Nghiên Cứu Mô Hình Rừng Trồng Cây Họ Sao Dầu Tại Bà Rịa

Luận văn thạc sĩ phân tích đặc điểm lâm học rừng trồng cây họ sao dầu trong phục hồi rừng gỗ lớn tại khu bảo tồn Bình Châu - Phước Bửu.

• Người hướng dẫn: TS. Bùi Việt Hải
• Trường học: Đại học Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Mô Hình Rừng Trồng Cây Họ Sao Dầu Tại Bà Rịa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Bà Rịa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Những khái niệm liên quan
• 1.2. Một số kết quả nghiên cứu trồng cây họ Sao Dầu trong phục hồi rừng
• 1.2.1. Đặc trưng về cấu trúc quần xã cây họ Sao Dầu
• 1.3. Đặc điểm khu vực nghiên cứu
• 1.3.1. Vị trí địa lý
• 1.3.2. Địa hình và thổ nhưỡng
• 1.3.2.1. Thổ nhưỡng
• 1.3.3. Khí hậu và thủy văn
• 1.3.4. Diện tích và tài nguyên rừng
• 1.3.4.1. Tài nguyên rừng
• 1.4. Mục tiêu, đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.4.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.4.1. Phương pháp luận. Kế thừa các tài liệu có liên quan
• 1.4.4.2. Phương pháp thu thập số liệu trên ô tiêu chuẩn
• 1.4.4.3. Xác định các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.4.4.4. Phân chia đối tượng và xác định mẫu nghiên cứu
• 1.4.4.5. Thực hiện điều tra và ghi chép các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.4.4.6. Phương pháp xử lý và tính toán số liệu
• 1.4.4.6.1. Phân chia đối tượng nghiên cứu
• 1.4.4.6.2. Tính toán số liệu thực nghiệm
• 1.4.4.6.3. Thực hiện các phân tích số liệu thực nghiệm
• 1.4.4.6.4. So sánh giữa các trung bình mẫu
• 1.4.4.7. Công cụ tính toán
• 1.5. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.5.1. Đặc điểm lâm học của mô hình rừng trồng cây họ Sao Dầu
• 1.5.2. Kết quả phân chia các mô hình rừng trồng
• 1.5.3. Biến động mật độ cây trồng theo loài và phương thức trồng rừng
• 1.5.4. So sánh tỷ lệ sống của cây trồng theo loài và phương thức trồng
• 1.5.5. Biến động mật độ cây trồng theo tuổi ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.6. Biến động phẩm chất cây trồng theo loài và phương thức trồng
• 1.5.7. Biến động phẩm chất cây trồng ở các loài và mô hình rừng trồng
• 1.5.8. Biến động phẩm chất cây trồng theo tuổi ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.9. Cấu trúc số cây ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.10. Phân bố số cây ở các loài cây trồng giai đoạn 10 – 12 tuổi
• 1.5.11. Phân bố số cây ở các loài cây trồng giai đoạn 15 – 17 tuổi
• 1.5.12. Kiểm định tính quy luật của các phân bố
• 1.5.13. Sinh trưởng của Sao đen, Dầu cát, Sến cát ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.14. Những đặc trưng sinh trưởng của các mô hình rừng trồng
• 1.5.15. Ước lượng sinh trưởng D1,3, Hvn và Dt ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.16. Hàm sinh trưởng D1,3 ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.17. Hàm sinh trưởng Hvn ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.18. Hàm sinh trưởng Dtán ở các mô hình rừng trồng
• 1.5.19. Đặc điểm quan hệ tương quan giữa các chỉ tiêu sinh trưởng
• 1.5.20. Quan hệ chiều cao – đường kính thân của cây
• 1.5.21. Quan hệ chiều cao – đường kính tán của cây
• 1.5.22. Sinh trưởng của đường kính tán và sự cạnh tranh giữa các cây trồng
• 1.5.23. Ảnh hưởng của các yếu tố trồng rừng tới sinh trưởng rừng trồng
• 1.5.24. So sánh sinh sinh trưởng giữa các loài cây trồng chính
• 1.5.25. So sánh sinh trưởng giữa các phương thức trồng
• 1.5.26. Hiệu quả lâm sinh của các mô hình rừng trồng và đề xuất giải pháp
• 1.5.26.1. Xác định các tiêu chí cho đánh giá hiệu quả lâm sinh
• 1.5.26.2. Kết quả đánh giá hiệu quả lâm sinh của rừng trồng Sao đen, Sến cát
• 1.5.26.3. Về các kỹ thuật trồng
• 1.5.26.4. Sự đa dạng về mô hình trồng, độ lớn về diện tích mô hình
• 1.5.26.5. Kết quả đánh giá khả năng phục hồi của các mô hình rừng trồng
• 1.5.26.6. Đề xuất các biện pháp phục hồi rừng với cây họ Dầu
• 1.5.26.6.1. Đối với các kỹ thuật trồng rừng
• 1.5.26.6.2. Đối với loài Sao đen
• 1.5.26.6.3. Đối với loài Dầu cát và Sến cát
• 2. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Mô Hình Rừng Trồng Cây Họ Sao Dầu

