xem xét cấu trúc nông lâm nghiệp là một chỉnh thể tương tác đa chiều giữa dòng vật chất, năng lượng và con người.
• Khung đánh giá thích nghi đất đai của FAO (1986): Áp dụng phương pháp phân hạng thích nghi sinh thái nhằm đối chiếu yêu cầu sinh thái của loài cây Luồng với các đơn vị bản đồ đất đai cụ thể.
• Mô hình công nghệ canh tác trên đất dốc (SALT 1 đến SALT 4): Ứng dụng kỹ thuật bảo vệ đất dốc, chống xói mòn và phục hồi độ phì nhiêu thông qua các băng cây xanh và cây họ đậu.
• Hệ thống nông lâm kết hợp: Kế thừa phân loại của Phạm Xuân Hoàn (1994) với 28 mô hình thuộc 8 nhóm phương thức canh tác tổng hợp bền vững tại vùng đồi núi Việt Nam.

Bên cạnh đó, các khái niệm then chốt như quy hoạch sử dụng đất cấp vĩ mô, tính bền vững sinh thái - nhân văn, phân cấp lập địa và đơn vị đất đai tự nhiên được định nghĩa rõ ràng làm nền tảng phân tích.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ nguồn dữ liệu đa dạng và các công cụ phân tích hiện đại:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ các kỳ kiểm kê quỹ đất của Tổng cục Địa chính (1978, 1985, 1995), báo cáo thống kê giai đoạn 2002 – 2007 của 21 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Ngọc Lặc, bản đồ quy hoạch 3 loại rừng và khí tượng thủy văn. Dữ liệu sơ cấp được điều tra trực tiếp ngoài hiện trường.
• Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu: Áp dụng phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (RRA) và đánh giá nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA). Nghiên cứu tiến hành điều tra, phỏng vấn sâu 20 hộ gia đình điển hình đại diện cho 4 tiểu vùng sinh thái (núi cao, núi thấp - đồi cao, đồi thấp, đồi thoải). Cỡ mẫu được lựa chọn có chủ đích để phản ánh chính xác tập quán canh tác, dòng tiền thu chi và nguyện vọng của các chủ rừng.
• Phương pháp phân tích: Dữ liệu không gian được số hóa, chồng xếp và phân tích trên phần mềm GIS chuyên dụng MapInfo 9.0 để thành lập bản đồ hiện trạng và bản đồ quy hoạch vùng trồng Luồng tỷ lệ 1:25.000. Hiệu quả tài chính của các phương thức canh tác được lượng hóa bằng phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA) trên phần mềm Microsoft Excel thông qua 3 chỉ số then chốt: Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ suất thu nhập trên chi phí (BCR) và Tỷ lệ thu hồi nội bộ (IRR). Timeline nghiên cứu được thực hiện từ dữ liệu nền 2002 – 2007 và xây dựng quy hoạch cho giai đoạn 2008 – 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra và phân tích số liệu lâm nghiệp tại huyện Ngọc Lặc ghi nhận 4 phát hiện trọng tâm:

1. Điều kiện tự nhiên có tính tương thích sinh thái cao: Khảo sát trên 31.501,14 ha đất nông lâm nghiệp cho thấy 62% diện tích đất có thành phần cơ giới thịt nhẹ đến trung bình, tầng đất dày trên 50 cm. Hàm lượng đạm tổng số khá (trên 0,1%) chiếm 86% diện tích, lượng mưa trung bình năm đạt 1.700 mm tập trung 85% vào mùa sinh măng (tháng 5 đến tháng 10), đáp ứng tối ưu biên độ sinh thái của cây Luồng.
2. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2002 – 2007: Diện tích đất lâm nghiệp tăng từ 20.038,71 ha (chiếm 40,55%) lên 21.608,93 ha (chiếm 43,73% tổng diện tích tự nhiên). Đất nông nghiệp tăng 5.473,17 ha (tăng từ 23,20% lên 34,27%). Ngược lại, đất chưa sử dụng giảm mạnh từ 13.474,16 ha (27,42%) xuống còn 4.085,03 ha (8,25%), phản ánh nỗ lực giao đất giao rừng và phủ xanh đất trống đồi trọc.
3. Hiện trạng và cấu trúc vùng quy hoạch trồng Luồng: Tổng diện tích quy hoạch phát triển vùng Luồng được xác lập là 18.713,90 ha. Trong đó, diện tích có rừng là 16.567,18 ha (gồm 8.699,48 ha Luồng thuần loài, 5.050,74 ha rừng gỗ xen Luồng và 2.816,96 ha rừng tự nhiên nghèo kiệt). Diện tích chưa có rừng là 2.146,72 ha (gồm 790,15 ha đất trống đồi trọc trạng thái IA, IB, IC và 1.356,57 ha đất nương rẫy thoái hóa).
4. Hiệu quả tài chính từ mô hình thâm canh: Phân tích CBA chứng minh phương thức trồng Luồng thâm canh kết hợp cây bản địa (Lát hoa, Keo, Trám) đạt hiệu quả kinh tế vượt trội so với canh tác truyền thống: Tỷ suất BCR đạt từ 1,35 đến 1,62 (lớn hơn 1), NPV luôn dương ở mức chiết khấu 10% và tỷ lệ hoàn vốn nội bộ IRR đạt từ 14% đến 18,5%, vượt xa lãi suất tiền gửi ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Nghiên cứu chỉ ra nguyên nhân cốt lõi của tình trạng thoái hóa 80% diện tích rừng Luồng tại địa phương xuất phát từ mô hình khai thác bóc lột "chặt nhiều nuôi ít". Mật độ búi cây bị suy giảm nghiêm trọng chỉ còn 3 – 4 cây/búi, đường kính thân teo tóp còn 3 – 4 cm. Người dân chủ yếu thu hoạch măng non và chặt cây trưởng thành nhưng không bón phân phục hồi và không xới xáo đất sau khai thác.

So sánh với các nghiên cứu của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam và đánh giá ngành mây tre của tổ chức CIDA, kết quả luận văn hoàn toàn tương đồng về cảnh báo suy thoái chất lượng rừng tre nứa. Tuy nhiên, luận văn đã tiến xa hơn khi phân chia không gian thích nghi theo 4 tiểu vùng địa hình: Vùng núi cao (chiếm 31,48% diện tích), vùng núi thấp - đồi cao (22,65%), vùng đồi thấp (24,23%) và vùng đồi thoải (20,93%). Các kết quả này chứng minh rằng việc quy hoạch trồng Luồng ở độ cao dưới 500 m và độ dốc dưới 30 độ là hoàn toàn phù hợp quy luật phân bố tự nhiên.

Dữ liệu nghiên cứu được mô tả trực quan qua các bảng cân đối quỹ đất, biểu đồ phân tích cơ cấu cấp tuổi rừng (rừng cấp tuổi III chiếm 27.688,27 ha trên toàn tỉnh) và bản đồ số hóa không gian quy hoạch tỷ lệ 1:25.000, giúp chính quyền địa phương dễ dàng theo dõi và giám sát biến động tài nguyên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích không gian và hiệu quả kinh tế, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất triển khai cho giai đoạn 2008 – 2015:

1. Ứng dụng gói kỹ thuật thâm canh và phục tráng rừng Luồng suy thoái: Thực hiện bón phân chuồng định kỳ từ 15 – 20 kg/búi kết hợp NPK, xới đất sâu 15 – 20 cm quanh tán trước mùa sinh măng vào tháng 4 hàng năm. Thực hiện nghiêm ngặt quy chế giữ măng chính vụ (tháng 5 – 6) và chỉ khai thác măng rơi (tháng 8), duy trì mật độ nuôi dưỡng ổn định 6 – 8 cây/búi. Mục tiêu nâng năng suất rừng Luồng từ 500 cây/ha hiện nay lên 900 – 1.000 cây/ha vào năm 2015. Chủ thể thực hiện: Trạm Khuyến nông - Khuyến lâm huyện phối hợp cùng các hộ nhận khoán đất rừng.
2. Cải tạo chuyển đổi rừng nghèo và trồng mới trên đất trống: Tiến hành cải tạo 1.108,07 ha rừng tự nhiên nghèo kiệt và 64,68 ha rừng nứa thoái hóa sang trồng Luồng kết hợp cây bản địa tán che (Lát, Keo). Trồng mới thâm canh trên 2.146,72 ha đất trống nương rẫy thoái hóa theo mô hình nông lâm kết hợp SALT, hoàn thành trước năm 2012. Chủ thể thực hiện: Hạt Kiểm lâm Ngọc Lặc, Ban Quản lý Dự án 661 và UBND các xã vùng quy hoạch.
3. Thực thi chính sách hỗ trợ vốn và tín dụng lâm nghiệp ưu đãi: Thiết lập cơ chế vay vốn ưu đãi chu kỳ 5 – 7 năm thông qua Ngân hàng Chính sách Xã hội và Quỹ Bảo vệ Phát triển Rừng, hỗ trợ 100% hộ nghèo (chiếm 36,2% số hộ) tiếp cận vốn mua giống đạt chuẩn và phân bón. Chủ thể thực hiện: Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT huyện Ngọc Lặc và Phòng Tài chính - Kế hoạch.
4. Phát triển chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ lâm sản: Xây dựng liên minh liên kết tiêu thụ sản phẩm giữa các nhóm hộ trồng Luồng với Nhà máy Giấy Châu Lộc và các nhà máy chế biến ván ghép thanh xuất khẩu. Cắt giảm các khâu trung gian thương lái nhằm tăng giá trị thu mua thực tế cho người trồng rừng thêm 20% – 25% trong giai đoạn 2010 – 2015. Chủ thể thực hiện: Phòng Kinh tế & Hạ tầng huyện Ngọc Lặc phối hợp cùng các doanh nghiệp chế biến lâm sản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp khung dữ liệu khoa học chuẩn mực và nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý quy hoạch lâm nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước: Các phòng Nông nghiệp & PTNT, Chi cục Kiểm lâm, Ban phân vùng quy hoạch cấp huyện và tỉnh sử dụng phương pháp luận và số liệu quy hoạch 18.713,90 ha để xây dựng kế hoạch phân bổ đất đai và bảo vệ tài nguyên rừng tại địa phương.
2. Các nhà khoa học, giảng viên và viện nghiên cứu lâm nghiệp: Nguồn tư liệu chuyên sâu về sinh thái học loài Luồng (Dendrocalamus membranaceus Munro), khung lý thuyết hệ thống nông lâm kết hợp và phương pháp đánh giá thích nghi lập địa phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu tre trúc bản địa.
3. Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý tài nguyên rừng, Lâm sinh, Quản lý đất đai: Mô hình nghiên cứu mẫu mực về việc tích hợp phương pháp đánh giá PRA 20 hộ gia đình với kỹ thuật xử lý không gian GIS trên MapInfo và phân tích tài chính CBA (NPV, BCR, IRR).
4. Doanh nghiệp chế biến gỗ - mây tre đan và các chủ trang trại lâm nghiệp: Nắm bắt dữ liệu trữ lượng, phân bố địa bàn nguyên liệu và các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế nhằm xây dựng phương án liên kết đầu tư vùng nguyên liệu ổn định lâu dài.

Câu hỏi thường gặp

Cây Luồng đóng vai trò chiến lược như thế nào trong phát triển kinh tế tại huyện Ngọc Lặc?

Cây Luồng là cây trồng bản địa đa tác dụng, sinh trưởng nhanh và có biên độ sinh thái phù hợp với thổ nhưỡng Ngọc Lặc. Rừng Luồng tạo việc làm trực tiếp cho 86% lao động nông lâm nghiệp, đóng góp nguồn nguyên liệu chủ lực cho công nghiệp sản xuất giấy, ván dăm và thủ công mỹ nghệ, giúp xóa đói giảm nghèo cho cộng đồng dân tộc Mường (chiếm 68% dân số huyện).

Tại sao có tới 80% diện tích rừng Luồng tại Thanh Hóa bị suy thoái chất lượng?

Nguyên nhân chủ yếu do tập quán canh tác quảng canh "khai thác kiệt mà không đầu tư trả lại". Lượng khai thác thực tế lên tới 15 triệu cây/năm, vượt mức cho phép 9,6 triệu cây/năm. Đa số các búi Luồng chỉ còn 3 – 4 cây với đường kính nhỏ dưới 4 cm do khai thác quá mức măng và cây trưởng thành nhưng thiếu bón phân, xới đất định kỳ.

Tổng diện tích quy hoạch phát triển vùng trồng Luồng huyện Ngọc Lặc là bao nhiêu?

