BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI È TÀI NGHIÊN CUU KHOA HOC CAP C SỞ MA SO: LH-03/2016/HD-QLKH-TCKT Chủ nhiệm dé tai: TS. Nguyễn Mạnh Hùng Th° ký ề tài: ThS. Nguyễn Thùy Linh Hà Nội. tháng 9 nam 2017 DANH SÁCH CỘNG TÁC VIÊN THAM GIA È TÀI TT Họ và tên Don vị Chuyên ề tham gia 1.
Bùi Thị ào ại học Luật Hà Nội | Chuyên ề 2 + _|Báo cáo tổng hợp; 2. Nguyên Mạnh Hùng ại học Luật Hà Nội ` Chuyên ê 1 và 3 3. Nguyén Thuy Linh Dai học Luật Ha Nội | Chuyên ề 4 4. Hoang Thị Lan Phuong | ại học Luật Hà Nội | Chuyên ề 2 5.
Nguyễn Vn Quang | ại học Luật Hà Nội | Chuyên ề 5 DANH MỤC CÁC CHUYEN DE TRONG DE TÀI 1. Báo cáo tổng hợp kết quả thực hiện ề tài; 2. Chuyên ề 1: Khái quát chung về khiếu kiện hành chính và xu thế da dạng hóa các ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính; 3. Chuyên ề 2: Thâm quyền và thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành ở Việt Nam; 4.
Chuyên ề 3: Tham quyền xét xử hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành ở Việt Nam; 5. _ Chuyên ề 4: Thủ tục giải quyết vụ án hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành ở Việt Nam; 6. Chuyên ề 5: Kinh nghiệm tổ chức giải quyết tranh chấp hành chính ở một số n°ớc trên thé giới. MỤC LỤC PHAN THỨ NHẤT: MO ẦU.
2-2 <s°©s©+*£Ek££Es£EeEEseEkseEkerxekserrserkserkseresee 1 PHAN THU HAI: BAO CAO TONG HỢP KET QUA THỰC HIỆN DE TÀI. Khai quát chung về khiếu kiện hành chính và xu thé a dang hóa ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính 10 1. Tranh chấp hành chính - hiện t°ợng khách quan trong tổ chức thực thi quyền hành pháp. Khái niệm khiếu kiện hành chính.
Xu thé a dang hóa ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính. Thực trang khiếu kiện và gidi quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam. Thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam. Thực trạng khởi kiện và giải quyết vụ án hành chính ở Việt Nam.
Quan iểm va giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam 99 3. Quan iểm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam99 3. Giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam 101 4. Kết luận chung 128 PHAN THU BA.528 2eEese 139 Chuyên ề 1: Khái quát chung về khiếu kiện hành chính và xu thế a dạng hóa các ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính.--s 5s sssssssssssesesesssessss 139 Chuyên dé 2: Thâm quyền và thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính theo quy ịnh gủn,piiip In hiệu Irarifr-D: Xit THHTTlusssnassssuresoeinesittrtvtd43 001000 Ei0LSiE01/ 0900H106i0-3098089 160 Chuyên dé 3: Tham quyên xét xử hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành CP VIỆT Ness nha nhe nh) cave HH sess sass N6 suas 10086 11086 11086 suse sess cess sone 115631056 105831158 1056 3illã 3iili05580150015001 191 Chuyên ề 4: Thủ tục giải quyết vụ án hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện b0 GO Viet 0:0.
218 Chuyên ề 5: Kinh nghiệm tổ chức giải quyết tranh chấp hành chính ở một số n°ớc "i85 ;000717 070 07. 243 TÀI LIEU THAM KHẢO .- 5 << << S4 SE 4 S4 4 E54 994 e5 3 4 9 252 279 PHAN THỨ NHẤT MỞ DAU I. TINH CAP THIET CUA DE TÀI Tranh chấp hành chính là hiện t°ợng khách quan, phat sinh từ những han ché, bat cập trong quản lý hành chính nhà n°ớc. ể giải quyết hiệu quả các tranh chấp này, Việt Nam và các quốc gia trên thế giới ã thiết lập, duy trì và từng b°ớc hoàn thiện nhiều ph°¡ng thức nhằm áp ứng ngày một tốt h¡n quyền khiếu kiện hành chính của cá nhân, tổ chức trong quản lý hành chính nhà n°ớc.
