Nghiên cứu về E. coli Kháng Kháng Sinh

• Tác giả: Nguyễn Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Viện Vệ Sinh Dịch Tễ Trung Ương
• Chuyên ngành: Y tế công cộng
• Đề tài: Thực trạng, một số yếu tố liên quan nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người, vật nuôi và môi trường tại trang trại xã Yên Nam, tỉnh Hà Nam
• Loại tài liệu: Luận án
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. coli kháng kháng sinh
• 1.2. Khái niệm về E. coli, kháng sinh và kháng kháng sinh
• 1.3. coli kháng kháng sinh trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.4. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1
• 1.5. Một số yếu tố liên quan của kháng kháng sinh
• 1.6. Mối liên quan giữa sử dụng kháng sinh và kháng kháng sinh
• 1.7. Một số yếu tố liên quan đến thực hành sử dụng kháng sinh cho người và cho chăn nuôi
• 1.8. Một số yếu tố khác liên quan đến kháng kháng sinh trên người
• 1.9. Khung lý thuyết về các yếu tố liên quan đến kháng kháng sinh
• 1.10. Sự lan truyền của vi khuẩn kháng kháng sinh
• 1.11. Cơ chế lan truyền của gen kháng kháng sinh
• 1.12. Một số phương pháp hiện đại trong nghiên cứu sự lan truyền của vi khuẩn kháng kháng sinh
• 1.13. Thực trạng lan truyền của vi khuẩn kháng kháng sinh
• 1.14. Giới thiệu về nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu 1 và Mục tiêu 2
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Thời gian nghiên cứu
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Cỡ mẫu và chọn mẫu
• 2.7. Phương pháp và công cụ thu thập thông tin
• 2.8. Các biến số và chỉ số nghiên cứu
• 2.9. Tiêu chí đánh giá
• 2.10. Quản lý, phân tích số liệu và khống chế sai số
• 2.11. Tổ chức thực hiện
• 2.12. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm của người chăn nuôi và trang trại
• 3.2. Đặc điểm nhân khẩu học, hộ gia đình và trang trại
• 3.3. Kiến thức, thái độ, thực hành liên quan đến kháng sinh và kháng kháng sinh trong chăn nuôi của người làm chăn nuôi
• 3.4. Tình trạng nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường
• 3.5. Một số yếu tố liên quan đến tình trạng nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người chăn nuôi
• 3.6. Mối liên quan giữa đặc điểm nhân khẩu học với tình trạng nhiễm trên người chăn nuôi
• 3.7. Mối liên quan giữa hoạt động chăn nuôi với tình trạng nhiễm trên người chăn nuôi
• 3.8. Mối liên quan giữa Kiến thức-thái độ-thực hành liên quan đến kháng sinh và kháng kháng sinh và tình trạng nhiễm trên người chăn nuôi
• 3.9. Một số yếu tố liên quan đến Thực hành sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi của người chăn nuôi
• 3.10. Mối liên hệ về kiểu gen của các chủng E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 giữa người, vật nuôi và môi trường
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm của quần thể nghiên cứu
• 4.2. Tình trạng nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường
• 4.3. Một số yếu tố liên quan đến tình trạng nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người chăn nuôi
• 4.4. Mối liên quan giữa đặc điểm nhân khẩu học với tình trạng nhiễm trên người chăn nuôi
• 4.5. Mối liên quan giữa hoạt động chăn nuôi với tình trạng nhiễm trên người chăn nuôi
• 4.6. Mối liên quan giữa Kiến thức - Thái độ - Thực hành với tình trạng nhiễm trên người chăn nuôi
• 4.7. Một số yếu tố liên quan đến Thực hành sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi của người chăn nuôi
• 4.8. Mối liên hệ về kiểu gen của các chủng E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 giữa người, vật nuôi và môi trường
• 4.9. Những đóng góp và hạn chế của nghiên cứu
• KẾT LUẬN
• KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan E

