Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng luận về các công trình đã công bố về vấn đề nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu về công nghệ ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng trên thế giới Công nghệ ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng là một quá trình kỹ thuật dán, bọc bề mặt trang sức cho sản phẩm là lớp cốt nền bằng ván lạng. Ván trang trí là ván lạng gỗ, ván lạng gỗ kỹ thuật, giấy tạo vân.
Lớp cốt nền cũng rất đa dạng và phong phú, lớp cốt nền là gỗ, ván ghép thanh, ván dán, ván dăm, ván MDF, ván HDF, ván LVL [21]. Công nghệ ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng làm cho bề mặt lớp cốt nền bền đẹp hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng gỗ, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng phạm vi ứng dụng của các sản phẩm gỗ trong xây dựng, nội thất, văn phòng, kiến trúc. Ván lạng gỗ, ván lạng gỗ kỹ thuật được tạo ra bởi công nghệ cắt, bóc từ gỗ tự nhiên tạo ra ván lạng. Ván lạng có rất nhiều ưu điểm nổi bật như là: Nâng cao giá trị sử dụng gỗ; sử dụng tiết kiệm các loại gỗ quý hiếm, gỗ có vân thớ đẹp, các loài gỗ có cấu tạo đặc biệt do điều kiện sinh trưởng tạo thành; đa dạng hóa các sản phẩm từ gỗ.
Công nghệ ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng trên thế giới đã được quan tâm nghiên cứu từ rất lâu. Nhiều nước đã nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thành công, trong công nghệ ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng điển hình như các nước: Australia, New Zealand, Thụy Điển, Đức, Nhật [18],[21]. Sản phẩm ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng rất đa dạng về chủng loại và sản phẩm. Nhưng tập chung chủ yếu ở hai loại sản phẩm chính là trong xây dựng và trong trang trí.
4 Trong xây dựng: công nghệ ép phủ mặt trang trí được ứng dụng để tạo ra các sản phẩm ván dán, ván LVL. Trong trang trí: công nghệ ép phủ mặt trang trí bằng ván lạng được ứng dụng tạo ra các sản phẩm trong kiến trúc, trong đồ mộc nội thất, trong văn phòng và trang trí cho các sản phẩm ở dạng tấm [21]. Dưới đây là một số hình ảnh sản phẩm được trang sức bằng phương pháp bọc, dán phủ mặt ván lạng gỗ, ván lạng gỗ kỹ thuật. Hình ảnh ứng dụng công nghệ ép phủ mặt trang sức bằng ván lạng vào sản phẩm 5 Trên thế giới đã có nhiều nước quan tâm nghiên cứu, phát triển, trong đó phải kể đến như Đức là một trong nhiều nước rất quan tâm đến công nghệ ép phủ mặt trang sức bằng ván lạng.
Ngành công nghiệp gỗ trang trí của Đức đã xác định là phải phát triển ngành công nghệ dán phủ mặt trang sức bằng ván lạng. Mục tiêu được đưa ra là nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thành công, công nghệ ép phủ mặt trang sức bằng ván lạng, đảm bảo đứng hàng đầu về chất lượng sản phẩm [6],[18], [21]. Tình hình nghiên cứu về ván sàn gỗ công nghiệp trên thế giới Ván sàn gỗ công nghiệp là sản phẩm ván sàn được cấu tạo dạng lớp gồm có lớp cốt nền và lớp mặt trang trí. Ván sàn được sử dụng lát nền nhà, ốp tường thay thế cho gạch lát nền, ốp tường của các công trình xây dựng.
Sàn gỗ công nghiệp có ưu điển là tạo được sự ấm cúng và sang trọng như sàn gỗ tự nhiên, giá thành sản phẩm không cao hơn so với gạch ốp lát. Ngoài ra sàn gỗ công nghiệp còn hạn chế được các nhược điểm như cong vênh, nứt nẻ của sàn gỗ tự nhiên. Trên thế giới, sàn gỗ công nghiệp đã được đưa vào sử dụng rộng rãi cách đây khoảng 15 năm, những nước đi đầu trong việc sử dụng loại vật liệu này là Đức, Thuỵ Điển, Ý, Phần Lan, Mỹ, Nhật Bản. Sàn gỗ công nghiệp có ưu điểm: chống mối mọt, cong vênh, đảm bảo độ bóng và sự đồng đều về sản phẩm nên thuận lợi khi thi công với số lượng lớn.