Nghiên cứu về mô hình rừng trồng cây họ dầu tại Bà Rịa - Vũng Tàu là một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh phục hồi rừng và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Rừng tự nhiên đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì cân bằng sinh thái, nhưng đã bị suy giảm nghiêm trọng do các hoạt động của con người. Việc trồng cây họ sao dầu là một giải pháp tiềm năng để khôi phục lại diện tích rừng, cung cấp gỗ và các sản phẩm lâm nghiệp khác, đồng thời bảo tồn đa dạng sinh học. Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá các mô hình rừng trồng hiện có, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây, và đề xuất các giải pháp lâm sinh phù hợp. Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Bình Châu – Phước Bửu là địa điểm nghiên cứu chính, nơi có diện tích lớn rừng trồng cây họ Sao Dầu. Các loài cây chủ yếu được nghiên cứu bao gồm Sao đen, Sến cát và Dầu cát, được trồng thuần hoặc hỗn giao. Nghiên cứu này sẽ cung cấp những căn cứ khoa học quan trọng cho việc quản lý và phát triển rừng trồng bền vững tại khu vực.

1.1. Giới thiệu chung về cây họ Sao Dầu và tầm quan trọng

Cây họ Sao Dầu (Dipterocarpaceae) là một họ thực vật quan trọng trong các hệ sinh thái rừng nhiệt đới, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Các loài cây trong họ này có giá trị kinh tế cao, cung cấp gỗ chất lượng tốt và các sản phẩm lâm nghiệp khác. Ngoài ra, cây họ Sao Dầu còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học, điều hòa khí hậu và bảo vệ đất. Tại Việt Nam, cây họ Sao Dầu phân bố chủ yếu ở vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Việc nghiên cứu và phát triển mô hình rừng trồng cây họ dầu là rất cần thiết để đảm bảo nguồn cung gỗ bền vững và bảo vệ môi trường.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu rừng trồng Bà Rịa

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá các mô hình rừng trồng cây họ Sao Dầu hiện có tại Khu BTTN Bình Châu – Phước Bửu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Mục tiêu chính là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây, đánh giá hiệu quả kinh tế và môi trường của các mô hình rừng trồng, và đề xuất các giải pháp lâm sinh phù hợp để nâng cao năng suất và chất lượng rừng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các rừng trồng thuần loài và hỗn giao, với các loài cây chủ yếu là Sao đen, Sến cát và Dầu cát. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố như mật độ trồng, phương thức trồng, và các biện pháp chăm sóc rừng.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Rừng Trồng Cây Họ Sao Dầu

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc phát triển rừng trồng cây họ Sao Dầu cũng đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự suy thoái đất và mất đa dạng sinh học. Các mô hình rừng trồng độc canh có thể làm giảm độ phì nhiêu của đất và tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển. Ngoài ra, việc lựa chọn loài cây và phương thức trồng không phù hợp cũng có thể dẫn đến năng suất thấp và chất lượng gỗ kém. Biến đổi khí hậu cũng là một yếu tố đáng lo ngại, có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng và phân bố của cây họ Sao Dầu. Để vượt qua những thách thức này, cần có các nghiên cứu sâu rộng về sinh thái học, lâm sinh học và kinh tế học, cũng như sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và người dân địa phương.