Kháng kháng sinh là một trong những thách thức sức khỏe lớn nhất thế kỷ 21. Theo ước tính, nhiễm khuẩn kháng kháng sinh gây ra 700.000 ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu và có thể tăng lên 10 triệu ca vào năm 2050. Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là một yếu tố quan trọng góp phần vào tình trạng này. Vi khuẩn kháng kháng sinh có thể tồn dư trong thịt động vật hoặc chất thải, lây lan qua thực phẩm và nguồn nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Gen mcr-1, kháng colistin qua trung gian plasmid, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 2015 và đã được báo cáo trên cả năm châu lục. Sự xuất hiện của gene mcr-1 làm dấy lên lo ngại về việc không còn kháng sinh nào hiệu quả trong điều trị nhiễm khuẩn gram âm cho người. Nghiên cứu này tập trung vào tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường tại một xã ở Hà Nam, Việt Nam, nhằm làm sáng tỏ mối liên hệ giữa chăn nuôi và sự lan truyền của kháng kháng sinh. Dữ liệu từ nghiên cứu này sẽ góp phần xây dựng các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo Nguyễn Thị Lan Phương, các số liệu và kết quả trong đề tài là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

1.1. E. coli Khái Niệm và Vai Trò Trong Sức Khỏe 47 ký tự

E. coli là một thành viên quan trọng của họ vi khuẩn đường ruột. Hầu hết các chủng E. coli là vô hại và thậm chí có vai trò quan trọng trong việc duy trì đường tiêu hóa khỏe mạnh. Tuy nhiên, một số chủng lại là tác nhân gây bệnh quan trọng, gây tiêu chảy, viêm đường tiết niệu, và nhiễm khuẩn huyết. E. coli chiếm khoảng 80% các vi khuẩn hiếu khí trong đường tiêu hóa.

1.2. Kháng Sinh và Cơ Chế Kháng Kháng Sinh 49 ký tự

Kháng sinh là chất có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt vi sinh vật. Kháng kháng sinh là hiện tượng vi khuẩn vẫn phát triển trong môi trường có kháng sinh. Điều này xảy ra do vi khuẩn phát triển các cơ chế kháng thuốc, như làm giảm tính thấm của màng tế bào, thay đổi đích tác động của kháng sinh, hoặc tạo ra enzyme phá hủy kháng sinh.

II. E

Việc sử dụng colistin trong chăn nuôi được cho là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự xuất hiện và lan rộng của mcr-1. Colistin thường được sử dụng trong chăn nuôi để phòng và điều trị bệnh cho vật nuôi. Sự xuất hiện của gene mcr-1 làm dấy lên lo ngại về việc không còn kháng sinh nào hiệu quả trong điều trị nhiễm khuẩn gram âm cho người, đặc biệt là khi colistin là lựa chọn cuối cùng. Theo một số nghiên cứu, mcr-1 đã được phát hiện ở người trước khi colistin được sử dụng rộng rãi trong lâm sàng, cho thấy sự lan truyền từ vật nuôi sang người. Việc kiểm soát sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là rất quan trọng để ngăn chặn sự lan rộng của mcr-1 và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ở Việt Nam, colistin đã được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi trong nhiều thập kỷ. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Lan Phương nhằm mục đích làm rõ tình hình kháng kháng sinh trong cộng đồng và mối liên quan giữa người và chăn nuôi.

2.1. Gen mcr 1 Khả Năng Kháng Colistin Qua trung Gian 49 ký tự

mcr-1 là một gen kháng colistin qua trung gian plasmid. Gen này tạo ra khả năng đề kháng lại colistin, một loại kháng sinh cuối cùng để điều trị cho các trường hợp nhiễm khuẩn gram âm kháng carbapenem. Sự xuất hiện của gen mcr-1 làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn không thể điều trị được.

2.2. Chăn Nuôi và Nguồn Gốc của Gen Kháng mcr 1 47 ký tự

Colistin được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi, làm tăng áp lực chọn lọc và tạo điều kiện cho sự phát triển của vi khuẩn mang gen mcr-1. mcr-1 có thể lây lan từ vật nuôi sang người qua thực phẩm, nguồn nước hoặc tiếp xúc trực tiếp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu E

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Yên Nam, tỉnh Hà Nam vào năm 2019, với mục tiêu mô tả tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường. Thiết kế nghiên cứu là cắt ngang, với cỡ mẫu được tính toán dựa trên tỷ lệ nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ước tính. Phương pháp thu thập thông tin bao gồm phỏng vấn người chăn nuôi, lấy mẫu phân từ người, vật nuôi và môi trường. Các mẫu được phân tích bằng PCR để phát hiện gen mcr-1. Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm thống kê để xác định các yếu tố liên quan đến tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1. Nghiên cứu tuân thủ các nguyên tắc đạo đức trong nghiên cứu khoa học. Theo Nguyễn Thị Lan Phương, các cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hà Nam, Trạm y tế xã và cán bộ thú y của xã Yên Nam, huyện Duy Tiên đã hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện nghiên cứu.

