Nghiên Cứu Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Sở Hữu Trong Quân Đội Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong quân đội ở nước ta hiện nay, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Lê Văn Dũng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Dương
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Sở Hữu Trong Quân Đội Ở Nước Ta Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XPSH TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA
• 1.1. Khái niệm, ý nghĩa của việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu
• 1.2. Các đặc điểm của nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu
• 1.3. Những yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát tình hình tội xâm phạm sở hữu xảy ra trong quân đội ở nước ta hiện nay
• 2.2. Thực trạng các đặc điểm của nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong quân đội ở nước ta hiện nay
• 2.3. Những yếu tố tác động đến sự hình thành nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong quân đội ở nước ta hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: DỰ BÁO VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA TỪ KHÍA CẠNH NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI
• 3.1. Dự báo tình hình tội xâm phạm sở hữu và đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong Quân đội ở nước ta
• 3.2. Các giải pháp phòng ngừa tội xâm phạm sở hữu trong Quân đội ở nước ta từ khía cạnh nhân thân người phạm tội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Nhân Thân Tội Phạm Xâm Phạm Sở Hữu

Tình hình tội phạm trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay diễn biến phức tạp, đặc biệt là các tội xâm phạm sở hữu. Từ năm 2015 đến 2019, Quân đội đã điều tra, truy tố, xét xử tổng cộng 925 vụ, trong đó có 322 vụ thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu (XPSH), chiếm tỉ lệ cao 34,81%. Tình hình tội phạm XPSH có xu hướng gia tăng qua các năm về số vụ và người phạm tội. Các đối tượng không còn thực hiện hành vi phạm tội đơn lẻ, mà có sự cấu kết với nhau. Nghiên cứu nhân thân người phạm tội là yếu tố then chốt để hiểu rõ nguyên nhân và đưa ra giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Theo tài liệu gốc, số vụ án xâm phạm sở hữu chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số vụ án hình sự do Quân đội thụ lý.

1.1. Khái Niệm và Ý Nghĩa Nghiên Cứu Nhân Thân Tội Phạm

Nghiên cứu nhân thân người phạm tội là quá trình thu thập, phân tích thông tin về các đặc điểm cá nhân, xã hội, tâm lý của người phạm tội. Mục đích là để xác định nguyên nhân, điều kiện phạm tội, từ đó đề xuất các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả. Việc nghiên cứu này đặc biệt quan trọng trong môi trường quân đội, nơi kỷ luật và đạo đức được đặt lên hàng đầu. Phân tích đặc điểm nhân thân giúp các nhà quản lý, chỉ huy có cái nhìn sâu sắc hơn về nguy cơ phạm tội và có biện pháp can thiệp kịp thời. Nghiên cứu này cũng góp phần vào việc xây dựng chính sách hình sự phù hợp, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và tính nhân văn trong xử lý tội phạm.

1.2. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Xâm Phạm Sở Hữu Quân Đội

Nghiên cứu tội phạm xâm phạm sở hữu trong quân đội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh chiến đấu, uy tín của quân đội và niềm tin của nhân dân. Các hành vi xâm phạm sở hữu, dù nhỏ đến đâu, cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội. Việc mất mát tài sản, trang thiết bị quân sự có thể ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu. Hơn nữa, tội phạm trong quân đội làm suy giảm kỷ luật, đạo đức, gây mất đoàn kết nội bộ. Nghiên cứu này giúp xác định các lỗ hổng trong quản lý, giáo dục, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục, tăng cường phòng ngừa tội phạm.

II. Thực Trạng Đáng Báo Động Tội Phạm Xâm Phạm Sở Hữu Quân Đội

Tình hình tội phạm xâm phạm sở hữu trong Quân đội hiện nay diễn biến phức tạp với nhiều hình thức khác nhau, từ trộm cắp tài sản cá nhân đến tham ô, lãng phí công quỹ. Các đối tượng phạm tội ngày càng trẻ hóa, trình độ học vấn thấp, nhận thức pháp luật hạn chế. Môi trường quân sự với áp lực cao, kỷ luật nghiêm ngặt cũng là một yếu tố tác động đến hành vi phạm tội. Theo số liệu thống kê, các vụ án xâm phạm sở hữu thường xảy ra ở các đơn vị đóng quân xa dân, điều kiện sinh hoạt khó khăn, công tác quản lý lỏng lẻo. Điều này đòi hỏi cần có sự quan tâm, chấn chỉnh kịp thời từ các cấp chỉ huy.