2.1. Các vấn đề về sinh trưởng cây họ dầu và sâu bệnh hại

Một trong những thách thức lớn nhất trong trồng cây họ Sao Dầu là đảm bảo sinh trưởng tốt và phòng ngừa sâu bệnh hại. Đặc điểm sinh thái cây họ dầu khiến chúng dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường như đất đai, khí hậu và chế độ dinh dưỡng. Sâu bệnh hại cũng là một vấn đề nghiêm trọng, có thể gây thiệt hại lớn cho rừng trồng. Cần có các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát sâu bệnh hại hiệu quả, cũng như lựa chọn các giống cây có khả năng chống chịu tốt.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến rừng trồng

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến các hệ sinh thái rừng, bao gồm cả rừng trồng cây họ Sao Dầu. Sự thay đổi về nhiệt độ, lượng mưa và tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng, phân bố và khả năng chống chịu của cây. Cần có các nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến cây họ Sao Dầu, cũng như các biện pháp thích ứng và giảm thiểu rủi ro.

2.3. Khó khăn trong quản lý rừng bền vững và chứng chỉ

Quản lý rừng bền vững là một yêu cầu quan trọng để đảm bảo rằng rừng trồng cây họ Sao Dầu được khai thác và sử dụng một cách có trách nhiệm. Tuy nhiên, việc thực hiện quản lý rừng bền vững đòi hỏi các nguồn lực và năng lực đáng kể, cũng như sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan. Việc đạt được chứng chỉ rừng bền vững cũng là một thách thức, đặc biệt đối với các rừng trồng nhỏ lẻ.

III. Kỹ Thuật Trồng Cây Họ Sao Dầu Hiệu Quả Tại Bà Rịa

Để trồng cây họ Sao Dầu thành công, cần áp dụng các kỹ thuật trồng phù hợp với điều kiện địa phương. Việc lựa chọn loài cây phù hợp với loại đất và khí hậu là rất quan trọng. Ngoài ra, cần chú ý đến mật độ trồng, phương thức trồng, và các biện pháp chăm sóc rừng như bón phân, tỉa cành và phòng trừ sâu bệnh hại. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của các kỹ thuật trồng khác nhau và đề xuất các giải pháp tối ưu cho rừng trồng cây họ Sao Dầu tại Bà Rịa.

3.1. Lựa chọn giống và kỹ thuật ươm cây giống

Việc lựa chọn giống cây chất lượng cao và áp dụng kỹ thuật ươm cây giống phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo cây con khỏe mạnh và có khả năng sinh trưởng tốt sau khi trồng. Cần lựa chọn các giống cây có nguồn gốc rõ ràng, có khả năng chống chịu sâu bệnh hại và thích nghi với điều kiện địa phương. Kỹ thuật ươm cây giống cần đảm bảo cây con có đủ ánh sáng, dinh dưỡng và độ ẩm.

3.2. Phương pháp trồng và mật độ cây phù hợp

Phương pháp trồng và mật độ cây có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của rừng trồng. Cần lựa chọn phương pháp trồng phù hợp với loại đất và địa hình, cũng như mật độ cây phù hợp với mục tiêu sản xuất. Các phương pháp trồng phổ biến bao gồm trồng thuần loài, trồng hỗn giao và trồng theo băng.

3.3. Chăm sóc và bảo vệ rừng trồng sau khi trồng

Chăm sóc và bảo vệ rừng trồng sau khi trồng là rất quan trọng để đảm bảo cây sinh trưởng tốt và giảm thiểu rủi ro. Các biện pháp chăm sóc bao gồm bón phân, tỉa cành, làm cỏ và tưới nước. Các biện pháp bảo vệ rừng trồng bao gồm phòng trừ sâu bệnh hại, bảo vệ khỏi cháy rừng và bảo vệ khỏi các hoạt động phá hoại.

IV. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Rừng Trồng Tại Bà Rịa

Đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình rừng trồng là rất quan trọng để đảm bảo tính bền vững của dự án. Nghiên cứu này sẽ phân tích các chi phí và lợi ích liên quan đến rừng trồng cây họ Sao Dầu, bao gồm chi phí trồng, chăm sóc, khai thác và chế biến gỗ, cũng như lợi ích từ việc bán gỗ và các sản phẩm lâm nghiệp khác. Kết quả phân tích sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý đưa ra các quyết định sáng suốt về việc phát triển rừng trồng.