3.1. Đối Tượng và Địa Điểm Nghiên Cứu Chi Tiết 45 ký tự

Đối tượng nghiên cứu là người chăn nuôi, vật nuôi (lợn, gà) và môi trường (nước, đất, phân) tại các trang trại ở xã Yên Nam, Hà Nam. Nghiên cứu được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định để đánh giá tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1 tại thời điểm đó.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Mẫu và Phân Tích PCR 49 ký tự

Mẫu phân được thu thập từ người chăn nuôi và vật nuôi. Mẫu nước, đất và phân được thu thập từ môi trường xung quanh các trang trại. Các mẫu được phân tích bằng PCR để xác định sự hiện diện của gen mcr-1.

IV. Kết Quả Tỷ Lệ Nhiễm E

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường là đáng kể. Có mối liên quan giữa một số yếu tố như thực hành vệ sinh, sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi và tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có sự lan truyền của E. coli mang gen mcr-1 giữa người và vật nuôi. Các kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát sử dụng kháng sinh và cải thiện vệ sinh trong chăn nuôi để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Dữ liệu cho thấy tỷ lệ nhiễm gen mcr-1 ở người chăn nuôi có liên quan đến kiến thức, thái độ và thực hành liên quan đến kháng sinh và kháng kháng sinh trong chăn nuôi. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng về mối liên hệ giữa chăn nuôi và sự lan truyền của E. coli kháng colistin.

4.1. Tỷ Lệ Nhiễm E. coli mcr 1 ở Người Vật Nuôi 49 ký tự

Nghiên cứu đã xác định tỷ lệ nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ở người chăn nuôi và vật nuôi. Kết quả này cung cấp thông tin quan trọng về mức độ lan rộng của E. coli kháng colistin trong cộng đồng chăn nuôi.

4.2. Yếu Tố Liên Quan đến Tình Trạng Nhiễm mcr 1 48 ký tự

Nghiên cứu đã xác định một số yếu tố liên quan đến tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1, bao gồm thực hành vệ sinh, sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi và kiến thức về kháng kháng sinh.

V. Thảo Luận Ảnh Hưởng Chăn Nuôi và Kiểm Soát Kháng Sinh 59 ký tự

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về mối liên quan giữa chăn nuôi và sự lan truyền của E. coli kháng colistin. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải có các biện pháp kiểm soát sử dụng kháng sinh hiệu quả trong chăn nuôi, cũng như cải thiện vệ sinh và nâng cao nhận thức về kháng kháng sinh cho người chăn nuôi. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để đánh giá tác động của các biện pháp can thiệp và xây dựng các chính sách phù hợp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Sự liên kết về kiểu gen của các chủng E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 giữa người, vật nuôi và môi trường cho thấy rõ ràng sự lan truyền giữa các đối tượng này. Những đóng góp và hạn chế của nghiên cứu cần được xem xét để đưa ra khuyến nghị chính xác.

5.1. Kiểm Soát Kháng Sinh và Vai Trò của Vệ Sinh 48 ký tự

Việc kiểm soát sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là rất quan trọng để giảm áp lực chọn lọc và ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc. Cải thiện vệ sinh trong chăn nuôi cũng giúp giảm nguy cơ lây lan E. coli mang gen mcr-1.

5.2. Khuyến Nghị cho Nghiên Cứu và Chính Sách Tương Lai 52 ký tự

Cần có các nghiên cứu sâu hơn để đánh giá tác động của các biện pháp can thiệp và xây dựng các chính sách phù hợp để kiểm soát kháng kháng sinh trong chăn nuôi. Nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi về nguy cơ kháng kháng sinh và các biện pháp phòng ngừa.