2.1. Phân Tích Chi Tiết Tình Hình Xâm Phạm Tài Sản Quân Đội

Phân tích tình hình xâm phạm tài sản quân đội cho thấy sự đa dạng về hình thức và mức độ nghiêm trọng. Các hành vi phổ biến bao gồm: trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt, cố ý làm hư hỏng tài sản. Đối tượng bị xâm phạm thường là tiền mặt, vật tư, trang thiết bị quân sự, đất đai. Mức độ thiệt hại có thể từ vài triệu đồng đến hàng tỷ đồng. Các vụ án thường được phát hiện qua công tác kiểm tra, thanh tra, hoặc tố giác của quần chúng. Việc điều tra, xử lý các vụ án này gặp nhiều khó khăn do tính chất đặc thù của môi trường quân sự, sự phức tạp trong quản lý tài sản.

2.2. Đặc Điểm Nhân Thân Người Phạm Tội Xâm Phạm Sở Hữu

Nghiên cứu đặc điểm nhân thân của người phạm tội xâm phạm sở hữu trong quân đội cho thấy một số điểm đáng chú ý. Đa số là nam giới, độ tuổi từ 18 đến 30, trình độ học vấn trung bình hoặc thấp. Nhiều đối tượng có hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu sự quan tâm, giáo dục từ nhỏ. Một số đối tượng có tiền sử vi phạm kỷ luật, có lối sống buông thả, dễ bị dụ dỗ, lôi kéo. Yếu tố tâm lý như lòng tham, sự ích kỷ, thiếu kiềm chế cũng đóng vai trò quan trọng trong hành vi phạm tội. Theo bảng số 2 trong tài liệu gốc, cơ cấu giới tính của nhân thân người phạm tội cho thấy tỷ lệ nam giới chiếm đa số.

2.3. Yếu Tố Tác Động Đến Hành Vi Xâm Phạm Sở Hữu Quân Đội

Nhiều yếu tố tác động đến hành vi xâm phạm sở hữu trong quân đội. Thứ nhất, yếu tố kinh tế thị trường với sự phân hóa giàu nghèo, cám dỗ vật chất. Thứ hai, yếu tố xã hội với sự suy thoái về đạo đức, lối sống thực dụng. Thứ ba, yếu tố quản lý với sự lỏng lẻo trong kiểm tra, giám sát tài sản. Thứ tư, yếu tố giáo dục với sự thiếu sót trong giáo dục pháp luật, đạo đức cho cán bộ, chiến sĩ. Thứ năm, yếu tố tâm lý với sự căng thẳng, áp lực trong công việc, cuộc sống. Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các yếu tố để tạo ra môi trường quân sự lành mạnh, ngăn ngừa tội phạm.

III. Giải Pháp Phòng Ngừa Tội Phạm Xâm Phạm Sở Hữu Quân Đội

Để phòng ngừa tội phạm xâm phạm sở hữu trong Quân đội, cần có các giải pháp đồng bộ, toàn diện. Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức pháp luật, đạo đức cho cán bộ, chiến sĩ. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, giám sát tài sản. Hoàn thiện hệ thống quản lý tài chính, tài sản, đảm bảo minh bạch, công khai. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện cho cán bộ, chiến sĩ rèn luyện, phấn đấu. Phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, tạo sự đồng thuận, ủng hộ trong phòng ngừa tội phạm.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Pháp Luật và Đạo Đức Quân Nhân

Nâng cao nhận thức pháp luật và đạo đức quân nhân là giải pháp then chốt để phòng ngừa tội phạm. Cần tăng cường các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đặc biệt là các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công. Tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo, diễn đàn về đạo đức, lối sống, giúp cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình. Xây dựng các tấm gương người tốt, việc tốt, tạo động lực cho mọi người học tập, noi theo. Kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, đạo đức, tạo tính răn đe.

