Nghiên Cứu Nhân Giống In Vitro Một Số Giống Dạ Yến Thảo Rủ - Khóa Luận Tốt Nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu nhân giống in vitro một số giống dạ yến thảo rủ, tập trung vào phương pháp hiện đại, hiệu quả trong nhân giống cây trồng.

• Tác giả: Ngô Thị Phương Loan
• Người hướng dẫn: TS. Phùng Thị Thu Hà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Nông học
• Đề tài: Nghiên Cứu Nhân Giống In-Vitro Các Giống Dạ Yến Thảo Rủ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT, KÍ HIỆU
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ
• TÓM TẮT KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
• 0.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.2. Yêu cầu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Giới thiệu chung về cây dạ yến thảo
• 1.2. Vị trí phân loại, nguồn gốc và phân bố
• 1.3. Đặc điểm thực vật học
• 1.4. Yêu cầu sinh thái
• 1.5. Nhân giống vô tính in vitro ở thực vật
• 1.5.1. Khái niệm
• 1.6. Tình hình nghiên cứu nhân giống invitro dạ yên thảo trên thế giới và Việt Nam
• 1.6.1. Trên thế giới
• 2. PHẦN III: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 2.6. Điều kiện nuôi cấy
• 2.7. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.8. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều tiết sinh trưởng đến khả năng nhân nhanh của một số giống dạ yến thảo rủ
• 3.2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng BAP đến khả năng nhân nhanh của một số giống dạ yến thảo rủ
• 3.3. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng đường đến khả năng nhân nhanh của một số giống dạ yến thảo rủ
• 3.4. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng nước dừa đến khả năng nhân nhanh của một số giống dạ yến thảo rủ
• 3.5. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng NAA đến khả năng ra rễ của một số giống dạ yến thảo rủ
• 3.6. Kết quả đánh giá khả năng sinh trưởng của một số giống dạ yến thảo rủ sau khi ra ngôi
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về cây dạ yến thảo

Phần này giới thiệu tổng quan về cây dạ yến thảo, bao gồm vị trí phân loại, nguồn gốc, và phân bố. Dạ yến thảo thuộc họ Cà (Solanaceae), có nguồn gốc từ Nam Mỹ và được trồng phổ biến ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Cây được yêu thích nhờ vẻ đẹp rực rỡ và đa dạng màu sắc, thường được trồng trong chậu treo hoặc ban công. Phần này cũng đề cập đến đặc điểm thực vật học của cây, bao gồm thân, lá, hoa, và quả, cùng với yêu cầu sinh thái như ánh sáng, nhiệt độ, đất, và nước.

1.1 Vị trí phân loại nguồn gốc và phân bố

Dạ yến thảo thuộc chi Petunia, họ Solanaceae, có nguồn gốc từ Nam Mỹ. Cây được trồng rộng rãi ở châu Âu và đang dần phổ biến ở châu Á. Ở Việt Nam, cây được trồng từ Bắc vào Nam, nở hoa vào mùa hè thu ở miền Bắc và dịp Tết ở miền Nam. Cây có nhiều tên gọi khác nhau như dã yên thảo, hoa cà, và được yêu thích nhờ màu sắc đa dạng và hình thái đẹp mắt.

1.2 Đặc điểm thực vật học

Dạ yến thảo là cây thân thảo, thân mềm, phân nhánh nhiều. Lá đơn, mọc cách, hình oval, có lông mịn. Hoa hình phễu, đa dạng màu sắc như tím, hồng, đỏ, trắng. Quả thuộc loại quả nang, chứa nhiều hạt. Cây thích hợp trồng trong chậu treo, tạo cảnh quan đẹp mắt.

1.3 Yêu cầu sinh thái

Dạ yến thảo ưa sáng, cần ít nhất 5-6 giờ ánh sáng mỗi ngày. Cây thích hợp với nhiệt độ ban đêm 13-16℃ và ban ngày 18-25℃. Đất trồng cần tơi xốp, giàu dinh dưỡng, pH từ 6.0-7.0. Cây cần tưới nước thường xuyên nhưng tránh ngập úng. Cây dễ bị bệnh nấm, vi khuẩn, và sâu bệnh nếu không chăm sóc đúng cách.

II. Nhân giống vô tính in vitro ở thực vật

Phần này tập trung vào nhân giống in vitro, một phương pháp nhân giống hiện đại được áp dụng rộng rãi trong nghiên cứu thực vật. Phương pháp này dựa trên cơ sở khoa học về khả năng tái sinh của tế bào thực vật, cho phép tạo ra số lượng lớn cây giống đồng nhất trong thời gian ngắn. Phần này cũng đề cập đến các giai đoạn chính trong quá trình nhân giống in vitro, các nhân tố ảnh hưởng, và ưu nhược điểm của phương pháp này.

2.1 Cơ sở khoa học

Nhân giống in vitro dựa trên khả năng tái sinh của tế bào thực vật, cho phép tạo ra cây con từ mô hoặc tế bào đơn lẻ. Phương pháp này tận dụng tính toàn năng của tế bào thực vật, giúp tạo ra số lượng lớn cây giống đồng nhất và sạch bệnh.

2.2 Giai đoạn chính trong nhân giống in vitro

Quá trình nhân giống in vitro bao gồm các giai đoạn chính: khử trùng mẫu, tạo chồi, nhân nhanh chồi, ra rễ, và chuyển cây ra vườn ươm. Mỗi giai đoạn đòi hỏi điều kiện môi trường và chất điều tiết sinh trưởng phù hợp để đạt hiệu quả cao.

2.3 Ưu nhược điểm của nhân giống in vitro

Nhân giống in vitro có ưu điểm là hệ số nhân giống cao, cây giống đồng nhất, sạch bệnh, và giá thành thấp. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi kỹ thuật cao, chi phí đầu tư ban đầu lớn, và dễ bị biến dị nếu không kiểm soát tốt điều kiện nuôi cấy.

