Nghiên cứu di truyền và đánh giá tăng thu di truyền cho giống Keo lá liềm (Acacia crassicarpa)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu biến dị di truyền và đánh giá tăng thu di truyền cho các vườn giống keo lá liềm acacia, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Người hướng dẫn: TS. Hà Huy Thành
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu di truyền và đánh giá tăng thu di truyền cho giống Keo lá liềm (Acacia crassicarpa) tại vùng Bắc Trung Bộ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu về Keo lá liềm (Acacia crassicarpa) trên thế giới
• 1.3. Nghiên cứu về Keo lá liềm (Acacia crassicarpa) ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU - ĐỐI TƯỢNG - ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Di Truyền Keo Lá Liềm Tại Sao Quan Trọng

Nghiên cứu di truyền rừng trồng, đặc biệt là đối với giống Keo lá liềm, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng tại Việt Nam. Trong bối cảnh chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng, việc chọn lựa giống cây phù hợp là vô cùng quan trọng. Keo lá liềm (Acacia crassicarpa), với khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi tốt với nhiều loại đất và có giá trị kinh tế cao, đang được xem là một trong những lựa chọn hàng đầu. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tăng thu di truyền Keo lá liềm tại vùng Bắc Trung Bộ, một khu vực có điều kiện tự nhiên đặc thù, nhằm tối ưu hóa hiệu quả trồng rừng và cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho ngành công nghiệp chế biến gỗ. Theo Lê Đình Khả và cộng sự (2003), Keo lá liềm được đưa vào Việt Nam khoảng 25 năm trở lại đây và đã chứng minh được tiềm năng phát triển vượt trội so với các loài keo khác.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Giống Keo Lá Liềm Tại Việt Nam

Keo lá liềm du nhập vào Việt Nam muộn hơn so với Keo lá tràm và Keo tai tượng. Tuy nhiên, nhờ khả năng thích nghi tốt với nhiều loại đất, đặc biệt là vùng đất cát nội đồng và đất đồi trọc thoái hóa, Keo lá liềm nhanh chóng được các tổ chức trồng rừng quan tâm. Các khảo nghiệm loài và xuất xứ cho thấy Keo lá liềm sinh trưởng nhanh hơn so với các loài keo khác, đặc biệt là các xuất xứ từ Papua New Guinea như Manta prov, Gubam và Derideri (Nguyễn Hoàng Nghĩa và Lê Đình Khả, 1998).

1.2. Vai Trò Của Keo Lá Liềm Trong Kinh Tế Rừng Bền Vững

Keo lá liềm đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế rừng bền vững, cung cấp nguồn nguyên liệu gỗ ổn định cho ngành công nghiệp chế biến gỗ và bột giấy. Ngoài ra, Keo lá liềm còn có khả năng cải tạo đất, chống xói mòn và bảo vệ môi trường, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương. Việc nghiên cứu và cải thiện giống Keo lá liềm là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng gỗ, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Di Truyền Keo Lá Liềm Vùng Bắc Trung Bộ

Mặc dù Keo lá liềm có nhiều ưu điểm, việc nghiên cứu di truyền và đánh giá tăng thu di truyền cho loài cây này tại vùng Bắc Trung Bộ vẫn còn nhiều thách thức. Vùng Bắc Trung Bộ có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai như bão lũ, hạn hán, gây khó khăn cho việc trồng và chăm sóc rừng. Bên cạnh đó, nguồn giống Keo lá liềm hiện tại còn hạn chế về số lượng và chất lượng, chưa đáp ứng được nhu cầu trồng rừng trên diện rộng. Nghiên cứu này nhằm giải quyết những thách thức này, cung cấp cơ sở khoa học cho việc chọn tạo giống Keo lá liềm phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng Bắc Trung Bộ, góp phần nâng cao hiệu quả trồng rừng và phát triển kinh tế địa phương.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Sinh Trưởng Keo Lá Liềm

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến sinh trưởng và phát triển của Keo lá liềm tại vùng Bắc Trung Bộ. Tình trạng hạn hán kéo dài, bão lũ thường xuyên xảy ra làm giảm năng suất và chất lượng gỗ. Nghiên cứu này cần đánh giá khả năng thích ứng của các giống Keo lá liềm với biến đổi khí hậu, từ đó chọn ra những giống có khả năng chống chịu tốt với điều kiện khắc nghiệt.

