Luận văn thạc sĩ: Đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên và, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Thị Khánh Chi
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thị Khánh Hòa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh Giun Thực Quản Ở Chó Tại Đồng Hỷ, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Nguyên nhân gây bệnh giun thực quản ở chó
• 2.3. Đặc điểm sinh học của giun tròn Spirocerca lupi ký sinh ở chó
• 2.3.1. Vị trí của Spirocerca lupi ký sinh trong hệ thống phân loại động vật học
• 2.3.2. Đặc điểm hình thái và cấu tạo của giun thực quản Spirocerca lupi
• 2.3.3. Chu kỳ sinh học của giun thực quản Spirocerca lupi
• 2.4. Đặc điểm dịch tễ học của bệnh giun thực quản chó do Spirocerca lupi gây ra
• 2.4.1. Yếu tố thời tiết, khí hậu và mùa vụ
• 2.4.2. Yếu tố lứa tuổi
• 2.4.3. Yếu tố giống loài, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng
• 2.5. Đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của bệnh giun thực quản chó
• 2.5.1. Triệu chứng của bệnh do giun thực quản S. lupi gây ra ở chó
• 2.5.2. Bệnh tích của bệnh do giun thực quản Spirocerca lupi gây ra ở chó
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu của đề tài nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản chó do Spirocerca lupi gây ra
• 3.3.2. Nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng trị bệnh giun thực quản Spirocerca lupi cho chó
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp nghiên cứu tình hình nhiễm giun thực quản ở chó tại huyện Đồng Hỷ
• 3.4.2. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Thực trạng công tác phòng chống bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa cho chó tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun thực quản ở chó qua mổ khám
• 4.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun thực quản ở chó qua xét nghiệm phân
• 4.5. Thử nghiệm thuốc tẩy giun thực quản Spirocerca lupi cho chó và đề xuất biện pháp phòng bệnh
• 4.5.1. Thử nghiệm thuốc tẩy giun thực quản Spirocerca lupi cho chó trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 4.5.2. Đề xuất biện pháp phòng bệnh giun thực quản Spirocerca lupi cho chó trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó

Nghiên cứu tập trung vào bệnh giun thực quản do Spirocerca lupi gây ra trên chó tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Bệnh giun thực quản là một bệnh ký sinh trùng phổ biến ở chó, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tỷ lệ nhiễm bệnh, cường độ nhiễm, và các yếu tố dịch tễ liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh cao ở chó nuôi thả rông, đặc biệt là chó trên 1 năm tuổi. Điều tra dịch tễ cũng chỉ ra rằng bệnh có liên quan mật thiết đến điều kiện vệ sinh và phương thức nuôi dưỡng.

1.1. Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh giun thực quản ở chó tại Đồng Hỷ dao động từ 14,2% đến 35%. Cường độ nhiễm cao nhất được ghi nhận ở chó già, với số lượng giun trưởng thành trong mỗi khối u thực quản lên đến 30 con. Nghiên cứu thực địa cũng chỉ ra rằng chó nuôi thả rông có tỷ lệ nhiễm cao hơn so với chó nuôi nhốt, do tiếp xúc nhiều hơn với môi trường chứa mầm bệnh.

1.2. Yếu tố dịch tễ

Các yếu tố như khí hậu, mùa vụ, và điều kiện chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong sự lây lan của bệnh giun thực quản. Nghiên cứu chỉ ra rằng bệnh phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm, đặc biệt vào mùa mưa. Động vật nuôi thả rông có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn do tiếp xúc với bọ cánh cứng, vật chủ trung gian của Spirocerca lupi.

II. Đặc điểm sinh học và bệnh lý của Spirocerca lupi

Spirocerca lupi là loài giun tròn ký sinh trong thực quản, dạ dày hoặc động mạch chủ của chó. Giun trưởng thành có màu đỏ, kích thước dài từ 30-80 mm, và thường tạo thành các khối u trong thực quản. Bệnh lý thực quản do Spirocerca lupi gây ra bao gồm viêm, hoại tử, và hình thành khối u, dẫn đến các triệu chứng như khó nuốt, nôn mửa, và gầy yếu. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng giun có thể gây vỡ động mạch, dẫn đến tử vong đột ngột ở chó.

2.1. Chu kỳ sinh học

Spirocerca lupi có chu kỳ sinh học gián tiếp, với bọ cánh cứng là vật chủ trung gian. Trứng giun theo phân chó ra ngoài môi trường, được bọ cánh cứng ăn vào và phát triển thành ấu trùng giai đoạn 3. Chó nhiễm bệnh khi ăn phải bọ cánh cứng hoặc vật chủ chứa ấu trùng. Ấu trùng di chuyển đến thực quản và phát triển thành giun trưởng thành trong vòng 5-6 tháng.

2.2. Triệu chứng và bệnh tích

Chó nhiễm Spirocerca lupi có thể biểu hiện các triệu chứng như nôn mửa, khó nuốt, gầy yếu, và ho dữ dội. Bệnh tích thường gặp bao gồm viêm thực quản, hình thành khối u, và tổn thương động mạch chủ. Trong trường hợp nghiêm trọng, giun có thể gây vỡ động mạch, dẫn đến tử vong đột ngột.

III. Phòng chống và điều trị bệnh giun thực quản

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp phòng chống bệnh hiệu quả, bao gồm việc tẩy giun định kỳ, cải thiện điều kiện vệ sinh, và hạn chế chó tiếp xúc với bọ cánh cứng. Điều trị bệnh giun bằng thuốc doramectin và ivermectin cho hiệu quả cao, với tỷ lệ tẩy giun đạt trên 90%. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức người chăn nuôi về sức khỏe thú y và các biện pháp phòng bệnh.

