Luận văn thạc sĩ kỹ thuật điện nghiên cứu kỹ thuật điều chế hạn chế dòng điện rò và điện áp common mode trong bộ biến đổi công suất pv nối lưới 3 pha 3 bậc không biến áp

Nghiên cứu kỹ thuật điều chế hạn chế dòng điện rò và điện áp common mode trong bộ biến đổi công suất PV nối lưới 3 pha 3 bậc không biến áp.

Chuyên ngành

Kỹ Thuật Điện

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2023

86
1
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan về biến đổi công suất PV 3 pha

Bài nghiên cứu tập trung vào cấu hình bộ biến đổi công suất PV 3 pha 3 bậc không biến áp, một giải pháp hiệu quả cho hệ thống năng lượng mặt trời. Cấu hình này không chỉ giúp tăng hiệu suất chuyển đổi mà còn giảm thiểu các vấn đề liên quan đến dòng điện ròđiện áp common mode. Các bộ biến đổi này hoạt động dựa trên nguyên lý điều khiển thông minh, cho phép tối ưu hóa công suất đầu ra từ hệ thống PV, đồng thời đảm bảo chất lượng điện năng đầu ra đạt tiêu chuẩn. Việc áp dụng công nghệ này không chỉ mang lại lợi ích về mặt kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường bằng cách sử dụng nguồn năng lượng tái tạo. Đặc biệt, việc nghiên cứu các phương pháp hạn chế dòng điện ròđiện áp common mode là rất quan trọng, vì chúng có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy và an toàn của hệ thống.

1.1. Cấu trúc và nguyên lý hoạt động của bộ biến đổi

Bộ biến đổi công suất PV 3 pha 3 bậc không biến áp được thiết kế để kết nối trực tiếp với lưới điện mà không cần sử dụng biến áp, giúp giảm thiểu chi phí và kích thước thiết bị. Cấu hình này thường bao gồm hai giai đoạn: giai đoạn DC-DC và DC-AC. Giai đoạn DC-DC sử dụng mạch Boost để tối ưu hóa công suất từ hệ thống PV, trong khi giai đoạn DC-AC chuyển đổi điện áp DC thành điện áp AC có tần số phù hợp với lưới điện. Việc điều khiển được thực hiện thông qua các thuật toán như P&O (Perturb and Observe) để theo dõi và tối ưu hóa điểm công suất cực đại (MPP). Nhờ vào việc áp dụng các kỹ thuật điều chế độ rộng xung (PWM), bộ biến đổi có thể điều chỉnh điện áp và dòng điện đầu ra một cách linh hoạt và hiệu quả.

1.2. Vấn đề dòng điện rò và điện áp common mode

Trong hệ thống biến đổi công suất PV không biến áp, dòng điện rò thường phát sinh do điện dung ký sinh giữa các tấm PV và đất. Điện áp common mode cũng là một yếu tố quan trọng, có thể gây ra các vấn đề về an toàn và chất lượng điện năng. Nghiên cứu chỉ ra rằng nếu không có biện pháp hạn chế, dòng điện rò có thể làm giảm hiệu suất của hệ thống và gây nguy hiểm cho thiết bị. Các phương pháp như sử dụng mạch lọc hoặc điều chỉnh cấu hình mạch có thể giúp giảm thiểu những vấn đề này. Việc nghiên cứu và áp dụng các kỹ thuật giảm thiểu dòng điện ròđiện áp common mode sẽ góp phần nâng cao độ tin cậy và hiệu suất của hệ thống năng lượng mặt trời.

II. Kỹ thuật giảm dòng điện rò và điện áp common mode

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có nhiều phương pháp khác nhau để giảm thiểu dòng điện ròđiện áp common mode trong bộ biến đổi công suất PV 3 pha. Một trong những phương pháp hiệu quả nhất là sử dụng kỹ thuật điều chế PWM, giúp điều chỉnh biên độ và tần số của điện áp đầu ra, từ đó giảm thiểu các thành phần không mong muốn. Ngoài ra, việc thiết kế mạch lọc phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ các tần số cao, góp phần giảm thiểu dòng điện rò. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất của hệ thống mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng và thiết bị kết nối.