2.2. Sâu Bệnh Hại Keo Lá Liềm Phòng Ngừa Và Kiểm Soát

Sâu bệnh hại là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại lớn cho rừng trồng Keo lá liềm. Nghiên cứu này cần xác định các loại sâu bệnh hại phổ biến trên Keo lá liềm tại vùng Bắc Trung Bộ, đồng thời đề xuất các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra.

2.3. Đất Đai Nghèo Dinh Dưỡng Giải Pháp Cải Tạo Đất Cho Keo Lá Liềm

Đất đai tại vùng Bắc Trung Bộ thường nghèo dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sinh trưởng của Keo lá liềm. Nghiên cứu này cần tìm ra các giải pháp cải tạo đất phù hợp, như sử dụng phân bón hữu cơ, trồng cây che phủ, để cải thiện độ phì nhiêu của đất, tạo điều kiện cho Keo lá liềm sinh trưởng tốt.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Di Truyền Keo Lá Liềm Đánh Giá Tăng Thu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu di truyền kết hợp với đánh giá tăng thu di truyền để xác định tiềm năng cải thiện giống Keo lá liềm tại vùng Bắc Trung Bộ. Các vườn giống Keo lá liềm tại Cam Lộ - Quảng Trị và Phong Điền - Thừa Thiên Huế được sử dụng làm đối tượng nghiên cứu. Các chỉ tiêu sinh trưởng như đường kính, chiều cao, chất lượng thân cây và pilodyn được đánh giá theo xuất xứ và gia đình. Dữ liệu thu thập được phân tích thống kê để xác định mức độ biến dị di truyền, hệ số di truyền và tương tác kiểu gen - hoàn cảnh. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để chọn lọc các gia đình và cá thể tốt nhất, phục vụ công tác cải thiện giống và cung cấp nguồn giống chất lượng cao cho trồng rừng.

3.1. Đánh Giá Biến Dị Di Truyền Giữa Các Xuất Xứ Keo Lá Liềm

Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá sự khác biệt về di truyền giữa các xuất xứ Keo lá liềm khác nhau. Điều này giúp xác định những xuất xứ nào có tiềm năng sinh trưởng và thích nghi tốt nhất với điều kiện của vùng Bắc Trung Bộ. Các xuất xứ từ Papua New Guinea thường được đánh giá cao về tốc độ sinh trưởng.

3.2. Xác Định Hệ Số Di Truyền Cho Các Tính Trạng Kinh Tế Quan Trọng

Hệ số di truyền là một chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng di truyền của các tính trạng kinh tế quan trọng như chiều cao, đường kính và chất lượng gỗ. Việc xác định hệ số di truyền giúp các nhà chọn giống tập trung vào những tính trạng có khả năng cải thiện cao thông qua chọn lọc.

3.3. Phân Tích Tương Tác Kiểu Gen Hoàn Cảnh Của Keo Lá Liềm

Tương tác kiểu gen - hoàn cảnh là hiện tượng mà hiệu quả của một kiểu gen (giống) thay đổi tùy thuộc vào môi trường. Việc phân tích tương tác kiểu gen - hoàn cảnh giúp xác định những giống Keo lá liềm nào ổn định và có khả năng sinh trưởng tốt trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Chọn Giống Keo Lá Liềm Cho Bắc Trung Bộ

Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa ứng dụng thực tiễn trong việc chọn tạo giống Keo lá liềm phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng Bắc Trung Bộ. Việc chọn lọc các gia đình và cá thể tốt nhất từ các vườn giống sẽ giúp cải thiện năng suất và chất lượng gỗ, đồng thời tăng khả năng thích nghi của Keo lá liềm với biến đổi khí hậu và các điều kiện bất lợi khác. Nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các vườn giống Keo lá liềm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu giống cho trồng rừng sản xuất và bảo vệ môi trường.