3.1. Hiệu quả của thuốc điều trị

Thử nghiệm trên thực địa cho thấy doramectin và ivermectin có hiệu quả cao trong việc tẩy giun Spirocerca lupi. Tỷ lệ tẩy giun đạt trên 90% sau 2 tuần điều trị. Các thuốc này được khuyến cáo sử dụng định kỳ để kiểm soát bệnh.

3.2. Biện pháp phòng bệnh

Các biện pháp phòng chống bệnh bao gồm tẩy giun định kỳ, vệ sinh chuồng trại, và hạn chế chó tiếp xúc với bọ cánh cứng. Nghiên cứu cũng khuyến cáo người chăn nuôi nên nuôi nhốt chó để giảm nguy cơ nhiễm bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bệnh giun thực quản ở loài chó do loài giun tròn Spirocerca lupi (S. lupi) gây ra là một trong những bệnh lý ký sinh trùng đường tiêu hóa nguy hiểm ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Khi xâm nhập vào cơ thể vật chủ, ấu trùng và giun trưởng thành ký sinh tại thành thực quản, dạ dày hoặc động mạch chủ, tạo thành các khối u dạng hạt xơ hóa. Các tổn thương này không chỉ gây rối loạn phản xạ nuốt, nôn mửa, suy nhược cơ thể mà còn có thể dẫn đến hiện tượng giả dại do độc tố ngấm vào hệ thần kinh, tràn dịch màng phổi, thậm chí gây tử vong đột ngột do vỡ túi phình động mạch chủ. Tại Việt Nam, điều kiện khí hậu nóng ẩm cùng tập quán chăn nuôi chó phần lớn theo hình thức thả rông hoặc bán thả rông tạo điều kiện thuận lợi cho các loài ký chủ trung gian (bọ cánh cứng ăn phân) và ký chủ tích trữ phát triển, khiến nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh luôn ở mức cao.

Tại địa bàn huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, phong trào nuôi chó để giữ nhà, làm cảnh và phát triển kinh tế gia đình đang mở rộng với sự đa dạng về cơ cấu giống. Tuy nhiên, trước thời điểm đề tài này được thực hiện, chưa có công trình khoa học nào công bố một cách có hệ thống về đặc điểm dịch tễ của giun thực quản S. lupi trên đàn chó địa phương, cũng như khảo sát thực trạng phòng trị bệnh của các hộ gia đình. Nhằm cung cấp cơ sở khoa học phục vụ chẩn đoán, kiểm soát và điều trị hiệu quả bệnh lý này, tác giả Bùi Thị Khánh Chi đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y với đề tài: "Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và sử dụng thuốc điều trị".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của văn bản được xác định rõ:

1. Đánh giá thực trạng công tác phòng, chống bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa trên đàn chó nuôi tại các nông hộ thuộc huyện Đồng Hỷ.
2. Xác định tỷ lệ và cường độ nhiễm giun thực quản S. lupi ở chó qua phương pháp mổ khám toàn diện đường tiêu hóa và xét nghiệm phân.
3. Khảo sát sự biến động của tỷ lệ, cường độ nhiễm S. lupi theo các yếu tố dịch tễ học: địa bàn phân bố, lứa tuổi, tính biệt, giống chó, phương thức chăn nuôi và tháng nghiên cứu.
4. Thử nghiệm thực địa hiệu lực điều trị của thuốc doramectin (và so sánh với ivermectin); từ đó đề xuất quy trình phòng trị bệnh phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn chó nuôi tại các hộ dân thuộc 4 xã, thị trấn của huyện Đồng Hỷ; loài giun tròn Spirocerca lupi và bệnh giun thực quản do loài này gây ra.
• Phạm vi không gian: Đề tài được triển khai thực địa tại 4 đơn vị hành chính của huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, bao gồm thị trấn Sông Cầu, xã Hóa Trung, xã Hóa Thượng và xã Minh Lập. Công tác phân tích, định loại hình thái và xét nghiệm mẫu phân được tiến hành tại Phòng thí nghiệm Bộ môn Thú y, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Quá trình điều tra thực địa, thu thập mẫu và thử nghiệm thuốc diễn ra liên tục từ tháng 12 năm 2021 đến tháng 5 năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về mặt lý thuyết ký sinh trùng học, khóa luận căn cứ vào hệ thống phân loại động vật học của De Ley và Blaxter (2002), xác định Spirocerca lupi (Rudolphi, 1809) thuộc ngành Nematoda Potts, 1932; lớp Chromadorea Inglis, 1983; phân lớp Chromadoria Pearse, 1942; bộ Rhabditida Chitwood, 1933; phân bộ Spirurina Railliet and Henry, 1915; liên họ Spiruroidea Railliet et Henry, 1915; họ Spirocercidae Chitwood and Wehr, 1932; giống Spirocerca Railliet et Henry, 1911. Về sinh học, S. lupi là loài giun có vòng đời phát triển gián tiếp qua ba nhóm vật chủ: vật chủ cuối cùng là động vật ăn thịt họ Chó (chó, cáo); vật chủ trung gian là các loài côn trùng cánh cứng thuộc họ Hung (Geotrupes spp.); và vật chủ chứa/tích trữ gồm nhiều loài động vật có xương sống nhỏ (gà, chim, ếch, thằn lằn, động vật gặm nhấm). Thời gian hoàn thành vòng đời từ khi trứng ra môi trường đến khi phát triển thành giun trưởng thành đẻ trứng trong cơ thể chó kéo dài khoảng 5 đến 6 tháng.

