Nghiên Cứu Kỹ Thuật Nhân Giống Quýt Ngọt Không Hạt Tại Huyện Hàm Yên, Tỉnh Tuyên Quang

Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật trong nhân giống quýt ngọt không hạt tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 1.2.2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.2.3. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.1. Tác phẩm văn học sử dụng trong giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo ở trường MN
• 1.3.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.3. Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.4. Nội dung giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.5. Phương pháp, hình thức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.6. Đánh giá kết quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu về thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long
• 2.1.2. Tình hình giáo dục mầm non thành phố Hạ Long
• 2.2. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng, mục tiêu của giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4. Đánh giá chung về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của giáo dục mầm non
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với tình hình thực tế
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kỹ Thuật Nhân Giống Quýt Ngọt Không Hạt

Huyện Hàm Yên nổi tiếng với đặc sản quýt Hàm Yên, một loại trái cây có múi được ưa chuộng bởi hương vị thơm ngon và chất lượng vượt trội. Tuy nhiên, việc nhân giống và duy trì giống quýt ngọt không hạt tại địa phương còn gặp nhiều thách thức. Bài viết này cung cấp cái nhìn tổng quan về các kỹ thuật nhân giống hiện đại, những khó khăn hiện tại, và tiềm năng phát triển của việc trồng quýt không hạt tại Hàm Yên. Từ đó, góp phần nâng cao năng suất quýt, chất lượng sản phẩm và giá trị kinh tế cho người nông dân. Việc áp dụng các phương pháp nhân giống tiên tiến không chỉ giúp duy trì mà còn phát triển giống quýt không hạt, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và tạo dựng thương hiệu quýt VietGAP vững mạnh.

1.1. Giới thiệu về giống quýt ngọt không hạt Hàm Yên

Giống quýt ngọt không hạt tại Hàm Yên được biết đến với hương vị đặc trưng, độ ngọt cao và đặc biệt là không có hạt, mang lại trải nghiệm tuyệt vời cho người tiêu dùng. Vườn quýt Hàm Yên đã trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài tỉnh. Việc duy trì và phát triển giống quýt này là rất quan trọng, tuy nhiên, phương pháp nhân giống quýt ngọt truyền thống đôi khi không đảm bảo được chất lượng và số lượng cây con.

1.2. Tầm quan trọng của việc nhân giống quýt ngọt không hạt

Việc nhân giống quýt ngọt không hạt đóng vai trò then chốt trong việc bảo tồn và phát triển giống quýt đặc sản của Hàm Yên. Việc chủ động nhân giống cây có múi giúp nông dân không bị phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài, đồng thời đảm bảo chất lượng cây giống và khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu trồng quýt tại địa phương. Điều này cũng góp phần nâng cao giá trị thương phẩm và khả năng cạnh tranh của sản phẩm OCOP Hàm Yên trên thị trường.

II. Thách Thức Trong Kỹ Thuật Nhân Giống Quýt Ngọt Tại Hàm Yên

Mặc dù quýt Hàm Yên có tiềm năng phát triển lớn, việc nhân giống gặp nhiều thách thức. Phương pháp truyền thống như chiết cành và ươm hạt thường cho tỷ lệ thành công thấp và chất lượng cây con không ổn định. Tình trạng thoái hóa giống, nhiễm bệnh và khó khăn trong việc duy trì đặc tính không hạt cũng là những vấn đề nan giải. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao về kỹ thuật nhân giống cây trồng và cơ sở vật chất hiện đại cũng là rào cản lớn. Cần có những giải pháp đột phá để khắc phục những hạn chế này và thúc đẩy phát triển bền vững ngành nông nghiệp Hàm Yên.

2.1. Khó khăn trong việc duy trì đặc tính không hạt của quýt

Một trong những thách thức lớn nhất là làm sao để duy trì đặc tính quýt không hạt qua các thế hệ cây giống. Các phương pháp nhân giống vô tính như ghép cành cần được thực hiện cẩn thận để tránh hiện tượng đột biến gen, dẫn đến việc cây con xuất hiện hạt. Việc lựa chọn cây mẹ khỏe mạnh và có phẩm chất tốt là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng giống quýt.

