Đặt vấn đề Ngày nay xã hội phát triển, các khu đô thị mọc lên ở khắp nơi. Từ thành thị đến nông thôn đều phát triển theo mô hình đô thị hóa. Đời sống người dân cũng được cải thiện rõ rệt. Những ngôi nhà mái ngói phủ rêu được thay thế bằng những ngôi nhà cao tầng san sát nhau làm thu hẹp diện tích đất trồng các loại cây.
Ví dụ như diện tích đất canh tác, hoa màu và diện tích trồng trọt các loại thực vật nói chung tại các khu đô thị đều giảm. Do đó đã có rất nhiều hộ gia đình đã tận dụng khoảng ban công để trồng hoa, cây cảnh để tô điểm thêm cho ngôi nhà của mình. Hiện nay, để đáp ứng nhu cầu trồng hoa ngày càng tăng nhanh, nhiều loài hoa ban công được ưa chuộng như Dạ yến thảo, Đồng tiền, hoa hồng, hoa Nhài…. Đã được thị trường hoa cảnh coi là nhân tố chính cần được đầu tư, phát triển để mang lại lợi ích kinh tế.
Dạ yến thảo được biết đến là nữ hoàng hoa ban công. Dạ yến thảo có 2 dạng rủ và đứng để mọi người lựa chọn cho phù hợp với góc ban công mỗi căn hộ. Với ưu điểm màu sắc hoa phong phú, Dạ yến thảo mang lại rất nhiều sự lựa chọn cho người tiêu dùng. Chỉ cần khéo léo kết hợp ban công sắt với cây cảnh, hoa lá bạn sẽ sở hữu một không gian độc đáo ấn tượng.
Tuy nhiên giá thành của các loài hoa, cây cảnh khá cao trong đó có Dạ yến thảo. Dạ yến thảo được du nhập vào nước ta hiện nay chủ yếu là nhân giống từ hạt. Cây Dạ yến thảo có hạt nhỏ và rất chậm để xử lý hạt giống. Đối với nhân giống bằng cành thì hệ số nhân thấp, không đồng đều nên chưa đáp ứng nhu cầu khi cần trồng cây có số lượng lớn, đồng loạt.
Trong khi đó nuôi cấy mô là một phương pháp hiệu quả trong nhân giống. Nó giúp cây Dạ yến thảo tăng nhanh về số lượng và cả chất lượng. Điều quan trọng, phương pháp này sản xuất ra một số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, cây sạch bệnh và trồng được quanh 1 năm. Để chủ động trong việc sản suất cây giống và giảm giá thành nên tôi chọn đề tài này: “Nghiên cứu nhân in vitro một số giống Dạ yến thảo kép”.
Mục đích và yêu cầu 1. Mục đích Nghiên cứu một số biện pháp kĩ thuật nhằm góp phần xây dựng được quy trình nhân giống cây Dạ yến thảo kép bằng phương pháp in vitro có hệ số nhân giống cao, chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu về giống hiện nay. Yêu cầu - Xác định được môi trường nhân nhanh chồi in vitro, cho hệ số nhân giống và chất lượng cây tốt nhất. - Phân tích và so sánh sự ảnh hưởng của hàm lượng đường và nồng độ nước dừa đến chất lượng của chồi cây Dạ yến thảo kép.
- Xác định được môi trường ra rễ cho cây Dạ yến thảo kép tốt nhất. - Đánh giá và so sánh khả năng sinh trưởng và phát triển của các giống Dạ yến thảo kép giai đoạn vườn ươm. 2 PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Giới thiệu chung về cây Dạ yến thảo 2. Nguồn gốc, phân bố, vị trí phân loại Hình 2.1: Hoa Dạ yến thảo Giới: Plantae (thực vật) Ngành: Magnoliophyta Lớp: Magnoliopsida Lớp phụ: Asteridae Bộ: Solanales Họ: Solanaceae Chi: Petunia Tên khoa học: Petunia hybrida.