Phương pháp nghiên cứu được xây dựng kết hợp giữa điều tra dịch tễ học mô tả, thực nghiệm xét nghiệm ký sinh trùng và thử nghiệm lâm sàng:

• Phương pháp điều tra xã hội học thú y: Khảo sát trực tiếp bằng phiếu phỏng vấn cấu trúc đối với 170 chủ hộ nuôi chó tại 4 xã, thị trấn nhằm ghi nhận các chỉ tiêu: tần suất tẩy giun, hành vi thu gom và xử lý phân, công tác vệ sinh chuồng cũi, chất lượng thức ăn nước uống.
• Phương pháp lấy mẫu: Bố trí theo phương pháp lấy mẫu chùm nhiều bậc (multistage cluster sampling). Tại huyện Đồng Hỷ chọn 4 xã/thị trấn đại diện; tại mỗi xã/thị trấn chọn 5 thôn/xóm; tại mỗi thôn/xóm tiến hành lấy mẫu phân ngẫu nhiên của các cá thể chó vào buổi sáng sớm, bảo quản lạnh ở 4 - 8°C và xét nghiệm trong vòng 7 ngày. Tổng số mẫu phân tươi thu thập là 512 mẫu.
• Phương pháp mổ khám ký sinh trùng: Áp dụng phương pháp mổ khám toàn diện cơ quan tiêu hóa của Skrjabin trên 76 cá thể chó để kiểm tra các khối u ở thực quản, dạ dày và động mạch chủ, thu thập toàn bộ giun trưởng thành, cố định trong cồn 70° để phân loại hình thái và đếm số lượng giun ký sinh trên mỗi con.
• Phương pháp xét nghiệm phân học: Sử dụng phương pháp phù nổi Fulleborn bằng dung dịch muối ăn (NaCl) bão hòa để phát hiện trứng giun S. lupi dưới kính hiển vi quang học (độ phóng đại 10x10). Định lượng cường độ nhiễm thông qua đếm số trứng trong 1 gam phân (EPG) bằng buồng đếm McMaster theo công thức: $\text{Số trứng/g phân} = \frac{\text{Tổng số trứng ở 2 buồng đếm} \times 60}{4}$. Phân cấp cường độ nhiễm gồm 3 mức: Nhẹ (+): < 500 EPG; Trung bình (++): 500 - 1000 EPG; Nặng (+++): > 1000 EPG.
• Phương pháp thử nghiệm thuốc điều trị: Thực nghiệm lâm sàng trên thực địa theo phương pháp phân lô so sánh trên 69 chó nhiễm giun thực quản được phát hiện qua xét nghiệm phân. Lô 1 gồm 34 con (tại thị trấn Sông Cầu và xã Hóa Thượng) được điều trị bằng thuốc doramectin (tiêm dưới da liều 0,5 mg/kg thể trọng). Lô 2 gồm 35 con (tại xã Minh Lập và xã Hóa Trung) điều trị bằng thuốc ivermectin. Đánh giá hiệu lực sạch trứng qua xét nghiệm phân lại vào ngày thứ 15 sau khi dùng thuốc, đồng thời theo dõi các phản ứng lâm sàng để đánh giá độ an toàn của dược chất.
• Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu thu thập được quản lý và phân tích thống kê sinh vật học bằng phần mềm Microsoft Excel 2010 theo tài liệu hướng dẫn của Nguyễn Văn Thiện (2008). Kiểm định sai khác thống kê bằng test Chi-bình phương ($\chi^2$), xác định mức ý nghĩa ở ngưỡng $P < 0,05$.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ sự gia tăng số lượng đàn chó nuôi tại tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Đồng Hỷ nói riêng, đi kèm các nguy cơ bùng phát bệnh lý ký sinh trùng nguy hiểm. Phân tích rõ tác hại cơ giới và độc tố của giun tròn Spirocerca lupi đối với thực quản, tuần hoàn và tính mạng của chó. Nhấn mạnh khoảng trống nghiên cứu dịch tễ tại địa bàn miền núi Đồng Hỷ, xác định mục tiêu đánh giá hiện trạng nhiễm bệnh và thử nghiệm thuốc điều trị, khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn trong công tác phòng chống dịch bệnh thú y tại cơ sở.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng thuật toàn diện các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về bệnh giun thực quản. Về mặt sinh học, chương mô tả chi tiết đặc điểm hình thái của giun đực (dài 30 - 54 mm, hai gai giao hợp không đều), giun cái (dài 54 - 80 mm, trứng kích thước 0,035 - 0,039 x 0,014 - 0,023 mm) và diễn giải vòng đời gián tiếp kéo dài 5 - 6 tháng qua bọ cánh cứng Geotrupes spp. Về dịch tễ học và bệnh lý học, tác giả trích dẫn các tài liệu kinh điển của Phạm Sỹ Lăng, Ngô Huyền Thúy, Võ Thị Hải Lê, Bùi Khánh Linh tại Việt Nam; các nghiên cứu quốc tế của Dixon & McCue (Mỹ), Oryan và cộng sự (Iran), Brodey (Kenya), Segev (Israel). Qua đó làm rõ sinh bệnh học từ giai đoạn ấu trùng di hành gây viêm loét động mạch đến khi tạo khối u xơ hóa ở thực quản, chẩn đoán phân biệt bằng phương pháp phù nổi Fulleborn, X-quang, nội soi, mổ khám, cũng như cơ chế dược lý tác động lên hệ dẫn truyền thần kinh GABA của các hoạt chất thuộc nhóm avermectin (doramectin và ivermectin).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày cụ thể quy chuẩn đối tượng, vật liệu (kính hiển vi, buồng đếm McMaster, hóa chất NaCl bão hòa, cồn 70°, thuốc doramectin, ivermectin), địa điểm (4 xã/thị trấn của huyện Đồng Hỷ và phòng thí nghiệm tại trường đại học) và khung thời gian thực hiện (12/2021 - 05/2022). Quy định chi tiết các bước thu thập mẫu phân tươi, kỹ thuật mổ khám toàn diện cơ quan tiêu hóa của Skrjabin, công thức tính toán chỉ số McMaster, tiêu chí phân loại cường độ nhiễm (+, ++, +++) và thiết kế thử nghiệm thuốc phân lô so sánh trên đàn chó tự nhiên.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này tập trung toàn bộ dữ liệu thực nghiệm qua 3 chuyên đề lớn:

1. Thực trạng vệ sinh thú y: Điều tra 170 hộ cho thấy nhận thức và thực hành phòng bệnh ký sinh trùng của người dân còn rất thấp (trên 50% số hộ không thực hiện bất kỳ biện pháp nào).
2. Đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản: Phân tích tỷ lệ và cường độ nhiễm qua mổ khám 76 cá thể chó (tỷ lệ nhiễm chung 19,74%, cường độ 2 - 10 giun/chó); phân tích 512 mẫu phân chó (tỷ lệ nhiễm chung 13,48%, cường độ nhẹ chiếm 71,01%, trung bình 23,19%, nặng 5,80%). Khảo sát sâu sự biến thiên tỷ lệ nhiễm theo địa phương (xã Minh Lập cao nhất 15,22%), theo lứa tuổi (chó > 24 tháng tuổi cao nhất 28,97%, chó ≤ 2 tháng tuổi không nhiễm 0%), theo tháng khảo sát (tháng 3 cao nhất 17,89%, tháng 12 thấp nhất 9,33%), theo tính biệt (đực 13,08%, cái 13,82%, không có sai khác ý nghĩa), theo giống (chó nội 17,16%, chó lai 16,04%, chó ngoại 3,31%) và theo phương thức chăn nuôi (thả rông 19,17%, bán thả rông 13,74%, nhốt hoàn toàn 5,11%).
3. Thử nghiệm thuốc điều trị và giải pháp phòng bệnh: Kết quả tiêm dưới da thuốc doramectin liều 0,5 mg/kg thể trọng trên 34 cá thể chó tại thị trấn Sông Cầu và xã Hóa Thượng, đạt tỷ lệ sạch trứng 94,12% sau 15 ngày, thuốc an toàn, không gây phản ứng bất lợi. Trên cơ sở đó, khóa luận đề xuất quy trình tổng hợp kiểm soát mầm bệnh tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã thu thập và xử lý các chuỗi số liệu thực nghiệm gốc trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Dưới đây là bảng tổng hợp các chỉ số dịch tễ học và kết quả thử nghiệm lâm sàng:

Chỉ tiêu phân loại	Phân nhóm khảo sát	Số mẫu kiểm tra	Số mẫu dương tính	Tỷ lệ nhiễm (%)	Cường độ nhiễm chính
Phương pháp mổ khám	Tính chung 4 xã/thị trấn	76 con	15 con	19,74%	2 - 10 con giun/chó
Theo địa phương (mổ khám)	TT. Sông Cầu	17 con	3 con	17,65%	2 - 4 con giun/chó
	Xã Hóa Trung	20 con	4 con	20,00%	4 - 8 con giun/chó
	Xã Hóa Thượng	18 con	3 con	16,67%	3 - 7 con giun/chó
	Xã Minh Lập	21 con	5 con	23,81%	5 - 10 con giun/chó
Phương pháp xét nghiệm phân	Tính chung toàn huyện	512 mẫu	69 mẫu	13,48%	Nhẹ: 71,01%; TB: 23,19%; Nặng: 5,80%
Theo địa bàn phân bố	TT. Sông Cầu	114 mẫu	16 mẫu	11,40%	Nhẹ: 75,00%; TB: 25,00%; Nặng: 0,00%
	Xã Hóa Trung	129 mẫu	18 mẫu	13,95%	Nhẹ: 72,22%; TB: 22,22%; Nặng: 5,56%
	Xã Minh Lập	138 mẫu	21 mẫu	15,22%	Nhẹ: 66,67%; TB: 23,81%; Nặng: 9,52%
	Xã Hóa Thượng	131 mẫu	14 mẫu	10,69%	Nhẹ: 71,43%; TB: 21,43%; Nặng: 7,14%
Theo lứa tuổi	Chó ≤ 2 tháng tuổi	108 mẫu	0 mẫu	0,00%	Không nhiễm
	Chó > 2 - 12 tháng tuổi	135 mẫu	4 mẫu	2,96%	Nhẹ: 75,00%; TB: 25,00%; Nặng: 0,00%
	Chó > 12 - 24 tháng tuổi	124 mẫu	23 mẫu	18,55%	Nhẹ: 82,61%; TB: 13,04%; Nặng: 4,35%
	Chó > 24 tháng tuổi	145 mẫu	42 mẫu	28,97%	Nhẹ: 64,29%; TB: 28,57%; Nặng: 7,14%
Theo tính biệt	Chó đực	237 mẫu	31 mẫu	13,08%	Nhẹ: 67,74%; TB: 25,81%; Nặng: 6,45%
	Chó cái	275 mẫu	38 mẫu	13,82%	Nhẹ: 73,68%; TB: 21,05%; Nặng: 5,26%
Theo nhóm giống	Chó nội (chó cỏ)	204 mẫu	35 mẫu	17,16%	Nhẹ: 71,43%; TB: 22,86%; Nặng: 5,71%
	Chó lai	187 mẫu	30 mẫu	16,04%	Nhẹ: 70,00%; TB: 23,33%; Nặng: 6,67%
	Chó ngoại	121 mẫu	4 mẫu	3,31%	Nhẹ: 75,00%; TB: 25,00%; Nặng: 0,00%
Theo phương thức nuôi	Thả rông	193 mẫu	37 mẫu	19,17%	Nhẹ: 67,57%; TB: 24,32%; Nặng: 8,11%
	Vừa thả vừa nhốt	182 mẫu	25 mẫu	13,74%	Nhẹ: 76,00%; TB: 20,00%; Nặng: 4,00%
	Nuôi nhốt hoàn toàn	137 mẫu	7 mẫu	5,11%	Nhẹ: 71,43%; TB: 28,57%; Nặng: 0,00%
Theo tháng theo dõi	Tháng 12/2021	75 mẫu	7 mẫu	9,33%	Nhẹ: 85,71%; TB: 14,29%; Nặng: 0,00%
	Tháng 1/2022	77 mẫu	8 mẫu	10,39%	Nhẹ: 75,00%; TB: 25,00%; Nặng: 0,00%
	Tháng 2/2022	88 mẫu	12 mẫu	13,64%	Nhẹ: 75,00%; TB: 16,67%; Nặng: 8,33%
	Tháng 3/2022	95 mẫu	17 mẫu	17,89%	Nhẹ: 64,71%; TB: 29,41%; Nặng: 5,88%
	Tháng 4/2022	84 mẫu	14 mẫu	16,67%	Nhẹ: 64,29%; TB: 28,57%; Nặng: 7,14%
	Tháng 5/2022	93 mẫu	11 mẫu	11,83%	Nhẹ: 72,73%; TB: 18,18%; Nặng: 9,09%