3.2. Hoàn Thiện Cơ Chế Quản Lý và Kiểm Soát Tài Sản Quân Đội

Hoàn thiện cơ chế quản lý và kiểm soát tài sản quân đội là giải pháp quan trọng để ngăn chặn tội phạm xâm phạm sở hữu. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý, sử dụng tài sản, đảm bảo chặt chẽ, minh bạch. Áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài sản, giúp theo dõi, kiểm soát dễ dàng hơn. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, phát hiện kịp thời các sai phạm. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định, gây thất thoát, lãng phí tài sản. Theo Thông tư số 16/2020/TT-BQP, cần áp dụng các hình thức kỷ luật phù hợp đối với các vi phạm.

3.3. Tăng Cường Công Tác Tư Tưởng và Văn Hóa Quân Đội

Tăng cường công tác tư tưởng và văn hóa quân đội là giải pháp lâu dài, bền vững để phòng ngừa tội phạm. Cần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện cho cán bộ, chiến sĩ rèn luyện, phấn đấu. Phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, tạo sự đồng thuận, ủng hộ trong phòng ngừa tội phạm. Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, giúp cán bộ, chiến sĩ giải tỏa căng thẳng, nâng cao đời sống tinh thần. Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa cán bộ, chiến sĩ, tạo sự đoàn kết, gắn bó trong đơn vị.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Phòng Ngừa Tái Phạm Trong Quân Đội

Ứng dụng thực tiễn các giải pháp phòng ngừa tội phạm cần được triển khai đồng bộ ở tất cả các đơn vị trong Quân đội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, các cấp chỉ huy. Thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm, điều chỉnh các giải pháp cho phù hợp với tình hình thực tế. Đặc biệt, cần quan tâm đến công tác phòng ngừa tái phạm, giúp người đã từng phạm tội hòa nhập cộng đồng, trở thành người có ích cho xã hội. Theo Nghị định số 80/2011/NĐ-CP, cần có các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù.

4.1. Xây Dựng Hồ Sơ Nhân Thân Chi Tiết và Đánh Giá Nguy Cơ

Xây dựng hồ sơ nhân thân chi tiết và đánh giá nguy cơ tái phạm là bước quan trọng trong công tác phòng ngừa tái phạm. Cần thu thập đầy đủ thông tin về quá trình phạm tội, hoàn cảnh gia đình, mối quan hệ xã hội, tình trạng sức khỏe, tâm lý của người đã từng phạm tội. Dựa trên các thông tin này, tiến hành đánh giá nguy cơ tái phạm, xác định các yếu tố nguy cơ cao. Từ đó, xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp, giúp người đã từng phạm tội thay đổi nhận thức, hành vi.

4.2. Hỗ Trợ Tái Hòa Nhập Cộng Đồng và Cải Tạo Tội Phạm

Hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng và cải tạo tội phạm là mục tiêu cuối cùng của công tác phòng ngừa tái phạm. Cần tạo điều kiện cho người đã từng phạm tội học tập, nâng cao trình độ, tìm kiếm việc làm, ổn định cuộc sống. Hỗ trợ về tâm lý, giúp họ vượt qua mặc cảm, tự ti, hòa nhập với cộng đồng. Phối hợp với gia đình, chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội để tạo môi trường sống lành mạnh, hỗ trợ người đã từng phạm tội tái hòa nhập. Theo tài liệu gốc, cần chú trọng đến công tác giáo dục trong gia đình và nhà trường để ngăn ngừa tội phạm từ gốc.

V. Kết Luận và Tương Lai Nghiên Cứu Nhân Thân Tội Phạm Quân Đội

Nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong Quân đội là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm, đầu tư của các nhà khoa học, nhà quản lý. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chính sách hình sự phù hợp, nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố tác động đến hành vi phạm tội, đặc biệt là yếu tố tâm lý, xã hội. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, giám sát, phòng ngừa tội phạm.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Mới về Tâm Lý Tội Phạm Trong Quân Đội

Hướng nghiên cứu mới về tâm lý tội phạm trong quân đội cần tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố tâm lý đặc thù của môi trường quân sự tác động đến hành vi phạm tội. Nghiên cứu về stress, áp lực công việc, sự cô đơn, thiếu thốn tình cảm, các rối loạn tâm lý có thể dẫn đến hành vi phạm tội. Phát triển các công cụ đánh giá tâm lý, giúp phát hiện sớm các đối tượng có nguy cơ phạm tội. Xây dựng các chương trình tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho cán bộ, chiến sĩ, giúp họ giải tỏa căng thẳng, vượt qua khó khăn.

