Luận văn kiến thức thực hành về phòng chống hivaids tỷ lệ hiện nhiễm hiv và một số yếu tố liên quan trong nhóm nam nghiện chích ma túy tỉnh đồng nai năm 2010

Nghiên cứu về kiến thức phòng chống HIV/AIDS trong nhóm nam nghiện chích ma túy tại Đồng Nai năm 2010 là một… 84 trang · Trường Đại Học Y Tế Công Cộng · 2010.

• Tác giả: Nguyễn Duy Phúc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Long
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Kiến Thức Và Thực Hành Phòng Chống HIV/AIDS Trong Nhóm Nam Nghiện Chích Ma Túy Tại Đồng Nai Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản về HIV/AIDS
• 1.1.1. Đặc điểm sinh bệnh học của HIV/AIDS
• 1.2. Các phương thức lây truyền HIV và hiện pháp phòng chống
• 1.3. Tình hình nhiễm HIV/AIDS hiện nay
• 1.3.1. Tình hình nhiễm trên thế giới
• 1.3.2. Tình hình dịch HIV/AIDS ở Châu Á
• 1.3.3. Tình hình dịch HIV/AIDS tại Việt Nam
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.3. Khung lý thuyết về kiến thức, thực hành về HIV và tỷ lệ hiện nhiễm HIV
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: PHIẾU MỜI
• Phụ lục 2: PHIẾU SÀNG LỌC
• Phụ lục 3: PHIẾU ĐỒNG Ý THAM GIA NGHIÊN CỨU
• Phụ lục 4: PHIẾU PHỎNG VẤN
• Phụ lục 5: BIÊN SỔ NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu kiến thức phòng chống HIV AIDS tại Đồng Nai

Nghiên cứu về kiến thức phòng chống HIV/AIDS trong nhóm nam nghiện chích ma túy tại Đồng Nai năm 2010 là một bước quan trọng trong việc hiểu rõ tình hình dịch bệnh tại địa phương. Tình hình HIV/AIDS tại Đồng Nai đã có những diễn biến phức tạp, đặc biệt trong nhóm có nguy cơ cao như nam nghiện chích ma túy. Việc khảo sát này nhằm cung cấp thông tin cần thiết để xây dựng các chương trình can thiệp hiệu quả.

1.1. Tình hình HIV AIDS tại Đồng Nai năm 2010

Tính đến năm 2010, Đồng Nai là một trong những tỉnh có tỷ lệ nhiễm HIV cao nhất trong nhóm nam nghiện chích ma túy. Theo báo cáo, tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm này đạt 16%, cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp kịp thời.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu về HIV AIDS

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định kiến thức và thực hành phòng chống HIV/AIDS trong nhóm nam nghiện chích ma túy. Nghiên cứu cũng nhằm đánh giá tỷ lệ hiện nhiễm HIV và các yếu tố liên quan đến tình trạng này.

II. Vấn đề và thách thức trong phòng chống HIV AIDS tại Đồng Nai

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phòng chống HIV/AIDS, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Tình trạng nghiện chích ma túy và việc sử dụng bơm kim tiêm không an toàn là những yếu tố chính dẫn đến sự lây lan của virus. Việc thiếu kiến thức và thực hành đúng cách trong phòng chống HIV/AIDS cũng là một vấn đề nghiêm trọng.

2.1. Thách thức trong việc nâng cao kiến thức về HIV AIDS

Nhiều người trong nhóm nam nghiện chích ma túy vẫn chưa có kiến thức đầy đủ về cách phòng chống HIV/AIDS. Chỉ 50% trong số họ có kiến thức cần thiết, điều này cho thấy sự cần thiết phải tăng cường giáo dục sức khỏe.

2.2. Tác động của việc sử dụng bơm kim tiêm chung

Việc sử dụng bơm kim tiêm chung là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự lây lan của HIV. Khoảng 14% người tham gia nghiên cứu đã sử dụng chung bơm kim tiêm trong 6 tháng qua, cho thấy nguy cơ lây nhiễm cao.