2.2. Vấn đề về sâu bệnh hại cây con trong giai đoạn nhân giống

Cây con trong giai đoạn nhân giống rất dễ bị tấn công bởi sâu bệnh, ảnh hưởng đến tỷ lệ sống và chất lượng cây. Việc sử dụng các loại phân bón cho quýt và thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách có thể gây hại cho cây con và ảnh hưởng đến môi trường. Cần áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh tổng hợp, thân thiện với môi trường để bảo vệ cây con một cách hiệu quả.

2.3. Thiếu hụt nguồn nhân lực và cơ sở vật chất kỹ thuật

Lực lượng lao động có chuyên môn trong lĩnh vực nhân giống quýt ngọt tại Hàm Yên còn hạn chế. Việc thiếu các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho công tác ươm hạt và ghép cành cũng là một trở ngại lớn. Do vậy, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho người nông dân và đầu tư vào cơ sở vật chất kỹ thuật để nâng cao năng lực nhân giống cây có múi.

III. Hướng Dẫn Chi Tiết Kỹ Thuật Ghép Cành Quýt Ngọt Không Hạt

Ghép cành là một trong những phương pháp nhân giống hiệu quả để duy trì đặc tính của giống quýt không hạt. Kỹ thuật này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiến thức chuyên môn nhất định. Cần lựa chọn cành ghép từ cây mẹ khỏe mạnh, không bị sâu bệnh và có năng suất cao. Gốc ghép cũng cần được chọn lọc kỹ càng, đảm bảo khả năng tương thích với cành ghép. Quá trình ghép cần được thực hiện trong điều kiện vệ sinh tốt để tránh nhiễm bệnh. Sau khi ghép, cần chăm sóc cẩn thận để cây con phát triển khỏe mạnh. Đây là kỹ thuật nhân giống cây trồng quan trọng để phát triển vườn quýt Hàm Yên.

3.1. Chọn cành ghép và gốc ghép chất lượng cao

Việc lựa chọn cành ghép từ cây mẹ khỏe mạnh và gốc ghép phù hợp là yếu tố quyết định đến thành công của quá trình ghép cành. Cành ghép nên được lấy từ những cây có năng suất cao, không bị sâu bệnh và có đặc tính quýt không hạt ổn định. Gốc ghép cần có khả năng sinh trưởng tốt, kháng bệnh và thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng tại Hàm Yên.

3.2. Quy trình ghép cành và kỹ thuật chăm sóc sau ghép

Quy trình ghép cành cần được thực hiện đúng kỹ thuật, đảm bảo vết ghép tiếp xúc tốt và không bị nhiễm bệnh. Sau khi ghép, cần che chắn cây con khỏi ánh nắng trực tiếp và thường xuyên tưới nước giữ ẩm. Định kỳ kiểm tra và phòng trừ sâu bệnh để cây con phát triển khỏe mạnh. Sử dụng phân bón cho quýt hợp lý để tăng cường sức đề kháng cho cây.

3.3. Phòng ngừa các bệnh thường gặp sau khi ghép cành

Sau khi ghép cành, cây con thường dễ bị nhiễm các bệnh như nấm, thối gốc... Do đó, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, đảm bảo vệ sinh môi trường và cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây. Thường xuyên kiểm tra vườn quýt Hàm Yên để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các bệnh hại.

IV. Bí Quyết Nhân Giống Quýt Ngọt Bằng Phương Pháp Chiết Cành

Chiết cành là một phương pháp nhân giống đơn giản, dễ thực hiện và không đòi hỏi kỹ thuật cao. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tốt nhất, cần tuân thủ đúng quy trình và lựa chọn cành chiết khỏe mạnh. Quá trình bó bầu cần đảm bảo độ ẩm phù hợp để kích thích ra rễ. Sau khi ra rễ, cần cắt cành và trồng vào bầu đất. Chăm sóc cẩn thận trong giai đoạn đầu để cây con thích nghi với môi trường mới. Phương pháp này phù hợp với quy mô nhỏ và hộ gia đình muốn tự nhân giống quýt ngọt.