4.1. Tỉa Thưa Di Truyền Nâng Cao Chất Lượng Vườn Giống Keo Lá Liềm

Tỉa thưa di truyền là biện pháp loại bỏ những cây có chất lượng kém trong vườn giống, giữ lại những cây có tiềm năng di truyền tốt nhất. Việc tỉa thưa di truyền giúp nâng cao chất lượng vườn giống, tăng năng suất và chất lượng hạt giống.

4.2. Xây Dựng Vườn Giống Keo Lá Liềm Chất Lượng Cao Quy Trình Và Tiêu Chuẩn

Việc xây dựng vườn giống Keo lá liềm chất lượng cao đòi hỏi tuân thủ quy trình và tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Vườn giống cần được đặt ở vị trí phù hợp, có điều kiện đất đai và khí hậu thuận lợi. Cây giống phải được chọn lọc kỹ càng, đảm bảo chất lượng di truyền tốt.

4.3. Cung Cấp Giống Keo Lá Liềm Cải Tiến Phục Vụ Trồng Rừng Bền Vững

Mục tiêu cuối cùng của nghiên cứu là cung cấp giống Keo lá liềm cải tiến cho các chương trình trồng rừng bền vững. Giống Keo lá liềm cải tiến có năng suất cao, chất lượng gỗ tốt và khả năng thích nghi cao với điều kiện môi trường khắc nghiệt.

V. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Di Truyền Keo Lá Liềm

Nghiên cứu di truyền và đánh giá tăng thu di truyền cho giống Keo lá liềm tại vùng Bắc Trung Bộ là một quá trình liên tục và cần được đầu tư lâu dài. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế di truyền của các tính trạng quan trọng, ứng dụng các công nghệ sinh học hiện đại để đẩy nhanh quá trình chọn tạo giống. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế để trao đổi kinh nghiệm và nguồn gen, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển giống Keo lá liềm tại Việt Nam.

5.1. Ứng Dụng Công Nghệ Sinh Học Trong Cải Thiện Giống Keo Lá Liềm

Các công nghệ sinh học như chỉ thị phân tử, giải trình tự gen và biến đổi gen có thể được ứng dụng để đẩy nhanh quá trình cải thiện giống Keo lá liềm. Các công nghệ này giúp xác định các gen liên quan đến các tính trạng quan trọng, từ đó chọn lọc và tạo ra những giống Keo lá liềm có năng suất và chất lượng vượt trội.

5.2. Hợp Tác Quốc Tế Trao Đổi Kinh Nghiệm Và Nguồn Gen Keo Lá Liềm

Hợp tác quốc tế là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển giống Keo lá liềm. Việc trao đổi kinh nghiệm và nguồn gen với các nước có nền lâm nghiệp phát triển giúp Việt Nam tiếp cận với những công nghệ và giống Keo lá liềm tiên tiến nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ----------------------------------- ph¹m xu©n ®Ønh Nghiªn cøu biÕn dÞ di truyÒn vµ ®¸nh gi¸ t¨ng thu di truyÒn cho c¸c v­ên gièng Keo l¸ liÒm (Acacia crassicarpa) t¹i vïng B¾c Trung Bé Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc TS. Hµ Huy ThÞnh hµ t©y, n¨m 2007 c 1 Më ®Çu §Ó thùc hiÖn chiÕn l­îc ph¸t triÓn l©m nghiÖp ChÝnh phñ ®· cã quyÕt ®Þnh sè 661/Q§-TTg vÒ môc tiªu, nhiÖm vô, chÝnh s¸ch vµ tæ chøc thùc hiÖn dù ¸n trång míi 5 triÖu ha rõng vµ s¶n xuÊt 1 triÖu m3 v¸n nh©n t¹o. Trong ®ã viÖc chän loµi c©y trång hîp lý lµ vÊn ®Ò hÕt søc quan träng. Trong tËp ®oµn c¸c loµi c©y ®­îc chän th× c¸c loµi Keo nãi chung vµ Keo l¸ liÒm nãi riªng lµ mét trong nh÷ng loµi c©y cã nhiÒu gi¸ trÞ vµ c«ng dông ®Ó ph¸t triÓn réng r·i ®¸p øng nhiÒu môc ®Ých quan träng nh­ phñ xanh, chãng xãi mßn, cung cÊp nguyªn liÖu lµm bét giÊy, v¸n nh©n t¹o.