Về thực trạng quản lý dịch bệnh tại 170 hộ dân: 51,18% số hộ không tẩy giun định kỳ; 52,35% không thu gom phân; 60,59% không xử lý phân; 62,35% không vệ sinh chuồng cũi; 67,06% thức ăn, nước uống không đảm bảo vệ sinh thú y; và có tới 50,59% số hộ không áp dụng bất kỳ biện pháp phòng bệnh nào.

Về hiệu quả thử nghiệm điều trị bằng thuốc doramectin (Bảng 4.9 của văn bản):

• Tiêm dưới da liều 0,5 mg/kg thể trọng trên 34 cá thể chó nhiễm bệnh tại hai địa bàn.
• Tại thị trấn Sông Cầu: 15/16 chó sạch trứng trong phân sau 15 ngày, đạt tỷ lệ 93,75%.
• Tại xã Hóa Thượng: 17/18 chó sạch trứng trong phân sau 15 ngày, đạt tỷ lệ 94,44%.
• Tính chung: 32/34 chó sạch hoàn toàn trứng giun trong phân, đạt hiệu lực tẩy trừ 94,12%. Chó sau khi tiêm không xuất hiện triệu chứng ngộ độc hay rối loạn vận động.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Tác giả đã tự đối chiếu kết quả của mình với các công trình trước đó tại Việt Nam. Tỷ lệ nhiễm qua xét nghiệm phân tại Đồng Hỷ (13,48%) cao hơn so với kết quả của Nguyễn Thị Quyên (2017) tại Phú Thọ (6,08%), nằm trong biên độ nhưng thấp hơn mức nhiễm tại Nghệ An do Võ Thị Hải Lê (2012) công bố (16,03%) và thấp hơn số liệu mổ khám tại Hà Nội của Ngô Huyền Thúy (1996) ghi nhận 36,82%. Nghiên cứu đã chứng minh sự phụ thuộc rõ nét của tỷ lệ nhiễm vào độ tuổi ($P < 0,05$), giải thích được nguyên nhân chó dưới 2 tháng tuổi không phát hiện trứng do vòng đời sinh học của giun kéo dài từ 5 - 6 tháng. Đề tài cung cấp bộ dữ liệu dịch tễ học thực địa đầu tiên về S. lupi tại huyện Đồng Hỷ, xác định doramectin là giải pháp hóa dược có hiệu lực cao, an toàn để điều trị bệnh giun thực quản trong điều kiện thú y cơ sở.

Hệ thống giải pháp tác giả đề xuất cho người chăn nuôi gồm:

• Vệ sinh định kỳ khu vực nuôi, thu dọn phân chó không quá 8 giờ sau khi bài xuất ra môi trường để ngăn ngừa bọ cánh cứng ăn phân phát tán mầm bệnh.
• Chuyển đổi phương thức chăn nuôi từ thả rông sang nuôi nhốt hoặc quản lý có kiểm soát; không cho chó ăn thức ăn sống, ôi thiu hoặc động vật hoang dã nhỏ có thể là ký chủ chứa.
• Quy trình tẩy giun định kỳ: Đối với chó con tẩy lần 1 lúc 14 - 24 ngày tuổi, lần 2 lúc 30 ngày tuổi, lần 3 lúc 60 ngày tuổi; đối với chó trưởng thành tẩy định kỳ 3 - 4 tháng một lần.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế gắn liền với điều kiện và phạm vi nghiên cứu thực địa:

• Thời gian khảo sát chỉ thực hiện trong 6 tháng (từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau), chưa theo dõi liên tục đủ chu kỳ 12 tháng của một năm để đánh giá biến thiên dịch tễ đầy đủ giữa các mùa nóng ẩm cao điểm và mùa khô lạnh.
• Phương pháp chẩn đoán trên chó sống chủ yếu dựa vào kỹ thuật xét nghiệm phân phù nổi Fulleborn. Kỹ thuật này phụ thuộc vào việc khối u đã hình thành lỗ rò thông vào lòng thực quản để giải phóng trứng ra ngoài; do đó không phát hiện được các cá thể chó đang ở giai đoạn ấu trùng di hành hoặc mang khối u kín chưa tạo lỗ rò.
• Nghiên cứu chưa có điều kiện ứng dụng các công nghệ chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu (chụp X-quang lồng ngực, nội soi thực quản) hoặc kỹ thuật sinh học phân tử (PCR) do hạn chế về trang thiết bị tại địa bàn nông thôn.