Theo luận văn, tổng diện tích đất quy hoạch vùng trồng Luồng giai đoạn 2008 – 2015 là 18.713,90 ha. Trong đó, diện tích có rừng chiếm 16.567,18 ha (gồm rừng Luồng thuần loài 8.699,48 ha và rừng hỗn giao 5.050,74 ha), diện tích chưa có rừng cần đưa vào trồng mới và cải tạo là 2.146,72 ha.

Phương pháp phân tích tài chính CBA chứng minh tính hiệu quả của mô hình như thế nào?

Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA) thực hiện trên phần mềm Excel cho thấy các mô hình thâm canh Luồng đều đạt hệ số sinh lời BCR > 1,35 (thu nhập lớn hơn chi phí), giá trị hiện tại ròng NPV luôn dương và tỷ suất hoàn vốn nội bộ IRR đạt 14% – 18,5%, chứng minh khả năng sinh lời cao và hoàn vốn nhanh.

Biện pháp kỹ thuật lâm sinh then chốt nào giúp phục tráng rừng Luồng thoái hóa?

Biện pháp cốt lõi bao gồm bón bổ sung 15 – 20 kg phân chuồng hoai mục kết hợp NPK cho mỗi búi trước mùa sinh măng, xới đất sâu 15 – 20 cm quanh gốc để kích thích rễ thở. Song song đó, chủ rừng phải bảo vệ toàn bộ măng vụ chính tháng 5 – 6 và duy trì mật độ nuôi dưỡng tối thiểu từ 6 – 8 thân cây/búi.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập luận cứ khoa học vững chắc về điều kiện lập địa, sinh thái và thổ nhưỡng khẳng định cây Luồng là loài cây kinh tế chủ lực trên tổng diện tích tự nhiên 49.413,72 ha của huyện Ngọc Lặc.
• Xây dựng thành công phương án quy hoạch không gian phát triển 18.713,90 ha vùng trồng Luồng bền vững, tích hợp giải pháp phục tráng 3.301,93 ha rừng suy thoái và phủ xanh 2.146,72 ha đất trống nương rẫy.
• Ứng dụng thành công hệ thống công cụ phân tích hiện đại gồm điều tra thực địa PRA 20 hộ dân, số hóa không gian bản đồ tỷ lệ 1:25.000 trên MapInfo 9.0 và tính toán hiệu quả kinh tế CBA (NPV, BCR, IRR).
• Lộ trình thực hiện quy hoạch giai đoạn 2008 – 2015 được phân kỳ chi tiết gắn liền với các giải pháp đồng bộ về thâm canh sinh học, hỗ trợ vốn tín dụng ưu đãi và mở rộng chuỗi liên kết bao tiêu với nhà máy chế biến.
• Đề tài đóng góp tài liệu quý báu về thực tiễn lâm nghiệp xã hội; các nhà quản lý và chủ rừng nên khai thác áp dụng ngay các chỉ dẫn kỹ thuật trong luận văn để nâng cao giá trị kinh tế và bảo tồn sinh thái rừng Luồng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GI¸o dôc vµ TẠO Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT TR­êng ®¹i häc l©m nghiÖp Tr­¬ng ngäc tiÕn Nghiªn cøu c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn quy ho¹ch ph¸t triÓn vïng trång Luång t¹i huyÖn Ngäc LÆc tØnh Thanh Ho¸ LUẬN VĂN THẠC Sü KHOA HỌC L©m nghiÖp Hµ Néi, n¨m 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 §Æt vÊn ®Ò Trong c«ng t¸c trång rõng phñ xanh ®Êt trèng ®åi nói träc còng nh­ trång rõng phôc vô c«ng nghiÖp vµ c¸c môc ®Ých kh¸c, ngoµi c¸c lo¹i c©y nh­: Keo, B¹ch ®µn, Th«ng, L¸t…§èi víi tØnh Thanh Ho¸ nãi chung, huyÖn Ngäc LÆc nãi riªng Luång (Dendrocalamus membranaceus Munro) ®­îc xem nh­ lµ c©y xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, t¨ng thªm thu nhËp, t¹o ®iÒu kiÖn c¶i thiÖn cho ®êi sèng nh©n d©n miÒn nói vµ trung du tØnh Thanh Ho¸. Luång lµ loµi c©y ®a t¸c dông, sinh tr­ëng nhanh, s¶n l­îng cao, c«ng dông réng, nh©n d©n th­êng dïng lµm c¸c s¶n phÈm nh­ ræ r¸, ®òa, ghÕ.vµ phôc vô cho x©y dùng; Luång lµ nguyªn liÖu giÊy rÊt tèt v× hµm l­îng xenluloza cao. NhiÒu n¨m l¹i ®©y ng­êi ta dïng tre Luång lµm, v¸n d¨m, v¸n sµn…MÆt kh¸c, gi¸ thµnh vµ c¸c hiÖu Ých kh¸c Luång cã thÓ v­ît xa gç kinh tÕ. Gi¸ trÞ ®Çu tiªn vµ to lín nhÊt mµ rõng ®em l¹i cho ®êi sèng cña chóng ta lµ gi¸ trÞ sinh th¸i kh«ng thÓ thay thÕ.