2.1. Phương pháp điều chế PWM

Kỹ thuật điều chế PWM được áp dụng để tối ưu hóa hiệu suất của bộ biến đổi công suất PV. Phương pháp này cho phép điều chỉnh độ rộng xung của tín hiệu điều khiển, từ đó kiểm soát chính xác điện áp và dòng điện đầu ra. Việc sử dụng kỹ thuật điều chế PWM không chỉ giúp giảm thiểu dòng điện rò mà còn cải thiện chất lượng điện năng đầu ra. Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng PWM có thể làm giảm đáng kể thành phần điện áp common mode, từ đó tăng cường độ tin cậy và hiệu suất của hệ thống PV.

2.2. Thiết kế mạch lọc

Thiết kế mạch lọc là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu dòng điện ròđiện áp common mode. Mạch lọc giúp loại bỏ các tần số không mong muốn và giữ cho điện năng đầu ra đạt tiêu chuẩn chất lượng cao. Bằng cách sử dụng các linh kiện lọc phù hợp, có thể giảm thiểu các tác động tiêu cực của dòng điện rò đối với hệ thống. Nghiên cứu cho thấy rằng việc kết hợp các phương pháp điều chế PWM với thiết kế mạch lọc có thể mang lại hiệu quả cao trong việc cải thiện chất lượng điện năng và bảo vệ thiết bị.

III. Kết luận và ứng dụng thực tiễn

Luận văn này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về các vấn đề liên quan đến dòng điện ròđiện áp common mode trong bộ biến đổi công suất PV 3 pha. Các phương pháp nghiên cứu và giải pháp đề xuất không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng trong thực tiễn để cải thiện hiệu suất và độ tin cậy của hệ thống năng lượng mặt trời. Việc áp dụng các kỹ thuật giảm thiểu này sẽ giúp nâng cao chất lượng điện năng đầu ra, đồng thời đảm bảo an toàn cho người sử dụng và thiết bị. Hệ thống điện mặt trời nối lưới không biến áp sẽ ngày càng trở nên phổ biến trong tương lai, nhờ vào những lợi ích về kinh tế và môi trường mà nó mang lại.

3.1. Ứng dụng trong thực tiễn

Các giải pháp nghiên cứu trong luận văn có thể được áp dụng trong nhiều dự án năng lượng mặt trời thực tế, giúp cải thiện hiệu suất và độ tin cậy của hệ thống. Việc sử dụng bộ biến đổi công suất PV 3 pha không biến áp với các kỹ thuật giảm thiểu dòng điện ròđiện áp common mode sẽ góp phần nâng cao chất lượng điện năng, đáp ứng các tiêu chuẩn kết nối lưới hiện hành. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho các nhà đầu tư mà còn thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tái tạo, đóng góp vào sự phát triển bền vững.

10/01/2025
Luận văn thạc sĩ kỹ thuật điện nghiên cứu kỹ thuật điều chế hạn chế dòng điện rò và điện áp common mode trong bộ biến đổi công suất pv nối lưới 3 pha 3 bậc không biến áp

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan đề tài Chương 2. Hệ thống điện mặt trời nối lưới nối lưới không biến áp Chương 3. Cấu hình và điều khiển bộ biến đổi công suất 2 giai đoạn nối lưới Chương 4.

Kỹ thuật điều chế độ rộng xung cho nghịch lưu NPC 3 bậc Chương 5. Điện áp common-mode và dòng điện rò trong bộ biến đổi công suất nối lưới. Lựa chọn linh kiện bộ biến đổi công suất và mô phỏng Plecs Chương 7. Kết luận Tài liệu tham khảo Lý lịch trích ngang 4 CHƯƠNG 2.

HỆ THỐNG ĐIỆN MẶT TRỜI NỐI LƯỚI KHÔNG BIẾN ÁP 2. HỆ THỐNG ĐIỆN MẶT TRỜI Hệ thống điện mặt trời là hệ thống có sản xuất điện từ ánh sáng mặt trời thông qua các tấm pin quang điện (PV). Tấm PV là tập hợp của nhiều tế bào quang điện - là phần tử bán dẫn dưới dạng như một cảm biến ánh sáng thực hiện biến đổi năng lượng ánh sáng thành năng lượng điện. Cường độ dòng điện, hiệu điện thế hoặc điện trở của tế bào quang điện thay đổi phụ thuộc bởi lượng ánh sáng chiếu lên chúng và nhiệt độ môi trường tức thời.