Hướng nghiên cứu tiếp được đề xuất:

• Mở rộng phạm vi điều tra dịch tễ ra toàn bộ các huyện khác trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và kéo dài thời gian theo dõi qua nhiều năm liên tục.
• Tiến hành thu thập, định loại các loài côn trùng cánh cứng (họ bọ hung) và các loài động vật gặm nhấm, bò sát tại địa phương để xác định chính xác danh tính các ký chủ trung gian và ký chủ chứa tự nhiên của Spirocerca lupi.
• Nghiên cứu sâu hơn về biến đổi bệnh lý vi thể, nguy cơ chuyển hóa khối u thành ung thư biểu mô thực quản do S. lupi, cũng như theo dõi sự tái nhiễm sau khi tẩy giun bằng phác đồ doramectin trong thời gian 6 - 12 tháng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu chuyên khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y, Ký sinh trùng học động vật tham khảo về quy trình bố trí điều tra dịch tễ học thực địa, kỹ thuật mổ khám đường tiêu hóa của Skrjabin và kỹ thuật xét nghiệm phân Fulleborn kết hợp định lượng McMaster.
• Bác sĩ thú y lâm sàng tại các trạm thú y huyện, phòng khám thú cưng trong việc nhận định nguy cơ, chẩn đoán phân biệt các ca nôn mửa, ho, khó nuốt ở chó trưởng thành, cũng như ứng dụng phác đồ tiêm doramectin liều 0,5 mg/kg thể trọng.
• Cán bộ quản lý dịch tễ thú y cơ sở sử dụng các chỉ số về tỷ lệ hộ chăn nuôi không vệ sinh, không thu gom phân (trên 50%) để xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến quy trình kiểm soát ký sinh trùng truyền lây giữa động vật và môi trường sống.

Nội dung có giá trị tham khảo nổi bật nhất nằm ở hệ thống bảng số liệu dịch tễ đối chứng đa biến (tuổi, giống, phương thức nuôi, tháng) và bảng đánh giá hiệu lực thực nghiệm của doramectin tại Phần 4.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các phương pháp nào để chẩn đoán và xác định giun thực quản Spirocerca lupi ở chó?
Tác giả sử dụng hai nhóm phương pháp: đối với chó đã chết, tiến hành mổ khám toàn diện cơ quan tiêu hóa của Skrjabin để phát hiện, mổ khối u ở thực quản và đếm số lượng giun trưởng thành; đối với chó còn sống, lấy mẫu phân tươi xét nghiệm định tính bằng phương pháp phù nổi Fulleborn (nước muối NaCl bão hòa) để tìm trứng và định lượng mật độ trứng bằng buồng đếm McMaster.

2. Tỷ lệ nhiễm giun thực quản ở đàn chó huyện Đồng Hỷ được xác định là bao nhiêu?
Qua mổ khám 76 cá thể chó, tỷ lệ nhiễm là 19,74% (15/76 con), cường độ nhiễm dao động từ 2 đến 10 giun/chó. Qua xét nghiệm 512 mẫu phân, tỷ lệ nhiễm là 13,48% (69/512 mẫu); trong đó cường độ nhiễm nhẹ chiếm ưu thế với 71,01%, mức trung bình chiếm 23,19% và mức nặng chiếm 5,80%.

3. Tại sao chó dưới 2 tháng tuổi lại có tỷ lệ nhiễm giun thực quản bằng 0%?
Số liệu khảo sát 108 chó dưới 2 tháng tuổi đều cho kết quả âm tính. Tác giả giải thích do ở lứa tuổi này chó chủ yếu bú sữa mẹ, ít tiếp xúc với môi trường đất nên hạn chế nguy cơ ăn phải bọ cánh cứng mang ấu trùng. Mặt khác, vòng đời sinh học của S. lupi cần từ 5 đến 6 tháng từ lúc nuốt phải ấu trùng giai đoạn 3 đến khi giun trưởng thành tạo khối u rò đẻ trứng ra phân; do đó không thể tìm thấy trứng ở phân chó dưới 2 tháng tuổi.

4. Yếu tố phương thức nuôi và giống chó ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ mắc bệnh?
Phương thức chăn nuôi thả rông có tỷ lệ nhiễm cao nhất (19,17%), bán thả rông là 13,74% và nuôi nhốt hoàn toàn thấp nhất (5,11%). Về giống chó, chó nội nuôi thả rông nhiễm cao nhất (17,16%), kế đến là chó lai (16,04%), trong khi chó ngoại được nuôi nhốt và chăm sóc tốt có tỷ lệ nhiễm rất thấp (3,31%).

5. Kết quả thử nghiệm hiệu lực của thuốc doramectin đối với giun thực quản đạt mức độ nào?
Thử nghiệm tiêm dưới da doramectin liều 0,5 mg/kg thể trọng trên 34 cá thể chó nhiễm bệnh cho thấy sau 15 ngày có 32 cá thể sạch hoàn toàn trứng giun trong phân, đạt tỷ lệ khỏi bệnh 94,12% (thị trấn Sông Cầu đạt 93,75%, xã Hóa Thượng đạt 94,44%). Thuốc an toàn, không ghi nhận tác dụng phụ trên đàn chó thí nghiệm.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Bùi Thị Khánh Chi đã xác lập bức tranh dịch tễ học thực địa về bệnh giun thực quản do Spirocerca lupi gây ra trên đàn chó tại 4 xã, thị trấn của huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên với tỷ lệ nhiễm qua mổ khám là 19,74% và qua xét nghiệm phân là 13,48%. Kết quả nghiên cứu làm sáng tỏ mối liên hệ mật thiết giữa tỷ lệ nhiễm với lứa tuổi, phương thức chăn nuôi thả rông và giống chó, đồng thời chỉ ra thực trạng hơn 50% số hộ dân chưa áp dụng bất kỳ biện pháp vệ sinh thú y nào. Thử nghiệm lâm sàng khẳng định hoạt chất doramectin đạt hiệu lực tẩy sạch trứng 94,12%, cung cấp cơ sở khoa học tin cậy để triển khai các phác đồ điều trị và biện pháp quản lý dịch bệnh ký sinh trùng thú y tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay, chó được nuôi khắp nơi trên thế giới, hầu như nơi nào có con người sinh sống đều có sự tồn tại của loài chó. Trong những năm gần đây khi kinh tế ngày càng phát triển, đời sống của người dân được nâng cao nên việc nuôi chó không chỉ để phục vụ mục đích trông coi gia đình mà còn để làm cảnh và tăng giá trị kinh tế. Có rất nhiều giống chó ngoại quý hiếm được nhập khẩu về để làm gia tăng số lượng và chủng loại chó ở nước ta. Chó là loài động vật trung thành với con người, không những để giữ nhà mà chó còn là người bạn thân thiết với con người.