III. Nghiên cứu nhân giống in vitro dạ yến thảo rủ

Phần này trình bày kết quả nghiên cứu nhân giống in vitro các giống dạ yến thảo rủ, bao gồm ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng như BAP, NAA, và nước dừa đến quá trình nhân nhanh chồi và ra rễ. Kết quả cho thấy môi trường 1/2MS + 0.1 mg/l NAA + 30 g đường + 6.5 g agar/l là tối ưu cho giai đoạn ra rễ. Giống ĐL5 được đánh giá là thích nghi và phát triển tốt nhất sau khi ra ngôi.

3.1 Ảnh hưởng của BAP đến nhân nhanh chồi

Nghiên cứu cho thấy BAP có ảnh hưởng mạnh đến giai đoạn nhân nhanh chồi của dạ yến thảo rủ. Hàm lượng BAP phù hợp giúp tăng hệ số nhân chồi, nhưng nếu quá cao có thể gây biến dị và hình thành mô sẹo.

3.2 Ảnh hưởng của NAA đến ra rễ

NAA được sử dụng để kích thích ra rễ trong quá trình nhân giống in vitro. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng môi trường 1/2MS + 0.1 mg/l NAA + 30 g đường + 6.5 g agar/l là tối ưu cho giai đoạn ra rễ của dạ yến thảo rủ.

3.3 Khả năng thích nghi sau ra ngôi

Sau khi ra ngôi, giống ĐL5 được đánh giá là thích nghi và phát triển tốt nhất trong điều kiện vườn ươm. Cây có khả năng sinh trưởng mạnh, hoa nở đẹp và ổn định, phù hợp với mục đích thương mại.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây dạ yến thảo (Petunia spp.) thuộc họ Cà (Solanaceae), có nguồn gốc từ các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của khu vực Nam Mỹ. Trong ngành sản xuất hoa cây cảnh quốc tế và nội địa, dạ yến thảo là một trong những loài hoa cảnh được ưa chuộng nhờ màu sắc hoa phong phú (tím, đỏ, hồng, trắng, vàng, cánh viền sọc hoặc gợn sóng), hình thái hoa dạng phễu đơn hoặc kép và khả năng phân nhánh buông rủ thích hợp để trồng chậu treo trang trí ban công, sân vườn, phục vụ cảnh quan đô thị. Sự gia tăng nhu cầu kiến tạo không gian sống sinh thái và giá trị thẩm mỹ khiến dạ yến thảo trở thành đối tượng cây trồng có tiềm năng kinh tế đáng kể.

Tuy nhiên, thực tiễn sản xuất giống dạ yến thảo rủ hiện nay đang gặp phải nhiều rào cản kỹ thuật:

• Phương pháp gieo hạt truyền thống phụ thuộc chủ yếu vào nguồn hạt giống nhập khẩu có chi phí cao. Kích thước hạt dạ yến thảo rất nhỏ, khó xử lý kỹ thuật, tỷ lệ nảy mầm không ổn định và cây con có tỷ lệ chết cao nếu điều kiện chăm sóc vườn ươm không bảo đảm.
• Phương pháp nhân giống sinh dưỡng bằng cành giâm bộc lộ hạn chế lớn về hệ số nhân thấp, độ đồng đều kém, sức chống chịu suy giảm và cây nhanh thoái hóa, không đáp ứng được các đơn hàng số lượng lớn trong sản xuất quy mô hàng hóa.

Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào (in vitro) là giải pháp kỹ thuật có khả năng khắc phục triệt để các hạn chế trên, cho phép tạo ra số lượng lớn cây giống sạch bệnh, đồng nhất về mặt di truyền, có hệ số nhân cao trong thời gian ngắn và hạ giá thành sản xuất. Từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Nghiên cứu nhân giống in-vitro một số giống dạ yến thảo rủ" đã được triển khai.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là xây dựng quy trình kỹ thuật tối ưu phục vụ nhân giống một số giống dạ yến thảo rủ từ giai đoạn nhân nhanh chồi, kích thích ra rễ trong điều kiện phòng thí nghiệm đến giai đoạn ra ngôi cây con tại vườn ươm.

Để đạt được mục tiêu nêu trên, nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể gồm 3 nội dung:

1. Nghiên cứu ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng đến quá trình nhân nhanh chồi của một số giống dạ yến thảo rủ.
2. Nghiên cứu ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng tới khả năng ra rễ của một số giống dạ yến thảo rủ.
3. Nghiên cứu khả năng thích nghi môi trường ra ngôi đến sinh trưởng của một số giống dạ yến thảo rủ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Ba giống dạ yến thảo rủ được ký hiệu là giống S, giống ĐL2 và giống ĐL5.
• Phạm vi không gian: Phòng Thí nghiệm Công nghệ tế bào thực vật (Bộ môn Thực vật) và Nhà lưới (Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ tháng 3 năm 2021 đến tháng 11 năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên cơ sở sinh học phát triển và sinh lý học thực vật:

• Vị trí phân loại thực vật: Chi Petunia thuộc họ Cà (Solanaceae), bộ Solanales, lớp Magnoliopsida, ngành Magnoliophyta. Khác với phần lớn các chi khác trong họ Solanaceae (mang số lượng nhiễm sắc thể cơ bản x = 12 như cà chua, khoai tây, thuốc lá), chi Petunia có số lượng nhiễm sắc thể cơ bản là x = 7.
• Cơ sở khoa học của vi nhân giống: Thuyết tính toàn năng của tế bào thực vật (được Haberlandt đề xuất năm 1902), khẳng định mỗi tế bào thực vật đều mang toàn bộ thông tin di truyền cần thiết để tái sinh thành một cơ thể hoàn chỉnh khi gặp điều kiện dinh dưỡng và môi trường tương thích. Quá trình nuôi cấy mô tế bào vận hành dựa trên hiện tượng phân hóa và phản phân hóa tế bào – bản chất là sự đóng mở và hoạt hóa gen theo lập trình di truyền dưới tác động của các yếu tố ngoại sinh.
• Các nhân tố điều hòa sinh trưởng: Vai trò của Cytokinin (đặc biệt là BAP – 6-Benzylaminopurine) trong việc kích thích phân chia tế bào, phá vỡ ưu thế ngọn và kích thích phân hóa chồi non; vai trò của Auxin (đặc biệt là NAA – α-Naphthylacetic acid) trong cảm ứng phát sinh rễ bất định và kéo dài mô rễ. Ngoài ra, việc bổ sung hợp chất hữu cơ phức hợp như nước dừa (cung cấp phytohormone tự nhiên, amino acid, vitamin) và nguồn carbohydrate (đường sucrose) giữ vai trò then chốt trong điều hòa áp suất thẩm thấu và cân bằng năng lượng mô nuôi cấy.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế theo quy chuẩn công nghệ sinh học thực vật:

• Phương pháp bố trí thí nghiệm: Các thí nghiệm được thiết kế theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (CRD) với 3 lần nhắc lại. Mỗi lần nhắc lại được thực hiện trong một bình thủy tinh chứa 15 ml môi trường nuôi cấy, mỗi bình cấy 6 mẫu (tổng số mẫu theo dõi đạt 18 mẫu cho mỗi nghiệm thức của từng giống).
• Hệ thống thí nghiệm triển khai:
  • Thí nghiệm 1: Đánh giá ảnh hưởng của nồng độ BAP (4 công thức: 0 mg/l; 0,3 mg/l; 0,5 mg/l; 0,7 mg/l) trên môi trường nền 1/2MS bổ sung 30 g/l đường và 6,5 g/l agar, pH = 5,86.
  • Thí nghiệm 2: Đánh giá ảnh hưởng của hàm lượng đường (4 công thức: 10 g/l; 20 g/l; 30 g/l; 40 g/l) trên môi trường nền 1/2MS bổ sung 6,5 g/l agar, pH = 5,86.
  • Thí nghiệm 3: Đánh giá ảnh hưởng của nước dừa (4 công thức: 0%; 5%; 10%; 20%) trên môi trường nền 1/2MS bổ sung 30 g/l đường và 6,5 g/l agar, pH = 5,86.
  • Thí nghiệm 4: Đánh giá ảnh hưởng của nồng độ NAA (4 công thức: 0 mg/l; 0,1 mg/l; 0,3 mg/l; 0,5 mg/l) đến khả năng ra rễ của đoạn ngọn chồi dài 2 cm trên môi trường nền 1/2MS bổ sung 30 g/l đường và 6,5 g/l agar, pH = 5,86.
  • Thí nghiệm 5: Đánh giá khả năng sinh trưởng của 3 giống (S, ĐL2, ĐL5) sau khi ra ngôi trên giá thể hỗn hợp xơ dừa + đất phù sa theo tỷ lệ thể tích 1:1.
• Điều kiện môi trường nuôi cấy in vitro: Môi trường được khử trùng bằng nồi hấp áp lực ở nhiệt độ 121°C trong 20 phút dưới áp suất 1,1 atm; phòng nuôi cấy duy trì nhiệt độ 25 - 26°C, độ ẩm không khí 70 - 75%, cường độ chiếu sáng 2000 lux bằng hệ thống đèn huỳnh quang với chu kỳ chiếu sáng 8 giờ/ngày (từ 08h00 đến 16h00).
• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Theo dõi định lượng hệ số nhân chồi (tổng chồi tái sinh/tổng mẫu cấy), chiều cao chồi (cm), số rễ/chồi, chiều dài rễ (cm), tỷ lệ sống vườn ươm (%), đường kính tán (cm) và các tiêu chí đánh giá cảm quan hình thái. Số liệu thô được nhập và quản lý trên phần mềm Microsoft Excel 2010, sau đó tiến hành phân tích phương sai ANOVA và kiểm định sai khác trung bình bằng phép thử LSD ở mức ý nghĩa p = 0,05 trên phần mềm thống kê IRRISTAT.

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Mở đầu

Nội dung phần mở đầu phân tích tính cấp thiết của việc sản xuất giống hoa dạ yến thảo rủ phục vụ thị trường tiêu thụ cây cảnh. Tác giả chỉ ra nhược điểm của các phương thức nhân giống hữu tính và vô tính truyền thống, từ đó xác lập mục tiêu tối ưu hóa quy trình vi nhân giống in vitro từ giai đoạn nhân cụm chồi, tạo rễ đến thuần hóa vườn ươm đối với ba giống dạ yến thảo rủ khảo nghiệm (S, ĐL2, ĐL5).

Phần II: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Chương này tổng thuật toàn diện các cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến đối tượng nghiên cứu:

• Đặc điểm thực vật học và sinh thái chi Petunia: Thân thảo mềm phân nhánh ngang, đường kính thân trung bình 5 mm, chiều dài buông rủ 50 - 60 cm; lá đơn mọc cách có lông mịn; hoa lưỡng tính hình phễu tràng hợp xẻ 5 thùy, nhị 5 dính vào ống tràng; cây ưa sáng mạnh (tối thiểu 5 - 6 giờ nắng/ngày), nhiệt độ thích hợp ban ngày 18 - 25°C, ban đêm 13 - 16°C, chịu nhiệt kém khi vượt quá 35°C do dễ gây hoại tử hệ thống rễ.
• Nguyên lý công nghệ vi nhân giống: Phân tích 5 giai đoạn nhân giống vô tính trong ống nghiệm (chọn lọc mẫu khởi đầu, khử trùng mô cấy, tạo cụm chồi và nhân nhanh, kích thích ra rễ, thuần hóa chuyển cây ra vườn ươm). Phân tích các yếu tố hóa học (khoáng đa lượng, vi lượng, vitamin nhóm B, inositol, đường, agar, pH) và vật lý (nhiệt độ, quang chu kỳ, cường độ ánh sáng). Đồng thời nhận diện các sự cố kỹ thuật điển hình như nhiễm vi sinh vật, hiện tượng hóa nâu do giải phóng polyphenol và hiện tượng thủy tinh hóa mô cấy.
• Tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế: Tổng hợp các kết quả thực nghiệm trên cây dạ yến thảo của các tác giả quốc tế (Frett & Dirr, 1986; Dimasi & cs., 1993; Piao Ri zi & cs., 1999; Like, 2008; Fan Xiao-feng & cs., 2009; Zhou Rui-jin & cs., 2009; Wei Shuqin, 2010; Zhang Hong, 2010; Abu-Qaoud & cs., 2010; Danuta Kulpa & cs., 2011; Rebaz Rasul Habas & cs., 2019) và các công trình trong nước (Lê Hồng Thủy Tiên, 2006; Phạm Văn Lộc, 2010; Nguyễn Thùy Vân, 2015; Bùi Thị Cúc & cs., 2017; Mai Thị Thảo, 2017; Nguyễn Thị Thu Thủy, 2020). Các công trình này chỉ ra môi trường khoáng MS cải tiến kết hợp Cytokinin và Auxin ở các dải nồng độ chuyên biệt là nền tảng cốt lõi để tái sinh chồi và rễ cho Petunia.

Phần III: Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết nguồn gốc vật liệu thực vật (chồi vô trùng của 3 giống dạ yến thảo rủ S, ĐL2, ĐL5), danh mục hóa chất tinh khiết (KNO3, KH2PO4, NH4NO3, MgSO4, CaCl2, inositol, BAP, NAA, agar...), thiết bị phòng thí nghiệm (tủ cấy vô trùng, nồi hấp autoclave, tủ sấy, đèn UV) và điều kiện vi khí hậu buồng nuôi. Thiết kế chi tiết sơ đồ 5 thí nghiệm đơn yếu tố và các bước thuần hóa cây con ngoài nhà lưới: mở nắp lọ luyện cây thích nghi ẩm độ, rửa sạch agar bám quanh rễ để ngăn ngừa nấm mốc, ngâm nước chống thoát hơi nước cục bộ và cấy chuyển sang giá thể xơ dừa phối trộn đất phù sa (1:1).

Phần IV: Kết quả và thảo luận

Chương này công bố và thảo luận các kết quả thực nghiệm thu được từ quá trình nuôi cấy:

• Đánh giá định lượng tác động của nồng độ chất điều hòa sinh trưởng BAP (0 đến 0,7 mg/l) đến khả năng nhân chồi, chiều cao chồi và hình thái tế bào mô của 3 giống dạ yến thảo rủ sau 4 tuần nuôi cấy.
• Phân tích ảnh hưởng của hàm lượng đường và nước dừa bổ sung vào môi trường dinh dưỡng đối với sức sống và sự tăng trưởng sinh khối của chồi in vitro.
• Đánh giá khả năng cảm ứng tạo rễ phụ dưới tác động của chất kích thích sinh trưởng thuộc nhóm auxin (NAA).
• Ghi nhận diễn biến sinh trưởng, tỷ lệ sống sót, chiều cao thân và đường kính tán của cây con dạ yến thảo rủ sau khi đưa ra ngôi ngoài điều kiện nhà lưới.

Phần V: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các thông số kỹ thuật tối ưu thu nhận được từ toàn bộ chuỗi thí nghiệm đối với từng giống dạ yến thảo rủ, đồng thời đề xuất những khuyến nghị kỹ thuật phục vụ việc ứng dụng thực tiễn hoặc mở rộng nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã thu thập hệ thống số liệu định lượng chi tiết về đáp ứng sinh trưởng của ba giống dạ yến thảo rủ (S, ĐL2, ĐL5) đối với chất điều hòa sinh trưởng BAP trong giai đoạn nhân nhanh sau 4 tuần nuôi cấy:

Giống	Công thức (Nồng độ BAP)	Hệ số nhân chồi (chồi/mẫu)	Chiều cao chồi (cm)	Đặc điểm cảm quan hình thái
Giống S	CT1 (Đối chứng - 0 mg/l)	1,06b	4,14a	Lá nhỏ, xanh; chồi mập, cây phát triển tốt
	CT2 (0,3 mg/l BAP)	1,33ab	2,40b	Phiến lá xoăn và dày; chồi mập; kém phát triển
	CT3 (0,5 mg/l BAP)	1,55a	2,63b	Phiến lá xoăn và dày; chồi mập; kém phát triển
	CT4 (0,7 mg/l BAP)	1,39ab	2,23b	Phiến lá xoăn và dày; chồi mập; kém phát triển
	Chỉ số thống kê giống S	CV% = 12,5; LSD0.05 = 0,33	CV% = 14,2; LSD0.05 = 0,81
Giống ĐL2	CT1 (Đối chứng - 0 mg/l)	1,06b	4,39a	Lá nhỏ, xanh nhạt; chồi nhỏ; sinh trưởng tốt
	CT2 (0,3 mg/l BAP)	1,94a	2,34b	Lá nhỏ, xanh nhạt; chồi nhỏ; nhân chồi tốt
	CT3 (0,5 mg/l BAP)	1,61a	2,27b	Phiến xoăn và dày, xanh nhạt; chồi nhỏ, mô sẹo lớn
	CT4 (0,7 mg/l BAP)	1,44ab	2,15b	Phiến xoăn và dày, xanh nhạt; chồi nhỏ, mô sẹo lớn
	Chỉ số thống kê giống ĐL2	CV% = 17,0; LSD0.05 = 0,51	CV% = 5,6; LSD0.05 = 0,31
Giống ĐL5	CT1 (Đối chứng - 0 mg/l)	1,56b	3,07a	Lá to, xanh đậm; chồi mập; phát triển tốt
	CT2 (0,3 mg/l BAP)	2,06a	1,84b	Lá nhỏ, xanh đậm; chồi mập; nhân chồi cao nhất
	CT3 (0,5 mg/l BAP)	1,78ab	1,63c	Phiến xoăn, dày, xanh nhạt; chồi nhỏ, thủy tinh hóa
	CT4 (0,7 mg/l BAP)	1,56b	1,51c	Phiến xoăn, dày, xanh nhạt; chồi nhỏ, thủy tinh hóa
	Chỉ số thống kê giống ĐL5	CV% = 7,9; LSD0.05 = 0,28	CV% = 3,8; LSD0.05 = 0,15