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y gç rõng trång c¸c loµi Keo ngµy cµng ®­îc sö dông réng r·i ®Ó s¶n xuÊt ®å méc xuÊt khÈu. Keo (Acacia) lµ mét chi thùc vËt hä phô Trinh n÷ (Mimosoideae) thuéc hä §Ëu (Leguminosae) bao gåm kho¶ng 1200 loµi cã ph©n bè réng ë ch©u ¸, vµ ch©u §¹i D­¬ng. Riªng Austrailia cã kho¶ng 850 loµi Keo (Acacia) víi hµng tr¨m loµi cã l¸ gi¶ (Pedley, 1987) [30]. Keo l¸ liÒm hay cßn cã tªn gäi kh¸c Keo l­ìi liÒm hoÆc Keo l­ìi m¸c, tªn khoa häc Acacia crassicarpa thuéc Hä §Ëu (Fabaceae), Bé §Ëu (Legumimosa).

Keo l¸ liÒm ph©n bè tù nhiªn t¹i vïng B¾c Queensland, bao gåm c¶ c¸c quÇn ®¶o ë Torres Strait, vµ New Guinea. ë Queensland, Keo l¸ liÒm ph©n bè chñ yÕu trªn ®Êt c¸t, vïng ®Êt thÊp, vïng duyªn h¶i hoÆc vïng ®ôn c¸t ven biÓn. ë New Guinea, Keo l¸ liÒm ph©n bè ë c¸c vïng ®Êt thÊp phÝa Nam tõ T©y nam Irian Jaya, Indonesia tíi Oriomo River cña Papua New Guinea (McDonald and Maslin, 2000) [26]. ë ViÖt Nam Keo l¸ liÒm ®­îc ®­a vµo trong vßng kho¶ng 25 n¨m trë l¹i ®©y (Lª §×nh Kh¶ vµ c¸c céng sù, 2003) [6].

Mét sè kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø trªn vïng ®åi cho thÊy Keo l¸ liÒm sinh tr­ëng nhanh h¬n Keo l¸ trµm vµ Keo tai t­îng. Trong ®ã c¸c xuÊt xø tõ Papua New Guinea sinh c 2 tr­ëng nhanh nhÊt, ®ã lµ c¸c xuÊt xø: Manta prov, Gubam vµ Derideri (NguyÔn Hoµng NghÜa vµ Lª §×nh Kh¶, 1998)[12]. Môc tiªu cña c¸c ch­¬ng tr×nh c¶i thiÖn gièng lµ t¹o ra nguån gièng cã n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng cao. KÕt qu¶ ®ã kh«ng chØ dõng l¹i ë chç cã ®­îc nh÷ng gièng ®­îc c¶i thiÖn mµ ®iÒu quan träng h¬n n÷a lµ ph¶i s¶n xuÊt ®­îc nh÷ng gièng ®ã trªn quy m« lín ®Ó phôc vô l©u dµi cho c¸c ch­¬ng tr×nh trång rõng.

