Chương 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG NGHỆ VOIP 1. Ưu thế và xu hướng phát triển của dịch vụ thoại qua internet 1. Lịch sử và ưu thế của dịch vụ thoại qua đường truyền internet Từ năm 1980 đánh dấu sự phát triển của mạng IN(Intelligent Network) là nền tảng cho sự bùng nổ các dịch vụ viễn thông sau này. Công nghệ viễn thông phát triển đến ngày nay qua các giai đoạn: IN->NGN->IMS.
Ngày nay xu thế hội tụ di động, cố định và gộp mạng tiếng nói, dữ liệu tạo nên mạng thế hệ kế tiếp. Các ứng dụng giá trị gia tăng và tích hợp các dịch vụ đa phương tiện như: Web, tin nhắn, voice over IP, truyền hình hội nghị, ứng dụng chia sẻ, điện thoại, VoD (video on demand)… VoIP là một dịch vụ của mạng thế hệ mới. Hiện nay phát triển bùng nổ của internet đưa đến dịch vụ thoại chỉ là một trong những dịch vụ gia tăng của mạng thế hệ kế tiếp. Vào năm 1995 công ty VocalTec đã ra sản phẩm phần mềm Internet Telephony đầu tiên trên thế giới.
Sau đó nhiều công ty viễn thông lớn đã đầu tư ra những sản phẩm thương mại nhưng kết quả còn nhiều hạn chế. Gần đây cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, chất lượng của thoại Internet đã gần đạt đến chất lượng của thoại truyền thống PSTN. Một số hãng viễn thông lớn như AT&T Sprint và Telstra đã thông báo về việc chuyển các mạng viễn thông chủ đạo sang nền chuyển mạch gói. Điều này có nghĩa là phần lớn lưu lượng thoại sẽ được truyền qua mạng mạch gói trong thời gian không xa.
Thoại qua Internet đã gây được sự chú ý mạnh mẽ và có khả năng để trở thành nền tảng cho mạng thoại của công nghệ tương lai. Một bí quyết thành công của dịch vụ thoại qua mạng Internet là khả năng đáp ứng như dịch vụ thoại truyền thống đặc biệt là trong thoại đường dài.1: Giá thành của dịch thoại truyền thống IDD và VoIP tính theo phút Giao dịch Gọi truyền Voice over IP Điện thoại thống (IDD) Việt Nam-USA 3.700 đ 291 đ Việt Nam-Canada 3.700 đ 291 đ Việt Nam-Australia 3.700 đ 391 đ Việt Nam-China 3.700 đ 355 đ Việt Nam-France 3.700 đ 336 đ Bảng giá ngày 30/08/2009 theo điện thoại cố định tính theo phút truyền thống của VTI thuộc tập đoàn VNPT và giá điện thoại VoIP của công ty mạng truyền thông quốc tế (http://ifone. Công nghệ chuyển mạch gói sử dụng hiệu quả hơn so với công nghệ chuyển mạch kênh truyền thống. Khi mạng PSTN được lắp đặt (Vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20), thiết bị chuyển mạch rất đắt trong khi đó chi phí cho dây dẫn lại thấp.
Đến z - 18 - những năm 70, giá thành của các thiết bị máy tính giảm. Vì vậy giá thành của các thiết bị chuyển mạch cũng hạ rất nhanh, tốc độ giảm chi phí cho lắp đặt cáp cũng không theo kịp. Ngày nay các bộ Router với giá thành thấp đã thay thế bộ chuyển mạch và dây dẫn với giá thành đang tăng dần, thì những chuyển mạch gói tiết kiệm hơn, do đó sẽ cung cấp được dữ liệu có hiệu quả hơn nhiều. Đối với giá thành là khoảng 36 đồng/1MB của chuyển mạch gói với 1000 đồng/1MB dữ liệu của chuyển mạch kênh (so sánh giữa Mega VNN của VNPT với gọi điện thoại quốc tế của VTI của VNPT).
