Chương I DAT VAN DE Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và ' nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ cì sản. Nông nghiệp theo nghĩa rộng bao gồm ông - lâm - ge nghiệp. Sản xuất nông nghiệp không những cung cấp lướig thực, the phẩm cho con người, đảm bảo nguồn nguyên liệu cho các ngành EốM n nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và công nghiệp chế biến lương, ực phẩm mà còn sản xuất ra những mặt hàng có giá trị xuất khẩu, tăng thêm nguồn thu ngoại tệ.
Hiện tại cũng như trong tương lai, nông nghiệ§psãÀ đóng vái trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội loài người, không ngành hào có thể thay thế được. Trên 40% số lao động trên thế giới dang tham gia vio hoạt động nông nghiệp. Việt Nam là một nước đang hát triển vì vậy nông nghiệp vẫn giữ vai trò hết sức quan trọng. Bởi oi vì Ôớc ta đa số người dân sống dựa vào nghề nông.
Cho nên nông nghiệp eó phát triển thì nguồn thu của các hộ nông dân được cải thiện sẽ góp Á seo phúc lợi xã hội. Nhằm giảm thiểu bất bình đẳng trong xã nội Oo Trong những, Ty quái Kính i nông nghiệp nông thôn đã chuyển dịch đúng hướng và tă a nhanh, hạ tầng nông thôn cũng được cải tiến rõ mang tinh chất tự phát, không tuân thủ theo quy ht m g thiếu tính Ổn định và bền vững. ry thu nhập thấp con phổ biến ở nhiều vùng, khoảng cách giàu nghèo vẫn SA khá xa. Trong thời kỳ hội nhập như hiện nay, cơ hội cho ngành nông nghiệp là việc tiếp cận tốt hơn với các thị trường, quốc tế và giá của các mặt hàng sản phẩm phục vụ cho sản xuất nông nghiệp giảm nhưng bên cạnh đó thì thách thức đặt ra cho ngành nông nghiệp là rất lớn.
Bởi so với các nước trên thế giới, nông nghiệp của nước ta còn kém cả về chất lượng cũng như sản lượng hàng hóa, đặc biệt là mẫu mã và quy cách sản phẩm. - Tuy nhiên trong nông nghiệp - nông thôn nước ta hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại cần phải được giải quyết. Đó là sản xuất nông nghiệp vẫn còn phân tán, cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thô chuyển dịch chậm, chưa theo sát với thị trường. Một bộ phận nông dân đò ø còn gặp nhiều khó khăn.
ey Vi vay dé chuyển đổi cơ cấu cây trồng đo huyện, ứng hòa cũng như các huyện khác trong vùng da kip thoi nam bi tổ thế, nguyện vọng của nông dân trong quá trình chuyển đổi. Ứng hồn là một huyện thuộc khu vực đông băng, mặt khác đê nâng cao hiệu quả kinh tê trong sản xuất nông nghiệp thì việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, take việc làm rất cần thiết. Xuất phát từ những thực tế trên, chúng tôi thực hiện đề tài: Nghiên cứu chuyễn doi sa co vắt lôi góp phần nâng cao hiệu £ ^. : ar a quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp tại xã Minh Đức, huyện Ung Hòa, Hà Nội” Chương 2 TONG QUAN VAN DE NGHIEN CỨU 1.
Khái niệm cơ cấu cây trồng vật nuôi Cơ cấu cây trồng vật nuôi là tỷ lệ các loại cây trồng vật nuôi có trong, một vùng ở một thời điểm nhất định. Nó phản ánh sự phân công lao động, trong nội bộ ngành nông nghiệp phù hợp với điềukiện tự nhiên, kinh tế xã hội Ất vi ằ & sk Ậ ol ho, của mỗi vùng, nhằm cung cấp nhiều nhất những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu của con người[15]. ⁄ ry ` & Cơ cấu cây trồng vật nuôi là thành phan cde” giống và loài cây (con ôi) đượcge nuôi) bố trí theo không 2 gi gian ì và thời glgiantrong tro # một mộtvùngving sin!sinh thai i nôong nghiệp nhằm tận dụng hợp lý nhất các nguôn lợi về tự nhiên và kinh tê - xã hội sẵn có[5]. Vai trò của cơ cấu cây trồng vậtnuôi <_ - Ngành nông nghiệp không những cúng cấp lương thực, thực phẩm phục vụ đời sống hằng ngàycủa con người, mà còn là nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp chếbiến, tao dig u kiện cho nhiều ngành nghề khác phát triển.
Điêu này đã tạo cơ số Yững ae để thực hiện tốt quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa dat nu YY — - Cơ cấu cây trồng, vật nuôi hợp lý là cơ sở khoa học để xây dựng các kế hoạch đầu tư vốn, sử dụng lao động, các loại tư liệu sản xuất trong nông, nghiệp, áp dụ a hoody thuật một cách hiệu quả hơn. Từ đó sẽ khắc phục được đầu ra hợp trường sinh thái, đặc biệt là môi trường đất và nước, cụ thể là: + Chăn nuôi cung cấp thịt, trứng, sữa, ngoài ra còn trả lại cho đất những chất dinh dưỡng cần thiết. Lượng phân thu được hàng năm góp phần đáng kể trong việc cải tạo đất, nâng cao năng suất cây trồng và được xem là nguồn phân chủ yếu trong vùng nông thôn hiện nay. Như vậy xác định cơ cấu cây trồng, vật nuôi hợp lý không những cho năng suất cây trồng, vật nuôi tăng một cách toàn diện, ngoài ra còn góp phần cải tạo môi trường đất, nguồn nước, môi trường sinh thái.
