Chương 1: Tổng quan tài liệu 4 ỉ.ỉ ĐiỂu kiện tao đông của cóng nhàn lải xe 4 í.J Mói trường lao động của cồng nhân lái xe 4 1.12 Các tâc hạt nghề nghiệp tình hưởng tới sức khữè công nhàn lái xe 5 ỉ.2 Đặc điểm giải phảu vùng cột sóng thắt lưng 7 1.1 Diện khâp 8 ĩ 22 Dĩa gian đốt sống 8 12.5 Các lồ liên đổi 1] 12.6 Sự liên qttan gi lìa rê thán kinh tuỹ sõng vử dĩa đém ]2 1.7 Dĩa đêm và khớp liên cuông dổi sòng 12 / 2.8 Sự phân hố thần kình 13 / 23) Li én quan với các tạng trong ổ bụng í4 ỉ. 3 Nguyên nhân gáy bệnh đau that lưng ỉ4 Ỉ.J Các nguyên nhân gáy bệnh đau thắt lưng 14 1.32 -ỉ Nguồn gốc tứ đĩa đệm 14 1.2 Nguồn gốc từ cúckhớp liên cuống và các cấu trúc hồ trợ 16 ỉ-3 J .3 Dau ỉ lo rễ thần kinh bị t hèn ép hoặc do căng giãn của tổ chức ì7 thắn kinh Ị .4 Viétn khớp cồng chậu 17 ỉ .5 Từ hệ thống cơ 18 1.6 Các nguyên nhân khác từ thay dỏi câu trúc cột sõng 19 1.7 Các nguyên nhãn ngoái cỏi sống 20 i 2.8 Các nguyên nhân khác 21 í.32 Đau thất lưng nghé nghiệp 21 Ị.4 Các nghiên cứu trong và ngoài nước vé bênh đau thất lưng 23 ỉ .1 Nguyên nhản dau thắt lưng trong lao động 23 1 .42 Tỉnh hỉnh đau thắt lưng do ành hường cùa rung toán thân 26 Chương II: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 2X 2. ỉ Dôi tượng nghiên càu 28 2.2 DỊa dié'm và thời gian nghiên cứu 28 2.3 phương pháp nghiên cứu 28 2.4 Phương pháp sừ lý hạn chế sai sở' 32 2.5 Dạo đức trong nghiên cứu khoa học 33 2.6 Phương pháp sứ lý sô liệu 33 ('hương nỉ: Kết quả nghiên cứu 34 3.1 Diếu kiện lao đóng của lái xe vận tài hanh khách Hyundai 34 3.2 Tình hình da li í hai lưng ở lái XỀ vận tải hành khách Hyundai 39 Chương IV: Bàn luận 57 4.1 Thực trang dì tát kiện lao dộng của lái xe ván tdi hành khách tai công ty vận tái hành khách số 14 57 4.2 'Tinh hình dữtt thắt lưng của lái xe ván tải hành khách tại cõng ty vận tài hành khách sớ 14 ỄQ 4.3 / Tỳ lệ dait thái lưng 4.2 Thê bệnh đuu thất lưng 50 4.3 Tĩnh trạng beiỉh- mức độ du 63 4.4 Tán sổ dait thắt lưng 64 4.5 Điểu kiện TCitẩl hiên da lí thẩ 64 4.8 ,6 Then gian nghi việc do đau 64 thắt lưng.7 Kẽ! lịỉíả khám lầm sùng.10 8 Kết quả chụp Xquang. 66 Chương V: Kết luận Chương Vỉ: Khuyến nghi Tài liệu thum kháo 70 Phu lục.
