Nghiên Cứu Hệ Xúc Tác Ni/BaO Trên γ-Al2O3 Ứng Dụng Trong Phản Ứng Phân Hủy NOx

Nghiên cứu hệ xúc tác nibaomang trên γ-Al2O3 ứng dụng trong phản ứng phân hủy nhiệt trực tiếp NOx, mang lại giải pháp hiệu quả cho môi trường.

• Tác giả: Đỗ Quang Thắng
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Nhật Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Khoa Khoa Học Tự Nhiên
• Đề tài: Nghiên Cứu Tổng Hợp Hệ Xúc Tác Ni/BaO Mang Trên γ-Al2O3 Ứng Dụng Trong Phản Ứng Phân Hủy NOx
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài khoa học và công nghệ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Xúc Tác Ni BaO γ Al2O3 Khử NOx Hiệu Quả

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là từ khí thải chứa NOx, đang là vấn đề cấp bách toàn cầu. Các nghiên cứu về xúc tác môi trường ngày càng được mở rộng để tìm ra giải pháp xử lý hiệu quả. Nhiều phương pháp điều chế và nguyên vật liệu khác nhau đã được sử dụng, từ công nghệ cao đến vật liệu giá rẻ. Tuy nhiên, việc áp dụng các công nghệ tiên tiến, đắt tiền còn hạn chế ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu các vật liệu xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 với chi phí hợp lý, hiệu quả cao trong phản ứng phân hủy NOx là vô cùng cần thiết. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra tiềm năng của vật liệu này, nhưng cần tối ưu hóa hơn nữa để ứng dụng rộng rãi.

1.1. Tình Hình Nghiên Cứu Xúc Tác Khử NOx Trên Thế Giới

Nhiều nhóm nghiên cứu trên thế giới đã tập trung vào phát triển vật liệu xúc tác để giảm thiểu ô nhiễm không khí. Các phương pháp điều chế đa dạng, từ sol-gel đến đồng kết tủa, sử dụng các nguyên liệu khác nhau, từ kim loại quý đến oxit kim loại chuyển tiếp. Tuy nhiên, các công nghệ tiên tiến thường đòi hỏi chi phí cao, gây khó khăn cho việc ứng dụng ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu của Tatsumi Ishihara và cộng sự (2003) về vật liệu perovskites LaMO3 cho thấy tiềm năng trong việc phân hủy nhiệt trực tiếp NOx, đạt hiệu quả 67% ở 600°C.

1.2. Thực Trạng Nghiên Cứu Xúc Tác Khử NOx Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, vấn đề ô nhiễm không khí ngày càng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt tại các thành phố lớn và khu công nghiệp. Tuy nhiên, do hạn chế về kinh tế và kỹ thuật, việc áp dụng các tiêu chuẩn khí thải còn thấp so với các nước phát triển. Một số nghiên cứu đã được thực hiện để tìm kiếm các vật liệu xúc tác deNOx phù hợp với điều kiện Việt Nam, nhưng vẫn còn nhiều thách thức về công nghệ và tính chất vật liệu cần được giải quyết. Các nghiên cứu của Trần Văn Nhân và Lê Văn Tiệp (2021) tập trung vào phương pháp khử chọn lọc NOx bằng C3H6 (SCR NOx), nhưng gặp khó khăn khi hoạt động trong điều kiện nguồn thải di động và/hoặc có hàm lượng H2O cao.

II. Thách Thức Giải Pháp Ứng Dụng Ni BaO γ Al2O3 Khử NOx

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc ứng dụng hệ xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 trong thực tế vẫn còn nhiều thách thức. Cần tìm ra phương pháp điều chế đơn giản, sử dụng nguyên vật liệu không quá đắt tiền, phù hợp với điều kiện ở Việt Nam. Đồng thời, cần tối ưu hóa các thông số như thành phần, cấu trúc, và điều kiện phản ứng để đạt được hiệu quả khử NOx cao nhất. Nghiên cứu này tập trung vào giải quyết những thách thức này, nhằm đưa ra một giải pháp khả thi và bền vững cho vấn đề ô nhiễm không khí.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Xúc Tác Ni BaO γ Al2O3

Hiệu quả của xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: tỷ lệ Niken và Bari oxit, cấu trúc của Gama alumina, diện tích bề mặt, kích thước hạt, và điều kiện phản ứng (nhiệt độ, áp suất, thành phần khí). Việc tối ưu hóa các yếu tố này là rất quan trọng để đạt được hiệu quả khử NOx cao nhất. Theo nghiên cứu, hàm lượng Mn, sự phân bố của Ba trên bề mặt và diện tích bề mặt BET đóng vai trò quan trọng đối với hoạt tính xử lý NOx theo con đường phân hủy nhiệt của các hệ xúc tác nghiên cứu.