VI. Kết Luận Kiểm Soát mcr 1 vì Sức Khỏe Cộng Đồng 54 ký tự

Nghiên cứu “Thực trạng, một số yếu tố liên quan nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người, vật nuôi và môi trường tại trang trại xã Yên Nam, tỉnh Hà Nam” đã cung cấp bằng chứng về tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1 và mối liên quan với hoạt động chăn nuôi. Các kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát kháng kháng sinh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cần có sự phối hợp giữa các ngành y tế, thú y và nông nghiệp để giải quyết vấn đề kháng kháng sinh một cách hiệu quả. Việc sử dụng kháng sinh hợp lý và có trách nhiệm là chìa khóa để ngăn chặn sự lan rộng của mcr-1 và các gen kháng kháng sinh khác. Theo Nguyễn Thị Lan Phương, cần giám sát dịch tễ, phân tích nguy cơ và có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

6.1. Tầm Quan Trọng của Hợp Tác Liên Ngành 43 ký tự

Giải quyết vấn đề kháng kháng sinh đòi hỏi sự hợp tác giữa các ngành y tế, thú y và nông nghiệp. Các ngành này cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng và thực hiện các chính sách và biện pháp can thiệp hiệu quả.

6.2. Sử Dụng Kháng Sinh Hợp Lý và Trách Nhiệm 50 ký tự

Sử dụng kháng sinh hợp lý và có trách nhiệm là chìa khóa để ngăn chặn sự lan rộng của mcr-1 và các gen kháng kháng sinh khác. Cần tuân thủ các hướng dẫn sử dụng kháng sinh và tránh sử dụng kháng sinh không cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kháng kháng sinh (KKS) được xem là một trong những thách thức lớn nhất đối với y tế toàn cầu trong thế kỷ 21, với khoảng 700.000 ca tử vong mỗi năm do nhiễm khuẩn kháng thuốc và dự báo tăng lên tới 10 triệu ca vào năm 2050. Việc sử dụng kháng sinh (KS) trong chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của KKS trên người thông qua chuỗi lây truyền từ thịt động vật, chất thải và môi trường. Gen mcr-1, mã hóa khả năng kháng colistin – một loại KS cuối cùng trong điều trị nhiễm khuẩn gram âm kháng carbapenem, được phát hiện lần đầu năm 2015 tại Trung Quốc và đã lan rộng trên toàn cầu. Tại Việt Nam, colistin được sử dụng phổ biến trong chăn nuôi nhiều thập kỷ, tuy nhiên nghiên cứu về mcr-1 và mối liên quan giữa vi khuẩn kháng thuốc ở người và vật nuôi còn hạn chế.

Nghiên cứu “Thực trạng, một số yếu tố liên quan nhiễm E. coli mang gen kháng kháng sinh mcr-1 ở người, vật nuôi và môi trường tại trang trại xã Yên Nam, tỉnh Hà Nam” được thực hiện năm 2019 nhằm đánh giá tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường trong trang trại, xác định các yếu tố liên quan và phân tích mối liên hệ kiểu gen giữa các chủng vi khuẩn. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu khoa học phục vụ kiểm soát KKS theo hướng tiếp cận Một sức khỏe, góp phần giảm thiểu nguy cơ mất hiệu quả điều trị do vi khuẩn đa kháng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về kháng kháng sinh, bao gồm:

• Cơ chế kháng kháng sinh của vi khuẩn Gram âm: Vi khuẩn có thể kháng KS qua ba cơ chế chính là giảm tính thấm màng tế bào, thay đổi đích tác động của KS và sản sinh enzyme phá hủy KS. Gen kháng có thể truyền dọc hoặc truyền ngang qua plasmid, transposon, tạo điều kiện lan truyền nhanh chóng trong quần thể vi khuẩn.

• Mô hình lan truyền gen kháng kháng sinh: Sự lan truyền gen mcr-1 qua plasmid tiếp hợp giữa các vi khuẩn khác loài, giữa người, vật nuôi và môi trường, tạo thành chuỗi lây truyền phức tạp.

• Khung lý thuyết Một sức khỏe: Tích hợp các yếu tố liên quan đến sức khỏe con người, động vật và môi trường trong nghiên cứu KKS, nhằm phát hiện và kiểm soát hiệu quả sự lan truyền vi khuẩn kháng thuốc.

Các khái niệm chính bao gồm: E. coli, gen mcr-1, kháng colistin, plasmid tiếp hợp, đa kháng, và các yếu tố nhân khẩu học, thực hành sử dụng KS.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp phân tích đa biến, thực hiện tại xã Yên Nam, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam trong năm 2019. Cỡ mẫu gồm 139 người chăn nuôi cùng các mẫu vật nuôi và môi trường liên quan.

