Chương 1: TỔNG QUAN Nội dung chương này tìm hiểu về tình hình sản xuất giày dép trên thị trường trong nước và thế giới, quy trình sản xuất tại Vina giày và các phương pháp được sử dụng để nghiên cứu, nội dung sẽ được nghiên cứu trong luận văn. Chương này cũng sẽ trình bày ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn và mục tiêu của đề tài. Tình hình công nghiệp sản xuất giày dép tại Việt Nam Giày dép hiện là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam ra thị trường thế giới, đặc biệt là các nước EU, Mỹ, ASEAN, Nhật Bản, Trung Quốc. Kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng giày dép ra thị trường thế giới năm 2012 là 7,2 tỷ USD, đạt tỷ lệ tăng trưởng 10,6% so với cùng kỳ.
Thặng dư thương mại của ngành da giày năm 2012 cũng đạt ở mức cao trên 50% do các doanh nghiệp chủ động được trên 45% vật tư nội địa. Bên cạnh những thuận lợi, ngành da giày Việt Nam cũng gặp nhiều khó khăn khi liên tục phải chống đỡ với những chính sách bảo hộ, chống bán phá giá ở những thị trường lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU cũng như việc sụt giảm đơn hàng. Tính đến nay, tuy gặp nhiều khó khăn nhưng xuất khẩu giày dép vẫn đạt mức tăng trưởng nhất định, tồn kho không có. Để đạt được kết quả này, bên cạnh những thị trường truyền thống, ngành da giày đã chuyển sang tìm kiếm đơn hàng từ các thị trường mới như thị trường Nam Mỹ, nghiên cứu, hợp tác đầu tư sản xuất và cung ứng nguyên, phụ liệu da giày với các nước có tiềm năng như Ấn Độ, Brazil.
Theo hiệp Hiệp hội Da giày Việt Nam, năm 2013, EU chính thức bãi bỏ thuế chống bán phá giá đối với giày mũ da của Việt Nam và đây được xem là cơ hội để doanh nghiệp giày da đẩy mạnh cũng như mở rộng thị trường xuất khẩu toàn ngành phấn đấu đạt giá t rị kim ngạch xuất khẩu 8 tỷ USD và tiếp tục nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các loại sản phẩm, cụ thể tăng tỷ lệ nội địa hóa đạt 60-65%, với sản phẩm xuất khẩu chủ lực vẫn là giày thể thao, giày vải cùng mặt hàng cặp và túi xách.1: Thị trường xuất khẩu giày dép của nước ta trong tháng 11 và 11 tháng đầu năm 2012.086 -9,00 Tây Ban Nha 22.270 -7,39 Bồ Đào Nha 112 * 6,67 1.719 35,22 Thổ Nhĩ Kỳ 4.734 6,68 Tại hội thảo đóng góp ý kiến cho dự thảo quy hoạch phát triển ngành da giày Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 do Bộ Công Thương tổ chức. Mục tiêu 3 chung đến năm 2020 là xây dựng da giày Việt Nam trở thành một ngành công nghiệp mũi nhọn của nền kinh tế, tiếp tục nằm trong nhóm các nước sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm da giày hàng đầu thế giới. Tổng nguồn vốn đầu tư giai đoạn 2011-2020 là 59.570 tỉ đồng trong đó huy động trong nước là 43%, còn lại kêu gọi đầu tư nước ngoài. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu toàn ngành năm 2015 là 9,1 tỷ USD, năm 2020 là 14,5 tỷ USD và năm 2025 đạt 21 tỷ USD.
Nâng dần tỷ lệ nội địa hóa các loại sản phẩm là một trong những vấn đề được quan tâm đặc biệt trong quá trình xây dựng quy hoạch này, trong đó phấn đấu năm 2015 tỷ lệ nội địa hóa đạt 60-65%, năm 2020 đạt 75-80% và năm 2025 đạt 80 - 85%. Năng suất sản xuất giày hiện có khoảng 800 triệu đôi giày mỗi năm, các doanh nghiệp sản xuất giày dép tập trung chủ yếu ở Tp.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Hải Phòng, Hà Nội. Công nghệ sản xuất hiện đang ở mức trung bình và trung bình khá so với khu vực, sản xuất vẫn theo phương thức cơ giới hoá. Một trong những nội dung quan trọng của chiến lược của ngành da giày Việt Nam là bám sát công nghệ của thế giới, đặc biệt quan tâm đến công nghệ tự động hóa trong các công đoạn mài, bôi keo, tạo form, gò dán,.
Vì vậy cần phải quan tâm đến việc đổi mới công nghệ và thiết bị theo hướng tự động hóa trong sản xuất giày dép. Trong ngành giày dép, công đoạn bôi keo chi tiết giày là công đoạn tiêu hao nhiều nhân công, môi trường làm việc độc hại do ảnh hưởng của hơi keo,… do đó ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và năng suất của nhà máy. Vì thế, việc tự động hóa công đoạn bôi keo là cần thiết để cải thiện năng suất và điều kiện làm việc cho người lao động. Qui trình sản xuất giày tại Vina Giày 2 2.1 Cắt chi tiết mũ giày Gia 2.2 May mũ giày công 1 các 2.3 Bôi keo và dán pho vào mũ giày Cắt đế chi trong 3.1 Gia công đế giày 3 tiết 2.4 Lắp ráp mũ giày, đế trong và hom của cụm 3.2 Lắp ráp đế giày, diễu 2.5 Gò mũi và gót mũ Gia Phom giày công 2.3 Mài mặt ngoài đế giày các chi 2.7 Làm phẳng mặt bên mũ giày tiết 3.4 Mài mặt nghiêng bên trong đế giày của 2.8 Mài mũ giày cụm đế 2.9 Xử lí bề mặt mũ giày 3.5 Xử lí bề mặt đế giày giày 2.10 Bôi keo mũ giày 3.6 Bôi keo đế giày 4 4.1 Sấy mũ giày và đế giày Công đoạn 4.2 Lắp ráp mũ giày với đế giày lắp ráp 4.3 Ép định hình các chi 4.4 Làm sạch giày tiết của giày 4.5 Đóng hộp Hình 1.1: Qui trình công nghệ gia công giày ở Công ty Vina Giày 5 Tuỳ theo điều kiện mà qui trình chế tạo giày tại các công ty có sự khác biệt.