Một số người vẫn băn khoăn về việc chia tín hiệu thoại thành một số lượng lớn các gói và việc thêm phần mào đầu vào mỗi gói để đa ra luồng dữ liệu. Điều này ít nhiều có ý nghĩa quan trọng trong việc cập nhật kỹ thuật nén mà được tạo ra bởi các đầu cuối của Internet hơn là nâng cấp phần cứng của PSTN. Trong hệ thống chuyển mạch kênh, toàn bộ phần cứng trong toàn bộ mạng cần được nâng cấp để tận dụng đư- ợc các tiến bộ của kỹ thuật nén. Các đầu cuối Internet, các PC chuẩn có thể thực hiện bất kể công nghệ nén tốt nhất hay không và bất kể là chúng ở đâu.
Khách hàng có thể sử dụng IP cho mọi việc do đó có được mạng chung cho cả dịch vụ thoại trên Internet hoặc Intranet như multimedia. Khách hàng có thể sử dụng IP cho mọi việc do đó có được mạng chung cho cả dịch vụ thoại trên Internet hoặc Intranet như multimedia. Ngay cả trong trường hợp đơn giản nhất, tiếng nói được chuyển qua Internet cũng khó mà sai lệch hơn so với tiếng nói trong dạng tương tự truyền qua cáp đồng xoắn. Vấn đề chủ yếu khi đóng gói phần mềm mã hoá tín hiệu thoại thành các gói cũng bị biến đổi.
Ngày xưa nhiều nhà toán học đã cho rằng phải cần đến Super Computer hoạt động trong vài ngày, thậm chí vài tuần để thực hiện được cuộc gọi trong hai phút, đấy là tiếng nói còn hình ảnh chắc là lớn hơn rất nhiều. Tình kinh tế của quy mô rất thấy rõ trong hệ thống, bởi vì Internet cũng như PSTN là một hệ thống gồm nhiều mạng. Thậm chí một PSTN nhỏ cũng tận dụng được kết nối với các mạng khác. Các tiêu chuẩn chung cho dịch vụ thoại qua Internet: Hầu hết các nhà đầu tư trên thị trường đều chấp nhận tiêu chuẩn H.323 và SIP có khả năng hoạt động trong phạm vi quốc tế.
Theo Fost và sullivan, người ta hi vọng rằng tiêu chuẩn quốc tế mới này sẽ dẫn đến sự tăng trưởng mạnh ở trên thị trường của dịch vụ thoại Internet trong những năm tới. Dịch vụ thoại Internet đã bỏ qua hệ thống tính giá quốc tế. Một nhà cung cấp dịch vụ thoại Internet với Gateway trong phạm vi nước ngoài chỉ phải trả phí giao dịch z - 19 - quốc tế của quốc gia đó, hoặc chi phí cho cuộc gọi nội hạt chứ không phải là thanh toán chi phí quốc tế. Sự phát triển của dịch vụ thoại internet Bảng 1.2: Sự phát triển của thoại qua IP Năm 1994 2009 Môi trường sử dụng PC-PC -PC-PC -PC-Fax -PC-điện thoại -Điện thoại -điện thoại Loại khách hàng Nhà phát triển phần mềm -ISP VoIP -Nhà bán lẻ -Nhà khai thác mạng Khả năng hoạt động Theo tiêu chuẩn của riêng Chuẩn ITU H323, SIP cho phép với các mạng khác từng hãng phát triển hoạt động giữa các Gateway Chất lượng dịch vụ kém Chất lượng thoại tùy thuộc chuẩn nén, và đường truyền có thể tốt hơn hoặc kém hơn PSTN Điện thoại Internet không chỉ còn là công nghệ cho giới sử dụng máy tính mà cho cả người sử dụng điện thoại quay vào Gateway.
Dịch vụ này được một số nhà khai thác lớn cung cấp và chất lượng thoại không thua kém chất lượng của mạng thoại thông thường, đặc biệt là trên các tuyến quốc tế. Ngay nay giao thức SIP làm việc tương tự như “http://” được sử dụng phổ biến trong mạng mức độ tương thích của các Gateway cao, các tiêu chuẩn H.323, SIP được ITU chuẩn hóa và sử dụng rộng rãi. Suốt từ khi các máy tính bắt đầu kết nối với nhau, vấn đề các mạng phức hợp luôn là mối quan tâm của mọi người. Mạng máy tính phát triển bên cạnh mạng điện thoại.