III. Phương pháp nghiên cứu về HIV AIDS trong nhóm nam nghiện chích ma túy

Nghiên cứu được thực hiện thông qua việc khảo sát 400 nam nghiện chích ma túy tại Đồng Nai. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm phỏng vấn và xét nghiệm máu. Kết quả sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về kiến thức và thực hành phòng chống HIV/AIDS trong nhóm này.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng tham gia

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, với đối tượng là nam nghiện chích ma túy từ 18 tuổi trở lên. Thời gian nghiên cứu diễn ra từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2010.

3.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi và xét nghiệm máu. Phân tích dữ liệu sẽ giúp xác định tỷ lệ nhiễm HIV và các yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành phòng chống HIV/AIDS.

IV. Kết quả nghiên cứu về HIV AIDS tại Đồng Nai năm 2010

Kết quả nghiên cứu cho thấy 97% nam nghiện chích ma túy đã từng nghe nói đến HIV/AIDS, nhưng chỉ 50% có kiến thức đầy đủ về cách phòng chống. Tỷ lệ dương tính với HIV là 16%, cho thấy tình hình dịch bệnh vẫn còn nghiêm trọng.

4.1. Tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm nghiên cứu

Tỷ lệ dương tính với HIV trong nhóm nam nghiện chích ma túy là 16%, cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp kịp thời để giảm thiểu lây lan.

4.2. Kiến thức và thực hành phòng chống HIV AIDS

Mặc dù có 97% người tham gia đã nghe nói đến HIV/AIDS, nhưng chỉ 50% có kiến thức cần thiết. Điều này cho thấy cần phải tăng cường giáo dục và truyền thông về phòng chống HIV/AIDS.

V. Kết luận và hướng đi tương lai trong phòng chống HIV AIDS

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nâng cao kiến thức và thực hành phòng chống HIV/AIDS là rất cần thiết trong nhóm nam nghiện chích ma túy tại Đồng Nai. Cần có các chương trình can thiệp hiệu quả để giảm thiểu tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm này.

5.1. Đề xuất các biện pháp can thiệp

Cần triển khai các chương trình giáo dục sức khỏe, cung cấp bơm kim tiêm sạch và bao cao su miễn phí để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về HIV AIDS tại Đồng Nai

Nghiên cứu này sẽ là cơ sở để xây dựng các chiến lược phòng chống HIV/AIDS hiệu quả hơn trong tương lai, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dịch HIV/AIDS tiếp tục là một thách thức y tế công cộng nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Báo cáo của UNAIDS và WHO ghi nhận thế giới có khoảng 33,4 triệu người đang sống chung với HIV, trong đó có 2,7 triệu ca mới nhiễm và 2 triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, dịch vẫn tập trung chủ yếu ở các nhóm có hành vi nguy cơ cao, đặc biệt là nhóm nghiện chích ma túy (NCMT) với hơn 156.391 trường hợp nhiễm HIV chuyển sang giai đoạn AIDS được quản lý tính đến cuối năm 2009. Đồng Nai là địa bàn công nghiệp trọng điểm phía Nam với 29 khu công nghiệp tập trung hơn 500.000 lao động nhập cư, tạo ra sự biến động dân số cơ học lớn. Số liệu giám sát dịch tễ lũy tích đến tháng 12 năm 2009 tại Đồng Nai ghi nhận 4.936 người nhiễm HIV, trong đó người NCMT chiếm tỷ lệ cao nhất với 29,3%, đưa địa phương vào nhóm 10 tỉnh có tỷ lệ hiện nhiễm HIV trong nhóm NCMT cao nhất khu vực phía Nam.