72 73 80 DAXH MỤC BÂNG Bàng sứ Tòn bàng Trang 1 I Kết quả đo vi khí hậu trong xe vận lải hành khách Hyundai 34 1.2 Kết quá do rung xóc tại xe vân lải hành khách Hyundai 34 1.3 Kết quà do nóng đỏ khí CO1 hong xe VTHK Hyundai 36 1.4 Điều kiện lau động và tư thế, vị trí lao động của lái xe 36 1.5 Kết quà do một số kích thước của xe VTHK Hyundai 38 2.1 Đặc diém tuổi dời. tuổi nghé của dời tượng nghiứn cứu 39 2.2 Phân bô đối tượng nghiên cứu theo tuổi nghé 40 2.3 Phân btf đới tượng nghiên cứu theo tuổi dờỉ 41 2.4 Tình hình dau thát lưng của dối lượng nghiên cứu 42 2.5 Phân bố đổi tượng nghiữri cứu theo thời gian đau thải ĩưng 43 2.6 Mức dộ đau Ihầt lưng cùa dốì tượng nghiên cứu 44 2.7 Tân SỐ đau that hmg cừu đói tượng nghĩín cứu 45 2.8 Thời gian nghi vice do đau thãi lưng cùa đối tượng nghiên cứu 46 2.9 Điểu kiện xuất htện đau that lưng củađốì tượng nghiên cữu 47 2.10 Kết quà khám cột sống và cơ cạnh cột sóng cùa ĐTNC 49 2.11 Kết quă cùa Nghiệm pháp tay đất của dối tượng nghiôn cứu 50 2.12 Độ gíân cột sóng của đốí tượng nghiên cứư 51 2.14 Hình ành X quang cột sóng thát lung của đói tượng nghiên cứu 53 2.15 Tinh hình đau thái lưng ở ìái xe theo tuổi nghe 54 2.16 16 Tinh hình dau that ỉưng ờ nhóm lái xe theo tuổi đời 55 DANH MỤC BIEL Đổ Bien dó sò Ten biểu dồ Trang 1.1 Kết quà đo nồng độ khí CO2 trong xe 36 2.1 Phân hố đối tượng nghiên cứu theo tuổi nghé 40 2.2 Phân bớ đốì tượng nghiên cứu theo tuổi đời 41 2.3 Tinh hình dau thắt lưng cùa đối tượng nghiên cứu 42 2.4 Phan bờ dối tượng nghiên cứu theo thời gian đau thắt lưng 43 2.5 Mức đỏ đau thát lưng của đòi tượng nghiên cứu 44 2.6 Tàn số đau (hát lưng của đối tượng nghiên cứu 45 2.7 Thời gian nghi vific do dau thắt lưng CÙLI dối tượng nghiên cứu 46 2.8 Điẻu kiện xưâì hiện đau that lưng của đối tượng nghiên cứu 48 2.9 Ket quà khám cột sống và cơ cạnh CỘI sống cùa ĐTNC 49 2.10 Khoảng cách tay đắt của dối tượng lighten cứu 50 2.11 Độ giãn cột sững của dối lượng nghiên cứu 51 2.13 ỉ lình ảnh X quang CSTL của ĐTNC 53 2.14 Tinh hình đau thát lưng ớ lái xe theo tuổi nghe 55 2.15 Tinh hình đau thát lưng ờ nhóm lái xetheo tuổi đời 56 I ĐẶT V ÂN ĐỂ Lực lượng lái xe trong các ngành nghề hiện nay là rất lớn. song có thể nói điểu kiện ỉao động nặng nhọc, câng thảng the hiện rõ ở đội ngũ lái xe ngành giao thông vận tài. đặc biệt là lái xe vận tải hành khách đường dài.
Giao thông vân tải là một ngành dã phát triển (rong nhiều thố kỷ nhưng đén nay nó vẫn là một ngành kinh lẻ quan trọng cùa nhiều nước trong đó có Việt Nam. Ngành giao thõng vận tài hiện nay dã đáp ứng được nhu càu của xã hội, chất lượng dịch vụ vận tải dược năng cao. sự đi lại giao lưu giữa các vùng, miên cùa đất nước được nhanh chóng thuân tiện. Nhiều nghiên cứu cho thấy sức khoè cùa còng nhãn lái xe bị ảnh hường rất nhiều bởi các yếu tố có hại trong lao dộng như: vi khí hàu xấu, tiêng ổn lớn, tư thố lao động bất lợi.[ 16], 122], [25] và dặc hiệt phái tiếp xúc với yếu tó rung toàn thân, thường là rung tần sô* thấp cùng với tư thế lao động bất lợi.
gẩn như bị cố định vào ghế láĩ nẽn sự hoạt động cùa chân lay bị hạn chè trong một không gian nhăl dinh trong suốt thòi gian làm việc. Kết quả cùa nhiều nghiên cứu cho thấy lý lệ viêm mũi họng, hội chứng dạ dày- tá tràng, suy nhược thần kinh.ớ nhóm lái xe là rất cao [4], [13], [18], [23], Đặc biệt có nhióu kết quá nghiên cứu cho thây chứng đau that lưng ờ những người lái xc cao hơn han so với các loại bệnh khác 113], [ 15], 118], [20], [23], 132], [34], [45], [47]. Điều này làm ảnh hưởng khỏng nhó đến sức khoẻ. cuộc sóng, khả nâng lao dộng cùa người lái xe[44].
Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong số các cõng nhân có dau thất lưng, 78% hạn chê cồng việc, 31 % hạn chẽ v;Ịn dộng. 10% hạn chê tình dục, 25% có rối loạn giấc ngú và 21% công nhân có đau thát lưng phai nghi việc trung bình là 6 ngày lao động trong một nãm (14], [42], Ở Mỹ 2% người lao dộng phái nghi việc vì dau thắt lưng, tiêu phí thời gian là 4 giờ cho một người lao động trong một nồm và hàng năm phái liêu lớn 16 tỳ dô la cho điểu trị và đền bù [421, [53]. 2 ở một số nước như Liên xô cũ, Ba Lan, Tiệp khác, Pháp thì bệnh rung toàn thân do rung tần số thấp đã được xếp vào danh mục bệnh nghề nghiệp. Ớ Việt Nam trong số các bệnh nghề nghiệp đã được bâo hiểm thì chưa có bênh này.
Một số tác giả trong nước từ những năm 70 cúa thế kỷ XX cũng dã nghiên cứu về điều kiện lao động cũng như các ảnh hưởng tới sức khoẻ công nhân lái xe mà đặc biệt là chứng đau thắt lưng có lính chất nghề nghiệp [8], [18], [20], Hiện nay phần lớn các phương tiện vận tải đã qua nhiều nãm sử dụng, điều kiện lao động chưa được cải thiện nhiều, hơn nữa do cơ chê' thị trường đòi hòi người lái xe phái tăng cường độ và thời gian lao động cho phù hợp, tạo nên các stress lâm lý, tàng gánh nặng tâm thần và thê’ lực. Các anh hường của diều kiện lao động lên sức khoe của lái xe vận lái hành khách dường như được thê hiện rõ nét hơn. Công ly vận tải hành khách số 14 là một dơn vị thuộc Cục dường bộ Việt Nam - Bộ giao thõng vận tải, với 180 cán bộ cồng nhân lao động, trong đó có 85 lái xe. Qua khám sức khoẻ hàng năm thấy tỷ lệ đau thát lưng ở lái xe khá cao.
Với mực đích muôn làm sáng ló hơn về điếu kiện lao động và tình hình đau thát lưng ở lái xe khách đường dài để có biện pháp dự phòng thích hợp và khi có điều kiện thì đây là cư sờ dể nghị bổ sung vào danh mực bệnh nghé nghiệp dược bâo hiểm ở Việt Nam, dồng thời đây cũng là vấn đề cấp thiết, mang lính thời sự. Chính vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: " Nghiên cứu điếu kiện lao động và tinh hình đau thắt lưng ở lái xe vận tải hành khách tại Công ty vận tải hành khách sỏ' 14” 3 MỤC TIÊU NGHIÊN cứu Mục tiều chung: Đánh giá ihục trạng điều kiện môi irường lao động và tình hình hội chứng bệnh đau thắt lưng ở những người lái xe vận tài hành khách (ai Còng ty Vận tài hành khách sô' 14- Cục Đường bô Việt Nam. Mục tiêu cu thể: 1. Mỏ tá điểu kiện môi Irường lao động cùa lái xe vận lài hành khách tại Cõng ty Vân lài hành khách số 14- Cục Đường bộ Việt Nam.
Xác định thực trạng hội chứng bệnh đau thát lưng và mối liên quan giữa điéu kiện mỏi trường lao động và hội chứng bệnh đau thát lưng ở lái xe vân tái hành khách tại Công ly Vận tải hành khách số 14- Cục Đường bộ Việt Nam. Đé xuất các khuyên nghị cải thiện điếu kiện lao động nham hạn chẽ hội chứng bệnh (lau thát lưng và báo vệ sức khoẽ người lái xe vận tải hành khách đường dài lai Còng ly Vận tài hành khách sò 14- Cục Đường bộ Việt Nam. 4 CHVƠNGI TỔNG QUAN TÀI LIỆU Sức khoe cùa công nhân lái xe da số phâi chịu sự chi phối của môi trường lao động (vì khí hậu. ổn, bụi, rung.), và các tính chất đặc thù của cóng viộc.