Nghiên cứu Hành Vi Cầu Khiến trong Email Thương Mại Tiếng Hàn

Nghiên cứu hành vi cầu khiến trong email thương mại tiếng Hàn, so sánh chiến lược giữa người Việt và người Hàn. Tải luận văn chi tiết tại đây.

• Tác giả: Nguyen Thi Hai Ha
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Thị Thu Phượng
• Trường học: Đại Học Ngoại Ngữ - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hàn Quốc Học
• Đề tài: Nghiên cứu hành vi cầu khiến trong Email thương mại tiếng Hàn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 서약서
• 감사의 글
• 논문 개요
• TÓM TẮT
• <부록> 전문용어 약어
• 목차
• 표 목차
• 그림 목차
• 1. 연구 목적 및 필요성
• 2. 선행 연구 검토
• 2.1. 요청 화행 연구
• 2.2. 요청 화행 관련 이메일 연구
• 3. 연구 방법 및 연구 구성
• 3.1. 연구 방법
• 3.2. 연구 구성
• 4. 이론적 배경
• 4.1. 화행의 개념 및 기능
• 4.1.1. 화행의 개념
• 4.1.2. 화행의 기능
• 4.2. 화행의 사회적 변인
• 4.3. 공손 표현 이론
• 4.3.1. Leech 의 공손 이론
• 4.3.2. Lakoff 의 공손 이론
• 4.3.3. Brown & Levinson 의 공손 이론
• 4.4. 요청 화행의 이론
• 4.4.1. 요청 화행 개념
• 4.4.2. 요청 화행의 전략
• 4.5. 이메일 담화 분석에 관한 이론
• 4.5.1. 이메일의 개념 및 특징
• 4.5.2. 이메일 텍스트의 구조
• 5. 상황 맥락 요인에 따른 한국어 요청 화행 사용 양상
• 5.1. 요청 화행 전략 유형별 전체 결과
• 5.2. ‘친밀도’에 따른 요청 화행 실현 양상
• 5.3. ‘지위 차’에 따른 요청 화행 실현 양상
• 5.4. ‘부담도’에 따른 요청 화행 실현 양상
• 5.5. 소결론
• 6. 비즈니스 이메일 요청 화행 교육방안 제시
• 6.1. 비즈니스 이메일 요청 화행 교육방향
• 6.2. 비즈니스 이메일 요청 화행 교육 내용
• 참고문헌

Tóm tắt

I. Nghiên cứu Chiến lược Yêu cầu Email Tổng quan Mục tiêu

Nghiên cứu này tập trung vào việc khảo sát chiến lược yêu cầu được sử dụng trong email thương mại tiếng Hàn bởi người Hàn Quốc và người Việt Nam có trình độ tiếng Hàn cao cấp. Nghiên cứu xem xét các yếu tố như mức độ thân thiết (친밀도), quan hệ quyền lực (지위 차), và mức độ áp đặt (부담도) để phân tích sự khác biệt. Mục tiêu là đề xuất các phương án giảng dạy dựa trên kết quả phân tích. Nghiên cứu xuất phát từ thực tế rằng hành vi cầu khiến (yêu cầu) là một hành vi ngôn ngữ phổ biến trong đời sống hàng ngày và việc nắm vững các chiến lược này là rất quan trọng đối với người học tiếng Hàn, đặc biệt trong môi trường kinh doanh. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại chủ yếu tập trung vào giao tiếp bằng lời nói, bỏ qua văn phong email chuyên nghiệp tiếng Hàn, vốn có những đặc thù riêng. Nghiên cứu cũng hướng tới việc phân tích hành vi cầu khiến của người Việt Nam sử dụng tiếng Hàn, từ đó đề xuất các nội dung và phương pháp giảng dạy phù hợp. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn để làm rõ sự khác biệt về văn hóa ứng xử trong email tiếng Hàn.