2.2. Vấn Đề Độ Ổn Định và Tuổi Thọ Của Xúc Tác

Một trong những thách thức lớn đối với xúc tác là duy trì độ ổn định và tuổi thọ trong điều kiện hoạt động thực tế. Các yếu tố như nhiệt độ cao, sự có mặt của các chất độc hại (ví dụ: SO2), và sự thay đổi thành phần khí có thể làm giảm hoạt tính của xúc tác theo thời gian. Cần nghiên cứu các phương pháp để cải thiện độ bền của xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3, ví dụ như biến tính bằng các oxit kim loại khác (ví dụ: CeO2).

III. Phương Pháp Tổng Hợp Đánh Giá Xúc Tác Ni BaO γ Al2O3

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp kết tủa lắng đọng để tổng hợp hệ xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3. Các mẫu xúc tác được đặc trưng hóa bằng các phương pháp như XRD, SEM-EDX, và hấp phụ N2 để xác định cấu trúc, thành phần, và diện tích bề mặt. Hoạt tính xúc tác được đánh giá bằng cách đo độ chuyển hóa NOx trong một hệ thống phản ứng mô phỏng. Kết quả cho thấy phương pháp này có thể tạo ra các vật liệu xúc tác có hoạt tính cao trong phản ứng phân hủy NOx.

3.1. Quy Trình Điều Chế Xúc Tác Ni BaO γ Al2O3 Chi Tiết

Quy trình điều chế xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 bao gồm các bước sau: (1) Chuẩn bị dung dịch chứa muối Niken và Bari; (2) Kết tủa các kim loại lên bề mặt γ-Al2O3 bằng cách điều chỉnh pH; (3) Rửa sạch và sấy khô vật liệu xúc tác; (4) Nung xúc tác ở nhiệt độ cao để tạo thành các oxit kim loại. Các thông số như nồng độ muối, pH, nhiệt độ sấy, và nhiệt độ nung được tối ưu hóa để đạt được xúc tác có hoạt tính cao nhất. Hình 2.1 trong tài liệu gốc mô tả quy trình điều chế vật liệu xúc tác NiBa/Al.

3.2. Các Phương Pháp Phân Tích Đặc Trưng Xúc Tác

Các phương pháp phân tích đặc trưng xúc tác được sử dụng để xác định cấu trúc, thành phần, và tính chất vật lý của vật liệu xúc tác. XRD (Nhiễu xạ tia X) được sử dụng để xác định cấu trúc tinh thể và kích thước hạt. SEM-EDX (Kính hiển vi điện tử quét kết hợp với phân tích năng lượng tán xạ tia X) được sử dụng để xác định hình thái bề mặt và thành phần nguyên tố. Hấp phụ N2 (phương pháp BET) được sử dụng để xác định diện tích bề mặt và thể tích lỗ xốp. Các kết quả phân tích này giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa cấu trúc và hoạt tính của xúc tác.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Hiệu Quả Khử NOx Của Ni BaO γ Al2O3

Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 có khả năng khử NOx hiệu quả trong điều kiện thí nghiệm. Độ chuyển hóa NOx đạt giá trị cao nhất ở nhiệt độ 350°C. Việc biến tính xúc tác bằng CeO2 giúp cải thiện độ ổn định và hoạt tính của xúc tác. Các kết quả này cho thấy tiềm năng ứng dụng của vật liệu xúc tác này trong việc xử lý khí thải công nghiệp và khí thải động cơ.