Mặc dù Dự án Phòng chống HIV/AIDS do Ngân hàng Thế giới tài trợ đã triển khai tại địa phương từ năm 2005, Đồng Nai vẫn chưa thực hiện khảo sát dịch tễ học hành vi định kỳ nào trên quần thể này để đánh giá kết quả can thiệp sau 5 năm hoạt động. Nghiên cứu được triển khai từ tháng 04/2010 đến tháng 07/2010 tại 4 địa bàn trọng điểm gồm thành phố Biên Hòa, thị xã Long Khánh, huyện Long Thành và huyện Trảng Bom. Mục tiêu trọng tâm là mô tả kiến thức, thực hành phòng chống HIV/AIDS, xác định tỷ lệ hiện nhiễm HIV và làm rõ các yếu tố liên quan ở nam NCMT. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng cho việc xây dựng chiến lược can thiệp giảm tác hại, theo dõi diễn tiến dịch tễ học và tối ưu hóa chính sách y tế công cộng tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng Mô hình Niềm tin Sức khỏe (Health Belief Model) kết hợp Khung Can thiệp Giảm tác hại (Harm Reduction Model) và bộ tiêu chí đánh giá chuẩn CSDP-21 để đo lường kiến thức, thái độ, thực hành và nguy cơ lây nhiễm. Các khái niệm cốt lõi trong nghiên cứu bao gồm:

• Nhóm nam nghiện chích ma túy (NCMT): Người nam từ 16 tuổi trở lên, đã sử dụng ma túy bất hợp pháp bằng đường tiêm chích trong vòng 1 tháng trước thời điểm điều tra và đang sinh sống ngoài cộng đồng.
• Kiến thức cần thiết về HIV (CSDP-21): Đối tượng trả lời đúng đồng thời 5 câu hỏi chuẩn hóa về đường lây truyền và dự phòng, bao gồm quan hệ tình dục chung thủy, luôn dùng bao cao su đúng cách, nhận biết người mang mầm bệnh bề ngoài khỏe mạnh, bác bỏ quan niệm sai về muỗi đốt và ăn uống chung.
• Hành vi nguy cơ cao: Thực hành tiêm chích dùng chung bơm kim tiêm (BKT), dùng chung dụng cụ pha thuốc, và quan hệ tình dục không an toàn với nhiều nhóm bạn tình.
• Can thiệp giảm tác hại: Hệ thống các biện pháp phân phát BKT sạch, cung cấp bao cao su (BCS) và điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế nhằm giảm thiểu rủi ro sức khỏe cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích, tiến hành trong 4 tháng từ tháng 04/2010 đến tháng 07/2010. Cỡ mẫu được xác định bằng phần mềm Sample Size 2.0 của WHO với mức sai số tuyệt đối cho phép d = 0,05, mức ý nghĩa alpha = 0,05 và tỷ lệ hiện nhiễm dự kiến p = 0,15 dựa trên số liệu giám sát trọng điểm năm 2009. Cỡ mẫu tính toán ban đầu là 196 đối tượng, sau đó nhân với hệ số thiết kế DE = 2 nhằm hiệu chỉnh sai số chọn mẫu cụm, xác định quy mô nghiên cứu chính thức là 400 nam NCMT.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu cụm hai giai đoạn:

• Giai đoạn một: Lập bản đồ địa dư xã hội các tụ điểm ma túy tại 4 huyện, thị xã trọng điểm và phân bổ cỡ mẫu tương ứng gồm thành phố Biên Hòa (120 mẫu), thị xã Long Khánh (100 mẫu), huyện Long Thành (100 mẫu) và huyện Trảng Bom (80 mẫu).
• Giai đoạn hai: Phát phiếu mời tiếp cận và tiến hành bốc thăm ngẫu nhiên đối tượng đủ tiêu chuẩn tại các tụ điểm được chọn.

Thu thập dữ liệu thực hiện thông qua bộ câu hỏi phỏng vấn cấu trúc tại trạm y tế hoặc trung tâm y tế với không gian riêng biệt 3 khu vực (tiếp đón, phỏng vấn, lấy mẫu). Mẫu máu tĩnh mạch (4ml) được thu thập và xét nghiệm chẩn đoán HIV theo Phương cách 3 của WHO (sử dụng 2 sinh phẩm ELISA và 1 sinh phẩm ngưng kết SFD) tại phòng xét nghiệm chuẩn thức của Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh. Dữ liệu được nhập bằng EpiData và xử lý trên phần mềm Stata 10. Lý do áp dụng kiểm định Chi-square và mô hình hồi quy logistic đa biến là nhằm kiểm soát triệt để các yếu tố gây nhiễu, đánh giá chính xác mối tương quan độc lập giữa các biến số nhân khẩu học, thực hành tiêm chích, hành vi tình dục với tỷ lệ hiện nhiễm HIV qua tỷ số chênh hiệu chỉnh (adjusted OR).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 400 nam NCMT tại tỉnh Đồng Nai ghi nhận các kết quả cụ thể sau:

• Tỷ lệ hiện nhiễm HIV: Tỷ lệ dương tính đạt 16,0% (khoảng tin cậy 95%: 12,4% - 19,7%), tương ứng với 64 trường hợp nhiễm trên 399 mẫu huyết thanh hợp lệ.
• Kiến thức phòng chống HIV: Mặc dù 96,8% từng nghe nói về HIV/AIDS, chỉ có 56,5% đạt chuẩn kiến thức cần thiết theo CSDP-21. Tỷ lệ hiểu sai đường lây vẫn tồn tại đáng kể: 9,6% cho rằng muỗi đốt truyền bệnh, 12,1% nghĩ ăn chung làm lây nhiễm và 14,5% lo sợ lây qua nhà vệ sinh công cộng.
• Thực hành tiêm chích ma túy: Heroin là loại ma túy phổ biến nhất với tỷ lệ 89,0%, thời gian nghiện trung bình là 5,2 năm (tần suất trung bình 1,0 lần/ngày). Tỷ lệ dùng chung BKT trong 6 tháng qua là 14,3%, trong đó 62,5% không làm sạch BKT trước khi tái sử dụng. Đáng lưu ý, 42,1% đối tượng có hành vi dùng chung thuốc hoặc dụng cụ pha thuốc trong 1 tháng qua.
• Hành vi tình dục và sử dụng bao cao su: 83,8% đối tượng từng quan hệ tình dục với số bạn tình trung bình là 2,2 người trong 12 tháng. Tỷ lệ luôn sử dụng BCS đạt 58,6% khi quan hệ với gái mại dâm, 32,3% với bạn tình bất chợt và chỉ có 19,5% khi quan hệ với vợ hoặc người yêu.

Thảo luận kết quả

Các kết quả dịch tễ học trong nghiên cứu có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ phân bố tần suất sử dụng bao cao su theo từng nhóm bạn tình và bảng mô hình hồi quy đa biến nhằm làm nổi bật sự khác biệt về mức độ rủi ro. Tỷ lệ hiện nhiễm 16,0% tại Đồng Nai thấp hơn đáng kể so với Hải Phòng (66%), Quảng Ninh (59%) hay một nghiên cứu tại Estonia (62%), tương đương với An Giang (13%) nhưng cao hơn nhiều so với Đà Nẵng (2%).

Mô hình hồi quy logistic đa biến đã xác định 6 yếu tố tương quan độc lập có ý nghĩa thống kê (p < 0,05) với tình trạng nhiễm HIV:

• Nhóm từ 25 tuổi trở lên có nguy cơ nhiễm HIV cao vượt trội so với nhóm dưới 25 tuổi (OR hiệu chỉnh = 0,14 đối với nhóm < 25 tuổi, p < 0,001).
• Trình độ học vấn có mối liên quan nghịch đảo, nhóm mù chữ hoặc tiểu học có tỷ lệ nhiễm thấp hơn nhóm từ trung học cơ sở trở lên (OR hiệu chỉnh = 0,30, p < 0,01).
• Nhóm có thu nhập dưới 2 triệu đồng/tháng có nguy cơ nhiễm HIV cao gấp 4,0 lần nhóm có thu nhập từ 2 triệu đồng trở lên (OR hiệu chỉnh = 4,00; KTC 95%: 1,89 - 8,49; p < 0,001).
• Thời gian tiêm chích từ 5 năm trở lên làm tăng nguy cơ nhiễm HIV gấp 5,18 lần so với người nghiện dưới 5 năm (OR hiệu chỉnh = 5,18; KTC 95%: 2,38 - 11,26; p < 0,001).
• Nhóm có kiến thức cần thiết về HIV có tỷ lệ nhiễm cao gấp 3,23 lần nhóm chưa có kiến thức (OR hiệu chỉnh = 3,23; KTC 95%: 1,52 - 6,85; p < 0,01). Đây là biểu hiện của hiện tượng nhân quả ngược trong nghiên cứu cắt ngang, khi những người nhiễm bệnh hoặc có hành vi nguy cơ cao tích cực tìm hiểu kiến thức sau khi tiếp cận các dịch vụ y tế.
• Nhóm tự đánh giá bản thân có nguy cơ cao có tỷ lệ nhiễm cao gấp 6,51 lần nhóm tự đánh giá không có nguy cơ (OR hiệu chỉnh = 6,51; KTC 95%: 2,65 - 15,98; p < 0,001).