5.2. Đề Xuất Chính Sách và Biện Pháp Phòng Ngừa Hiệu Quả

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần đề xuất các chính sách và biện pháp phòng ngừa hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tế. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, đảm bảo chặt chẽ, minh bạch. Tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền pháp luật, đạo đức cho cán bộ, chiến sĩ. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện cho cán bộ, chiến sĩ rèn luyện, phấn đấu. Tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm, học hỏi kinh nghiệm của các nước tiên tiến.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Từ năm 2015 đến năm 2019, trong Quân đội nước ta đã xảy ra tổng cộng 925 vụ án hình sự, trong đó có 322 vụ án thuộc nhóm tội xâm phạm sở hữu (XPSH), chiếm tỷ lệ 34,81%. Tình hình tội phạm XPSH trong Quân đội có xu hướng gia tăng cả về số vụ và số người phạm tội, với thủ đoạn ngày càng tinh vi và phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Nghiên cứu nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội là cần thiết để làm rõ các đặc điểm nhân thân, từ đó xác định nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm và đề xuất các giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích đặc điểm nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015-2019, làm rõ các yếu tố tác động đến sự hình thành nhân thân tiêu cực, đồng thời đề xuất các giải pháp phòng ngừa tội phạm phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tội danh quy định tại chương XVI Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017, trên địa bàn thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án Quân sự Trung ương. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác định tội, định khung hình phạt, giáo dục cải tạo người phạm tội và nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm trong Quân đội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin, kết hợp tri thức khoa học pháp lý về tội phạm học, luật hình sự và điều tra hình sự. Hai lý thuyết trọng tâm được vận dụng gồm:

• Lý thuyết nhân thân người phạm tội: Nhân thân người phạm tội là tổng hợp các đặc điểm sinh học, tâm lý, xã hội và pháp lý của người phạm tội, ảnh hưởng đến hành vi phạm tội. Khái niệm này giúp phân tích các dấu hiệu đặc trưng của người phạm tội XPSH trong Quân đội.

• Lý thuyết về các yếu tố tác động đến nhân thân: Môi trường gia đình, xã hội, bạn bè, trình độ học vấn, nghề nghiệp và các yếu tố tâm lý xã hội được xem là những tác nhân hình thành nhân thân tiêu cực, từ đó dẫn đến hành vi phạm tội.

Các khái niệm chính bao gồm: nhân thân người phạm tội XPSH, đặc điểm xã hội - nhân khẩu (giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, hoàn cảnh gia đình), đặc điểm tâm lý - xã hội (động cơ, mục đích, nhận thức pháp luật), đặc điểm pháp lý hình sự (tái phạm, phạm tội có tổ chức, tính chất chuyên nghiệp).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ Viện kiểm sát Quân sự Trung ương, Tòa án Quân sự Trung ương và Cục Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng, bao gồm số liệu thống kê tội phạm giai đoạn 2015-2019, các bản án điển hình và báo cáo công tác. Ngoài ra, tác giả tiến hành điều tra xã hội học với 100 phiếu khảo sát nhằm đánh giá vai trò của giáo dục gia đình và nhà trường đối với người phạm tội chưa thành niên.

Phương pháp phân tích bao gồm: tổng hợp, so sánh, phân tích định lượng các số liệu thống kê; nghiên cứu điển hình các vụ án tiêu biểu; điều tra xã hội học để thu thập dữ liệu định tính về môi trường gia đình và giáo dục. Cỡ mẫu 100 phiếu điều tra được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện nhằm phản ánh thực trạng giáo dục và ảnh hưởng đến nhân thân người phạm tội.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2020, tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 2015-2019, đồng thời tổng hợp các kết quả điều tra xã hội học và phân tích các vụ án điển hình để đưa ra kết luận và đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ tội phạm XPSH trong Quân đội chiếm khoảng 34,81% tổng số vụ án hình sự trong giai đoạn 2015-2019, với số vụ án tăng từ 115 vụ năm 2015 lên 253 vụ năm 2019, tương ứng tăng gần 120%. Số bị cáo cũng tăng từ 214 lên 879 người, cho thấy xu hướng gia tăng rõ rệt.