4.1. Ảnh Hưởng Của Hàm Lượng Ni và BaO Đến Hoạt Tính Xúc Tác

Hàm lượng Niken và Bari oxit có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt tính xúc tác. Việc tăng hàm lượng Niken có thể làm tăng số lượng tâm hoạt tính, nhưng cũng có thể dẫn đến sự kết tụ của các hạt Niken, làm giảm diện tích bề mặt và hoạt tính xúc tác. Hàm lượng Bari oxit ảnh hưởng đến khả năng hấp phụ NOx trên bề mặt xúc tác. Cần tìm ra tỷ lệ tối ưu giữa Niken và Bari oxit để đạt được hoạt tính khử NOx cao nhất.

4.2. Vai Trò Của CeO2 Trong Việc Cải Thiện Hoạt Tính Xúc Tác

Việc thêm CeO2 vào hệ xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 có thể cải thiện hoạt tính xúc tác bằng cách tăng cường khả năng oxy hóa khử, tăng diện tích bề mặt, và cải thiện độ phân tán của Niken và Bari oxit. CeO2 cũng có thể giúp ổn định cấu trúc của xúc tác và ngăn chặn sự kết tụ của các hạt kim loại. Bảng 3.3 và 3.4 trong tài liệu gốc thể hiện độ chuyển hóa NOx của các mẫu xúc tác Ba/Al 2O3 chứa Ce.

V. Ứng Dụng Thực Tế Triển Vọng Của Xúc Tác Ni BaO γ Al2O3

Với những ưu điểm về chi phí và hiệu quả, xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong việc xử lý khí thải từ các nguồn khác nhau, bao gồm: khí thải công nghiệp, khí thải động cơ, và khí thải từ các lò đốt. Việc phát triển và ứng dụng vật liệu xúc tác này sẽ góp phần giảm thiểu ô nhiễm không khí, bảo vệ môi trường, và nâng cao chất lượng cuộc sống.

5.1. Ứng Dụng Trong Xử Lý Khí Thải Động Cơ Diesel và Xăng

Xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 có thể được sử dụng để xử lý khí thải từ động cơ diesel và xăng, giúp giảm thiểu lượng NOx thải ra môi trường. Việc kết hợp xúc tác này với các công nghệ xử lý khí thải khác (ví dụ: bộ lọc hạt diesel) có thể đạt được hiệu quả xử lý cao hơn. Nghiên cứu cho thấy NOx decomposition process was studied using Ni supported on BaO/γ-Al2O3 catalyst to eliminate NOx of diesel, lean burn and gasoline engines.

5.2. Ứng Dụng Trong Xử Lý Khí Thải Công Nghiệp

Xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 cũng có thể được sử dụng để xử lý khí thải từ các nhà máy nhiệt điện, nhà máy xi măng, và các cơ sở sản xuất công nghiệp khác. Việc áp dụng công nghệ xúc tác này sẽ giúp các doanh nghiệp tuân thủ các quy định về khí thải và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Kết quả nghiên cứu có thể chuyển giao công nghệ cho các nhà máy hoá chất để sản xuất theo dây chuyền công nghiệp bột xúc tác trên cơ sở Ni, Ce mang trên hệ chất mang BaO/γ-Al2O3.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Xúc Tác Ni BaO

Nghiên cứu này đã chứng minh tiềm năng của hệ xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 trong việc khử NOx. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn, bao gồm: tối ưu hóa thành phần và cấu trúc xúc tác, cải thiện độ ổn định và tuổi thọ xúc tác, và đánh giá hiệu quả xúc tác trong điều kiện hoạt động thực tế. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào giải quyết những vấn đề này, nhằm đưa vật liệu xúc tác này vào ứng dụng rộng rãi trong tương lai.

6.1. Tối Ưu Hóa Cấu Trúc và Thành Phần Xúc Tác

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tối ưu hóa cấu trúc và thành phần của xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3 để đạt được hoạt tính khử NOx cao nhất. Các phương pháp như đồng kết tủa, tẩm ướt, và sol-gel có thể được sử dụng để điều chế xúc tác với cấu trúc và thành phần khác nhau. Các phương pháp phân tích đặc trưng xúc tác (XRD, SEM-EDX, BET) sẽ được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa cấu trúc và hoạt tính xúc tác.