• Nguồn dữ liệu: Thu thập mẫu phân người, mẫu phân vật nuôi, mẫu môi trường (nước, đất, ruồi) tại các trang trại chăn nuôi.

• Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích từ các hộ chăn nuôi trong xã, đảm bảo đại diện cho các quy mô và loại hình chăn nuôi.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng kỹ thuật PCR để phát hiện gen mcr-1, phương pháp S1-PFGE và Southern blotting để xác định plasmid mang gen, giải trình tự gen (WGS) để phân tích kiểu gen, MLST để phân loại trình tự đa vị trí. Phân tích thống kê đa biến để xác định các yếu tố liên quan đến tình trạng nhiễm.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích mẫu trong năm 2019, xử lý số liệu và báo cáo kết quả trong năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nhiễm E. coli mang gen mcr-1: Tỷ lệ mẫu nhiễm gen mcr-1 ở người chăn nuôi là khoảng 20%, ở vật nuôi và môi trường cũng ghi nhận tỷ lệ nhiễm đáng kể, với mẫu phân gà có tỷ lệ lên tới gần 60%. Tỷ lệ trang trại có mẫu nhiễm gen mcr-1 đạt khoảng 70%.

2. Mối liên quan giữa đặc điểm nhân khẩu học và nhiễm mcr-1: Người chăn nuôi có hoạt động chăn nuôi quy mô lớn, sử dụng KS không theo hướng dẫn có nguy cơ nhiễm E. coli mang gen mcr-1 cao hơn 5 lần so với người không chăn nuôi hoặc chăn nuôi nhỏ lẻ.

3. Kiến thức, thái độ và thực hành (KAP) về sử dụng KS: Khoảng 55% người chăn nuôi có kiến thức hạn chế về KS và KKS, 60% thực hành sử dụng KS không đúng quy định, đặc biệt là sử dụng KS không theo đơn và không tuân thủ thời gian ngừng sử dụng trước khi thu hoạch.

4. Mối liên hệ kiểu gen giữa các chủng E. coli mang gen mcr-1: Phân tích MLST và PFGE cho thấy sự tương đồng kiểu gen giữa các chủng phân lập từ người, vật nuôi và môi trường trong cùng trang trại, chứng minh sự lan truyền gen mcr-1 giữa các nguồn này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự hiện diện phổ biến của gen mcr-1 trong cộng đồng chăn nuôi tại Hà Nam, phù hợp với xu hướng toàn cầu về sự lan rộng của gen kháng colistin. Tỷ lệ nhiễm cao ở vật nuôi và môi trường phản ánh việc sử dụng colistin trong chăn nuôi chưa được kiểm soát chặt chẽ, tạo điều kiện cho vi khuẩn kháng thuốc phát triển và lan truyền.

Mối liên quan giữa quy mô chăn nuôi, thực hành sử dụng KS và tình trạng nhiễm mcr-1 nhấn mạnh vai trò của hành vi con người trong kiểm soát KKS. Kiến thức và thực hành chưa đầy đủ dẫn đến việc sử dụng KS không hợp lý, góp phần gia tăng nguy cơ kháng thuốc.

Phân tích kiểu gen cung cấp bằng chứng khoa học về sự lan truyền gen mcr-1 giữa người, vật nuôi và môi trường, khẳng định tính cấp thiết của chiến lược Một sức khỏe trong kiểm soát KKS. Dữ liệu này cũng tương đồng với các nghiên cứu quốc tế, củng cố luận điểm về mối liên hệ chặt chẽ giữa chăn nuôi và sức khỏe cộng đồng.

Biểu đồ phân bố tỷ lệ nhiễm gen mcr-1 theo loại mẫu và biểu đồ cây phả hệ kiểu gen có thể minh họa rõ ràng mối liên hệ và sự lan truyền gen kháng trong hệ thống chăn nuôi và cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức người chăn nuôi: Triển khai các khóa tập huấn về sử dụng KS hợp lý, kiến thức về KKS, nhắm tới giảm tỷ lệ sử dụng KS không theo đơn trong vòng 12 tháng tới, do các cơ quan y tế và thú y địa phương phối hợp thực hiện.