4.1. Lựa chọn cành chiết và chuẩn bị giá thể bó bầu

Cành chiết nên được chọn từ những cây khỏe mạnh, không bị sâu bệnh và có năng suất cao. Giá thể bó bầu cần đảm bảo độ ẩm và thoáng khí tốt. Có thể sử dụng hỗn hợp đất mùn, xơ dừa và phân chuồng hoai mục để làm giá thể. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giá thể sẽ giúp cành chiết ra rễ nhanh và khỏe mạnh.

4.2. Kỹ thuật bó bầu và chăm sóc cành chiết ra rễ

Quá trình bó bầu cần được thực hiện cẩn thận, đảm bảo giá thể tiếp xúc tốt với cành chiết. Duy trì độ ẩm cho bầu bằng cách tưới nước thường xuyên. Sau khi cành chiết ra rễ, cần cắt cành và trồng vào bầu đất. Che chắn cây con khỏi ánh nắng trực tiếp và thường xuyên tưới nước để cây thích nghi với môi trường mới.

4.3. Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp chiết cành

Ưu điểm của phương pháp chiết cành là đơn giản, dễ thực hiện và giữ được đặc tính của cây mẹ. Tuy nhiên, nhược điểm là hệ số nhân giống thấp và cây con có bộ rễ yếu hơn so với phương pháp ghép cành. Cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố này trước khi quyết định lựa chọn phương pháp nhân giống quýt.

V. Ứng Dụng Kỹ Thuật Nhân Giống Quýt Không Hạt Tại Hàm Yên

Việc áp dụng các kỹ thuật nhân giống hiện đại như ghép cành và chiết cành đã mang lại những kết quả tích cực cho ngành trồng quýt tại Hàm Yên. Năng suất và chất lượng quýt ngọt đã được nâng cao đáng kể. Người nông dân đã chủ động hơn trong việc cung cấp giống quýt chất lượng cao cho vườn quýt Hàm Yên. Việc áp dụng các quy trình chăm sóc quýt theo tiêu chuẩn quýt VietGAP và quýt hữu cơ cũng được đẩy mạnh, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

5.1. Tác động của kỹ thuật nhân giống đến năng suất và chất lượng quýt

Việc áp dụng các kỹ thuật nhân giống tiên tiến đã giúp nâng cao năng suất quýt và chất lượng sản phẩm. Cây con được nhân giống bằng phương pháp ghép cành và chiết cành có khả năng sinh trưởng tốt hơn, kháng bệnh và cho trái to, ngọt hơn. Điều này đã góp phần tăng thu nhập cho người trồng quýt Hàm Yên.

5.2. Kinh nghiệm thực tế từ các hộ nông dân áp dụng kỹ thuật mới

Nhiều hộ nông dân tại Hàm Yên đã thành công trong việc áp dụng các kỹ thuật nhân giống mới và thu được những kết quả khả quan. Họ chia sẻ kinh nghiệm về việc lựa chọn giống quýt phù hợp, kỹ thuật chăm sóc quýt, và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả. Những kinh nghiệm này rất hữu ích cho những người mới bắt đầu trồng quýt.

5.3. So sánh hiệu quả kinh tế giữa các phương pháp nhân giống

Việc so sánh hiệu quả kinh tế giữa các phương pháp nhân giống giúp người nông dân lựa chọn phương pháp phù hợp với điều kiện và nguồn lực của mình. Phương pháp ghép cành có chi phí đầu tư ban đầu cao hơn nhưng cho năng suất và chất lượng cao hơn. Phương pháp chiết cành có chi phí thấp hơn nhưng năng suất và chất lượng có thể không ổn định bằng.

VI. Triển Vọng Phát Triển Kỹ Thuật Nhân Giống Quýt Ngọt Hàm Yên

Ngành trồng quýt tại Hàm Yên có tiềm năng phát triển rất lớn trong tương lai. Việc tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng các kỹ thuật nhân giống tiên tiến, kết hợp với việc xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ sẽ giúp nâng cao giá trị kinh tế cho người nông dân. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước, các tổ chức khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển bền vững ngành nông nghiệp Hàm Yên.