6.2. Nghiên Cứu Cơ Chế Phản Ứng và Động Học Phản Ứng

Việc hiểu rõ cơ chế phản ứng và động học phản ứng là rất quan trọng để tối ưu hóa hiệu quả khử NOx của xúc tác Ni/BaO/γ-Al2O3. Các phương pháp như TPD (Temperature-Programmed Desorption) và TPR (Temperature-Programmed Reduction) có thể được sử dụng để nghiên cứu sự hấp phụ và phản ứng của NOx trên bề mặt xúc tác. Các kết quả nghiên cứu này sẽ giúp thiết kế xúc tác có hoạt tính và độ chọn lọc cao hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Các tác nhân ô nhiễm không khí trong khói thải động cơ 1. Các tác nhân ô nhiễm sơ cấp Các nguồn chính gây ô nhiễm môi trường không khí gồm: nhà máy nhiệt điện , giao thông vận tải;sản xuất công nghiệp; xây dựng và dânsinh; nông nghiệp và làng nghề; chôn lấp và xử lý chất thải. Trong đó q uá trình tiêu thụ nhiên liệu trong động cơ đốt trong phát thải ra môi trường rất nhiều loại chất thải độc hai.

Chúng khôn g những ảnh hưởng trực tiếp lên sức khỏe con người, mà còn là nguồn gốc phát sinh ra các dạng ô nhiễm thứ cấp khác gây ảnh hưởng trên qui mô toàn cầu [3,6]. Trong phần này, chúng tôi chỉ giới thiệu sơ lược về cơ chế hình thành và tác hại của một số loại chất độc chiếm phần lớn trong khói thải động cơ như CO, SO 2, hydro cacbon HC, bụi hạt lơ lửng (lỏng, rắn) trong không khí và NOx. Đối với con người, CO tác dụng mạnh với hồng cầu (hemoglobin), làm mất khả năng vận chuyển oxy của máu. Ngộ độc CO nhẹ (<1% CO) để lại chứng hay quên, thiếu máu.

Ngộ độc nặng gây ngất, tê liệt tay chân và có thể dẫn đến tử vong. Thực vật ít nhạy cảm hơn con người , động vật, chỉ khi nồng độ CO cao (từ 100 - 1000ppm) cây cối mới bị rụng lá, xoắn quăn, chậm phát triển và cây non chết yểu [1]. Khí sunfurơ (SO2) SO2 là chất khí không màu, có mùi hăng cay khi nồng độ trong khí quyển là 1 ppm. Khí SO2 được sinh ra khi đốt cháy các nhiên liệu có chứa lưu huỳnh, cụ thể như xăng dầu hay diesel [1].

Mặc dù lượng SO 2 sinh ra từ các phương tiện giao thông chỉ chiếm một hàm lượng rất nhỏ so với sự phát thải SO 2 từ các nguồn khác, 20 tuy nhiên sự hiện diện của SO 2 có thể làm giảm mạnh tuổi thọ của động cơ và cả tuổi thọ của các hệ xúc tác xử lý khí phát thải từ động cơ [2]. SO2 có khả năng hòa tan trong nước cao nên dễ phản ứng với cơ quan hô hấp của người và động vật. Ở nồng độ thấp, SO 2 làm sưng niêm mạc, kích thích hô hấp của con người và động vật. Với nồng độ cao, SO 2 gây ho, tức thở và có thể dẫn đến tử vong.

Ngoài ra, SO2 còn làm thiệt hại mùa màng, nhiễm độc cây trồng và còn là tác nhân chính gây nên mưa axit [1]. Các hợp chất hữu cơ thường rất độc đối với cơ thể con người và vật. Một số chất hữu cơ như benzene và PAHs có thể là nguyên nhân gây ung thư cho con người. Một số hợp chất hữu cơ halogen là xúc tác cho quá trì nh phân hủy ozone ở tầng bình lưu; và aldehyde sinh ra từ sự cháy không hoàn toàn là một yếu tố ô nhiễm mùi, gây cảm giác khó chịu, có thể dẫn đến nhiễm độc và là nguyên nhân gây bệnh cho con người.

Bên cạnh đó, các hợp chất hữu cơ bay hơi VOCs cũng là yếu tố đáng lo ngại trong việc hình thành sương mù quang hóa [1,2]. Oxit nitơ (NOx) Nitơ tạo với oxy rất nhiều loại oxit nitơ. Tuy nhiên, việc đốt nhiên liệu trong các động cơ đốt trong chủ yếu hình thành NO và NO 2. Ở nhiệt độ cao, nitơ kết hợp với oxy tạo t hành NO.