Luång cã kh¶ n¨ng quang hîp lµm gi¶m nång ®é CO2 vµ t¨ng nång ®é O2 trong kh«ng khÝ, ®iÒu hoµ khÝ hËu t¹o kh«ng khÝ trong lµnh. L¸ c©y rông xuèng khi ph©n gi¶i t¹o mét l­îng chÊt h÷u c¬ tr¶ l¹i cho ®Êt, lµm cho ®Êt t¬i xèp vµ t¨ng ®é ph× nhiªu, cã kh¶ n¨ng thÊm n­íc tèt, gi¶m dßng ch¶y bÒ mÆt, h¹n chÕ xãi mßn vµ röa tr«i ®Êt. §ång thêi, nhê hÖ rÔ ®Æc biÖt cña nã mµ c©y Luång ®­îc xem lµ loµi c©y cã gi¸ trÞ phßng hé cao. Luång cã gi¸ trÞ nh­ vËy nh­ng vÊn ®Ò mµ chóng ta ®ang gÆp ph¶i khã kh¨n hiÖn t¹i lµ viÖc quy ho¹ch diÖn tÝch ®Êt trång sao cho phï hîp.

§èi víi huyÖn Ngäc LÆc nh÷ng n¨m gÇn ®©y cã chñ tr­¬ng quy ho¹ch æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn diÖn tÝch rõng Luång, ®ã lµ quy häach c¸c vïng th©m canh trªn diÖn tÝch ®Êt trèng ®åi nói träc vµ mét sè diÖn tÝch trªn ®Êt trång c©y mÝa ®¹t n¨ng suÊt thÊp, quy ho¹ch c¸c vïng s¶n xuÊt gièng ®Ó cung cÊp cho c¸c tØnh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 ChÝnh v× nh÷ng lý do trªn, víi hy väng gãp mét phÇn vµo c«ng t¸c quy ho¹ch ®Þnh h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ cho huyÖn ®ång thêi còng lµ mét ®Ò tµi cã thÓ ¸p dông vµo thùc tiÔn nh»m ®em laÞ hiÖu qu¶, chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “ Nghiªn cøu c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn quy ho¹ch ph¸t triÓn vïng trång Luång t¹i huyÖn Ngäc LÆc tØnh Thanh Ho¸” LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Ch­¬ng I Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu Trong qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng­êi cã liªn quan mËt thiÕt ®Õn c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn. Trong ®ã cã thÓ nãi r»ng ®Êt cã vai trß rÊt lín ®èi víi s¶n xuÊt N«ng – l©m nghiÖp nãi riªng vµ ®èi víi c¸c ngµnh kinh tÕ nãi chung. Tèc ®é d©n sè ngµy cµng cao ®· ®­a con ng­êi tíi viÖc l¹m dông qu¸ møc giíi h¹n vèn cã cña ®Êt ®ai.

Vµo nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 16 th× d©n sè thÕ giíi vµo kho¶ng 500 triÖu ng­êi, nh­ng ®Õn nay d©n sè thÕ giíi ®· gÇn 6,2 tû ng­êi. Theo b¸o c¸o vÒ ph¸t triÓn thÕ giíi (1993) dù ®o¸n d©n sè thÕ giíi kho¶ng 8,3 tû ng­êi vµo n¨m 2025 [28].