Ghi chú: Các chữ cái khác nhau (a, b, c) trong cùng một cột của từng giống biểu thị sự sai khác có ý nghĩa thống kê ở mức xác suất tin cậy 95% (p < 0,05).

Phân tích các phát hiện thực nghiệm chính:

• Tác động của BAP đến nhân nhanh chồi: Việc bổ sung BAP kích thích gia tăng hệ số nhân chồi so với đối chứng không bổ sung hoocmon, tuy nhiên hiệu quả phụ thuộc chặt chẽ vào nồng độ và kiểu gen của từng giống. Đối với giống ĐL2 và ĐL5, nồng độ 0,3 mg/l BAP cho hệ số nhân chồi đạt cao nhất, lần lượt là 1,94 chồi/mẫu và 2,06 chồi/mẫu. Đối với giống S, nồng độ 0,5 mg/l BAP cho hệ số nhân cao nhất đạt 1,55 chồi/mẫu.
• Hiện tượng suy giảm sinh trưởng và biến dạng hình thái do thừa Cytokinin: BAP kích thích nhân chồi nhưng lại ức chế rõ rệt sự vươn dài của chồi (chiều cao chồi giảm mạnh từ mức 3,07 - 4,39 cm ở đối chứng xuống chỉ còn 1,51 - 2,63 cm ở các nghiệm thức có BAP). Khi nâng hàm lượng BAP lên mức cao (0,5 - 0,7 mg/l), mô cấy có biểu hiện tiêu cực: hình thành khối mô sẹo lớn ở gốc, phiến lá dày, xoăn biến dạng, xuất hiện hiện tượng thủy tinh hóa và chồi nhỏ li ti khó phát triển thành cây con hoàn chỉnh.
• Ảnh hưởng của nguồn cacbon và nước dừa: Môi trường nền 1/2MS phối hợp 6,5 g/l agar và nồng độ đường từ 20 đến 40 g/l thích hợp cho sự sinh trưởng riêng biệt của từng giống. Nước dừa không làm biến động lớn về hệ số nhân chồi nhưng có tác dụng duy trì sắc tố xanh của phiến lá và xúc tiến sinh khối phát triển khỏe mạnh.
• Giai đoạn ra rễ và tạo cây hoàn chỉnh: Môi trường bổ sung 0,1 mg/l NAA trên nền 1/2MS + 30 g/l đường + 6,5 g/l agar được xác định là môi trường thích hợp nhất để cảm ứng tạo rễ phụ khỏe mạnh cho đoạn ngọn chồi dài 2 cm.
• Giai đoạn thích nghi vườn ươm: Cây con ra ngôi trên giá thể xơ dừa + đất phù sa (1:1) sau quy trình huấn luyện đạt tỷ lệ sống tốt; trong đó giống ĐL5 thể hiện khả năng thích nghi cao nhất, cây cứng cáp, sinh trưởng thân tán vượt trội so với giống S và giống ĐL2.

Các giải pháp và kiến nghị kỹ thuật:

• Áp dụng nồng độ BAP ở ngưỡng thấp (0,3 mg/l cho giống ĐL2, ĐL5) để cân đối giữa hệ số nhân chồi và chất lượng sinh lý của chồi mầm, tránh lạm dụng nồng độ cao gây thoái hóa mô cấy và thủy tinh hóa.
• Ứng dụng nồng độ NAA 0,1 mg/l cho giai đoạn tạo rễ nhằm rút ngắn thời gian tạo cây hoàn chỉnh trước khi xuất xưởng.
• Tuân thủ quy trình huấn luyện xuất vườn: mở nắp lọ từng bước trong phòng nuôi cấy, rửa sạch môi trường dinh dưỡng agar bám rễ trước khi trồng và duy trì tưới nước giữ ẩm phù hợp vào buổi sáng trên giá thể xơ dừa - đất phù sa.

Đóng góp của tác giả: Khóa luận đã so sánh đồng thời đáp ứng phát sinh hình thái của 3 giống dạ yến thảo rủ cụ thể (S, ĐL2, ĐL5) dưới tác động của Cytokinin BAP; làm sáng tỏ quy luật ức chế sinh trưởng chiều cao và hiện tượng biến dạng mô lá khi tăng nồng độ hoocmon nhóm này; đồng thời xác lập được các thông số môi trường cơ bản cho từng công đoạn từ nhân chồi, tạo rễ đến thuần hóa ngoài vườn ươm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn dựa trên phạm vi triển khai thực tế:

• Thời gian nghiên cứu tập trung trong 9 tháng (từ tháng 3 đến tháng 11 năm 2021), do đó chưa đánh giá được đầy đủ ảnh hưởng của các mùa vụ thời tiết khác nhau trong năm lên quá trình huấn luyện và ra ngôi cây con tại vườn ươm.
• Khảo nghiệm nồng độ chất điều hòa sinh trưởng BAP và NAA mới dừng lại ở các mức nồng độ đơn lẻ, chưa khảo sát sâu sự tương tác kết hợp đa yếu tố giữa các tỷ lệ Auxin/Cytokinin khác nhau trong cùng một giai đoạn nhân nhanh.
• Thí nghiệm giá thể vườn ươm chỉ khảo sát một công thức phối trộn duy nhất (xơ dừa : đất phù sa tỷ lệ 1:1), chưa mở rộng so sánh các nguồn giá thể thay thế khác (như trấu hun, perlite, mùn cưa, dớn) cũng như chưa theo dõi toàn diện các chỉ tiêu ra hoa và độ bền hoa của cây con in vitro ở giai đoạn thương phẩm.