2. Đặc điểm nhân thân xã hội - nhân khẩu: Nam giới chiếm đa số với tỷ lệ trung bình 87,68%, nữ giới chiếm khoảng 12,32%. Độ tuổi chủ yếu phạm tội tập trung trong nhóm 18-30 tuổi (chiếm khoảng 60,84%), tiếp theo là nhóm 31-45 tuổi (15,85%). Trình độ học vấn chủ yếu ở mức trung học phổ thông và thấp hơn, chiếm hơn 70% tổng số bị cáo. Nghề nghiệp không ổn định hoặc không có nghề nghiệp chiếm tới 80,84%.

3. Đặc điểm tâm lý - xã hội: Động cơ phạm tội chủ yếu là vụ lợi, chiếm tỷ lệ áp đảo trong các vụ án. Người phạm tội thường có nhận thức lệch chuẩn về giá trị đạo đức và pháp luật, thái độ coi thường pháp luật, đặc biệt là những người có tiền án, tiền sự.

4. Đặc điểm pháp lý hình sự: Tỷ lệ tái phạm và tái phạm nguy hiểm chiếm khoảng 34,84% trong tổng số bị cáo phạm tội XPSH. Phạm tội có tổ chức và tính chất chuyên nghiệp cũng được ghi nhận trong một số vụ án, làm tăng mức độ nguy hiểm và hậu quả xã hội.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng số vụ án và bị cáo phạm tội XPSH trong Quân đội phản ánh những thách thức ngày càng lớn trong công tác phòng chống tội phạm nội bộ. Tỷ lệ nam giới phạm tội cao hơn nữ giới phù hợp với các nghiên cứu trước đây, do nam giới dễ bị tác động bởi các yếu tố tiêu cực xã hội và có xu hướng hành vi mạo hiểm hơn.

Độ tuổi phạm tội tập trung ở nhóm thanh niên cho thấy sự cần thiết của các biện pháp giáo dục, quản lý đặc biệt đối với lực lượng trẻ trong Quân đội. Trình độ học vấn thấp và nghề nghiệp không ổn định là những yếu tố làm tăng nguy cơ phạm tội, do hạn chế về nhận thức và thu nhập.

Động cơ vụ lợi chiếm ưu thế cho thấy nguyên nhân kinh tế là yếu tố thúc đẩy chính trong các hành vi phạm tội XPSH. Thái độ coi thường pháp luật và tái phạm cao cho thấy công tác giáo dục, cải tạo và quản lý người phạm tội chưa đạt hiệu quả tối ưu.

So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài Quân đội, kết quả này nhất quán với xu hướng tội phạm gia tăng do tác động của môi trường xã hội và yếu tố cá nhân. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ tăng trưởng số vụ án, bảng phân bố độ tuổi và trình độ học vấn sẽ giúp minh họa rõ nét các đặc điểm nhân thân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác giáo dục pháp luật và đạo đức trong Quân đội, đặc biệt tập trung vào nhóm tuổi 18-30, nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Thời gian thực hiện: ngay trong năm đầu tiên, chủ thể thực hiện là các cơ quan chính trị, giáo dục trong Quân đội.

2. Xây dựng chương trình đào tạo nghề và ổn định việc làm cho cán bộ, chiến sĩ, nhằm giảm thiểu nguy cơ phạm tội do khó khăn kinh tế. Thời gian triển khai trong 2 năm, phối hợp giữa Bộ Quốc phòng và các đơn vị đào tạo nghề.

3. Tăng cường công tác quản lý, giám sát và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm trong Quân đội, đặc biệt đối với các đối tượng tái phạm và có dấu hiệu phạm tội có tổ chức. Chủ thể thực hiện là các cơ quan điều tra, kiểm sát và tòa án quân sự, thực hiện liên tục hàng năm.

4. Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và Quân đội trong giáo dục và quản lý cán bộ, chiến sĩ, nhằm tạo môi trường sống lành mạnh, hạn chế các tác động tiêu cực từ bên ngoài. Thời gian thực hiện dài hạn, chủ thể là các đơn vị quân đội, gia đình và các cơ sở giáo dục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, chiến sĩ Quân đội: Nắm bắt đặc điểm nhân thân và nguyên nhân phạm tội để tự nâng cao ý thức, phòng tránh vi phạm pháp luật.

2. Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Quân đội: Áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý, giáo dục và phòng ngừa tội phạm hiệu quả.

3. Cơ quan điều tra, kiểm sát và tòa án quân sự: Sử dụng thông tin về nhân thân người phạm tội để định tội, định khung hình phạt chính xác, đồng thời đề xuất biện pháp cải tạo phù hợp.

4. Nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành tội phạm học, luật hình sự: Tham khảo để phát triển nghiên cứu sâu hơn về tội phạm học trong môi trường quân đội và các giải pháp phòng ngừa.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân thân người phạm tội XPSH là gì?
   Nhân thân người phạm tội XPSH là tổng hợp các đặc điểm sinh học, tâm lý, xã hội và pháp lý của người phạm tội xâm phạm sở hữu, ảnh hưởng đến hành vi phạm tội. Ví dụ, đặc điểm về độ tuổi, trình độ học vấn, động cơ phạm tội đều thuộc phạm trù này.

2. Tại sao nghiên cứu nhân thân người phạm tội lại quan trọng?
   Nghiên cứu giúp xác định nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, hỗ trợ định tội, định khung hình phạt và đề xuất các biện pháp giáo dục, cải tạo phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm.

3. Đặc điểm nhân thân nào phổ biến nhất trong người phạm tội XPSH trong Quân đội?
   Phần lớn là nam giới, độ tuổi từ 18 đến 30, trình độ học vấn trung học phổ thông trở xuống, nghề nghiệp không ổn định hoặc không có nghề nghiệp, với động cơ phạm tội chủ yếu là vụ lợi.

4. Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến sự hình thành nhân thân tiêu cực?
   Môi trường gia đình không lành mạnh, thiếu sự quan tâm, giáo dục, hoặc quá nuông chiều; cùng với ảnh hưởng tiêu cực từ bạn bè và xã hội là những yếu tố chính hình thành nhân thân tiêu cực.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để phòng ngừa tội phạm XPSH trong Quân đội?
   Tăng cường giáo dục pháp luật và đạo đức, ổn định nghề nghiệp, quản lý nghiêm minh và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và Quân đội được đánh giá là các giải pháp thiết thực và hiệu quả.

Kết luận

• Tội phạm xâm phạm sở hữu trong Quân đội chiếm tỷ lệ cao, có xu hướng gia tăng và thủ đoạn ngày càng tinh vi.
• Nhân thân người phạm tội XPSH chủ yếu là nam giới, độ tuổi trẻ, trình độ học vấn thấp và nghề nghiệp không ổn định.
• Động cơ phạm tội chủ yếu là vụ lợi, với tỷ lệ tái phạm và phạm tội có tổ chức đáng kể.
• Các yếu tố môi trường gia đình, xã hội và nhận thức pháp luật đóng vai trò quan trọng trong hình thành nhân thân tiêu cực.
• Cần triển khai đồng bộ các giải pháp giáo dục, quản lý và hỗ trợ nghề nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm trong Quân đội.