Các mạng máy tính và mạng điện thoại song song tồn tại ngay trong cùng một cơ cấu, giữa các cơ cấu khác nhau và trong mạng rộng WAN. Công nghệ thoại IP không ngay lập tức đe dọa đến mạng điện thoại toàn cầu mà nó sẽ dần thay thế thoại chuyển mạch kênh truyền thống. Hiện nay hệ thống PSTN của VNPT đang chuyển dịch lên mạng thế hệ mới NGN (All IP) đi theo hướng chuẩn hóa IMS. Sau đây là các ứng dụng của dịch vụ thoại Internet tiêu biểu: Thoại thông minh Hệ thống điện thoại ngày càng trở nên hữu hiệu, rẻ, phổ biến, dễ sử dụng, cơ động.
Nhưng nó hoàn toàn đơn giản, nó chỉ có 12 phím để điều khiển. Trong những năm gần đây, người ta đã cố gắng để tạo ra thoại thông minh, đầu tiên là các thoại để bàn, sau là đến các điện thoại số sử dụng đường dây thuê bao số ISDN có rất nhiều dịch vụ tiện ích trên đường số và điện thoại có nhiều chức năng. Nhưng mọi có gắng đều thất bại do tồn tại các hệ thống điện thoại tương tự có sẵn. Internet sẽ thay đổi điều z - 20 - này, kể từ khi Internet phủ khắp toàn cầu, nó đã sử dụng để tăng thêm tính thông minh cho mạng điện thoại toàn cầu.
Giữa máy tính và mạng điện thoại tồn tại một mối liên hệ. Internet cung cấp cách giám sát và điều khiển cuộc gọi một cách tiện lợi hơn. Chúng ta có thể thấy được khả năng kiểm soát và điều khiển các cuộc thoại thông qua mạng Internet. Dịch vụ tính cước cho thuê bao bị gọi Thoại Internet giúp bạn có khả năng cung cấp dịch vụ tính cước cho thuê bao bị gọi đến các khách hàng nước ngoài cũng giống như khách hàng trong nước.
Để thực hiện được điều này, bạn chỉ cần PC với hệ điều hành Linux hoặc Windows, đường kết nối Internet (tốc độ 56 kbps, ngày nay thường sử dụng đường dây thuê bao ADSL) dùng chương trình phần mềm VoIP client của một nhà cung cấp dịch vụ VoIP nào đấy. Ngày nay các nhà cung cấp dịch vụ VoIP còn cho phép gọi điện thoại ngay trên Website của họ. Thay vì gọi qua mạng điện thoại truyền thống, khác hàng có thể gọi cho bạn qua Internet bằng việc sử dụng chương trình phần mềm chẳng hạn như Internet phone của Vocaltec hoặc Netmeeting của Microsoft. Với các chương trình phần mềm này, khách hàng có thể gọi đến công ty của bạn cũng giống như việc họ gọi qua mạng PSTN.
Bằng việc sử dụng chương trình chẳng hạn Internet Phone JACK bạn cũng có thể xử lý các cuộc gọi cũng giống như xử lý các cuộc gọi khác. Bạn có thể định tuyến các cuộc gọi này tới nhà vận hành, tới các dịch vụ trả lời tự động, gọi hội nghị. Trong thực tế hệ thống dịch vụ điện thoại qua Internet có thể bao trùm hệ thống điện thoại truyền thống. Dịch vụ fax qua IP Nếu bạn gửi nhiều fax từ PC, đặc biệt là gửi ra nước ngoài thì việc sử dụng dịch vụ Internet fax sẽ giúp bạn tiết kiệm đợc tiền và cả kênh thoại.
Dịch vụ này sẽ chuyển trực tiếp từ PC của bạn qua kết nối Internet. Hàng năm, thế giới tốn hơn 30 tỷ USD cho việc gửi fax trên kênh thoại đường dài. Nhưng ngày nay Internet fax đã làm thay đổi điều này. Việc sử dụng Internet không những được mở dùng cho thoại mà cho cả dịch vụ fax.
Một trong những dịch vụ gửi fax được ưa chuộng nhất là comfax. Khi sử dụng dịch vụ thoại và fax qua Internet, có hai vấn đề cơ bản: Những người sử dụng dịch vụ thoại qua Internet cần có chương trình phần mềm chẳng hạn Quicknet’s Technologies Internet Phone JACK.