Hướng mở nghiên cứu được xác định bao gồm việc tiếp tục thử nghiệm các chất kích thích sinh trưởng khác (như Kinetin, TDZ, IBA), đa dạng hóa thành phần cơ chất giá thể xuất vườn và theo dõi chu kỳ sinh trưởng đến khi nở hoa ngoài đồng ruộng.

Giá trị tham khảo

Công trình khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Nông học, Công nghệ sinh học thực vật, Khoa học cây trồng và Hoa viên cảnh quan sử dụng làm tài liệu tham khảo về phương pháp luận thiết kế thí nghiệm nuôi cấy mô tế bào (bố trí CRD, xử lý phương sai ANOVA bằng IRRISTAT).
• Kỹ thuật viên và cán bộ nghiên cứu tại các phòng thí nghiệm vi nhân giống tham khảo quy chuẩn xử lý vô trùng, kiểm soát nồng độ BAP để hạn chế hiện tượng thủy tinh hóa và biến dị mô sẹo ở chi Petunia.
• Các cơ sở sản xuất giống hoa cây cảnh thương mại có thể tham khảo quy trình thuần hóa luyện cây xuất vườn và công thức giá thể xơ dừa - đất phù sa để nâng cao tỷ lệ sống của cây con dạ yến thảo sau khi rời phòng nuôi cấy.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận thực hiện nghiên cứu trên những giống dạ yến thảo rủ cụ thể nào?
Nghiên cứu được tiến hành trên 3 giống dạ yến thảo rủ ký hiệu là giống S, giống ĐL2 và giống ĐL5, được theo dõi từ tháng 3 đến tháng 11 năm 2021 tại Bộ môn Thực vật, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

2. Nồng độ BAP nào tối ưu cho hệ số nhân chồi của từng giống dạ yến thảo rủ?
Nồng độ BAP tối ưu có sự khác biệt theo giống: nồng độ 0,3 mg/l BAP cho hệ số nhân chồi cao nhất ở giống ĐL2 (đạt 1,94 chồi/mẫu) và giống ĐL5 (đạt 2,06 chồi/mẫu); trong khi đó ở giống S, nồng độ 0,5 mg/l BAP cho hệ số nhân chồi cao nhất (đạt 1,55 chồi/mẫu).

3. Việc tăng nồng độ BAP lên 0,5 – 0,7 mg/l gây ra những phản ứng bất lợi nào trên chồi cây?
Nồng độ BAP cao làm ức chế mạnh sự tăng trưởng chiều cao chồi (chiều cao chồi giảm từ mức 3,07 - 4,39 cm ở đối chứng xuống còn 1,51 - 2,63 cm), kích thích hình thành khối mô sẹo lớn ở gốc chồi, phiến lá bị xoăn dày, xuất hiện hiện tượng thủy tinh hóa và tạo nhiều chồi nhỏ li ti kém sức sống.

4. Môi trường nào thích hợp nhất cho giai đoạn ra rễ tạo cây hoàn chỉnh?
Giai đoạn ra rễ đạt kết quả tốt nhất trên môi trường 1/2MS bổ sung 0,1 mg/l NAA, 30 g/l đường và 6,5 g/l agar (pH = 5,86), sử dụng mẫu cấy là phần ngọn chồi khỏe mạnh dài 2 cm thu từ giai đoạn nhân nhanh.

5. Giống dạ yến thảo rủ nào thích nghi tốt nhất khi ra ngôi ngoài vườn ươm và sử dụng giá thể gì?
Cây con được ra ngôi trên giá thể hỗn hợp xơ dừa và đất phù sa phối trộn theo tỷ lệ thể tích 1:1; trong đó giống ĐL5 được xác định là giống có khả năng thích nghi, phục hồi và sinh trưởng thân lá tốt nhất ở giai đoạn vườn ươm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Thị Phương Loan đã khảo nghiệm và đánh giá quy trình nhân giống in vitro cho 3 giống dạ yến thảo rủ (S, ĐL2, ĐL5) tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu xác lập nồng độ BAP 0,3 mg/l là phù hợp nhất cho nhân nhanh chồi ở giống ĐL2 và ĐL5, nồng độ NAA 0,1 mg/l tối ưu cho giai đoạn ra rễ, đồng thời ghi nhận giống ĐL5 có khả năng sinh trưởng vườn ươm tốt nhất trên giá thể xơ dừa phối trộn đất phù sa. Các số liệu thực nghiệm thu được cung cấp cơ sở kỹ thuật hỗ trợ hoàn thiện quy trình nhân giống thương phẩm hoa dạ yến thảo bằng công nghệ tế bào thực vật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ngày nay, khi đời sống đang ngày càng được nâng cao, con người càng hướng tới sự hưởng thụ. Họ bắt đầu đi tìm giá trị tinh thần, từ du lịch, làm đẹp đến các loại hình giải trí và trong đó không thể thiếu hoa, vì thế con người thường hướng đến việc thiết kế thêm không gian xanh. Bằng cách thêm cây xanh, chậu hoa trong ngôi nhà sẽ giúp cho không gian ngôi nhà đẹp hơn, lọc không khí giúp cho sức khỏe con người tốt hơn trong môi trường sạch. Không chỉ mang lại giá trị về tinh thần, hoa cây cảnh còn có giá trị to lớn về mặt kinh tế, việc sản xuất hoa cây cảnh trở thành nghề sản xuất kinh doanh mang lại thu nhập cao cho người dân.