Cã thÓ s¶n xuÊt vËt liÖu gièng tèt tõ nh÷ng gièng ®­îc c¶i thiÖn th«ng qua sinh s¶n h÷u tÝnh hoÆc sinh s¶n sinh d­ìng. V× thÕ x©y dùng rõng gièng vµ v­ên gièng vÉn lµ mét biÖn ph¸p quan träng vµ ®¬n gi¶n nhÊt ®Ó cung cÊp gièng cã chÊt l­îng di truyÒn ®­îc c¶i thiÖn cho c¸c ch­¬ng tr×nh trång rõng. Trong c¸c ch­¬ng tr×nh c¶i thiÖn gièng, sau qu¸ tr×nh kh¶o nghiÖm loµi vµ xuÊt xø, th× viÖc thu h¸i h¹t gièng tõ c¸c c©y tréi cña c¸c xuÊt xø tèt nhÊt ë n¬i nguyªn s¶n ®Ó thiÕt lËp c¸c kh¶o nghiÖm hËu thÕ kÕt hîp víi x©y dùng v­ên gièng ®­îc coi lµ ph­¬ng thøc tiÕp cËn hîp lý vµ hiÖu qu¶ nhÊt ®· ®­îc nhiÒu n­íc trong khu vùc bao gåm c¶ ViÖt Nam ¸p dông cho nhiÒu loµi c©y, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c loµi c©y nhËp néi nh­ Keo, B¹ch ®µn. C¸c kh¶o nghiÖm hËu thÕ sÏ ®­îc coi lµ c¸c quÇn thÓ chän gièng phôc vô c«ng t¸c c¶i thiÖn gièng sau nµy th«ng qua ®¸nh gi¸ c¸c biÕn dÞ di truyÒn.

§©y chÝnh lµ mét kh©u ®Ó chän läc c¸c biÕn dÞ tù nhiªn phï hîp víi môc ®Ých cña ch­¬ng tr×nh chän gièng. Sau khi ®¸nh gi¸, c¸c kh¶o nghiÖm hËu thÕ sÏ ®­îc tØa th­a di truyÒn vµ lµ n¬i cung cÊp h¹t gièng ®­îc c¶i thiÖn cho s¶n xuÊt. NhËn thøc ®­îc vai trß, vÞ trÝ vµ tÇm quan träng cña Keo l¸ liÒm cho c¸c ch­¬ng tr×nh trång rõng ë ViÖt Nam ®Æc biÖt lµ trªn c¸c lËp ®Þa ë vïng c¸t néi ®ång vµ ®Êt ®åi träc bÞ th¸i hãa vµ th«ng qua ch­¬ng tr×nh thuÇn hãa c¸c loµi c©y rõng Australia ®­îc ®ång tµi trî bëi ACIAR vµ AusAID, Trung t©m nghiªn cøu gièng c©y rõng ®· nhËn ®­îc mét nguån gièng t­¬ng ®èi ®a d¹ng c 3 di truyÒn ®Ó x©y dùng c¸c v­ên gièng kÕt hîp lµm kh¶o nghiÖm hËu thÕ cho Keo l¸ liÒm t¹i ba lËp ®Þa kh¸c nhau lµ Cam Lé - Qu¶ng TrÞ, Phong §iÒn - Thõa Thiªn HuÕ vµ B×nh ThuËn. §Ó cã thÓ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån gièng cã gi¸ trÞ nµy cho c¸c môc tiªu tr­íc m¾t lµ cung cÊp h¹t gièng cã chÊt l­îng di truyÒn ®­îc c¶i thiÖn vµ môc tiªu l©u dµi lµ thiÕt lËp c¸c quÇn thÓ chän gièng cã tÝnh ®a d¹ng cao, viÖc ®¸nh gi¸ sinh tr­ëng, quy m« biÕn dÞ ë møc ®é xuÊt xø, gia ®×nh vµ c¸ thÓ còng nh­ kh¶ n¨ng di truyÒn cña mét sè tÝnh tr¹ng kinh tÕ quan träng lµ hÕt søc cÇn thiÕt.