6.1. Hướng nghiên cứu và phát triển các phương pháp nhân giống mới

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp nhân giống mới, hiệu quả hơn và phù hợp với điều kiện tự nhiên của Hàm Yên. Các kỹ thuật nhân giống bằng nuôi cấy mô, nhân giống bằng công nghệ sinh học có thể là những hướng đi tiềm năng trong tương lai.

6.2. Chính sách hỗ trợ phát triển kỹ thuật nhân giống quýt của địa phương

Cần có các chính sách hỗ trợ từ địa phương để khuyến khích người nông dân áp dụng các kỹ thuật nhân giống mới. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, giống cây và thị trường tiêu thụ. Việc tạo điều kiện thuận lợi cho người nông dân sẽ giúp họ mạnh dạn đầu tư vào trồng quýt và nâng cao thu nhập.

6.3. Vai trò của các tổ chức khoa học và doanh nghiệp trong liên kết chuỗi

Các tổ chức khoa học và doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao công nghệ, cung cấp giống cây chất lượng cao và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các bên để tạo thành chuỗi giá trị bền vững cho ngành quýt Hàm Yên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong giáo dục mầm non, tạo tiền đề vững chắc cho trẻ bước vào lớp 1. Trong giai đoạn vàng này, ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là phương tiện chủ đạo để phát triển tư duy logic và cảm xúc thẩm mỹ. Nghiên cứu thực tế tại các cơ sở giáo dục cho thấy, việc cho trẻ tiếp xúc sớm với văn học thiếu nhi giúp gia tăng vốn từ vựng tích cực lên hơn 30% và cải thiện rõ rệt khả năng diễn đạt mạch lạc. Tuy nhiên, hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học tại nhiều trường mầm non hiện nay vẫn mang nặng tính hình thức, chủ yếu dừng lại ở việc đọc thơ, kể chuyện truyền thống để trẻ ghi nhớ thụ động, chưa khai thác triệt để tiềm năng phát triển ngôn ngữ toàn diện.

Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên ngành Quản lý giáo dục tập trung giải quyết bài toán: Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học. Phạm vi nghiên cứu được triển khai toàn diện tại 7 trường mầm non tiêu biểu trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, bao gồm: Mầm non Hà Lầm, Cao Thắng, Hà Trung, Cao Xanh, Hạ Long, Hoa Hồng và Hồng Gai. Cuộc khảo sát thực chứng được tiến hành vào tháng 4 năm 2022 với tổng số 100 khách thể nghiên cứu, gồm 35 cán bộ quản lý và 65 giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi. Đề tài xác lập hệ thống 5 biện pháp quản lý mang tính đột phá, đồng bộ, giúp nâng cao năng lực sư phạm của giáo viên, chuẩn hóa quy trình chỉ đạo chuyên môn của hiệu trưởng, từ đó nâng tỷ lệ trẻ đạt chuẩn phát triển ngôn ngữ theo Bộ chuẩn trẻ 5 tuổi lên trên 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên sự tích hợp liên ngành giữa khoa học quản lý giáo dục, tâm lý học lứa tuổi và lý luận dạy học mầm non. Khung lý thuyết của đề tài dựa trên 2 nền tảng lý thuyết chủ đạo:

1. Lý thuyết các chức năng quản lý giáo dục hiện đại: Tiếp cận quá trình quản trị nhà trường theo chu trình 4 chức năng cốt lõi gồm lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo chuyên môn và kiểm tra đánh giá chất lượng.
2. Lý thuyết học tập trải nghiệm và phát triển ngôn ngữ: Dựa trên quan điểm của David Kolb và các công trình ngôn ngữ học mầm non hiện đại, nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ phải đặt trong ngữ cảnh xã hội, trẻ tiếp thu tốt nhất khi được tương tác đa giác quan và trải nghiệm văn học tích cực.

Hệ thống khái niệm nền tảng trong luận văn bao gồm 4 khái niệm trọng tâm: Quản lý giáo dục, Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, và Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ. Quá trình giáo dục ngôn ngữ được xác định dựa trên sự phát triển đồng bộ 3 thành tố: Ngữ âm chuẩn tiếng Việt, Vốn từ nghệ thuật phong phú và Cấu trúc ngữ pháp câu mạch lạc.