Trong quá trình đốt ở động cơ, ban đầu chỉ có NO được hình thành. Sau khi ra khỏi buồng đốt, ở nhiệt độ thấp hơn 550 0C, NO mới bị oxy hóa thành NO2 [4,7]. Oxit nitơ có xu hướng tăng cao vào các giờ cao điểm buổi sáng và buổi chiều. Đối với sức khỏe con người, NO có thể gây nguy hiểm cho cơ thể do tác dụng với hồng cầu trong máu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy, gây bệnh thiếu máu.

NO ở hàm lượng cao rất dễ bị oxy hóa thành NO 2, một loại khí có tính kích thích. Khi tiếp xúc với niêm mạc, NO 2 tạo th ành axit qua đường hô hấp hoặc hòa tan vào nước bọt rồi vào đường tiêu hóa, sau đó vào máu, có thể gây nguy hiểm cho tim, phổi và gan tùy vào hàm lượng. NO và NO 2 cũng là hai thành phần quan trọng trong quá trình hình thành khói quang hóa, gây ra mưa axit, và tham gia vào việc phá hủy tầng ozone [1, 2]. Các nguồn phát thải NOx ở Ba Lan trong năm 2007[4].1 ta thấy rằng sự phát thải NO x ở Ba Lan trong năm 2007 chủ yếu là do khí thải thoát ra từ các phương tiện giao thông và nhà may điện [4].

Bụi và Sương mù Bụi là tên chung cho các hạt chất rắn và hạt lỏng có đường kính nhỏ cỡ vài micrômét đến nửa milimét, tự lắng xuống theo trọng lượng của chúng nhưng vẫn có thể lơ lửng trong không khí một thời gian. Bụi gây ra nhữn g tác động lớ n đế n động thực vật, sứ c khỏ e và con người. Bụi gồm các loại sau [2, 3]: - Bụi lơ lửng tổng số (TSP): là các hạt bụi có đường kính động học ≤100µm -Bụi PM10 và Bụi PM2.5 (Particle matter 2,5-10): là các hạt bụi có đường kính động học ≤10µm và 2. Sương mù là hơi nước trong khí quyển ngưng kết lại thành những hạt nước li ti lơ lửng trong không khí, làm giảm tầm nhìn.

Việt Nam phổ biến có hai loại sương mù là sương mù bức xạ và sương mù bình lưu. Sương mù bức xạ xuất hiện tháng 10, 11, 12 vào nửa đêm hoặc sá ng sớm, hình thành khi mặt đất lạnh đi do bức xạ vào ban đêm trời quang mây, lặng gió. Tính chất loại sương này nhẹ, nên sẽ tan khi có ánh sáng mặt trời. Loại sương mù bình lưu nguy hiểm hơn, thường xảy ra vào các tháng 3 – 4 hàng năm, hình thành khi không khí ẩm di chuyển ngang qua nơi có bề mặt lạnh với mật độ đậm đặc, nhiều hôm kéo dài tới trưa, làm giảm tầm nhìn, ảnh hưởng lớn tới giao thông, khiến máy bay, tàu thuyền… phải tạm ngừng hoạt động để tránh va chạm [3, 6].

Ô nhiễm thứ cấp Từ các chất ô nhiễm sơ cấp phát sinh ra rất nhiều dạng ô nhiễm thứ cấp. Tuy nhiên, phần này chúng tôi chỉ trình bày hai dạng ô nhiễm thứ cấp có liên quan đến NOx, gồm có mưa axit và sương mù quang hóa. Mưa axit Khi trong thành phần không khí có SO 2 hoặc NOx, chúng sẽ phản ứng với hơi nước, nước mưa va sinh ra các axit như H 2SO4, H2SO3, HNO3 hoặc HNO 2 làm cho các giọt mưa mang tính axit. Những axit này do tác dụng của gió cùng với mây di chuyển khắp nơi rồi rơi xuống mặt đất cùng với các hạt mưa, được gọi là mưa axit.

Và cũng vì sự di chuyển đó mà hậu quả của mưa axit có tính đa vùng, đa quốc gia. Các nhà khoa học cho rằng, sự gia tăng tình trạng ô nhiễm không khí do hoạt động phát triển đô thị, giao thông, sản xuất khai khoáng, làng nghề…đang khiến mưa axit xuất hiện ngày một nhiều hơn [1]. Đối với môi trường xung quanh, mưa axit làm tăng độ axit của đất, phá hủy sự cân bằng sinh thái, hủy diệt rừng, mùa màng, làm hỏng cầu cống, nhà cửa và các công trình kiến trúc. Với con người và động vật, mưa axit có thể gây nguy hiểm đ ối với hệ thần kinh.