Dù chương trình phân phát BKT sạch miễn phí đạt độ bao phủ cao với 89,5% trong 6 tháng, tỷ lệ tiếp cận BCS miễn phí chỉ đạt 29,8%, tạo ra rào cản lớn trong việc ngăn chặn lây truyền kép từ người NCMT sang bạn tình và cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 giải pháp can thiệp y tế công cộng trọng tâm:

• Mở rộng kênh phân phối bao cao su kết hợp bơm kim tiêm sạch: Nâng tỷ lệ tiếp cận BCS miễn phí từ 29,8% lên trên 70% và duy trì tỷ lệ tiếp cận BKT sạch trên 90% cho nhóm nam NCMT trước quý IV/2011. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Dự án Phòng chống HIV/AIDS tỉnh Đồng Nai phối hợp mạng lưới đồng đẳng viên và hệ thống nhà thuốc tư nhân.
• Triển khai chương trình điều trị thay thế bằng Methadone: Thiết lập các cơ sở điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone tại 4 địa bàn trọng điểm (Biên Hòa, Long Khánh, Long Thành, Trảng Bom), hướng tới mục tiêu thu hút tối thiểu 500 bệnh nhân tham gia điều trị trong giai đoạn 2011-2012. Chủ thể thực hiện: Sở Y tế tỉnh Đồng Nai và Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS.
• Tăng cường truyền thông thay đổi hành vi và cảnh báo nguy cơ kép: Đẩy mạnh các can thiệp truyền thông trực tiếp nhằm nâng tỷ lệ đạt kiến thức chuẩn CSDP-21 từ 56,5% lên trên 80%, giảm tỷ lệ không dùng BCS với vợ hoặc người yêu từ 53,0% xuống dưới 25% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe tỉnh phối hợp trạm y tế xã, phường.
• Tối ưu hóa hệ thống tư vấn xét nghiệm tự nguyện (VCT): Nâng tỷ lệ người NCMT biết điểm xét nghiệm miễn phí từ 46,0% lên 85% và tăng tỷ lệ từng tham gia xét nghiệm từ 29,9% lên 60% vào cuối năm 2011 thông qua việc lồng ghép tư vấn VCT vào hoạt động của mạng lưới đồng đẳng viên cơ sở. Chủ thể thực hiện: Phòng Tư vấn xét nghiệm tự nguyện tuyến huyện và cộng tác viên y tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách y tế (Sở Y tế, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS): Sử dụng bộ số liệu dịch tễ học thực chứng về tỷ lệ hiện nhiễm 16,0% và các yếu tố liên quan để xây dựng kế hoạch hành động phòng chống HIV/AIDS giai đoạn 2011-2015 phù hợp với đặc thù vùng công nghiệp.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Y tế Công cộng và Dịch tễ học: Tham khảo thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích, kỹ thuật lập bản đồ địa dư xã hội để chọn mẫu cụm 2 giai đoạn trên quần thể ẩn, và quy trình xử lý hồi quy logistic đa biến trên phần mềm Stata.
• Các tổ chức quốc tế và ban quản lý dự án y tế (Ngân hàng Thế giới, Quỹ Toàn cầu): Sử dụng dữ liệu nghiên cứu để đánh giá hiệu quả đầu tư can thiệp giảm tác hại sau 5 năm tài trợ, nhận diện khoảng trống về độ bao phủ bao cao su (29,8%) nhằm điều chỉnh phân bổ ngân sách.
• Cán bộ y tế dự phòng và mạng lưới đồng đẳng viên: Nắm bắt các hành vi nguy cơ nổi cộm như dùng chung dụng cụ pha thuốc (42,1%) và tỷ lệ dùng BCS thấp với bạn tình thường xuyên (19,5%) để cải tiến kỹ năng tiếp cận, tư vấn trực tiếp cho người nghiện chích ma túy.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ hiện nhiễm HIV trong nhóm nam nghiện chích ma túy tại Đồng Nai là bao nhiêu? Kết quả xét nghiệm huyết thanh học theo Phương cách 3 của WHO ghi nhận tỷ lệ hiện nhiễm là 16,0% (KTC 95%: 12,4% - 19,7%), tương ứng 64 trường hợp dương tính trên 399 mẫu. Mức độ này xác định Đồng Nai nằm trong nhóm 10 tỉnh có tỷ lệ nhiễm trong nhóm NCMT cao nhất khu vực phía Nam.

