Luận án tiến sĩ lâm nghiệp: Nghiên cứu cơ sở khoa học phục hồi rừng sau cháy tại khu rừng phòng ...

• Tác giả: Sing Soupanya
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Xuân Dũng
• Trường học: Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu cơ sở khoa học phục hồi rừng sau cháy tại khu rừng phòng hộ Nam Ngưm, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm về cháy rừng và những quan niệm về tái sinh phục hồi rừng sau cháy
• 1.2. Khái niệm về cháy rừng
• 1.3. Phân loại cháy rừng
• 1.4. Quan niệm về phục hồi rừng sau cháy
• 1.5. Nghiên cứu về tái sinh phục hồi rừng sau cháy
• 1.5.1. Nghiên cứu tái sinh phục hồi tự nhiên sau cháy rừng
• 1.5.2. Nghiên cứu phục hồi rừng sau cháy bằng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh
• 1.5.3. Một số nghiên cứu tại khu rừng phòng hộ đầu nguồn Nam Ngưm
• 1.6. Thảo luận và xác định hướng nghiên cứu
• 1.6.1. Về khái niệm cháy, phân loại và quan niệm tái sinh phục hồi rừng sau cháy
• 1.6.2. Về phục hổi rừng sau cháy bằng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh
• 1.6.3. Về khoảng trống nghiên cứu. Xác định vấn đề nghiên cứu cho đề tài luận án
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.1. Nghiên cứu hiện trạng rừng và cháy rừng khu vực nghiên cứu
• 2.1.2. Nghiên cứu các thay đổi về các chỉ tiêu phản ánh cấu trúc rừng, đất rừng theo thời gian sau cháy
• 2.1.3. Đánh giá kết quả thử nghiệm một số biện pháp kỹ thuật phục hồi rừng sau cháy
• 2.1.4. Nghiên cứu đề xuất một số biện pháp quản lý và biện pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi rừng rau cháy
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp luận
• 2.2.2. Cách tiếp cận nghiên cứu
• 2.2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Một số thông tin cơ bản về điều kiện tư nhiên khu vực nghiên cứu
• 2.3.1. Vị trí địa lý
• 2.3.2. Địa hình, địa mạo
• 2.3.3. Khí hậu thủy văn. Tài nguyên thiên nhiên
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng rừng và cháy rừng khu vực nghiên cứu
• 3.1.1. Diện tích, phân loại các loại rừng và một số chỉ tiêu đặc trưng lâm phần trên các trạng thái chính
• 3.1.2. Số vụ cháy, trận cháy nghiêm trọng và chỉ số cháy (cấp độ cháy) vụ cháy nghiêm trọng
• 3.1.3. Nguyên nhân gây các vụ cháy rừng
• 3.2. Thay đổi về các chỉ tiêu phản ánh cấu trúc, đất rừng theo thời gian sau cháy
• 3.2.1. Thay đổi một số chỉ tiêu về tính chất đất rừng sau cháy
• 3.2.2. Thay đổi một số chỉ tiêu cấu trúc rừng
• 3.3. Kết quả thử nghiệm các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi rừng sau cháy
• 3.3.1. Thay đổi một số chỉ tiêu đất trên các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi rừng sau cháy
• 3.3.2. Thay đổi một số chỉ tiêu cấu trúc rừng trên 3 biện pháp tác động phục hồi rừng sau cháy
• 3.3.3. Đề xuất biện pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi rừng sau cháy
• 3.4. Lựa chọn loài cây mục đích thực hiện các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi rừng sau cháy
• 3.4.1. Phân cấp mật độ loài cây mục đích theo các OTC trên cấp độ cháy
• 3.4.2. Phân chia đối tượng để áp dụng biện pháp kỹ thuật lâm sinh tác động vào rừng sau cháy
• 3.4.3. Đề xuất biện pháp kỹ thuật lâm sinh phục hồi rừng sau cháy
• KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phục hồi rừng và cháy rừng

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản về cháy rừng và phục hồi rừng sau cháy. Cháy rừng được định nghĩa là hiện tượng đám cháy không kiểm soát, gây thiệt hại lớn đến tài nguyên và môi trường. Phân loại cháy rừng theo kiểu cháy (mặt, tán, ngầm) và cấp độ cháy (thấp, trung bình, cao). Phục hồi rừng được hiểu là quá trình khôi phục hệ sinh thái rừng sau tác động của cháy, hướng đến trạng thái bền vững. Các quan niệm về phục hồi rừng tập trung vào việc sử dụng biện pháp kỹ thuật lâm sinh để thúc đẩy tái sinh tự nhiên và trồng bổ sung.