Ngoài ra gỗ công nghiệp còn có lợi thế độ bóng cao, nhiều màu sắc và vân thớ đẹp. Hiện nay, trên thị trường thế giới đã xuất hiện nhiều ván sàn khác nhau, nhưng chủ yếu vẫn là ván sàn được sản xuất từ bột gỗ (chiếm 65 - 85%), còn lại là chất phụ gia, chất làm cứng, chống ẩm. Theo nguồn tài liệu số, các loại hình sản phẩm này đều được áp dụng công nghệ máy móc thiết bị của Châu Âu như (Đức, Ý, Pháp, Thụy Sỹ) loại HDF 6 được (High Density Fibre board) được sản xuất từ Đức; dạng Three layer flooring được sản xuất ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia [18]. Trên thế giới cũng có một số công trình nghiên cứu về ảnh hưởng các thông số chế độ ép đến chất lượng ván.
Unsal (2007), Cơ gỗ và Công nghệ, Khoa Nông Lâm, Đại học Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, đã nghiên cứu ảnh hưởng của áp suất ép và nhiệt độ ép đến độ ẩm và biểu đồ phân bố mật độ theo chiều dày của sản phẩm đến ván ghép dạng lớp từ gỗ Thông. Tác giả đã khẳng định rằng: khi ép nhiệt, áp suất ép có ảnh hưởng đáng kể đến tính chất vật lý và độ bền cơ học của sản phẩm (thể hiện rõ nhất thông qua biểu đồ profile mật độ theo chiều dày của ván). Kết quả nghiên cứu đã xác định, các tham số chế độ ép là yếu tố quyết định đến chất lượng sản phẩm. - Tiêu chuẩn JAS - SE - 7 (Tiêu chuẩn nông nghiệp Nhật Bản cho ván sàn công nghiệp): Ván sàn công nghiệp dạng composite lớp, chiều dày các lớp phủ mặt không nhỏ 1/3 chiều dày sản phẩm.
- Các công ty chuyên sản xuất và kinh doanh ván sàn công nghiệp nổi tiếng trên thế giới như: Vohringer, Classen, Witex, Kronotex, Unifloors (CHLB Đức), Pergo, Janco (Thụy Điển, Malaysia), Alsapan (Pháp), Lasi (Trung Quốc), Gago (Hàn Quốc), đã cho ra thị trường nhiều loại mẫu mã, kích thước sản phẩm khác nhau với chất lượng tốt, giá thành thấp như: Sồi, Tếch, Xoan đào, Gõ đỏ; vân có nhiều loại bề mặt như: Sần nhẹ, sần nặng, vỏ trứng, thô mịn [15]. Tại Nhật Bản, theo tiêu chuẩn nông nghiệp Nhận Bản (JAS - SE - 07) thì loại hình ván sàn công nghiệp bao gồm kích thước sau: 7 Bảng 1. Kích thước ván sàn gỗ công nghiệp theo tiêu chuẩn Nhật Bản JAS - SE - 07 Kích thước Cấp độ kích thước Đơn vị Chiều dày 3, 6, 8, 9, 12, 15, 18 mm Chiều rộng 75, 90, 100, 110, 150, 220, 240, 300, 303 mm Chiều dài 240, 300, 303, 900, 1800, 1818 mm Để tạo ra được những sản phẩm có chất lượng tốt đang được bán trên thị trường như hiện nay đã có rất nhiều những công trình được các nhà công nghệ có chuyên môn nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm như: nhiệt độ ép, thời gian ép, áp suất ép. Sau đây là một số hình ảnh về các loại sản phẩm ván sàn công nghiệp đã được nghiên cứu đưa vào sản xuất hiện đang bán trên thị trường.