Dưới đây là mô hình tổng quát của tế bào quang điện: Hình 2. Mô hình tế bào quang điện Dựa theo mô hình được cho ở hình 2.1, liên hệ giữa các đại lượng được viết dưới dạng công thức như sau: q(V  IRs ) V  IRs I  I ph  I s [exp( )  1]  ( 2.1) kTc A Rsh Trong đó: Iph : dòng quang điện Is: dòng bão hòa q = 1.6 x 10-19 C : điện tích nguyên tử k=1.38 x 10-23 J/K: hằng số Boltzmann TC : nhiệt độ làm việc của tế bào quang điện A: hằng số lý tưởng của vật liệu bán dẫn 5 Rsh : điện trở song song (shunt) Rs: điện trở nối tiếp (serial) Từ đó, mối quan hệ giữa điện áp/ dòng điện và điện áp/ công suất của tế bào quang điện được vẽ lại như hình 2. Đặc tính I-V (trái) và P-V (phải) của tế bào quang điện Có thể thấy rằng, mối quan hệ giữa điện áp và dòng điện của tế bào quang điện có dạng phi tuyến và luôn có một điểm làm việc mà ở đó công suất phát của tế bào quang điện là lớn nhất. Vì vậy, để hệ thống làm việc hiệu quả, các bộ biến đổi công suất phải có khả năng điều khiển để hoạt động tại điểm này, công việc này gọi là kỹ thuật bám điểm làm việc tối ưu (MPPT).

HỆ THỐNG ĐIỆN MẶT TRỜI NỐI LƯỚI KHÔNG BIẾN ÁP: Ở hệ thống điện mặt trời nối lưới không biến áp, bộ biến đổi công suất được thiết kế để kết nối với lưới điện chính của nhà cung cấp điện mà không sử dụng biến áp trung gian. Thay vì sử dụng biến áp, hệ thống có thể sử dụng mạch lọc để tăng chất lượng điện năng và giảm méo dạng dòng điện đưa vào lưới. Một số ưu điểm của hệ thống điện mặt trời nối lưới không biến áp bao gồm: - Hiệu suất cao: vì hệ thống không sử dụng biến áp trung gian, nên hiệu suất chuyển đổi điện năng cao hơn, giúp tiết kiệm chi phí và tăng độ tin cậy của hệ thống. - Dễ dàng lắp đặt và bảo trì: do hệ thống không sử dụng biến áp trung gian, nên nó có cấu trúc đơn giản hơn, giúp dễ dàng lắp đặt và bảo trì.

6 - Tiết kiệm chi phí: Vì không sử dụng biến áp trung gian, nên chi phí đầu tư ban đầu cũng như chi phí vận hành và bảo trì của hệ thống giảm đi đáng kể. DÒNG RÒ TRONG HỆ THỐNG ĐIỆN MẶT TRỜI NỐI LƯỚI KHÔNG BIẾN ÁP: Dòng điện rò rỉ của hệ thống điện mặt trời nối lưới sinh ra do có điện dung ký sinh giữa các tấm PV và đất. Khi điện dung ký sinh, tấm PV và lưới điện tạo thành một vòng kín, điện áp common-mode (CMV) sẽ tạo ra dòng điện rò. Dòng điện rò trong hệ thống điện mặt trời nối lưới không biến áp Khi hệ thống được trang bị máy biến áp tần số cao, do điện dung ký sinh tương đối cao giữa các cuộn dây máy biến áp trong vòng kín, dòng điện rò được tạo ra bởi CMV có thể bị triệt tiêu ở một mức độ nhất định.

Tuy nhiên, trong hệ thống điện mặt trời không có máy biến áp, trở kháng vòng lặp tương đối thấp và CMV sẽ tạo ra dòng rò lớn trên điện dung ký sinh giữa các tấm PV và đất. Nếu dòng điện rò trong hệ thống điện mặt trời, bao gồm cả phần DC và phần AC, được kết nối với lưới điện, nó có thể gây ra các sự cố như biến dạng dòng điện kết nối lưới và nhiễu điện từ; ảnh hưởng đến hoạt động của thiết bị điện trong hệ thống. Ngoài ra, dòng điện rò cũng có thể gây nhiễm điện cho vỏ của bộ biến đổi công suất năng lượng mặt trời, do đó đe dọa đến an toàn vật lý. 7 Các tiêu chuẩn nối lưới VDE-AR-N 4105 và VDE 0126-1-1 quy định trị hiệu dụng của bộ biến đổi công suất nối lưới không được vươt quá 300mA.