1.1. Khái niệm và phân loại cháy rừng

Cháy rừng được định nghĩa là đám cháy không kiểm soát, gây thiệt hại đến tài nguyên và môi trường. Phân loại cháy rừng theo kiểu cháy (mặt, tán, ngầm) và cấp độ cháy (thấp, trung bình, cao). Luật Lâm nghiệp Lào 2019 cũng đưa ra cách phân loại tương tự, phù hợp với nghiên cứu tại khu rừng phòng hộ Nam Ngưng.

1.2. Quan niệm về phục hồi rừng sau cháy

Phục hồi rừng là quá trình khôi phục hệ sinh thái rừng sau tác động của cháy. Các quan niệm hiện đại nhấn mạnh việc đưa rừng về trạng thái bền vững, không nhất thiết giống nguyên trạng ban đầu. Biện pháp kỹ thuật lâm sinh như xúc tiến tái sinh và trồng bổ sung được sử dụng để thúc đẩy quá trình này.

II. Nghiên cứu khoa học về phục hồi rừng tại Nam Ngưng

Chương này tập trung vào các nghiên cứu về phục hồi rừng sau cháy tại khu rừng phòng hộ Nam Ngưng, Lào. Nghiên cứu đánh giá hiện trạng rừng, nguyên nhân cháy, và biến động cấu trúc rừng sau cháy. Các biện pháp kỹ thuật lâm sinh được thử nghiệm để đánh giá hiệu quả phục hồi rừng. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự thay đổi về cấu trúc rừng và đất rừng theo thời gian, từ đó đề xuất các giải pháp phục hồi phù hợp.

2.1. Hiện trạng cháy rừng tại Nam Ngưng

Nghiên cứu chỉ ra rằng cháy rừng tại Nam Ngưng chủ yếu do hoạt động của con người, gây thiệt hại lớn đến tài nguyên và đa dạng sinh học. Trận cháy năm 2016 đã làm mất 230ha rừng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

2.2. Biến động cấu trúc rừng và đất sau cháy

Nghiên cứu đánh giá sự thay đổi về cấu trúc rừng và tính chất đất sau cháy. Kết quả cho thấy sự suy giảm đáng kể về mật độ cây, độ phong phú loài, và hàm lượng dinh dưỡng trong đất. Các biện pháp kỹ thuật lâm sinh được thử nghiệm để cải thiện tình trạng này.

III. Đề xuất biện pháp phục hồi rừng và quản lý rừng

Chương này đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh và quản lý để phục hồi rừng sau cháy tại Nam Ngưng. Các giải pháp bao gồm lựa chọn loài cây phù hợp, phân cấp mật độ cây, và áp dụng biện pháp kỹ thuật tác động vào rừng sau cháy. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ và quản lý rừng bền vững để ngăn ngừa cháy rừng trong tương lai.

3.1. Lựa chọn loài cây và biện pháp kỹ thuật

Nghiên cứu đề xuất lựa chọn loài cây mục đích phù hợp với điều kiện tự nhiên của Nam Ngưng. Các biện pháp kỹ thuật như xúc tiến tái sinh và trồng bổ sung được áp dụng để thúc đẩy quá trình phục hồi rừng.

3.2. Quản lý và bảo vệ rừng bền vững

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý và bảo vệ rừng để ngăn ngừa cháy rừng trong tương lai. Các biện pháp quản lý bao gồm giám sát, phòng cháy, và nâng cao nhận thức cộng đồng.