Trong ó, chủ yếu là ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính và ph°¡ng thức xét xử hành chính. Ngay từ những tháng ầu tiên thành lập n°ớc Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chủ tịch Hồ Chí Minh ã ra Sắc lệnh số 64/SL ngày 23-11-1945 thành lập Ban Thanh tra ặc biệt, ặt nền tảng pháp lý ầu tiên cho công tác giải quyết tranh chấp hành chính nói chung và ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính nói riêng trong thời kỳ xây dựng Nhà n°ớc kiểu mới ở Việt Nam. Theo iều 2 của Sắc lệnh này, Ban Thanh tra ặc biệt có toàn quyên: nhận các ¡n khiếu nại của nhân dán; diéu tra, hỏi chứng, xem xét các tài liệu giấy tờ của các Uỷ ban nhân dân hoặc các c¡ quan của Chính phi cân thiết cho công việc giám sát; ình chức, bắt giam bắt cứ nhân viên nào trong Uỷ ban nhân dân hay của Chính phủ ã phạm lỗi tr°ớc khi mang ra Hội ồng Chính phủ hay Toa án ặc biệt xét xử; tịch biên hoặc niêm phong những tang vat va dùng mọi cách iều tra dé lập một hồ s¡ mang một phạm nhân ra Toà án ặc biệt và có quyền dé nghị lên Chính phủ những iều can sửa ổi trong các c¡ quan. ể áp ứng yêu cầu dân chủ hoá mọi mặt của ời sống xã hội, xây dựng Nha n°ớc pháp quyền, phát triển nền kinh tế thị tr°ờng và hội nhập quốc tế ở Việt Nam, từ ngày 01-7-1996, ph°¡ng thức xét xử hành chính (giải quyết tranh chấp hành chính tại Toà án nhân dân) ã °ợc thiết lập và vận hành song song với ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính nhằm khắc phục tình trạng nên hành chính quốc gia ộc quyền trong giải quyết các tranh chấp hành chính và từng b°ớc bảo ảm quyên lựa chọn ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính của cá nhân, t6 chức có quyên, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm bởi việc thực thi quyền hành pháp.
Trong những nm vừa qua, cùng với việc từng b°ớc hoàn thiện pháp luật về khiếu kiện hành chính và giải quyết tranh chấp hành chính, hiệu quả của ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính và ph°¡ng thức xét xử hành chính ở Việt Nam ã °ợc tng c°ờng áng ké. Tuy vậy, việc phối hợp, hỗ trợ, bố sung, t°¡ng thích giữa hai ph°¡ng thức này vẫn còn nhiều hạn chế; tình trạng ùn ây, né tránh trách nhiệm 2 giải quyết tranh chấp hành chính van còn phổ biến trong thực tế; tình trạng mat cân ối về số l°ợng tranh chấp hành chính °ợc giải quyết và chất l°ợng của việc giải quyết chúng giữa hai ph°¡ng thức này ch°a °ợc khắc phục làm hạn chế quyền lựa chọn ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính của cá nhân, tổ chức. Từ ó, các quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm bởi việc thực thi quyền hành pháp không °ợc bảo vệ kịp thời và triệt ể; gây tâm lý bức xúc và làm giảm lòng tin của nhân dân ối với c¡ chế giải quyết tranh chấp hành chính. ây là một trong những nguyên nhân làm cho khiếu kiện hành chính và giải quyết tranh chấp hành chính trở thành iểm nóng trong ời sống chính trị - xã hội ở Việt Nam.