Đặc điểm của dòng rò là có thành phần phức tạp (cả DC và AC) và có giá trị hiệu dụng thấp. Vì thế, trong thực tế cảm biến đo lường cũng là loại đặt biệt và có độ chính xác cực cao để phát hiện. CẤU HÌNH VÀ ĐIỀU KHIỂN BỘ BIẾN ĐỔI CÔNG SUẤT 2 GIAI ĐOẠN NỐI LƯỚI. CẤU HÌNH BỘ BIẾN ĐỔI 2 GIAI ĐOẠN NPC NỐI LƯỚI 3.

TỔNG QUAN Bộ biến đổi công suất nhiều giai đoạn là bộ biến đổi có nhiều hơn một giai đoạn xử lý công suất. Trong ứng dụng hệ thống điện mặt trời nối lưới, giai đoạn đầu tiên chịu trách nhiệm biến đổi dòng điện DC, giai đoạn sau sẽ thực hiện nghịch lưu áp lên điện áp hình sin tương tự như điện áp lưới điện để truyền tải công suất. Bộ biến đổi công suất nối nối lưới (đỏ) Bảng 3. dưới đây trình bày sự so sánh của bộ biến đổi công suất nối lưới 2 giai đoạn so với 1 giai đoạn: 9 Bảng 3.

So sánh bộ biến đổi công suất 2 giai đoạn với 1 giai đoạn trong hệ thống điện mặt trời nối lưới: Ưu điểm Nhược điểm - Dễ dàng hơn trong việc lựa - Điện áp đầu vào DC thấp. chọn điện áp DC-Link và kích - Do thiếu cách ly điện, dòng điện thước tụ điện rò ở common mode có thể chạy - Tuổi thọ của tụ điện DC-Link qua các tụ điện ký sinh giữa hệ cao do yêu cầu điện dung thấp thống PV và mặt đất. - Do có nhiều biến hơn nên có thể - Dòng điện rò làm tăng tổn thất hệ dễ dàng phát triển các giải thuật thống, gây sóng hài và tăng rủi ro điều khiển an toàn điện Bên cạnh đó, ngoài nghịch lưu 2 bậc, các bộ biến đổi công suất hiện nay còn sử dụng bộ biến đổi công suất các ứng dụng đa bậc (nhiều hơn 2 bậc) vì những ưu điểm khác nhau của chúng trong các ứng dụng công nghiệp và nối lưới như chúng có khả năng cung cấp một điện áp lớn hơn và ít sóng hài hơn so với các biến tần 2 bậc thông thường. Các cấu hình bộ biến đổi đa bậc được sử dụng và triển khai rộng rãi nhất hiện tại là các dạng: Fly Capacitor (FC), Neutral Point Clamped (NPC), Cascaded H-bridge(CH).

So sánh về các cấu hình này được thể hiện ở bảng 3. So sánh các cấu hình bộ nghịch lưu DC-AC nối lưới đa bậc Cấu hình Ưu điểm Nhược điểm NPC - Chia sẻ tổn thất không cân bằng - Mạch cân bằng điện áp phức giữa các khóa và cân bằng điện tạp. Số lượng bậc tăng lên thì áp được giải quyết bằng cách số lượng Diode kẹp cũng sử dụng diode kẹp trung tính tăng lên. - Giảm số lượng của tụ nguồn.

- Các khóa vòng trong và vòng Có thể sạc trước cho tụ ngoài có tổn thất công suất không đều nhau 10 FC - Giảm số lượng nguồn DC - Mạch cân bằng điện áp phức - Có thể điều khiển được hướng tạp đi của dòng công suất tác dụng - Số lượng bậc tăng lên thì số và phản kháng. lượng tụ nguồn cũng tăng - Điện áp tụ có thể được cân bằng lên. bằng cách sử dụng dự phòng - Trong truyền tải công suất pha thực tế sẽ có nhiều tổn thất và tần số chuyển mạch cao. CH - Dễ dàng mở rộng lên nhiều bậc - Để tăng điện áp ra cần nhiều cao hơn do tính mô đun nguồn DC.