XuÊt ph¸t tõ yªu cÇu trªn ®Ò tµi: "Nghiªn cøu biÕn dÞ di truyÒn vµ ®¸nh gi¸ t¨ng thu di truyÒn cho c¸c v­ên gièng Keo l¸ liÒm (Acacia crassicarpa) t¹i vïng B¾c Trung Bé " ®­îc thùc hiÖn. Víi t­ c¸ch lµ céng t¸c viªn khoa häc cña c¸c ®Ò tµi vµ dù ¸n vÒ nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn gièng c©y l©m nghiÖp do Trung t©m nghiªn cøu gièng c©y rõng chñ tr×, t¸c gi¶ cña luËn ¸n lµ ng­êi chÞu tr¸ch nhiÖm vµ trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh x©y dùng, qu¶n lý, ch¨m sãc vµ theo dâi c¸c v­ên gièng Keo l¸ liÒm t¹i Cam Lé - Qu¶ng TrÞ vµ Phong §iÒn - Thõa Thiªn HuÕ. Sè liÖu vµ c¸c kÕt qu¶ tr×nh bµy trong luËn ¸n lµ nguån sè liÖu míi nhÊt do chÝnh t¸c gi¶ thu thËp vµo th¸ng 12/2006. c 4 Ch­¬ng 1 tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

TÇm quan träng cña vÊn ®Ò nghiªn cøu Gièng lµ mét trong nh÷ng kh©u quan träng nhÊt cña s¶n xuÊt n«ng l©m nghiÖp. Nhê cã gièng ®­îc c¶i thiÖn vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh kh¸c mµ n©ng cao n¨ng suÊt rõng trång. Gi¶i ph¸p kü thuËt chñ yÕu lµ chän t¹o gièng míi, nh©n gièng víi ph­¬ng ph¸p v« tÝnh vµ h÷u tÝnh. Yªu cÇu mäi mÆt cña x· héi ngµy cµng t¨ng vµ ®a d¹ng ®ßi hái c¸c ngµnh s¶n xuÊt trong ®ã cã N«ng - L©m nghiÖp cÇn n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ ®a d¹ng thÓ lo¹i c¸c s¶n phÈm cña m×nh nh»m ®¸p øng c¸c nhu cÇu ®ã.

§Ó gi¶i quyÕt ®­îc vÊn ®Ò nµy s¶n xuÊt N«ng - L©m nghiÖp ngµy cµng ph¶i cã nhiÒu gièng tèt h¬n n÷a. Nh÷ng gièng nµy nÕu chØ tuyÓn chän tõ nh÷ng d¹ng sèng tù nhiªn trong tù nhiªn th× ch¾c ch¾n kh«ng ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ®ßi hái cµng t¨ng cña x· héi.V× vËy, c¸c nhµ chän gièng c©y trång mét mÆt võa ®¸p øng c¸c biÖn ph¸p chän läc, võa nghiªn cøu g©y t¹o gièng míi, nhÊt lµ ®èi víi nh÷ng gièng c©y ®­îc trång rõng réng r·i, cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao. ViÖc ¸p dông c¸c ph­¬ng ph¸p chän läc ®· cã ®­îc nhiÒu gièng c©y trång míi cã n¨ng suÊt, chÊt l­îng tèt, cã kh¶ n¨ng thÝch øng nh÷ng vïng sinh th¸i cã ®iÒu kiÖn hoµn c¶nh kh¾c nghiÖt vµ ®Æc tÝnh míi kh¸c. C¶i thiÖn gièng c©y rõng ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ cao nhÊt khi nã kÕt hîp ®­îc tÊt c¶ sù khÐo lÐo vÒ l©m sinh vµ chän gièng hay nãi c¸ch kh¸c lµ cuéc “h«n nh©n” gi÷a chän gièng c©y rõng vµ c¸c biÖn ph¸p l©m sinh (Zobel, B.