Một số hình ảnh ván sàn công nghiệp đã được nghiên cứu đưa vào sử dụng trong các điều kiện môi trường khác nhau 8 1. Tình hình nghiên cứu và sử dụng ván sàn gỗ công nghiệp ở Việt Nam Việt Nam là một trong nhiều nước đang phát triển, nhu cầu xây dựng nhà ở chung cư, các căn biệt thự cao cấp ngày càng tăng cao, đặc biệt là tập chung ở những khu đô thị. Các sản phẩm phục vụ trong xây dựng rất phong phú và đa dạng, nhiều nhất phải kể đến là các sản phẩm phục vụ ốp lát tường, nền nhà trong công trình xây dựng như gạch lát nền nhà, gạch ốp tường, ván sàn lát nền, ốp tường, ván làm trần nhà. Trước đây, nhu cầu lát sàn gỗ hầu như chỉ xuất hiện ở những căn biệt thự hoặc nhà cửa được xây dựng cao cấp thì hiện nay thị trường đang ngày càng mở rộng đối tượng sử dụng.
Đời sống vật chất ngày càng tăng cao, nhu cầu làm đẹp căn nhà cũng được nhiều người chú ý, nhiều người bắt đầu xoay qua sử dụng gỗ lát sàn để tăng thêm vẻ sang trọng và khẳng định giá trị cho căn nhà. Ấm áp vào mùa đông và mát mẻ với mùa hè, ván sàn công nghiệp có màu sắc vân thớ phong phú đa dạng tạo được thẩm mỹ cho căn phòng. Bên cạnh việc tạo ra nhiều mẫu mã, sàn gỗ công nghiệp hiện nay đã có những cải tiến kỹ thuật để phù hợp với khí hậu Việt Nam, có thể chịu được độ ẩm lên đến 80%, bề mặt được xử lý cho nên có độ bền lâu, khả năng chịu va đập và khả năng chống xước rất cao. Và việc lắp đặt cũng khá dễ dàng với kết cấu mộng kép không phải dùng keo, với các mộng khoá đặc biệt làm cho liên kết giữa các tấm kín khít và luôn bền vững với thời gian [25],[26].
Ván sàn công nghiệp ở Việt Nam cũng đã được phổ biến và đưa vào sử dụng khoảng 7-8 năm gần đây. Nhưng thực tế cho thấy thị trường các loại ván lát sàn ngày càng phát triển nhanh chóng, sản lượng tiêu thụ tăng nhanh mỗi năm vào khoảng 20-30%. Theo thống kê sơ bộ, có đến 80% các căn hộ chung cư cao cấp mới xây dựng sử dụng sàn gỗ nhân tạo và có đến 50% các công trình nhà dân dụng mới xây lựa chọn ván sàn gỗ nhân tạo do giá thành 9 hợp lý, giá trị sử dụng cao, rất nhiều công trình nhà dân dụng đang ở và chung cư cũ nâng cấp từ sàn gạch men lên sàn gỗ công nghiệp do giá trị sử dụng cao, giá thành hợp lý và quá trình sửa chữa nâng cấp đơn giản, thuận tiện [25]. Thị trường ván sàn ở Việt Nam khá sôi động và ngày càng phát triển, hiện có khoảng 30 hãng nổi tiếng giới thiệu và cung cấp sản phẩm tới khách hàng.
Các sản phẩm ván sàn gỗ đa dạng về chủng loại và kiểu cách, từ sản phẩm được sản xuất trong nước đến sản phẩm nhập ngoại. Sàn gỗ công nghiệp ngoại chủ yếu nhập khẩu từ Châu Âu và Châu Á với khoảng trên 15 nhãn hiệu khác nhau. Các loại sàn gỗ công nghiệp có giá từ 200.000 VNĐ/m2 sàn tuỳ loại, tuỳ hãng và công nghệ sản xuất sàn [26]. Bên cạnh đó sản lượng xuất khẩu cũng tăng rất nhanh.
Thống kê đến nay cho thấy, trong ngành chế biến gỗ Việt Nam có khoảng 2.500 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó có 250 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chủ yếu tập trung ở thị trường hàng ván sàn gỗ công nghiệp và chiếm giữ 46% tỷ trọng xuất khẩu của ngành/năm.