4.1. Phân tích chi phí và lợi ích của mô hình rừng trồng

Phân tích chi phí và lợi ích là một công cụ quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình rừng trồng. Cần xác định và định lượng tất cả các chi phí và lợi ích liên quan đến dự án, bao gồm chi phí trồng, chăm sóc, khai thác và chế biến gỗ, cũng như lợi ích từ việc bán gỗ và các sản phẩm lâm nghiệp khác.

4.2. Giá trị sử dụng cây họ dầu và tiềm năng thị trường

Cây họ Sao Dầu có nhiều giá trị sử dụng, bao gồm cung cấp gỗ chất lượng cao, sản xuất tinh dầu và các sản phẩm lâm nghiệp khác. Tiềm năng thị trường cho các sản phẩm từ cây họ Sao Dầu là rất lớn, đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu về gỗ và các sản phẩm thân thiện với môi trường ngày càng tăng.

4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của mô hình rừng trồng, bao gồm giá gỗ, chi phí sản xuất, năng suất rừng và các chính sách hỗ trợ của nhà nước. Cần phân tích các yếu tố này để xác định các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế của rừng trồng.

V. Bảo Tồn Cây Họ Sao Dầu Giải Pháp Cho Tương Lai

Bảo tồn cây họ Sao Dầu không chỉ là bảo vệ một loài cây, mà còn là bảo vệ một hệ sinh thái quan trọng và đảm bảo nguồn cung gỗ bền vững cho tương lai. Nghiên cứu này sẽ đề xuất các giải pháp bảo tồn cây họ Sao Dầu hiệu quả, bao gồm bảo tồn tại chỗ (in-situ) và bảo tồn chuyển chỗ (ex-situ), cũng như các biện pháp quản lý rừng bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng.

5.1. Bảo tồn đa dạng sinh học trong rừng trồng

Bảo tồn đa dạng sinh học là một mục tiêu quan trọng trong quản lý rừng bền vững. Cần áp dụng các biện pháp để tăng cường đa dạng sinh học trong rừng trồng, chẳng hạn như trồng hỗn giao các loài cây bản địa, tạo môi trường sống cho động vật hoang dã và hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu.

5.2. Vai trò của cộng đồng địa phương trong bảo tồn

Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn cây họ Sao Dầu. Cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của cây họ Sao Dầu và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo tồn, chẳng hạn như trồng rừng, bảo vệ rừng và phòng chống cháy rừng.

5.3. Chính sách và quản lý rừng bền vững cho cây họ dầu

Chính sách và quản lý rừng bền vững đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn cây họ Sao Dầu. Cần xây dựng và thực thi các chính sách khuyến khích quản lý rừng bền vững, cũng như tăng cường kiểm tra và giám sát các hoạt động khai thác và sử dụng rừng.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Rừng Trồng Bà Rịa

Nghiên cứu về mô hình rừng trồng cây họ Sao Dầu tại Bà Rịa - Vũng Tàu đã cung cấp những thông tin quan trọng về sinh thái học, lâm sinh học và kinh tế học của rừng trồng. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng rừng trồng cây họ Sao Dầu có tiềm năng lớn trong việc phục hồi rừng, cung cấp gỗ và các sản phẩm lâm nghiệp khác, đồng thời bảo tồn đa dạng sinh học. Tuy nhiên, cần có các nghiên cứu sâu rộng hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây, cũng như các giải pháp quản lý rừng bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng.

6.1. Tóm tắt kết quả chính và ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu đã đánh giá các mô hình rừng trồng cây họ Sao Dầu hiện có tại Khu BTTN Bình Châu – Phước Bửu, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây, đánh giá hiệu quả kinh tế và môi trường của các mô hình rừng trồng, và đề xuất các giải pháp lâm sinh phù hợp. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển rừng trồng bền vững tại khu vực.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về sinh thái rừng trồng

Cần có các nghiên cứu sâu rộng hơn về sinh thái rừng trồng, bao gồm nghiên cứu về tương tác giữa cây họ Sao Dầu và các loài cây khác, nghiên cứu về vai trò của rừng trồng trong việc điều hòa khí hậu và bảo vệ đất, và nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến rừng trồng.