2. Xây dựng và thực thi quy định kiểm soát sử dụng KS trong chăn nuôi: Ban hành các quy định nghiêm ngặt về việc kê đơn và sử dụng KS, đặc biệt là colistin, trong vòng 2 năm tới, với sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nông nghiệp và y tế.

3. Phát triển hệ thống giám sát KKS liên ngành: Thiết lập mạng lưới giám sát liên tục tình trạng nhiễm E. coli mang gen mcr-1 ở người, vật nuôi và môi trường, cập nhật dữ liệu hàng năm để điều chỉnh chính sách kịp thời.

4. Khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại: Hỗ trợ các trung tâm xét nghiệm nâng cao năng lực phân tích kiểu gen, giúp phát hiện sớm và kiểm soát sự lan truyền gen kháng trong cộng đồng và trang trại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý y tế và thú y: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý sử dụng KS, giám sát KKS và phát triển chương trình can thiệp hiệu quả.

2. Người làm công tác kiểm soát dịch bệnh và môi trường: Áp dụng dữ liệu về mối liên hệ giữa người, vật nuôi và môi trường để thiết kế các biện pháp kiểm soát lây lan vi khuẩn kháng thuốc.

3. Nhà nghiên cứu và học viên ngành y tế công cộng, vi sinh vật học: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kỹ thuật phân tích gen và kết quả để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về KKS.

4. Người chăn nuôi và cán bộ thú y cơ sở: Nâng cao nhận thức về tác hại của việc sử dụng KS không hợp lý, áp dụng các thực hành chăn nuôi an toàn, giảm thiểu nguy cơ lây lan vi khuẩn kháng thuốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Gen mcr-1 là gì và tại sao nó quan trọng?
   Gen mcr-1 mã hóa enzyme làm vi khuẩn kháng colistin – kháng sinh cuối cùng trong điều trị nhiễm khuẩn gram âm đa kháng. Sự xuất hiện của gen này làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn không thể chữa trị.

2. Tại sao colistin được sử dụng nhiều trong chăn nuôi?
   Colistin được dùng trong chăn nuôi để phòng bệnh và kích thích tăng trưởng do hiệu quả cao và chi phí thấp, mặc dù có độc tính cao nên hạn chế sử dụng trong y tế người trước đây.

3. Làm thế nào gen mcr-1 lan truyền giữa người và vật nuôi?
   Gen mcr-1 nằm trên plasmid có khả năng truyền ngang qua tiếp hợp giữa các vi khuẩn khác loài, từ vật nuôi sang người qua tiếp xúc trực tiếp, thực phẩm hoặc môi trường bị ô nhiễm.

4. Thực hành sử dụng kháng sinh không hợp lý ảnh hưởng thế nào đến KKS?
   Sử dụng KS không đúng liều, không đủ thời gian hoặc không theo đơn thuốc tạo áp lực chọn lọc, thúc đẩy vi khuẩn kháng thuốc phát triển và lan truyền trong cộng đồng.

5. Làm sao để giảm thiểu sự lan truyền của gen mcr-1?
   Cần kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng KS trong chăn nuôi và y tế, nâng cao nhận thức người dân, phát triển hệ thống giám sát và áp dụng các biện pháp vệ sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn hiệu quả.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định tỷ lệ nhiễm E. coli mang gen mcr-1 cao ở người chăn nuôi, vật nuôi và môi trường tại xã Yên Nam, Hà Nam năm 2019.
• Phân tích đa biến cho thấy quy mô chăn nuôi và thực hành sử dụng KS không hợp lý là các yếu tố nguy cơ chính.
• Kiểu gen của các chủng E. coli mang gen mcr-1 cho thấy sự lan truyền gen kháng giữa người, vật nuôi và môi trường trong trang trại.
• Kết quả nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược Một sức khỏe trong kiểm soát KKS tại Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, kiểm soát sử dụng KS và phát triển giám sát liên ngành nhằm giảm thiểu nguy cơ lan truyền gen mcr-1 trong cộng đồng.

Tiếp theo, cần triển khai các chương trình đào tạo, hoàn thiện chính sách quản lý KS và mở rộng nghiên cứu trên quy mô lớn hơn để củng cố dữ liệu khoa học phục vụ công tác phòng chống KKS hiệu quả. Các nhà quản lý và chuyên gia y tế được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững ngành chăn nuôi.