Quy trình chế tạo giày cơ bản tại Công ty CP Giày Việt (Vina giày) được thể hiện ở hình 1. Quy trình này gồm 4 công đoạn cơ bản sau: - Cắt đế trong. - Gia công các chi tiết của cụm mũ giày. - Gia công các chi tiết của cụm đế giày.
- Lắp ráp các chi tiết của giày. Trong qui trình này, hai nhóm công đoạn làm mất nhiều thời gian, dễ gây ách tắc sản xuất là các công đoạn mài và bôi keo mũ giày, đế giày (2. Các công đoạn này được thực hiện thủ công kết hợp với thiết bị đơn giản, cần nhiều công nhân có tay nghề cao nhưng năng suất thường rất thấp, tỷ lệ phế phẩm lớn, có nhiều chất độc hại (bụi cao su, các hóa chất từ hơi keo) phát sinh gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và điều kiện làm việc của các công nhân, không đảm bảo tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội SA8000. Vì vậy một số khách hàng nước ngoài không dám ký hợp đồng với các công ty này và đó cũng là một rào cản kỹ thuật được dựng lên bởi các nước tiên tiến nhằm hạn chế nhập khẩu sản phẩm giày dép của Việt Nam.
Tình hình nêu trên trở thành những yêu cầu cấp thiết cần đổi mới công nghệ và thiết bị theo hướng tự động hóa các công đoạn bôi keo để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thu nhập của công nhân, đồng thời cải thiện sức khỏe và điều kiện làm việc cho hàng trăm ngàn công nhân của các doanh nghiệp sản xuất giày dép Việt Nam. Tính cấp thiết của đề tài Việc xác định được mối quan hệ giữa các thông số vận hành và năng suất của máy bôi keo giúp điều chỉnh các thông số vận hành một cách hợp lý, nhằm tự động hóa hoàn toàn quá trình bôi keo đế, mũ giày tạo tiền đề tự động hóa hoàn toàn dây chuyền sản xuất giày dép, đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn và đạt năng suất là cao nhất trong quá trình bôi keo. Thông qua đó sẽ nâng cao được khả năng cạnh tranh của các 6 doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường thế giới. Như đã trình bày ở trên, việc nghiên cứu mối quan hệ giữa thông số vận hành và năng suất của máy bôi keo mũ, đế giày là cần thiết.
Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu mối quan hệ giữa các thông số vận hành và năng suất của máy bôi keo mũ, đế giày để từ đó xác định bộ thông số vận hành sao cho chất lượng bôi tốt nhất với năng suất và chất lượng lắp ráp sản phẩm được đảm bảo cao nhất. Nội dung nghiên cứu Để đạt được mục tiêu đề ra cần thực hiện các nội dung sau: - Nội dung 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. - Nội dung 2: Xác định các thông số vận hành và năng suất của máy bôi keo đế, mũ giày. - Nội dung 3: Thiết kế các thí nghiệm.
- Nội dung 4: Thực hiện các thí nghiệm. - Nội dung 5: Xử lý, phân tích các kết quả thí nghiệm và xác định bộ thông số vận hành để năng suất là cao nhất. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu nâng cao năng suất máy bôi keo đế, mũ giày dừng lại ở việc: - Xây dựng quy trình xử lí bề mặt chi tiết trước khi bôi keo. - Thực nghiệm trên mối quan hệ giữa nhiệt độ sấy, tốc độ sấy và năng suất trên loại giày nam tại công ty Vina giày.
- Phương án bôi keo. - Xác định phạm vi di chuyển của đầu bôi keo và vận tốc chuyển động của các trục. - Hướng dẫn vận hành. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp tiếp cận thực tế dây chuyền sản xuất giày dép.
7 - Phương pháp thực nghiệm. Ý nghĩa khoa học của luận văn Tài liệu tham khảo về mối quan hệ giữa các thông số vận hành và năng suất của máy bôi keo mũ, đế giày rất hạn chế do vậy khi thực hiện đề tài đòi hỏi phải có sự vận dụng nhiều kiến thức khác nhau để giải quyết vấn đề. Tính mới và sáng tạo luôn luôn được thể hiện trong việc nghiên cứu trong đo đạc để xác định các thông số cũng như trong quá trình tính toán xử lý kết quả thực nghiệm. Tạo nền tảng cho tự động hóa hoàn toàn máy bôi keo đế, mũ giày trong dây chuyền sản xuất giày dép.
Ý nghĩa thực tiễn của luận văn Ý nghĩa của đề tài này là nhằm cải thiện, hoàn chỉnh quy trình vận hành máy bôi keo để năng suất đạt được là cao nhất, khắc phục tình trạng vận hành điều chỉnh bằng kinh nghiệm thủ công, góp phần đẩy mạnh quá trình tự động hóa máy bôi keo đế, mũ giày ở Công ty cổ phần Giày Việt. 8 Chương 2: THIẾT BỊ BÔI KEO VÀ CÁC THÔNG SỐ VẬN HÀNH 2. Mở đầu Quá trình vận hành các thiết bị đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất.