6.3. Đề xuất giải pháp phát triển rừng bền vững

Cần có các giải pháp phát triển rừng bền vững toàn diện, bao gồm lựa chọn loài cây phù hợp, áp dụng kỹ thuật trồng tiên tiến, chăm sóc và bảo vệ rừng trồng hiệu quả, quản lý rừng bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Những khái niệm liên quan Rừng trồng là rừng được hình thành do con người trồng, bao gồm: rừng trồng mới trên đất chưa có rừng; rừng trồng lại sau khi khai thác rừng trồng đã có; và rừng tái sinh tự nhiên từ rừng trồng đã khai thác (Thông tư số 34/2009/TT- NNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Theo Trần Văn Con (2006) trồng lại rừng (sau khai thác hay do bị mất rừng) được hiểu là hoạt động gây lại rừng trên đất trống đồi núi trọc, phân biệt với cải tạo rừng là hoạt động thay thế rừng nghèo kiệt thành rừng trồng có năng suất cao hơn. Hoạt động phục hồi rừng là các hoạt động có ý thức của con người nhằm làm đảo ngược quá trình suy thoái rừng.

Để phục hồi lại các hệ sinh thái rừng đã bị thoái hóa, có nhiều sự lựa chọn tùy thuộc vào từng đối tượng và mục đích cụ thể. Lamb và Gilmour (2003) đã đưa ra 3 nhóm hành động tương ứng với các mức độ khác nhau nhằm làm đảo ngược quá trình suy thoái rừng, đó là: cải tạo rừng, phục hồi rừng và khôi phục rừng. Theo đó, các hoạt động phục hồi rừng được diễn ra trên hai loại đối tượng chính là phục hồi rừng tự nhiên và phục hồi rừng trên đất trống (dẫn theo Trần Văn Con, 2006). Theo Quy chế quản lý rừng ban hành kèm theo Quyết định số 186/2006/QĐ- TTg ngày 14/8/2006 của Thủ tướng Chính phủ thì, cây phụ trợ (hay hỗ trợ) là cây trồng với cây trồng chính trong một thời gian nhất định có tác dụng thúc đẩy cây trồng chính sinh trưởng, phát triển tốt hơn.

Cây hỗ trợ được đề cập trong đề tài này được hiểu theo khái niệm nêu trên. Cũng theo Quy chế quản lý rừng ban hành kèm theo Quyết định số 186/2006/QĐ-TTg ngày 14/8/2006 của Thủ tướng Chính phủ, các biện pháp kỹ thuật lâm sinh chính có thể áp dụng trong phạm vi của đề tài tại KBT bao gồm khoanh nuôi phục hồi rừng tự nhiên và cải tạo rừng trồng hiện có hoặc trồng rừng c 4 mới. Theo đối tượng và phạm vi nghiên cứu đã đề cập của đề tài này, ở đây chỉ tập trung vào nội dung cải tạo rừng trồng hoặc trồng rừng mới. Cây họ Sao Dầu (hay họ Dầu) ở Việt Nam được nghiên cứu một cách có hệ thống đầu tiên là các công trình nghiên cứu của người Pháp, trong đó phải kể đến bộ Thực vật chí Đông Dương gồm 8 tập của H.

Trong công trình về những hệ sinh thái rừng nhiệt đới Việt Nam, Thái Văn Trừng (1978, 1998) có liệt kê lại toàn bộ những kết quả nghiên cứu có liên quan đến thảm thực vật và các hệ sinh thái rừng chủ yếu ở nước ta, trong đó có nhiều công trình về cây họ Dầu. Gần đây hơn, Nguyễn Hoàng Nghĩa (2005) trong tác phẩm “Cây họ Dầu ở Việt Nam” đã hệ thống và tập hợp một cách khá đầy đủ về những đặc trưng thực vật học, phân loại học, kỹ thuật trồng và mô tả 46 loài cây họ Dầu ở Việt Nam. Theo đó, tại Việt Nam cây họ Sao Dầu có xấp xỉ 50 loài thuộc 6 chi (Anisoptera, Dipterocarpus, Hopea, Parashorea, Shorea và Vatica); trong đó, chi Dipterocarpus có 12 loài, chi Hopea có 11 loài là hai chi có nhiều loài nhất. Các loài cây họ Sao Dầu phân bố rải rác trên cả nước, nhưng phân bố tập trung chủ yếu là vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Cây Sao đen, Dầu cát, Sến cát ở Việt Nam đã có nhiều nhà khoa học mô tả về hình thái, giải phẫu cũng như các đặc điểm sinh học, về cơ bản không có sự khác biệt so với các đặc điểm chung của loài này ở các nước khác. Tại Việt Nam, Sao đen, Dầu cát và Sến cát phân bố tự nhiên ở hầu hết các tỉnh miền Nam từ Kon Tum trở vào, đặc biệt nhiều ở vùng Đông Nam Bộ như Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu và các tỉnh Tây Nguyên. Hiện nay, cả ba loài cây này đã được dẫn giống trồng nhiều nơi, kể cả các tỉnh phía Bắc, Sao đen còn được trồng trên các trục đường phố, đường giao thông và ở một số mô hình trồng cây bản địa. Một số kết quả nghiên cứu trồng cây họ Sao Dầu trong phục hồi rừng 1.