Tên thông thường: Petunia Tên Việt Nam: Dã yến thảo, Dạ yến thảo hay Dã yên thảo Cây hoa Dạ yến thảo thuộc họ cà (Solanaceae), có nguồn gốc từ các nước miền Nam châu Mỹ, hiện nay được gây trồng rộng rãi ở các bãi cỏ, các khu đất rộng, vườn hoa khắp nước ta. Ở miền bắc, hoa nở vào dịp thu đông, còn ở miền 3 nam, hoa nở vào dịp Tết. Đây là một loại cây lai mà tổ tiên có từ nhiều loài khác của chi Petunia, ví như P. axillaris BSP (Large White Petunia) hoa dạng ống hẹp, màu trắng, hoặc P.
violacea Lindl (Violet-flowered Petunia) hoa dạng ống dài, thùy rộng, màu tím. Ngày nay, các nhà vườn từ loài lai này còn cho ra các dạng hoa kép hay cánh hoa xòe ngón rất đẹp. Đặc điểm thực vật học Thân, tán, lá: Dạ yến thảo là cây thân cỏ, sống hằng năm, cây cao từ khoảng 15- 30 cm. Thân mềm, phủ đầy lông dính, nhánh cây được phân ra từ các nách lá thật, một nách lá có thể phân nhiều nhánh.
Lá đơn, mọc cách, mặt trên và mặt dưới của lá có lớp lông phủ mịn. Lá hình trái xoan, thuôn đều, mềm mại, mép nguyên không răng cưa, màu xanh bóng. Hoa: nhỏ, đơn độc mọc ở nách lá, đài hoa cao 1- 2,5 cm. Hoa lưỡng tính gồm 5 tiểu nhụy gắn ở phần dưới của ống vành.
Cánh đài hợp ở gốc, còn lại ở quả, cánh tràng hợp thành ống loe rộng ở đỉnh, nổi rõ các gân thùy. Quả nang hai mảnh, nhiều hạt. Tốc độ sinh trưởng của hoa Dạ yến thảo khá nhanh. Hoa Dạ yến thảo có hình phễu, nhưng các loại Dạ yến thảo lai tạo có hình dáng đa dạng và phong phú hơn nhiều.
Ví dụ như hoa cánh đơn, hoa cánh kép với mép có viền và gợn sóng, mép dúng hình cung nhọn ở giữa. Hoa có thể có sọc, đốm hoặc viền quanh cánh với nhiều màu sắc khác nhau như đỏ tía, màu hoa cà, màu oải hương, hồng, đỏ, trắng, tím, vàng, cam. Dạ yến thảo là cây nhất niên, nở hoa vào mùa hè. Dạ yến thảo ưa sáng, sẽ trở nên mảnh khảnh và ít hoa nếu trồng trong tối.
Cây thích hợp với điều kiện độ ẩm vừa phải, có thể sống trong điều kiện hơi khô nhưng không thích ứng với điều kiện ngập úng. Cây thích hợp với khí hậu nóng và ẩm, không chịu được nhiệt độ quá lạnh hay quá nóng. Dạ yến thảo trồng được trên hầu hết các loại đất, nhưng tốt nhất là đất màu mỡ, đất có pH từ 6,0– 7,0. Bấm đọt để kích thích 4 cây đâm nhánh tạo độ rủ cho cây, nếu cây ốm yếu hay sau khi cho hoa rộ thì cũng nên tỉa lá bớt để cây phục hồi lại.
Dạ yến thảo thường bị chết vì úng nước, vì vậy cần tưới nước đúng liều lượng, không tưới nước lên lá và nụ tránh làm thối lá và nụ, cải thiện điều kiện vệ sinh và duy trì ẩm độ thích hợp. Ngoài ra, Dạ yến thảo thường bị héo rũ do nấm, bị thối nhũn do vi khuẩn cũng như sâu, sên, rệp cắn phá. Một số bệnh virus cũng ảnh hưởng nhiều đến cây như làm biến dạng lá, cây chậm phát triển, hoa không có màu và hình dạng thay đổi, thân tàn lụi liên tục, thối đỉnh, lá có những sọc xanh sáng, bị lốm đốm và héo, có khi kết dính thành cụm. Các loại Dạ yến thảo Grandifloras: hoa lớn, nhiều hoa có đường kính đến 12,5 cm, gồm cả dạng hoa đơn hoặc hoa kép.
Một vài giống hoa đơn có cánh gợn sóng hoặc viền, thân leo, có xu hướng lan rộng ra xung quanh. Do hoa lớn, nhiều và thường úp xuống nên dễ bị thối trong thời tiết nóng và ẩm, nếu muốn trồng loại này thì phải chăm sóc kĩ. Những giống hoa Grandifloras phổ biến: Supercascade, Super magric, Ultra, Storm và Falcon. Multifloras: hoa nhỏ, đường kính khoảng 5- 7,5 cm, nhiều hoa, gồm cả dạng hoa đơn và hoa kép.