- Do sử dụng nguồn DC riêng - Chuyển mạch phải chịu được nên giảm nguy cơ bị điện giật điện áp khóa bằng giá trị của - Có thể sử dụng cấu hình nguồn điện áp đầu vào. bất đối xứng. - Yêu cầu số lượng mạch điều khiển cổng lớn hơn. Trong luận văn này, cấu hình 2 giai đoạn với nghịch lưu 3 bậc NPC sẽ được đề xuất để phân tích.

Chi tiết các thành phần chính trong bộ biến đổi công suất này sẽ bao gồm (hình 3.2): - Bộ biến đổi công suất tăng áp (mạch Booster) cho giai đoạn DC-DC - Bộ biến đổi công suất nghịch lưu NPC 3 pha 3 bậc cho giai đoạn DC- AC - Cuộn kháng L để giảm nhấp nhô dòng điện đưa vào lưới. Bộ biến đổi công suất nối lưới 3 pha 2 giai đoạn với mạch nghịch lưu dạng NPC 3 bậc 3. BỘ BIẾN ĐỔI DC-DC Như đã đề cập, công suất và điện áp của hệ thống PV luôn biến đổi do sự thay đổi tức thời của nhiệt độ và bức xạ. Vì vậy, trong các ứng dụng nối lưới, các bộ biến đổi công suất thường được thiết kế để điện áp đầu vào của mạch điều khiển DC-DC thấp hơn so với đầu ra và mạch tăng áp (hình 3.

Đây là giải pháp hiệu quả để tạo ra điện áp cao và ổn định tại điểm liên kết DC trước khi được vào giai đoạn nghịch lưu áp. Cấu hình mạch tăng áp DC-DC Mạch tăng áp DC-DC bao gồm một cuộn dây (Ldc), một khóa công suất, một Diode và một tụ để giảm nhấp nhô điện áp ra. Khi khóa công suất đóng (ON), năng lượng được lưu trữ trong cuộn dây và khi khóa công suất mở (OFF), năng lượng được chuyển đến tải thông qua Diode. Quá trình này được lặp lại nhiều lần để tăng áp đầu ra lên đến mức độ mong muốn.

12 Mạch tăng áp có khả năng điều chỉnh điện áp đầu ra lớn hơn điện áp đầu vào (Vout>Vin). Mối quan hệ giữa điện áp đầu vào và đầu ra được cho như sau: Vin Vout  (3.1) 1 D Trong đó: Vout : điện áp đầu ra (V) Vin: điện áp đầu vào (V) D: độ rộng xung điều khiển (tỉ số điều chế) 3.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Bài luận văn thạc sĩ mang tiêu đề "Luận văn thạc sĩ về kỹ thuật giảm dòng điện rò và điện áp common mode trong bộ biến đổi công suất PV 3 pha" của tác giả Võ Văn Tiên, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Văn Nhờ tại Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP. HCM, tập trung vào việc nghiên cứu các phương pháp giảm thiểu dòng điện rò và điện áp common mode trong hệ thống biến đổi công suất năng lượng mặt trời ba pha. Nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất hoạt động của hệ thống năng lượng mặt trời mà còn nâng cao độ tin cậy và an toàn cho các thiết bị điện liên quan.

Để mở rộng hiểu biết về các khía cạnh kỹ thuật điện, bạn có thể tham khảo thêm bài viết "Nghiên cứu giảm điện áp commonmode cho bộ biến đổi rotor máy phát không đồng bộ", trong đó cũng đề cập đến các giải pháp giảm điện áp common mode trong hệ thống điện. Bên cạnh đó, bài viết "Luận văn thạc sĩ kỹ thuật điện: Thiết kế bộ nghịch lưu ba pha ba bậc có nối lưới" sẽ cung cấp thêm thông tin về thiết kế và ứng dụng của các bộ nghịch lưu trong hệ thống điện. Cuối cùng, bạn có thể tham khảo "Nghiên cứu giải thuật MPPT cho hệ thống máy phát điện gió với máy phát đồng bộ nam châm vĩnh cửu", để hiểu rõ hơn về các giải pháp tối ưu hóa hiệu suất trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Những tài liệu này không chỉ bổ sung kiến thức cho bạn mà còn mở rộng cái nhìn về các công nghệ và phương pháp trong lĩnh vực kỹ thuật điện hiện đại.