Ngoài ra, mưa axit hòa tan các kim loại nặng trong nước, đất, đưa các kim loại đó vào trong chuỗi thức ăn, gây nhiễm độc cho con người và động vật [1]. Sương mù quang hóa (photochemical smog) Sương mù quang hóa (Photochemical smog) là một dạng ô nhiễm không khí gây ra bởi sự tương tác giữa bức xạ cực tím của mặt trời và bầu khí quyển bị ô nhiễm bởi các khí thải động cơ xe máy, khí thải công nghiệp… NOx và các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs) là hai tiền chất trong việc hình thành sương mù quang hóa. Dưới tác động của ánh sáng mặt trời, NO x và VOCs tương tác với nhau tạo ra hỗn hợp gồm hàng trăm chất độc hại khác nhau, thường gọi là chất ô nhiễm thứ cấp như Ozone (O3), peroxyacetyl nitrate (PAN), peroxybenzoy nitrate (PBN), hydrogen peroxide (H2O2), formic acid và các ô nhiễm dạng vết khác [1]. VOCs + ánh sáng + NO2 + O2 → O3 + NO + CO2 + H2 Sự hình thành và tồn tại của các chất ô nhiễm thứ cấp như trên ở nồng độ cao trong tầng đối lưu tạo nên hiện tượng sương mù quang hóa.

Ngoài hai tiền ch ất NOx, VOCs thì thời gian trong ngày và các yếu tố khí tượng như mưa, gió, địa hình, 23 nghịch đảo nhiệt cũng là điều kiện cần thiết góp phần hình thành nên sương mù quang hóa. Trong đó, nghịch đảo nhiệt là yếu tố đáng lo ngại nhất vì nó làm tăng mức độ trầm trọng của hiện tượng sương mù quang hóa. Vào những thời điểm nắng nóng kết hợp với mật độ phương tiện lưu thông cao, lượng O 3 và các chất độc hại khác được sinh ra nhiều. Lúc đó, nếu nghịch đảo nhiệt xảy ra, các chất như O 3 hay PAN, PBN…tồn tại dày đặc t rong lớp không khí sát mặt đất mà không phát tán lên cao được cho đến khi lớp nghịch nhiệt bị phá vỡ.

Do đó, sương mù quang hóa có thể bị kéo dài trong vòng vài ngày đến vài tuần do nghịch đảo nhiệt [1,2]. Sương mù quang hóa được đặc trưng bởi hàm lượng Oz one trong không khí. Thực vật nhạy cảm với Ozone hơn con người. Ở nồng độ thấp gần mặt đất, Ozone có thể hủy hoại lá cây, làm giảm sự phát triển, khả năng sinh sản và tính đề kháng của cây.

Sương mù quang hóa cũng là một yếu tố làm tăng hiệu ứng nhà kính v à mưa acid [1,3]. Tác động của ô nhiễm môi trường không khí Tác nhân gây ô nhiễm môi trường không khí chủ yếu bao gồm: bụi lơ lửng tổng số (TSP), bụi PM1-10 (Particle matter 1-10, bụi ≤ 1-10µm), chì (Pb), ôzôn (O3); oxit nitơ (NOx), HCl, CO, SO2, hydrocacbon (CnHm), benzen (C6H6)…; các chất gây mùi khó chịu như amoniac (NH3), hydrosunfua (H2S)…; nhiệt, tiếng ồn [1,3]… Ô nhiễm môi trường không khí có tác động tiêu cực đến sức khỏe con người, đẩy nhanh quá trình lão hóa, suy giảm chức năng hô hấp, gây các bệnh như: hen suyễn, ho, viêm mũi, viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi, ung thư; suy nhược thần kinh, đột quỵ, tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính, và làm giảm tuổi thọ con người. Bên cạnh đó, các chất gây ô nhiễm không khí chính là thủ phạm gây ra hiện tượng lắng đọng và mưa axit, gây hủy hoại các hệ sinh thái.