Đây là điều kiện đảm bảo cho sự phát triển của kinh tế nông thôn. Đặc trưng cơ bản của cơ cấu cây trồng, vật nuôi < ^ - Cơ cấu cây trồng vật nuôi phản ánh đặc điểm cia các nền sản xuất > nông nghiệp: + Ngành sản xuất nông nghiệp mang tínhcl đệ thủ riêng và nó luôn gắn liền với các điều kiện tự nhiên như: khíđậu ti tiế, tết, “đất đai, nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng. Lựa chọn cơ cấu cây trồng vật nuôi ¡ phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác, trình độ dân trí ~ + Cơ cấu cây trồng, vật nuôi quyết định(gặn lượng, tổng thu nhập của nông hộ trong quá trình sản xuất niên quyết định quan hệ của các kiểu hộ nông, dân với thị trường. Do vậy vi đi o cấu.
cây trồng vật nuôi phải dựa vào các đặc điểm tự nhiên, kinh tế _ xš hột ởvn “nhu cầu của thị trường. Đồng thời cần căn cứ vào đặc điểm đánh học và wha năng chống chịu dé đề ra các công Á thức canh tác phù hợp. ¬ ; - Cơ cấu cây trồng, vật nuôi có bản chất và biến đổi tùy thuộc vào trình độ của lực lượng dán aC ngành nông nghiệp xuất hiện từ rất lâu và luôn bị chỉ phối bởi cá. ó chủ quan, các đặc trưng của nên nông nghiệp chỉ được thực hiện es t ng mâu thuẫn gia lực = sản xuất và quan = san xuat trong ni i đổi về chất và sự.
‘ot trong ngành sản xuất nông nghiệp kết Ho lihài hòa các yếu tố vốn, giống, và khoa học kỹ thuật ở trình độ cao hơn. Điều này đồng nghĩa với việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi phải tuân thủ theo quy luật phát triển của lực lượng sản xuất trong nông nghiệp. Do đó cần áp dụng, các tiến bộ khoa học kỹ thuật công nghệ làm thay đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng chú trọng chất lượng và hiệu quả. Vậy phải nói rằng: lực lượng sản xuất phát triển dẫn đến cơ cấu cây trồng vật nuôi phát triển theo hướng tiến bộ.
- Cơ cấu cây trồng vật nuôi cơ bản phản ánh nhu cầu thị trường: thị trường đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp. Thị trường quyết định hoàn toàn đến việc sẽ sản xuất ra cái ei? Người dân sản xuất ra cái thị trường cần chứ không sản xuất ra oe mằ họ có: Như vậy, xác định cơ cấu cây trồng, vật nuôi trước hết phải tất hiểu nhu ae của thị trường, để đảm bảo sản phẩm của người sản xuất nói chung Y hgười dân nói riêng ra đời có giá trị kinh tế. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nưôi được hiểu là sự thay đổi tỷ lệ % diện tích gieo trồng và số lượng vật nuôi trong tông thể ngành sản xuất nông nghiệp. Sự chuyển đổi này nhằm.
phat triển xiệ thống cây trồng vật nuôi theo chiều hướng tích cực. Cây và gon được chọn để nuôi trồng phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội Khả ng kháng bệnh cao, tiềm năng sinh sản lớn và đáp ứng được đt cầu re a thi trường, nhằm mục đích nâng cao hiệu quả lên mức cao nhất Đây chinh là mục đích cuối cùng của người sản xuất nông nghiệp. Á Vậy phải bóá cơ ấu cây trồng, vật nuôi như thế nào để đạt được hiệu 2 + 3 a quả cao nhất.các nhà nghiên cứu thì cân thỏa mãn những yêu cầu sau: - cơ vật nuôi phải phù hợp, hài hòa và hỗ trợ lẫn nhau. Nghĩa là n và chăn nuôi phải tận dụng những sản phẩm phụ của nhau.
~ Khi xác định cỡ cấu cây trồng vật nuôi cần lợi dụng tốt các điều kiện tự nhiên nhằm hạn chế tới mức thấp nhất những ảnh hưởng xấu như: lũ lụt, hạn hán và dịch bệnh. Đặc biệt, những nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa như 'Việt Nam là môi trường thuận lợi cho thiên tai và dịch bệnh phát sinh. Nên đã làm cho năng suất cây trồng bắp bênh và giảm đáng kể. - Trong quá trình chọn cây giống và con giống cần lợi dụng triệt để các đặc điểm sinh học nhằm tạo ra những cá thể có khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh cao, tính kháng bệnh cao, khả năng sinh sản và cho năng suất chất lượng sản phẩm tốt.
Mục đích cuối cùng là nâng, cao tổng, sản phẩm nông, nghiệp. A sac> 4 Xét về mặt kinh tế, bất cứ một hộ nông dân | nào cũng thọng muốn thu được những sản phẩm có giá trị kinh tế cao. Nếấ chuyễn đổi 'eơ cấu cây trồng vật nuôi để thu được hiệu quả kinh tế cao là mục 0 Hew At ou thé và là đích mà mỗi hộ nông; dân luôn hướng tới. Như vậy Việt chuyển dic dịch cơ cấu là vấn đề tất yếu với sự phát triển của mỗi quốc gia.
Dic biét i với những nước có nền kinh tế dựa vào nông nghiệp là chia chuyên đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi đóng vai trò rất quan trọng, đảm bảo cho Ái phát triển nông nghiệp cách toàn diện và vững chắc. Do vậy, r muốn đạt được mục tiêu kinh tế trước tiên phải chuyển dịch cơ cầu cây trồng, vật nuôi¡hợp lý.