Dạ yến thảo bao gồm các loài, loài lai và giống lai thuộc chi dạ yến thảo Petunia spp. có tên tiếng anh là Pentunia, thuộc họ Cà – Solanaceae, có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới của Nam Mỹ và được lan rộng sang các nước có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới trong đó có Việt Nam. Cây được yêu thích bởi vẻ đẹp bắt mắt và màu sắc rực rỡ, chiếm được lòng người yêu hoa ngay từ cái nhìn đầu tiên. Cây thường được trồng trong các chậu trang trí, chậu hoa treo trong nhà, trong vườn hoặc ban công để tô điểm lên một sức sống rực rỡ.

Trồng hoa và chăm sóc chúng không chỉ làm cho không gian sống trở nên sinh động tươi tắn mà còn giúp tâm hồn của mỗi người được thư thả sau những bộn bề cuộc sống. Dạ yến thảo rủ nghe tên đã cảm thấy sự mềm mại, dễ chịu và đúng với cái tên gọi của nó, dạ yến thảo rủ là loại hoa thân thảo buông rủ, phân nhánh nhiều và mọc theo chiều ngang. Lá cây hình trứng, màu xanh tươi, trên lá có lông trông rất mỡ màng. Hoa hình phễu, các cánh hoa có hình gợn sóng, hình thái đa dạng.

Cánh hoa có nhiều loại sọc, đốm với nhiều màu phong phú như tím, tím lavender, hồng, đỏ, trắng… Khi chạm vào lá và cuống hoa thấy hơi dính và có mùi thơm rất đặc biệt. 1 Hiện nay, dạ yến thảo rủ được trồng chủ yếu từ hạt, tuy nhiên giá bán hạt giống khá cao khoảng 1. Mặt khác, dạ yến thảo có hạt nhỏ và rất chậm để xử lý nhân giống bằng hạt. Tỉ lệ nảy mầm khá thấp và cây con có tỉ lệ chết cao nếu không chăm sóc tốt.

Vì vậy, giá bán cây giống dạ yến thảo hiện nay khá cao. Bên cạnh đó, dạ yến thảo có thể nhân giống bằng cành, tuy nhiên phương pháp nhân giống này có hệ số nhân giống thấp, không đồng đều, sức sống yếu và nhanh tàn nên chưa thể đáp ứng nhu cầu trồng cây với số lượng lớn, đồng loạt. Phương pháp nhân giống in vitro đang được áp dụng khá phổ biến trên nhiều đối tượng cây trồng. Một trong những ưu điểm nổi bật của phương pháp này là hệ số nhân giống cao, trong một thời gian ngắn có thể tạo ra một số lượng lớn cây giống tương đối đồng nhất, cây giống sạch bệnh, giá thành thấp… Phương pháp này rất thích hợp với các loại hoa, trong đó có hoa dạ yến thảo rủ.

Từ đó, ta bắt đầu tiến hành ứng dụng phương pháp này vào đề tài: “Nghiên cứu nhân giống in vitro một số giống dạ yến thảo rủ”. Mục đích nghiên cứu Xây dựng quy trình tối ưu nhân giống một số giống dạ yến thảo rủ từ giai đoạn nhân nhanh tới giai đoạn ra rễ trong phòng nuôi cấy mô và ra cây ngoài vườn ươm. Yêu cầu nghiên cứu - Nghiên cứu ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng đến quá trình nhân nhanh chồi của một số giống dạ yến thảo rủ. - Nghiên cứu ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng tới khả năng ra rễ của một số giống dạ yến thảo rủ.

- Nghiên cứu khả năng thích nghi môi trường ra ngôi đến sinh trưởng của một số giống dạ yến thảo rủ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Giới thiệu chung về cây dạ yến thảo 2. Vị trí phân loại, nguồn gốc và phân bố  Vị trí phân loại: Ngành: Magnoliophyta Lớp: Magnoliopsida Bộ: Solanales Họ: Solanaceae Chi: Petunia Tên Việt Nam: Dạ yến thảo, Dạ yên thảo, Dã yến thảo, Yên thảo hoa… (Ngô Thị Như, 2019).

 Nguồn gốc, phân bố: Dạ yến thảo là một thành viên của họ Solanaceae có nguồn gốc từ Nam Mỹ. Nó tạo thành một nhánh phân nhánh sớm và riêng biệt trong họ với số lượng nhiễm sắc thể cơ bản là x = 7 thay vì x = 12 điển hình được tìm thấy đối với hầu hết các loài thuộc họ Solanaceae, bao gồm các loại cây trồng quan trọng như cà chua, khoai tây, thuốc lá. hybrida thương mại có nguồn gốc từ các con lai giữa P. axillaris hoa trắng, thụ phấn với các loài thuộc chi P.

integrarifolia, một nhóm các loài và phân loài được ong thụ phấn có quan hệ họ hàng gần. Các giống lai đầu tiên được tạo ra bởi các nhà làm vườn châu Âu vào đầu thế kỷ XIX, có thể nhiều lần từ các kết hợp khác nhau của hai nhóm bố mẹ. Sự đa dạng kiểu hình đáng chú ý trong các loài Petunia ngày nay là kết quả của gần hai thế kỷ nhân giống diễn ra mạnh mẽ. Cây dạ yến thảo với sự đa dạng về màu sắc và hình thái, là loại cây trồng thảm phổ biến nhất thế giới với giá trị bán buôn hàng năm đạt hơn 130 triệu đô la Mỹ chỉ tính riêng tại Hoa Kỳ.