Khi chó được nuôi nhiều thì vấn đề dịch bệnh ở chó cũng ngày càng phức tạp. Một trong những bệnh thường gặp ở chó đó là bệnh do ký sinh trùng gây ra. Mặt khác nước ta nằm trong vùng nhiệt đới, khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều với hệ thực vật và động vật phong phú, đây là điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh sinh trưởng phát triển, gây bệnh cho vật nuôi, trong đó có bệnh giun thực quản do giun tròn Spirocerca lupi gây ra trên chó. Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân (2001) [10] cho biết, chó nhiễm giun tròn S.

lupi có những biểu hiện rất khác nhau tùy thuộc vào vị trí của khối u. Chó đôi khi có triệu chứng giả dại do giun S. lupi tiết ra độc tố ngấm vào máu, làm cho chó chảy dãi nhiều, nôn mửa, rối loạn phản xạ nuốt, ho dữ dội. Bên cạnh đó, bệnh có thể gây viêm màng phổi hoặc viêm phúc mạc cấp tính.

Đặc biệt nếu giun tròn S. lupi ký sinh trong động mạch chủ có thể làm vỡ động mạch, con vật chết ngay lập tức. Cho đến nay đã có một số tác giả đề cập đến đặc điểm dịch tễ học của giun tròn S. Tuy nhiên, việc tìm hiểu về tình hình mắc bệnh do giun thực quản S.

lupi gây ra ở chó tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên n 2 hiện vẫn chưa được thực hiện. Hơn nữa, tình hình chăn nuôi chó ở Việt Nam nói chung và ở huyện Đồng Hỷ nói riêng phần lớn vẫn là nuôi thả rông hoặc vừa thả, vừa nhốt nên nguy cơ mắc bệnh giun thực quản vẫn cao. Từ những luận giải trên, chúng tôi thực hiện nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên và sử dụng thuốc điều trị ” 1. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá được tình hình nhiễm giun thực quản do S.

lupi gây ra trên chó tại huyện Đồng Hỷ và hiệu quả điều trị của thuốc. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài cung cấp thông tin khoa học về một số đặc điểm dịch tễ học bệnh giun thực quản do giun tròn S. lupi trên đàn chó tại huyện Đồng Hỷ; Từ đó có cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng bệnh giun thực quản cho chó đạt hiệu quả cao.

Ý nghĩa trong thực tiễn Kết quả của nghiên cứu là cơ sở để khuyến cáo người chăn nuôi thực hiện các biện pháp phòng bệnh giun thực quản của chó nhằm hạn chế tỷ lệ lây nhiễm giữa các cá thể và thiệt hại do giun S. lupi gây ra trên đàn chó tại huyện Đồng Hỷ. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Nguyên nhân gây bệnh giun thực quản ở chó Bệnh giun thực quản ở chó do giun tròn S. lupi gây nên. lupi có màu đỏ, ký sinh trong thực quản, dạ dày hoặc động mạch chủ tạo thành các khối u và gây bệnh cho vật chủ (chó). Đặc điểm sinh học của giun tròn Spirocerca lupi ký sinh ở chó 2.

Vị trí của Spirocerca lupi ký sinh trong hệ thống phân loại động vật học Giun tròn S. lupi được phân loại theo hệ thống phân loại động vật như sau. (De ley P và Blaxter M., 2002) [25] Ngành Nematoda Potts, 1932 Lớp Chromadorca Inglis, 1983 Phân lớp Chromadoria Pearse, 1942 Bộ Rhabditida chitwood, 1933 Phân bộ Spirurina Railliet and Henry, 1915 Liên họ Spiruroidea Railliet et Henry, 1915 Họ Spirocercidae Chitwood and Wehr, 1932 Giống Spirocerca Railliet et Henry, 1911 Loài Spirocerca lupi Rudolphi, 1809 2. Đặc điểm hình thái và cấu tạo của giun thực quản Spirocerca lupi Các tác giả Brodey R.

(1977) [22], Phạm Sỹ Lăng và cs. (2009) [7], cho biết: Giun tròn S. lupi có màu hồng đến đỏ và thường cuộn lại thành búi. Cơ thể được bao phủ bởi một lớp biểu bì, mềm dẻo nhưng khá dai hệ tiêu hóa dạng ống với hai lỗ mở.

Miệng nhỏ hình 6 cạnh, thực quản kép, phần trước được cấu tạo bằng tổ chức cơ, phần này dài. Phần sau của giun được cấu tạo bằng tổ chức tuyến, phần này ngắn hơn phần trước. n 4 + Giun đực có có kích thước chiều dài từ 30 - 54 mm, rộng nhất 0,76 - 0,92 mm. Phần thực quản cơ dài từ 0,52 - 0,66 mm, chỗ rộng nhất 0,12 - 0,16 mm, phần tuyến dài từ 4,24 - 8,61 mm, chỗ rộng nhất 0,26 - 0,41 mm.

Đuôi dài 0,36 - 0,47 mm. Mút đuôi có cánh bên, có 4 đôi núm trước huyệt và 2 đôi núm sau huyệt, hình que; ngoài ra còn 1 núm đơn ở trước lỗ huyệt và 5 núm nhỏ khác ở gần mút đuôi. Có hai gai giao hợp không bằng nhau: gai trái mảnh, dài 2,45 - 4,91 mm, gốc gai hơi phình ra , mút gai nhọn; gai phải ngắn và mập hơn, dài 0,61 - 0,76 mm, gốc gai hơi phình ra , mút gai tù. Gai điều chỉnh hình móc câu, cong, dài 0,12 - 0,13 mm, rộng 0,08 - 0,9 mm ở điểm rộng nhất.