       CHU TRÌNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ

Phương pháp nghiên cứu

Để đảm bảo tính khách quan và khoa học, luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu chọn mẫu xác suất phân tầng kết hợp thuận tiện tại 7 trường mầm non công lập ở các khu vực địa bàn khác nhau của thành phố Hạ Long. Cỡ mẫu gồm 100 khách thể, trong đó 35 cán bộ quản lý (chiếm 35%) và 65 giáo viên dạy lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi (chiếm 65%). Quy mô mẫu này bảo đảm độ tin cậy thống kê và phản ánh chính xác bức tranh thực tiễn giáo dục mầm non tại địa phương.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua hệ thống phiếu trưng cầu ý kiến thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ (từ Rất không cần thiết/Không hiệu quả đến Rất cần thiết/Rất hiệu quả). Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ hồ sơ quản lý, giáo án chuyên môn, báo cáo tổng kết năm học và sản phẩm học tập của trẻ.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng các công cụ thống kê toán học chuyên sâu để tính toán điểm trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($SD$), xếp thứ bậc ưu tiên và kiểm định tương quan. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và hành vi thực tế của cán bộ quản lý và giáo viên, từ đó đưa ra các kết luận có độ tin cậy khoa học vững chắc. Thời gian thực hiện thu thập và xử lý toàn bộ số liệu hoàn tất vào quý 2 năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu điều tra thực trạng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long đã chỉ ra 4 phát hiện căn bản:

Thứ nhất, nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động đạt mức rất cao. Có tới 100% cán bộ quản lý và giáo viên được khảo sát khẳng định việc phát triển ngôn ngữ qua tác phẩm văn học là "Rất quan trọng" và "Quan trọng", với điểm trung bình đánh giá đạt mức 4.65/5.0. Điều này chứng minh đội ngũ sư phạm đã nhận thức sâu sắc vai trò của văn học đối với sự phát triển toàn diện của trẻ 5-6 tuổi.

Thứ hai, tồn tại sự mất cân đối rõ rệt trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy. Phương pháp đọc và kể diễn cảm truyền thống được giáo viên sử dụng thường xuyên nhất với tỷ lệ 68.5%. Ngược lại, các phương pháp hiện đại phát huy tối đa tư duy sáng tạo của trẻ lại ít được triển khai: Phương pháp đóng kịch/nhập vai theo tác phẩm chỉ đạt 42.0% mức độ sử dụng thường xuyên, và phương pháp hướng dẫn trẻ tự kể chuyện sáng tạo chỉ chiếm khoảng 38.2%.

Thứ ba, hiệu quả thực hiện các chức năng quản lý chưa đồng đều. Chức năng lập kế hoạch và chỉ đạo thực hiện được đánh giá ở mức khá (điểm trung bình dao động từ 3.85 đến 4.10/5.0). Tuy nhiên, khâu kiểm tra, giám sát chuyên đề và phối hợp với cha mẹ học sinh để rèn luyện ngôn ngữ tại nhà đạt kết quả thấp nhất, điểm trung bình chỉ ở mức 3.45/5.0.

Thứ tư, cơ sở vật chất và không gian văn học tại lớp học chưa được đầu tư đúng mức. Hơn 55% giáo viên phản ánh rằng góc văn học tại lớp thiếu sự đa dạng về chủng loại truyện tranh chất lượng cao, các thiết bị nghe nhìn hiện đại và mô hình sa bàn trực quan còn nghèo nàn, chưa kích thích được tính tự giác đọc sách của trẻ.

Chức năng quản lý	Điểm trung bình ($\bar{X}$)	Đánh giá mức độ	Thứ bậc ưu tiên
Lập kế hoạch giáo dục	4.10	Khá tốt	1
Tổ chức thực hiện kế hoạch	3.92	Khá	2
Chỉ đạo chuyên môn	3.85	Khá	3
Kiểm tra, đánh giá & Phối hợp	3.45	Trung bình khá	4

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát phản ánh thực trạng phổ biến trong công tác quản lý giáo dục mầm non hiện nay: Khoảng cách lớn giữa nhận thức lý luận và năng lực thực thi. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc cán bộ quản lý chưa xây dựng được bộ tiêu chí kiểm tra, đánh giá định lượng cụ thể về kỹ năng ngôn ngữ của trẻ, dẫn đến việc giám sát chuyên môn còn nặng tính hình thức đối phó.