Vận hành song song ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính và ph°¡ng thức xét xử hành chính ở Việt Nam không chỉ là chủ tr°¡ng úng ắn của ảng, Nhà n°ớc mà còn phù hợp với nguyện vọng chính áng của nhân dân và phù hợp với xu thế a dạng hoá các ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính trên thế giới. Tuy vậy, ể phát huy hiệu lực và hiệu quả của c¡ chế có nhiều ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính thì việc nghiên cứu hoàn thiện từng ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính hiện có của mỗi quốc gia phải °ợc tiến hành trong một chỉnh thé thống nhất và phù hợp với xu thé a dang hóa các ph°¡ng thức này trên thé giới. Tuy giải quyết khiếu nại hành chính và xét xử hành chính ở Việt Nam ã và ang giành °ợc sự quan tâm áng ké của giới nghiên cứu khoa học pháp lý, song hai ph°¡ng thức này lại chủ yếu °ợc nghiên cứu một cách biệt lập với nhau. Do ó, ch°a có công trình nào nghiên cứu tập trung, toàn diện, có hệ thống ồng thời về cả hai ph°¡ng thức này trong chỉnh thể thống nhất của c¡ chế giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam.
H¡n nữa, kết quả nghiên cứu của các công trình tr°ớc ây có nhiều nội dung ã lạc hậu so với những thay ổi gần ây về quan iểm lập pháp, thực tiễn quy ịnh và tổ chức thực hiện pháp luật về khiếu kiện hành chính và giải quyết tranh chấp hành chính; °a ra nhiều quan iểm khác nhau, thậm chí trái ng°ợc nhau về một số nội dung liên quan ến việc tiếp tục hoàn thiện c¡ chế giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam. Cùng với yêu cầu mở rộng, tng c°ờng bảo hộ quyền con ng°ời, quyền công dân và yêu cầu kiểm soát hữu hiệu quyền hành pháp của Hiến pháp nm 2013; từ những lý do nêu trên mà việc chọn và nghiên cứu ề tài: “Khiếu kiện hành chính và giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam” là cần thiết dé áp ứng yêu cầu về lý luận và thực tiễn °ợc ặt ra ở Việt Nam hiện nay. TINH HÌNH NGHIÊN CỨU Trong những nm gân ây, các công trình nghiên cứu vê khiêu kiện hành chính và giải quyết tranh chấp hành chính không chỉ nhiều về số l°ợng mà còn rất a dạng 3 vê phạm vi va cap ộ nghiên cứu. Nhìn chung các công trình này chủ yêu là luận án tiên s) luật học, sách chuyên khảo, bài báo khoa học °ợc công bô ở Việt Nam và n°ớc ngoài.
Trong ó có một sô công trình tiêu biêu sau. Luận án tiên s) luật học Thứ nhất, Luận án tiễn s) của Nguyễn Thế Thuan: Tang c°ờng hiệu quả pháp luật về giải quyết khiếu nại, tô cáo của công dân ở Việt Nam hiện nay, °ợc bảo vệ vào nm 2001. Luận án ã nghiên cứu van dé hiệu quả pháp luật về giải quyết khiếu nại, tổ cáo ở ph°¡ng diện lý luận và thực tiễn. Trên c¡ sở ó, Luận án ã °a ra những khái niệm, những yếu tố c¡ bản làm cn cứ dé xác ịnh hiệu quả pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo; những iều kiện bảo ảm pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo °ợc thực hiện có hiệu quả; các nguyên tắc và giải pháp c¡ bản cho việc tng c°ờng hiệu quả pháp luật vê giải quyết khiêu nai, tô cáo.
Thứ hai, Luận án tiễn s) của Nguyễn Thanh Bình: Thdm quyên của Toà án nhân dân trong việc giải quyết các khiếu kiện hành chính, °ợc bảo vệ vào nm 2003.