+ Giun cái có kích thước dài 54 - 80 mm, rộng nhất là 0,96 - 1,16 mm. Phần cơ thực quản dài 0,60 - 0,67 mm, chỗ rộng nhất 0,11 - 0,14 mm. Thực quản tuyến của giun cái dài 6,63 - 6,78 mm, chỗ rộng nhất 0,38 - 0,43 mm. Đuôi ngắn, dài 0,17 - 0,2 mm.

Lỗ sinh dục cái nằm phía trước thân, gần cuối của phần thực quản. Trứng rất nhỏ, vỏ mỏng, có hình elip, hai cạnh bên gần như song song với nhau, kích thước khá nhỏ 0,035 - 0,039 x 0,014 - 0,023 mm, bên trong có chứa ấu trùng.1 Giun tròn Spirocerca lupi a, b. đuôi con đực; (Nguồn internet) [33] n 5 Hình 2. Trứng giun tròn S.

Chu kỳ sinh học của giun thực quản Spirocerca lupi S. lupi có vòng đời phát triển gián tiếp; chó, cáo là vật chủ cuối cùng, bọ cánh cứng (Geotrupes spp.) là vật chủ trung gian và nhiều động vật có xương sống (gà, chim, ếch, thằn lằn và các loài bò sát, động vật gặm nhấm) là vật chủ chứa. Con cái trưởng thành ký sinh ở thực quản đẻ trứng, trứng chứa ấu trùng giai đoạn 1 theo phân ra ngoài môi trường. Bọ cánh cứng ăn phân chứa trứng có ấu trùng giai đoạn 1, trong cơ thể bọ cánh cứng ấu trùng giai đoạn 1 phát triển thành ấu trùng giai đoạn 3 có sức gây bệnh.

Vật chủ chứa ăn bọ cánh cứng chứa ấu trùng giai đoạn 3, ấu trùng được giải phóng trong dạ dày và đóng kén tại đó. Chó ăn phải bọ cánh cứng hoặc vật chủ chứa chứa ấu trùng giai đoạn 3. Ấu trùng được giải phóng sau khi tiêu hóa, xâm nhập vào thành dạ dày và di chuyển đến động mạch chủ. Sau khoảng 3 tháng ấu trùng di chuyển đến thực quản (đôi khi đến thành dạ dày), phát triển thành dạng trưởng thành ký sinh trong các khối u.

Giun được bao bọc trong khối u, các khối u thông với thực quản qua lỗ dò. Giun trưởng thành đẻ trứng, trứng ra ngoài xoang thực quản thông qua lỗ dò rồi theo phân ra ngoài. n 6 Thời gian từ khi trứng theo phân ra ngoài lần đầu tiên đến khi chó bị nhiễm bệnh khoảng 5 - 6 tháng. Vòng đời của giun tròn Spirocerca lupi (Nguồn internet) [36] 2.

Đặc điểm dịch tễ học của bệnh giun thực quản chó do Spirocerca lupi gây ra Theo nghiên cứu của Võ Thị Hải Lê (2012) [11] cho biết: Giun thực quản là một bệnh điển hình ở những vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm và cận nhiệt đới. Chó nhiễm với tỷ lệ 14,2% - 35%. Theo Ngô Huyền Thúy (1996) [19], khi xét nghiệm 1092 mẫu phân và mổ khám 516 con chó tại Hà Nội, trong đó có 76 mẫu phân chứa trứng giun S. lupi với tỷ lệ nhiễm 6,95% và 190 con chó nhiễm giun tròn S.

lupi với tỷ lệ nhiễm 36,82%. Trong 76 mẫu phân được xét nghiệm có chứa trứng giun S. lupi, chó dưới 6 tháng tuổi chưa thấy nhiễm giun thực quản, chó 7 - 12 tháng tuổi có 9 con (11,8%), chó 13 - 18 tháng tuổi có 14 con (18,4%), chó trên 18 tháng tuổi nhiễm giun S. lupi nhiều nhất với 53 con chiếm 69,8%.

n 7 Ngoài ra, tỷ lệ nhiễm giun thực quản S. lupi theo giống chó nuôi tại Hà Nội như sau: giống chó nội nhiễm 71%, chó bergie và chó lai nhiễm 29%. Tác giả cho rằng sự khác biệt về số lượng loài và tỷ lệ nhiễm ở 4 giống chó là do điều kiện chăn nuôi, vệ sinh thú y và tập quán của việc chăn nuôi khác nhau. Khi một giống chó được chăm sóc và nhân giống tốt, được nuôi trong các tòa nhà cao tầng, giống chó này ít bị nhiễm giun sán (chó Bắc Kinh và Nhật Bản), thay vào đó, giống chó này được chăm sóc nuôi dưỡng kém, môi trường ô nhiễm, tỷ lệ bệnh tật cao (chó nội và chó Bergie).

Theo Võ Thị Hải Lê và Nguyễn Văn Thọ (2011) [13] cho biết: qua quá trình mổ khám 177 con chó ở một số địa phương trong tỉnh Thanh Hóa, đã phát hiện 6 loài giun tròn là: T. Không tìm thấy giun thực quản S. Theo tác giả, khu vực nghiên cứu là vùng đất trũng, thấp, độ pH trong đất và nước thấp, thường xuyên bị ngập úng. không thích hợp cho sự phát triển của ký chủ trung gian là bọ hung nên có khả năng chó bị nhiễm bệnh giun thực quản rất hiếm gặp.

Nghiên cứu dịch tễ học để có cơ sở trong việc phòng trị bệnh ký sinh trùng có hiệu quả. Sự phát triển của ký sinh trùng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau. Đặc điểm dịch tễ bệnh do giun thực quản S. lupi gây ra ở chó đã được nhiều tác giả quan tâm tới.

Các tác giả tập trung nghiên cứu chủ yếu về những vấn đề liên quan đến sự phát sinh và phát triển của bệnh.