Tiếp theo, các cơ quan chức năng và đơn vị Quân đội nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để cập nhật tình hình mới. Mời quý độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm tham khảo và ứng dụng luận văn này trong công tác phòng chống tội phạm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ VĂN DŨNG NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH TỘI PHẠM HỌC VÀ PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM Hà Nội, năm 2020 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI LÊ VĂN DŨNG NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY Ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm Mã số: 8.05 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYỄN THANH DƯƠNG Hà Nội, năm 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan những nội dung được trình bày trong luận văn này là những kiến thức của bản thân tôi có được trong quá trình học tập, tham khảo, nghiên cứu tài liệu và trong thực tiễn hoạt động công tác dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thanh Dương. Những nội dung nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả luận văn Lê Văn Dũng MỤC LỤC MỞ ĐẦU.1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XPSH TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA……………. Khái niệm, ý nghĩa của việc nghiên cứu nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu. Các đặc điểm của nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu . Những yếu tố tác động đến quá trình hình thành nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu .22 Chương 2: THỰC TRẠNG NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY. Khái quát tình hình tội xâm phạm sở hữu xảy ra trong quân đội ở nước ta hiện nay . Thực trạng các đặc điểm của nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong quân đội ở nước ta hiện nay. Những yếu tố tác động đến sự hình thành nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong quân đội ở nước ta hiện nay….43 Chương 3: DỰ BÁO VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM XÂM PHẠM SỞ HỮU TRONG QUÂN ĐỘI Ở NƯỚC TA TỪ KHÍA CẠNH NHÂN THÂN NGƯỜI PHẠM TỘI………………………………………. Dự báo tình hình tội xâm phạm sở hữu và đặc điểm nhân thân người phạm tội xâm phạm sở hữu trong Quân đội ở nước ta. Các giải pháp phòng ngừa tội xâm phạm sở hữu trong Quân đội ở nước ta từ khía cạnh nhân thân người phạm tội.79 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BLHS : Bộ luật hình sự CQTP : Cơ quan tư pháp CQĐTHS : Cơ quan điều tra hình sự CQTHTT : Cơ quan tiến hành tố tụng ANCT : An ninh chính trị TTATXH : Trật tự an toàn xã hội XPSH : Xâm phạm sở hữu KTQP : Kinh tế quốc phòng KTTT : Kinh tế thị trường PHỤ LỤC Bảng số 2. Tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Cơ số tội phạm nói chung và tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Tình hình tội phạm chung và tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Cơ cấu của từng loại tội XPSH trong mối quan hệ với các tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Cơ cấu bị cáo của từng loại tội XPSH trong mối quan hệ với các tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Cơ cấu của tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 xét theo đơn vị hành chính quản lý của quân đội trên cơ sở cơ số tội phạm và mật độ tội phạm Bảng số 2. Cơ cấu của tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 xét theo đơn vị hành chính do Quân đội quản lý trên cấp độ nguy hiểm Bảng số 2. Cơ cấu giới tính của nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Cơ cấu độ tuổi của nhân thân người phạm tội XPSH trong quân đội giai đoạn 2015 - 2019. Cơ cấu trình độ học vấn của nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015-2019. Cơ cấu nghề nghiệp của nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019. Cơ cấu nghề nghiệp của nhân thân người phạm tội XPSH do Quân đội quản lý trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019. Cơ cấu nơi cư trú, hộ khẩu thường trú của nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Bảng số 2. Bảng tổng hợp kết quả điều tra xã hội học (100 phiếu điều tra) PHỤ LỤC Bảng số 2. Tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Tình