Đặc trưng về cấu trúc quần xã cây họ Sao Dầu Từ rất nhiều kết quả nghiên cứu, có thể đi đến nhất trí rằng, cây họ Sao Dầu ở Việt Nam mà chủ yếu là vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng tự nhiên (Phân viện Điều tra qui hoạch rừng Nam Bộ, c 5 1994). Số loài cây trong họ Sao Dầu có thể không nhiều bằng những họ khác, nhưng số cá thể thường chiếm ưu thế ở nhiều ưu hợp thực vật rừng hay trạng thái rừng. Ở vùng Đông Nam Bộ, cây họ Sao Dầu có 6 chi với gần 40 loài. Ở các khu vực nhỏ của vùng như Khu BTTN Bình Châu-Phước Bửu (tỉnh Bà Rịa) có 13 loài, Khu Bảo tồn Thiên nhiên – Văn hoá (tỉnh Đồng Nai) có 18 loài.

Những ưu hợp có cây họ Sao Dầu thường thấy ở vùng Đông Nam Bộ là: ưu hợp họ Dầu + họ Thị + họ Sến; ưu hợp họ Dầu + họ Sến cát; ưu hợp họ Dầu + họ Bồ hòn + họ Sim; ưu hợp họ Dầu + họ Bồ hòn + họ Thị (Phân viện ĐTQHR Nam Bộ, 2000, 2003 và 2009). Khả năng kết nhóm của các loài cây họ Sao Dầu là một đặc điểm lâm học quan trọng, giữa các loài cây luôn có các quan hệ hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình sinh trưởng, sinh tồn và phát triển. Tác giả đã chỉ ra rằng, trong tổ thành của kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đối có hai nhóm sinh thái khá rõ rệt: nhóm Dầu song nàng – Dầu rái và nhóm Dầu rái – Cám – Trâm quầng. Kết quả nghiên cứu sự kết nhóm sinh thái giữa một số loài cây gỗ rừng kín nửa rụng lá ẩm nhiệt đới của một số tác giải khác như Trần Văn Con (2006), Nguyễn Xuân Hùng (2009) cũng là một trong số những nghiên cứu theo hướng đó.

Một số kết quả chỉ ra rằng, trong kết cấu rừng của các ưu hợp ở khu vực rừng Bình Châu-Phước Bửu tồn tại các dạng kết nhóm theo cặp loài và tổ hợp loài. Kết nhóm theo cặp (hai loài) có: Dầu cát – Cầy, Dầu cát – Sến cát, Dầu cát – Trâm trắng; kết nhóm theo tổ hợp (trên hai loài) có: Dầu cát – Trâm trắng – Cầy, Trâm trắng – Dầu cát – Sến cát. Khi xử lý kiểu rừng này cần bảo vệ độ ưu thế của các loài trong kết cấu rừng (Nguyễn Duy Chuyên, 1994). Ở phía Bắc, cùng mọc với các loài trong họ Sao Dầu ở tầng tán rừng và dưới tán còn có những loài cây lá rộng thường xanh khác trong hệ thực vật bản địa như các loài trong họ Đậu (Leguminosaseae), họ Giẻ (Fagaceaea), họ Sim (Myrtacceae), họ Xoan (Meliaceae) (Hoàng Phú Mỹ và Võ Đại Hải, 2013).