Multiflora sống mạnh mẽ, chịu được nhiệt độ cao lẫn sương giá, kháng được bệnh thối cánh hoa. Những dạng hoa Multifloras đẹp như: Carpet, Primetime, Heavenly Lavender. Floribundas: đây là dạng trung gian giữa Grandifloras, Multifloras. Nhóm này trổ hoa nhiều như Multifloras và kích thước hoa trung bình.
Một số dạng hoa phổ biến: Celebrity, Madness, Double Madness. Millifloras: cây nhỏ, dạng bụi rậm rạp, cho nhiều hoa có đường kính từ 2,5 – 3,5 cm. Chúng thích hợp để trồng trên các ụ đất hoặc trong giỏ treo. Fantasy là một dạng trong nhóm này.
5 Spreading Petunias: loại này phát triển chậm nhưng có thể trải rộng ra từ 0,9 – 1,2 cm. Hoa có nhiều màu sắc, thích hợp để trồng ở bồn hoa cửa sổ hoặc trong các giỏ treo. Spreading Petunias chịu được khô hạn và rất dễ trồng. Phổ biến nhất trong nhóm này là “Purple Wave”.
Ngoài ra trong nhóm này còn có “Wave” và “Laura Bush”.2: Một hình ảnh nhà vườn trồng Dạ yến thảo 2. Cách trồng Dạ yến thảo Dạ yến thảo là loài hoa rất dễ trồng, dễ sống nhưng cũng rất dễ bị lụi tàn nếu không được chăm sóc cẩn thận. Hoa khỏe mạnh, cứng cáp, liên tục nở thêm nhiều hoa mới trong thời gian trung bình là 3– 4 tháng. Hoa mang vẻ đẹp tinh tế, sang trọng, rất thích hợp trồng trên ban công, tán hoa có thể rủ xuống từ 40 cm.
Khi gieo hạt cần phải gieo hạt trong nhà vào những khay nhỏ và mang trồng ngoài vườn khi hết sương giá. Khi trồng ngoài vườn khoảng cách giữa các cây từ 30 – 45 cm. Nếu không có khoảng không gian rộng thì người trồng cũng có thể gieo hạt và trồng luôn trong chậu. Tuy nhiên, đối với Dạ yến thảo dạng bụi người trồng chú ý nên chọn những chiếc chậu có kích thước lớn.
Sau đó nên ngắt ngọn để kích thích cây mọc thành bụi. Khi cây có dấu hiệu già hóa, người trồng cần cắt thân khoảng 15 cm tính từ cuống hoa khi thấy các cành lan dài, hoặc mọc không đều, xô lệch vào giữa mùa hoa. Dạ yến thảo là cây ưa sáng, tưới nước thường xuyên và vừa phải, không nhiều quá nhưng cũng không để đất khô quá. Dạ yến thảo có hoa liên tục, hết đợt này đến đợt khác, dễ tìm các loại giống, dễ trồng và dễ chăm sóc.
Mỗi buổi sáng, nên tưới cây, nhặt lá Dạ yến thảo khô, héo vì để lâu sẽ dễ khiến cây bị úng. Khi trồng cây cũng nên quan tâm một chút đến thời tiết trong 7 ngày, nếu trời nắng to hoặc mưa to thì nên di chuyển cây vào trong nhà để đảm bảo cây và hoa được tốt tươi lâu hơn. Nhược điểm của hoa Dạ yến thảo - Là cây thân thảo, nhạy cảm đặc biệt trước các thay đổi của thời tiết và nhiệt độ cao mùa hè. - Không chịu được mưa nhiều, không chịu úng (Chậu hoa nên đặt nơi không chịu mưa trực tiếp).
- Bộ rễ rất nhạy cảm với nhiệt độ ngoại cảnh, trên 36°C dễ bị nẫu bộ rễ khi nhiệt độ lên cao (nên che mát bồn chậu trồng khi ở nhiệt độ này). - Bị nhiễm nấm làm nhũn thối cổ rễ, hoặc khô teo tại gốc giữa các cành kết với thân chính do tổn thương khi đóng gói vận chuyển.