2. Tại sao người có kiến thức HIV lại có tỷ lệ nhiễm HIV cao hơn trong phân tích đa biến? Mô hình hồi quy đa biến cho thấy người có kiến thức cần thiết có nguy cơ nhiễm cao gấp 3,23 lần (p < 0,01). Đây là biểu hiện của hiện tượng nhân quả ngược trong nghiên cứu cắt ngang: những người đã nhiễm HIV hoặc có nguy cơ cao thường chủ động tiếp cận thông tin và tham gia các chương trình can thiệp sau khi biết tình trạng sức khỏe.

3. Hành vi nguy cơ lây truyền HIV chủ yếu trong nhóm nam NCMT Đồng Nai là gì? Hành vi nguy cơ kép bao gồm: 42,1% dùng chung thuốc hoặc dụng cụ pha thuốc trong tháng qua, 14,3% dùng chung BKT trong 6 tháng, và 53,0% không bao giờ dùng BCS khi quan hệ tình dục với vợ hoặc người yêu, tạo nguy cơ lan truyền virus sang cộng đồng dân cư chung.

4. Chương trình can thiệp giảm tác hại tại địa bàn tồn tại hạn chế nào? Mặc dù chương trình phân phát BKT sạch đạt tỷ lệ bao phủ 89,5%, việc phân phát BCS miễn phí chỉ đạt 29,8% và mới có 46,0% đối tượng biết đến các điểm xét nghiệm HIV miễn phí trong tỉnh, cho thấy sự mất cân đối giữa can thiệp dự phòng đường máu và đường tình dục.

5. Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ nhiễm HIV ở nam NCMT tại Đồng Nai? Phân tích đa biến chỉ ra người có thời gian tiêm chích từ 5 năm trở lên có nguy cơ nhiễm cao gấp 5,18 lần (p < 0,001), người có thu nhập dưới 2 triệu đồng/tháng có nguy cơ cao gấp 4,0 lần (p < 0,001), và người từ 25 tuổi trở lên có nguy cơ cao vượt trội so với nhóm trẻ tuổi.

Kết luận

• Tỷ lệ hiện nhiễm HIV ở nhóm nam NCMT tỉnh Đồng Nai năm 2010 là 16,0% (khoảng tin cậy 95%: 12,4% - 19,7%).
• Tỷ lệ có kiến thức cần thiết về HIV mới đạt 56,5%, vẫn còn 14,5% hiểu sai về các đường lây truyền thông thường.
• Thực hành nguy cơ kép vẫn phổ biến với 42,1% dùng chung dụng cụ pha thuốc và 53,0% không sử dụng bao cao su với vợ hoặc người yêu.
• Các yếu tố liên quan độc lập làm tăng nguy cơ nhiễm HIV gồm tuổi từ 25 trở lên, thu nhập dưới 2 triệu đồng/tháng, thời gian nghiện trên 5 năm và nhận thức nguy cơ bản thân.
• Đóng góp trọng tâm của luận văn là cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng toàn diện sau 5 năm triển khai dự án, mở đường cho việc áp dụng điều trị Methadone và tái cấu trúc mạng lưới can thiệp giảm tác hại giai đoạn 2011-2015.