1.1. Tầm quan trọng của Nghiên cứu Chiến lược Email Thương mại

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và giao lưu văn hóa ngày càng sâu rộng, chiến lược giao tiếp thương mại Việt Nam - Hàn Quốc trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Email là một công cụ giao tiếp chủ yếu trong môi trường kinh doanh hiện đại, đặc biệt khi giao tiếp với đối tác quốc tế. Việc hiểu rõ cách người Hàn Quốc sử dụng ngôn ngữ, đặc biệt là các chiến lược yêu cầu, trong email thương mại giúp người Việt Nam tránh được những hiểu lầm và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp. Xây dựng mối quan hệ thông qua email thương mại Hàn Quốc góp phần thúc đẩy hợp tác kinh doanh hiệu quả. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn cho việc giảng dạy và học tập tiếng Hàn thương mại.

1.2. Khoảng trống trong Nghiên cứu về Yêu cầu trong Email Tiếng Hàn

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về hành vi ngôn ngữ và giao tiếp trong tiếng Hàn, các nghiên cứu về yêu cầu trong email kinh doanh tiếng Hàn còn hạn chế. Nhiều nghiên cứu tập trung vào giao tiếp trực tiếp hoặc trong các tình huống học thuật, mà ít quan tâm đến môi trường kinh doanh. Điều này dẫn đến việc người học tiếng Hàn, đặc biệt là người Việt Nam, gặp khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ một cách phù hợp và hiệu quả khi giao tiếp với đối tác Hàn Quốc qua email. Nghiên cứu này lấp đầy khoảng trống này bằng cách tập trung vào phân tích email thương mại Hàn Quốc trong bối cảnh kinh doanh thực tế.

II. Thách thức Giao tiếp Email Rào cản Văn hóa Việt Hàn

Giao tiếp qua email tưởng chừng đơn giản nhưng lại tiềm ẩn nhiều thách thức, đặc biệt khi có sự khác biệt về văn hóa giao tiếp email Việt Nam - Hàn Quốc. Người Việt Nam có xu hướng sử dụng ngôn ngữ trực tiếp hơn, trong khi người Hàn Quốc thường ưu tiên sự lịch sự và vòng vo. Điều này có thể dẫn đến những hiểu lầm và khó khăn trong việc xây dựng mối quan hệ. Thách thức lớn nhất là làm sao dung hòa được sự khác biệt văn hóa để đạt được mục tiêu giao tiếp một cách hiệu quả. Một vấn đề khác là sự thiếu hiểu biết về nghi thức email kinh doanh Hàn Quốc. Người Việt Nam có thể không quen với các quy tắc về cách xưng hô, sử dụng kính ngữ, hoặc trình bày thông tin trong email theo phong cách Hàn Quốc. Nghiên cứu hành vi người dùng email tại Hàn Quốc là rất cần thiết để xác định những rào cản này.

2.1. Sự khác biệt về Ngôn ngữ Kính ngữ trong Email Tiếng Hàn

Ngôn ngữ kính ngữ trong email tiếng Hàn (Honorifics) là một yếu tố quan trọng để thể hiện sự tôn trọng và lịch sự. Việc sử dụng sai kính ngữ có thể gây mất thiện cảm và ảnh hưởng đến mối quan hệ. Người Việt Nam cần nắm vững các quy tắc sử dụng kính ngữ phù hợp với từng đối tượng và tình huống giao tiếp. Việc sử dụng kính ngữ không chỉ đơn thuần là thêm các hậu tố kính ngữ vào động từ và danh từ, mà còn liên quan đến việc lựa chọn từ ngữ phù hợp và sử dụng các cấu trúc câu gián tiếp để giảm thiểu sự trực tiếp.