Bên cạnh đó, việc giáo viên còn ngại tổ chức cho trẻ đóng kịch hay kể chuyện sáng tạo bắt nguồn từ áp lực thời lượng tiết học (chỉ từ 25-30 phút/tiết) và hạn chế về kỹ năng biên tập kịch bản từ tác phẩm thơ, truyện. So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại thành phố Thanh Hóa của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) và tại thành phố Thái Nguyên của Đào Thị Thu Hà (2015), nghiên cứu này khẳng định thêm tính phổ quát của các rào cản về cơ sở vật chất và phương pháp sư phạm. Dữ liệu thực tiễn cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở chỉ đạo chung chung mà không tổ chức bồi dưỡng kỹ năng thực hành kể chuyện diễn cảm cho giáo viên, chất lượng ngôn ngữ của trẻ khó có thể tạo ra bước đột phá.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi với 100 chuyên gia, cán bộ quản lý và giáo viên, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý trọng tâm:

1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ sư phạm: Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chức định kỳ các buổi sinh hoạt chuyên đề, hội thảo khoa học cấp trường về vai trò của văn học đối với chuẩn phát triển ngôn ngữ trẻ 5-6 tuổi. Mục tiêu 100% cán bộ quản lý và giáo viên tham gia đầy đủ ngay từ đầu năm học.
2. Đổi mới quy trình lập kế hoạch và tổ chức dạy học: Ban Giám hiệu hướng dẫn tổ chuyên môn thiết kế kế hoạch giáo dục linh hoạt theo từng chủ đề tháng, tăng cường thời lượng cho các tiết học tích hợp kể chuyện sáng tạo, đóng vai nhân vật và đọc thơ diễn cảm. Đảm bảo 100% giáo án được phê duyệt đúng tiến độ trước khi giảng dạy.
3. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên: Nhà trường xây dựng chương trình tập huấn kỹ năng đọc, kể diễn cảm, kỹ thuật sử dụng sa bàn rối và phương pháp đặt câu hỏi mở khơi gợi tư duy đối thoại của trẻ. Đặt mục tiêu tổ chức tối thiểu 02 đợt bồi dưỡng chuyên sâu mỗi năm học cho 100% giáo viên dạy lớp 5-6 tuổi.
4. Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng: Thiết lập mạng lưới trao đổi thường xuyên giữa giáo viên và phụ huynh qua góc tuyên truyền, sổ tay liên lạc điện tử và nhóm trao đổi trực tuyến. Vận động cha mẹ học sinh duy trì thói quen đọc sách cùng con tối thiểu 15-20 phút mỗi ngày tại gia đình, phấn đấu trên 90% phụ huynh tích cực phối hợp.
5. Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả: Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn xây dựng bảng tiêu chí kiểm tra định kỳ, đột xuất; phối hợp hình thức dự giờ với khảo sát trực tiếp sản phẩm ngôn ngữ và khả năng giao tiếp của trẻ. Tăng tỷ lệ đánh giá thực chất năng lực ngôn ngữ của trẻ đạt trên 95% vào cuối năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý các trường mầm non (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Sử dụng đề tài như một cẩm nang quản trị thực tiễn để lập kế hoạch giáo dục, phân bổ nguồn lực, đổi mới quy trình kiểm tra nội bộ và xây dựng tiêu chí đánh giá chuẩn phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi tại đơn vị.
• Giáo viên mầm non trực tiếp phụ trách lớp 5-6 tuổi: Khai thác hệ thống phương pháp sư phạm tiên tiến như đóng vai nhân vật, đàm thoại gợi mở, kể chuyện theo tranh sáng tạo và kỹ thuật làm đồ dùng trực quan nhằm nâng cao chất lượng giờ học làm quen tác phẩm văn học.
• Học viên cao học, sinh viên ngành Quản lý giáo dục và Giáo dục Mầm non: Tham khảo khung lý thuyết chuẩn hóa, phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, bảng hỏi khảo sát thực tế và quy trình xử lý số liệu thống kê trong nghiên cứu khoa học giáo dục.
• Chuyên viên phụ trách bậc học Mầm non tại các Phòng/Sở Giáo dục và Đào tạo: Vận dụng các kiến nghị và giải pháp của luận văn để xây dựng văn bản hướng dẫn chỉ đạo chuyên môn, tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên cốt cán trên địa bàn toàn tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học phát triển những kỹ năng ngôn ngữ cốt lõi nào cho trẻ 5-6 tuổi? Hoạt động này giúp trẻ phát triển toàn diện 4 kỹ năng cơ bản: Kỹ năng nghe hiểu trọn vẹn văn bản; Kỹ năng phát âm chuẩn mực ngữ âm tiếng Việt; Kỹ năng làm giàu vốn từ nghệ thuật biểu cảm; và Kỹ năng sử dụng các mẫu câu đơn, câu ghép để diễn đạt tư duy một cách mạch lạc, tự tin trước tập thể.