hình tội xâm phạm sở hữu Số vụ án Số bị cáo Năm Tội phạm Tội XPSH Tội phạm chung Tội XPSH chung 2015 115 38 214 45 2016 138 40 280 60 2017 194 72 418 127 2018 225 85 517 206 2019 253 87 879 300 Tổng 925 322 2318 738 Trung bình 185 64,4 463,6 147,6 Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương Bảng số 2. Cơ số tội phạm nói chung và tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Tổng số bị Cơ số tội Tổng số bị Cơ số tội Năm cáo phạm tội Dân số phạm cáo đã xét xử XPSH XPSH chung 2015 214 45 92.770 48,72 15,48 Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng Bảng số 2. Tình hình tội phạm chung và tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Tình hình tội phạm Tình hình tội phạm Tỷ lệ (%) giữa tội nói chung XPSH XPSH/tội phạm chung Số Số Số Số Số Số Năm vụ án bị cáo vụ án bị cáo vụ án bị cáo Tổng Người do Tổng Người do Tổng Người do Quân đội Quân đội Quân đội quản lý quản lý quản lý 2015 115 214 37 38 45 5 33,04 21,03 2,34 2016 138 280 25 40 60 11 28,98 21,43 3,93 2017 194 418 40 72 127 14 37,11 30,38 3,35 2018 225 517 70 85 206 30 37,18 39,09 5,69 2019 253 879 83 87 300 42 34,39 34,13 4,78 Tổng 925 2318 255 322 738 102 34,81 34,84 4,4 Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương Bảng số 2. Cơ cấu của từng loại tội XPSH trong mối quan hệ với các tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Số vụ án Tỷ lệ Tội danh Năm Năm Năm Năm Năm % Tổng 2015 2016 2017 2018 2019 Điều 168 1 0 0 0 0 1 0,31 Điều 169 0 0 0 0 0 0 0 Điều 170 0 0 2 0 0 2 0,62 Điều 171 0 0 0 0 0 0 0 Điều 172 0 0 0 0 0 0 0 Điều 173 25 31 53 73 71 253 78,57 Điều 174 2 4 6 5 4 21 6,52 Điều 175 7 3 8 6 9 33 10,25 Điều 176 0 1 1 1 0 3 0,93 Điều 177 1 0 0 0 0 1 0,31 Điều 178 2 1 0 0 3 6 1,87 Điều 179 0 0 2 0 0 2 0,62 Điều 180 0 0 0 0 0 0 0 Tổng 38 40 72 85 87 322 100 Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương Bảng số 2. Cơ cấu bị cáo của từng loại tội XPSH trong mối quan hệ với các tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015-2019 Số bị cáo Tỷ lệ % Năm Năm Năm Năm Năm Người Tổng Người 2015 2016 2017 2018 2019 do do Tội Quân Quân danh Tổng đội đội quản quản lý lý Điều 168 1 0 0 0 0 1 1 0,14 0,98 Điều 169 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Điều 170 0 0 5 0 0 5 2 0,70 1,96 Điều 171 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Điều 172 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Điều 173 32 46 92 161 249 580 71 78,49 69,62 Điều 174 2 7 9 25 18 61 1 8,26 0,98 Điều 175 7 3 16 18 29 73 10 9,89 9,8 Điều 176 0 2 3 2 0 7 10 0,98 9,8 Điều 177 1 0 0 0 0 1 3 0,14 2,94 Điều 178 2 2 0 0 4 8 2 1,12 1,96 Điều 179 0 0 2 0 0 2 2 0,28 1,96 Điều 180 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Tổng 45 60 127 206 300 738 102 100 100 Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương Bảng số 2. Cơ cấu của tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 xét theo đơn vị hành chính quản lý của Quân đội trên cơ sở cơ số tội phạm và mật độ tội phạm Số bị Đơn vị hành Diện tích Số bị Số dân/1 bị STT Số dân cáo/1000 chính (km2) cáo cáo km2 Bộ tư lệnh Thủ Đô 3,0039 805.055 20 (4) (5) Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng Bảng số 2. Cơ cấu của tình hình tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 xét theo đơn vị hành chính do Quân đội quản lý trên cấp độ nguy hiểm Thứ bậc đã xét theo Hệ số tiêu Cấp độ STT Địa danh diện tích và số dân cực nguy hiểm (1) (2) (3) (4) (5) 01 Bộ tư lệnh Thủ Đô 1+7 8 3 02 Quân khu 1 5+2 7 2 03 Quân khu 2 8+4 12 5 04 Quân khu 3 3+6 9 4 05 Quân khu 4 7+8 15 6 06 Quân khu 5 6+1 7 2 07 Quân khu 7 2+3 5 1 08 Quân khu 9 4+5 9 4 Bảng số 2. Cơ cấu giới tính của nhân thân người phạm tội XPSH trong Quân đội giai đoạn 2015 - 2019 Giới tính Tỉ lệ % Số Người do Quân Dân sự Người do Quân Dân sự bị Năm cáo đội quản lý đội quản lý Nam Nữ Nam Nữ Nam Nữ Nam Nữ 2015 45 5 0 37 3 11,11 0 82,22 6,67 2016 60 10 1 44 5 16,67 1,67 73,55 8,33 2017 127 14 0 101 12 11,02 0 79,53 9,45 2018 206 28 2 166 10 13,59 0,97 80,58 4,86 2019 300 38 4 241 17 12,67 1,33 80,33 5,67 Tổng 738 95 7 589 47 12,87 0,95 79,81 6,37 Nguồn: Số liệu thống kê của Viện kiểm sát quân sự Trung ương Bảng số 2.