Các cấp quản lý y tế và cơ quan chức năng cần khẩn trương phê duyệt kế hoạch hành động, mở rộng chương trình cung cấp bao cao su và triển khai điều trị thay thế bằng Methadone ngay trong năm 2011 nhằm ngăn chặn hiệu quả nguy cơ bùng phát dịch HIV tại Đồng Nai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TÔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Một số khái niệm cơ bản về HIV/AIDS 1. Đặc điểm sình bệnh học của HIV/AIDS HIV\à. chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Human Immunodeficiency Virus" là vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người [12], AIDS là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Acquired Immune Deficiency Syndrome" là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải [12], HIV thuộc nhóm vi rút có tên Refroviridae làm suy giảm hệ thống miễn dịch thông qua sự tấn công tế bào lympho T4, đây là tế bào có vai frò quan trọng ữong hệ thống miễn dịch của cơ thể, được xem như là người nhạc trưởng hay là người chỉ huy điều hòa hệ thống miễn dịch.

HIV dần hủy hoại hệ thống miễn dịch bằng cách làm suy yếu và tiêu diệt các tế bào mang thụ quan CD4. Ket quả là số lượng tế bào lympho T4 giảm theo hệ thống miễn dịch suy giảm, cơ thể không được bảo vệ, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng mà bình thường một người khỏe mạnh có thể chống đỡ được hay ung thư, và cuối cùng dẫn đến tử vong [15], Quá trình phát triển từ nhiễm HIV thành AIDS có thể trải qua một số giai đoạn. Các tài liệu khác nhau có thể phân chia ra các giai đoạn khác nhau, nhưng sẽ trải qua 4 giai đoạn như sau: giai đoạn 1 là giai đoạn nhiễm HIV cấp (thời kỳ cửa sổ), người nhiễm HIV hầu như không có biểu hiện gi hoặc chỉ có ít friệu chứng thông thường, giai đoạn này thường kéo dài 2 tuần đến 3 tháng và đôi khi đến 6 tháng; giai đoạn 2 là giai đoạn nhiễm HIV không có triệu chứng, có thể kéo dài nhiều năm nhưng trung bình là từ 8-10 năm và có thể lâu hơn; giai đoạn 3 là giai đoạn cận AIDS, người nhiễm HIV ở giai đoạn này có một số các biểu hiện nhiễm trùng cơ hội; giai đoạn 4 là AIDS, đây chính là giai đoạn cuối cùng của quá frinh nhiễm HIV trong cơ thế, giai đoạn này thường kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm và nếu không được điều trị bằng thuốc kháng vi rút thi kết thúc bằng tử vong [9], 6 1. Các phương thức lây truyền HIV và hiện pháp phòng chống Sự lây nhiễm HIV phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số lượng HIV có frong máu hay dịch thể của người nhiễm HIV, tình trạng tiếp xúc, thời gian tiếp xúc, diện tiếp xúc, sức đề kháng của cơ thể, độc tính hay tính gây nhiễm của HIV.

Mặc dù có sự phân bố rộng lớn của H1V ưong cơ thể, nhiều nghiên cứu về dịch tễ học cho thấy rằng chỉ có máu, tinh dịch và dịch tiết âm đạo đóng vai trò quan trọng trong việc làm lây truyền H1V [15], Lây truyền qua đường tình dục là phương thức lây truyền quan trọng và phô biến nhất trên thế giới. Mức nguy cơ lây nhiễm chủ yếu từ cao xuống thấp là quan hệ tình dục xâm nhập đường hậu môn, âm đạo và cuối cùng là đường miệng [15], Có nhiều cách phòng ưánh lây nhiễm qua đường tình dục như không quan hệ tình dục, chung thủy với một bạn tình duy nhất, luôn dùng bao cao su khi quan hệ tình dục, tăng cường dịch vụ khám chữa bệnh lây truyền qua đường tình dục có hiệu quả [3]. Nguy cơ lây truyền qua đường máu có tỷ lệ rất cao, trên 90%. Do HIV có mặt frong máu toàn phần và các thành phần của máu như huyết tương nên có thể truyền qua máu và các sản phẩm của máu có nhiễm HIV.

HIV có thể truyền qua việc sử dụng chung bơm kim tiêm (BKT) bị nhiễm HIV mà không tiệt trùng cẩn thận, đặc biệt ở nhũng người tiêm chích ma tuý (TCMT) theo đường tĩnh mạch.