2. Vì sao phương pháp đóng kịch và kể chuyện sáng tạo lại ít được áp dụng thường xuyên tại các trường mầm non? Khảo sát thực tế chỉ ra rằng phương pháp đóng vai kịch bản chỉ đạt mức độ sử dụng thường xuyên 42.0%. Nguyên nhân chính do thời lượng tiết học bị giới hạn trong khoảng 25-30 phút, giáo viên thiếu kinh nghiệm chuyển thể kịch bản và áp lực chuẩn bị đạo cụ, trang phục biểu diễn tốn nhiều thời gian.

3. Luận văn đã tiến hành khảo sát thực tiễn trên quy mô mẫu như thế nào? Nghiên cứu tiến hành khảo sát thực chứng vào tháng 4 năm 2022 trên 100 khách thể nghiên cứu, bao gồm 35 cán bộ quản lý (chiếm 35%) và 65 giáo viên (chiếm 65%) tại 7 trường mầm non công lập đại diện cho các khu vực trung tâm và ven đô của thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

4. Biện pháp quản lý nào được đánh giá có tính cấp thiết và khả thi cao nhất trong nghiên cứu? Kết quả khảo nghiệm lấy ý kiến chuyên gia chỉ ra rằng biện pháp "Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho đội ngũ giáo viên" và "Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát chuyên môn của Hiệu trưởng" đạt điểm số cao nhất với mức đánh giá cần thiết trên 4.70/5.0 và tính khả thi đạt trên 4.60/5.0.

5. Nhà trường và gia đình cần phối hợp như thế nào để tối ưu hóa việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ? Nhà trường cần cung cấp danh mục tác phẩm văn học theo từng chủ đề giáo dục hàng tháng cho phụ huynh. Gia đình phối hợp bằng cách dành từ 15-20 phút mỗi tối để cùng trẻ đọc sách tranh, khuyến khích trẻ kể lại các tình tiết câu chuyện, giúp trẻ củng cố vốn từ và rèn luyện kỹ năng diễn đạt tự nhiên tại nhà.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học theo tiếp cận chức năng quản lý hiện đại.
• Đánh giá trung thực, khách quan thực trạng giáo dục và quản lý giáo dục ngôn ngữ tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long với cỡ mẫu 100 cán bộ quản lý và giáo viên, chỉ rõ những mặt mạnh và hạn chế mang tính hệ thống.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý có tính đồng bộ, khoa học, thực tiễn và đã được khảo nghiệm đạt độ tin cậy, tính cần thiết và khả thi rất cao.
• Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo có giá trị lý luận và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho các nhà quản lý giáo dục mầm non, giảng viên và sinh viên chuyên ngành sư phạm.
• Khuyến nghị các trường mầm non và cơ quan quản lý giáo dục nhanh chóng đưa bộ giải pháp vào kế hoạch năm học 2022-2025 nhằm nâng cao toàn diện chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non trên địa bàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.