Rừng trồng cây họ Sao Dầu Công trình trồng cây họ Sao Dầu đầu tiên ở Việt Nam được biết đến là của Paul Mourand (1920) (dẫn theo Thái Văn Trừng, 1998) đã thử nghiệm trồng Dầu rái và Sao đen tại Trạm thực nghiệm Trảng Bom theo 3 công thức: Công thức 1: Trồng thuần loài với mật độ cao lên tới 20. Ưu điểm là rất sớm hình thành quần thể nhưng nhược điểm rõ nhất là cạnh tranh và sớm, phải tỉa thưa và tốn kém trong việc tạo rừng. Công thức 2: Trồng theo rạch dưới tán rừng tự nhiên. Ở công thức này, cây trồng sinh trưởng kém do không cạnh tranh được với cây tự nhiên.

Sau này, có cải tiến mở các băng rộng hơn thay thế cho các rạch hẹp. Công thức 3: Trồng Sao đen, Dầu rái với các loài cây phù trợ như Đậu chàm (Indigofera teysmanii) và Muồng đen (Senna siamea). Đây là hai loài cây che phủ đất ban đầu, ngăn chặn cỏ dại và che bóng giai đoạn đầu. Từ những nghiệm thức này, về sau nhiều loài cây họ Sao Dầu khác cũng đã được thử nghiệm trồng và những cây phù trợ cũng đa dạng hơn như Keo lá tràm (Acacia auriculiformis), Keo tai tượng (A.

mangium), Keo dậu (Leucaena leucocephala) hoặc một số loài cây nông nghiệp dài ngày khác như Điều (Anacardium occidentale), các cây ăn quả khác như Xoài, Mít, Bưởi, … Có thể nói, Đông Nam Bộ là vùng có nhiều loài cây họ Sao Dầu nói riêng và cây bản địa nói chung được đưa vào thử nghiệm trồng đa dạng nhất ở nước ta, đặc biệt là các loài của rừng ẩm nhiệt đới như Dầu song nàng, Sến cát cát, Vên vên, Sao đen, Sến cát mủ… Thống kê bước đầu có 24 loài cây bản địa đã được gây trồng ở vùng Đông Nam Bộ thời gian qua. Các loài cây trồng bản địa trong các mô hình thường gồm: Sến cát, Dầu trà beng, Sao đen, Vên vên, Bằng lăng, Gõ đỏ, Muồng đen, Gáo vàng,… Các loài tiêu biểu gồm có: Sến cát, Sao đen, Vên vên, Dầu song nàng, Dầu trà beng, Dầu mít, Sến cát, Gõ đỏ, Cẩm lai, Bằng lăng, Dáng hương, Gõ mật, Ươi, v. Có thể điểm lại một số kết quả chính về trồng cây họ Sao Dầu trong vùng như sau: c 7 (1) Tại Đồng Nai, có 94 mô hình trồng rừng có cây bản địa bao gồm: trồng thuần loại một loài cây có 10 mô hình, trồng hỗn giao hai loài cây có 36 mô hình, hỗn giao ba loài cây có 36 mô hình, hỗn giao bốn đến năm loài cây có 12 mô hình. Có hai phương thức trồng chính được áp dụng là trồng Sao đen và Sến cát thuần loài hoặc hỗn loài có xen với một số loài cây phù trợ như Keo lá tràm, Điều và cây ăn quả như Xoài, Mít.

Ở những nơi có mật độ trồng cao (trên 1.600 cây/ha), cây sinh trưởng trung bình hoặc kém trong khi cây trồng có mật độ thấp hơn lại có các giá trị sinh trưởng tốt hơn (Nguyễn Văn Quý, 2011). Tại rừng trồng Sao đen và Dầu rái thuần với mật độ 416 cây (Sao đen) và 312 cây (Dầu rái) có xen cây nông nghiệp sinh trưởng tương đối tốt trong những năm đầu do được chăm sóc và bảo vệ tốt. Khi cây nông nghiệp được thu hoạch, người ta thường không tập trung vào các cây Sao đen, Dầu rái nên có sự suy giảm mật độ và sinh trưởng (Tô Bá Thanh, 2009; Phạm Xuân Hoàn, 2012). Năm 2013, trong công trình nghiên cứu của Nguyễn Thị Hải Hồng đã tiến hành nghiên cứu bổ sung kỹ thuật gây trồng Sao đen và Dầu rái tại Lâm Đồng, Bình Phước và Gia Lai.