N¨ng suÊt c©y rõng chØ ®¹t ®­îc tèi ®a khi sö dông nh÷ng c©y gièng cã chÊt l­îng di truyÒn tèt nhÊt, nh­ng mét c©y rõng cã chÊt l­îng di truyÒn cao nh­ thÕ nµo ®i n÷a vÉn kh«ng ®¹t ®­îc s¶n phÈm tèi ®a nÕu kh«ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p l©m sinh trong mét thêi gian dµi. V× vËy, khi nãi ®Õn c¶i thiÖn gièng c©y rõng mét mÆt ph¶i ¸p dông c¸c nguyªn lý di c 5 truyÒn vµ chän gièng ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt vµ chÊt l­îng mÆt kh¸c ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kü thuËt l©m sinh thÝch hîp. C«ng t¸c c¶i thiÖn gièng c©y rõng trong nh÷ng n¨m qua ®· ®¹t ®­îc mét sè thµnh tÝch quan träng vÒ chän t¹o vµ nh©n gièng, ®· cung cÊp mét sè gièng míi cã n¨ng suÊt, chÊt l­îng cao cho trång rõng s¶n xuÊt song tû lÖ gièng ®· ®­îc c¶i thiÖn trong s¶n xuÊt ch­a ®¸ng kÓ lµ bao. §Ó ®¸p øng yªu cÇu to lín cña c¸c ch­¬ng tr×nh trång rõng cÇn cã b­íc ®i thÝch hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ cña n­íc ta.

Mét mÆt ph¶i tËn dông nh÷ng thµnh qu¶ ®· ®¹t ®­îc ë trong n­íc trªn thÕ giíi vÒ chän t¹o gièng míi vµ nh©n gièng ®¸p øng yªu cÇu ngµy cµng t¨ng cña s¶n xuÊt, mÆt kh¸c ph¶i chó ý c«ng t¸c b¶o tån nguån gen c©y rõng ®Ó lµm c¬ së cho c«ng t¸c c¶i thiÖn gièng l©u dµi. Kh¶o nghiÖm loµi vµ Kh¶o nghiÖm xuÊt Chän läc víi c©y tréi chän loµi xø (chän xuÊt xø) Lai gièng Rõng tù nhiªn vµ rõng trång Kh¶o nghiÖm gièng Rõng gièng chuyÓn Rõng gièng V­ên gièng hãa VËt liÖu gièng (H¹t, hom … Rõng trång míi S¬ ®å 1. S¬ ®å chung cña c¶i thiÖn gièng c©y rõng (Lª §×nh Kh¶ vµ D­¬ng Méng Hïng, 1998) [7] c 6 1. Nghiªn cøu vÒ Keo l¸ liÒm (Acacia crassicarpa) trªn thÕ giíi.

Keo l¸ liÒm: Acacia crassicarp thuéc hä ®Ëu (Fabaceae), Bé §Ëu (Legumimosa). Tªn th­êng gäi: Keo l¸ liÒm, Keo l­ìi liÒm, Keo l­ìi m¸c. Tªn tiÕng Anh: Northern Wattle, Papua New Guinea: Red Wattle, tªn kh¸c Akasia Cook Islands. Keo l¸ liÒm lµ c©y gç lín, cã thÓ cao tíi 7 -10 fit (tøc kho¶ng 21 - 30m) hoÆc h¬n.

C©y cã l¸ mµu xanh b¹c, cµnh nh¸nh nhá vµ Ýt, l¸ cong h×nh l­ìi liÒm, dµi 11 - 20cm, réng 2. Hoa th­êng 5 c¸nh, c¸nh máng. Qu¶ lín, h×nh ch÷ nhËt, ph¼ng, cøng, dµy, chiÒu dµi 5,0 - 7.5cm, chiÒu réng 2- 2,5cm, t¸n dµy, ®¬n th©n, th¼ng hoÆc Ýt cong (Bentham & Mueller, 1864) [17]. Qu¶ vµ h¹t Keo l¸ liÒm (Acacia.

crassicarpa) Keo l¸ liÒm ph©n bè tù nhiªn ë B¾c Queensland Australia, Nam Papua New Guinea vµ Irian Jaya cña Indonesia tõ vÜ ®é 80 N ®Õn 200 N. Keo l¸ liÒm thÝch øng ®­îc víi c¸c lo¹i ®Êt cã ®é pH tõ 4 - 8, cã thÓ chÞu ®­îc mïa kh« kÐo dµi 6 th¸ng, l­îng m­a phï hîp tõ 1000 - 3500mm vµ nhiÖt ®é tèi ®a ®¹t tíi 32 - 340C, tèi thiÓu ®¹t 15 - 220C.