Petunia có một lịch sử lâu đời như một loài mẫu cho nghiên cứu khoa học. Đối với cộng đồng khoa học, Petunia được biết đến nhiều nhất với việc phát hiện ra RNAi. Bước đột phá này là đỉnh cao của nghiên cứu kéo dài hàng thập kỷ về sự tổng hợp và điều 3 chỉnh các sắc tố hoa và do đó sinh tổng hợp anthocyanin vẫn là một trong những con đường chuyển hóa thứ cấp được biết đến nhiều nhất ở bất kỳ loài thực vật nào. Sự phát triển, hoạt động của transposon, khả năng tự không tương thích di truyền, và tương tác với vi khuẩn, động vật ăn cỏ và thụ phấn cũng là những chủ đề tích cực sử dụng Petunia làm hệ thống mô hình., 2016) Dạ yến thảo gồm các loài thuộc chi Pentunia, liên quan chặt chẽ với cây thuốc lá, cà chua, khoai tây và ớt thuộc họ cà (Solanaceae).

Đây là một loại cây lai mà tổ tiên có từ nhiều loài khác của chi Petunia, ví dụ như: P. axillaris BSP (Large White Petunia) hoa dạng ống hẹp, màu trắng hoặc P. violace Lindl (Violet – Flowered Petunia) hoa dạng ống dài, thuỳ rộng, màu tím. Ngày nay các vườn nhà từ loài lai này còn cho ra các loại hoa kép hay cánh hoa xoè ngắn rất đẹp (Mai Thị Thảo, 2017).

Hiện nay dạ yến thảo được trồng ở khắp nơi trên thế giới, phổ biến nhất ở châu Âu và đang dần chiếm lĩnh thị trường châu Á. Chúng được trồng rộng rãi ở các bãi cỏ, khu đất trống và vườn hoa khắp nước ta. Ở miền Bắc hoa sẽ nở vào dịp hè thu, còn ở miền Nam hoa sẽ nở vào dịp tết. Chúng được phân bố trải dài từ Bắc vào Nam với nhiều màu sắc tươi tắn, lộng lẫy được trồng ở ban công hay vườn của mỗi hộ gia đình.

Cây có nhiều tên gọi khác nhau, theo Phạm Hoàng Hộ (2000) cây có tên là dã yên thảo, theo Trần Hợp (2000) cây có tên là cây hoa cà. Đặc điểm thực vật học - Thân: có lông mịn bao quanh, phân nhánh từ các nách lá thật, một nách lá có thể phân nhiều nhánh. + Dạ yến thảo rủ thuộc loại cây thân thảo mềm mại. Thân nhỏ nhắn có kích thước đường kính khoảng 5mm, chiều dài thân chỉ đạt khoảng 50 – 60cm.

Tuy thân mềm nhưng không thích hợp trồng dưới đất và cần giá đỡ như nhiều loài thân leo khác, mà dạ yến thảo thường được trồng trong những chiếc chậu và cây buông rủ xuống. 4 + Cây phân nhiều cành nhiều nhánh. Các cành rất nhỏ, mọc rậm và xen kẽ khắp thân nên nhìn cây rất xum xuê. Chúng mọc theo dạng xòe tròn xung quanh chậu trồng nên nhìn vô cùng tự nhiên.

- Lá: đơn, mọc cách, mặt trên và dưới của lá có phủ lớp lông mịn. Lá hình oval, mềm mại, mép nguyên không có răng cưa, trung bình dài 7 cm, rộng 3 cm. Những chiếc lá màu xanh bóng mọc nhiều đầy cành tạo cảm giác mát mắt. - Hoa: hoa dạ yến thảo hình phễu, tuy nhiên sự lai tạo đã cho nhiều dạng hoa khác nhau nhau: hoa cánh đơn, hoa cánh kép với mép có viền và gợn sóng.

Cánh hoa có nhiều loại có sọc, đốm với nhiều màu phong phú, bao gồm màu tím, tím cà, tím lavender, màu hồng, màu đỏ, màu trắng và vàng. Màu sắc hoa có thể thay đổi từ tía đến trắng, tía đến đỏ, đỏ đến cam, tím đến tím nhạt. Màu sắc của dạ yến thảo rủ vô cùng đa dạng, hiện nay trên thế giới có khoảng 150 loại màu sắc khác nhau và đều rất nổi bật, rực rỡ bắt mắt. Khi chạm vào lá và cuống hoa thấy hơi dính và có mùi thơm rất đặc biệt.

Một hoa đầy đủ gồm: Cuống hoa, lá đài, ống hoa, tràng hoa, ống nhị đực và bầu nhuỵ cái. + Cuống: là phần trung gian đính hoa vào nhánh, dài khoảng 4 cm, có lông tơ bao phủ và màu xanh lá cây nhạt. + Đài hoa: gồm 5 lá xếp chồng lên nhau đỡ lấy ống của hoa, chiều dài khoảng 3cm, rộng 2cm, có lông tơ bao phủ, màu xanh lá cây đậm dần từ cuống lên đỉnh. + Ống hoa: dài 3,5 cm có lông tơ bao phủ.

+ Tràng hoa: xẻ thuỳ cạn, chia làm 5 cánh, mỗi cánh có vân chính chạy dài từ chân hoa tới đỉnh cánh hoa, từ đỉnh cánh hoa đến chân hoa dài 5 cm, đường kính trung bình khoảng 7,5 cm. + Bộ nhị: mỗi nhị gồm hai bao phấn và một chỉ nhị ngắn, dài khoảng 0,9 – 1,2 cm. Phía gốc chỉ nhị dài khoảng 0,8 cm dính chặt với gân chính của cánh tạo thành hình ống nên gọi là ống nhị đực, 5 ống nhị đực tương đương với 5 cánh hoa nằm xung quanh bầu nhuỵ cái. Bao phấn hình quả thận màu vàng nhạt, phía 5 lưng có vết nứt, mỗi bao phấn chứa nhiều hạt phấn.

Hạt phấn mịn màu vàng nhạt. Chỉ nhị có cấu tạo như cuống lá, là phần trung gian giữa bao phấn và ống nhị đực. Phía dưới bao phấn có một sợi như sợi chỉ, màu tím, bao quanh chỉ nhị. Tất cả các chỉ nhị và ống nhị đực đều có màu trắng.

+ Bộ nhụỵ: gồm núm nhụy, vòi nhuỵ và bầu.