2.2. Thách thức về Văn phong Email Chuyên nghiệp Tiếng Hàn

Văn phong email chuyên nghiệp tiếng Hàn có những đặc điểm riêng, khác biệt so với văn phong tiếng Việt. Email tiếng Hàn thường sử dụng cấu trúc câu phức tạp hơn, nhiều từ Hán Hàn và các cụm từ cố định. Người Việt Nam cần làm quen với những đặc điểm này để viết email một cách trôi chảy và tự nhiên. Việc sử dụng các mẫu email thương mại tiếng Hàn có thể giúp người mới bắt đầu làm quen với văn phong này, nhưng cần lưu ý điều chỉnh cho phù hợp với từng tình huống cụ thể. Cách viết email thương mại hiệu quả bằng tiếng Hàn cần được chú trọng.

2.3. Dịch thuật và Hiểu lầm trong Email Thương mại Việt Hàn

Dịch email thương mại Việt - Hàn có thể dẫn đến những hiểu lầm nếu không được thực hiện một cách cẩn thận. Nhiều công cụ dịch thuật tự động chưa thể hiểu hết các sắc thái văn hóa và ngữ cảnh giao tiếp, dẫn đến việc dịch sai ý nghĩa. Người Việt Nam nên sử dụng các dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp hoặc tự học tiếng Hàn để có thể hiểu rõ nội dung email và tránh những sai sót không đáng có. Quan trọng nhất là phải hiểu đúng ý định của người gửi và truyền đạt thông tin một cách chính xác và rõ ràng. Sự khác biệt văn hóa trong email thương mại Việt - Hàn đòi hỏi sự cẩn trọng cao.

III. Phương pháp Nghiên cứu Phân tích Chiến lược Yêu cầu Chi tiết

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn để nghiên cứu các chiến lược yêu cầu được sử dụng trong email thương mại tiếng Hàn. Dữ liệu được thu thập từ các email thực tế được trao đổi giữa người Hàn Quốc và người Việt Nam trong môi trường kinh doanh. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các loại hành vi ngôn ngữ được sử dụng để đưa ra yêu cầu, các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn chiến lược yêu cầu, và sự khác biệt trong cách sử dụng ngôn ngữ giữa hai nhóm đối tượng. Phân tích định lượng được sử dụng để thống kê tần suất xuất hiện của các chiến lược khác nhau, trong khi phân tích định tính được sử dụng để giải thích ý nghĩa và mục đích của các chiến lược này. Kết quả phân tích được so sánh và đối chiếu để xác định những điểm tương đồng và khác biệt giữa văn hóa ứng xử trong email tiếng Hàn và tiếng Việt.

3.1. Xác định các Loại Hành vi Yêu cầu trong Email

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các loại hành vi ngôn ngữ được sử dụng để đưa ra yêu cầu trong email, chẳng hạn như yêu cầu trực tiếp, yêu cầu gián tiếp, gợi ý, hoặc đề nghị. Các hành vi này được phân loại dựa trên mức độ trực tiếp và lịch sự của ngôn ngữ sử dụng. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ngữ cảnh như mối quan hệ giữa người gửi và người nhận, mục đích của email, và mức độ quan trọng của yêu cầu để hiểu rõ hơn về sự lựa chọn chiến lược của người sử dụng.

3.2. Phân tích Yếu tố Ảnh hưởng đến Chiến lược Yêu cầu

Nghiên cứu xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn chiến lược yêu cầu, bao gồm: mức độ thân thiết giữa người gửi và người nhận, quan hệ quyền lực (ví dụ: cấp trên, đồng nghiệp, đối tác), mức độ quan trọng hoặc khẩn cấp của yêu cầu, và mục tiêu giao tiếp (ví dụ: xây dựng mối quan hệ, giải quyết vấn đề). Các yếu tố này được đánh giá bằng cách phân tích nội dung email, phỏng vấn người tham gia, và tham khảo các nghiên cứu về văn hóa giao tiếp của Hàn Quốc và Việt Nam.

3.3. So sánh Chiến lược Yêu cầu giữa Người Việt và Người Hàn

Nghiên cứu so sánh cách người Việt Nam và người Hàn Quốc sử dụng ngôn ngữ để đưa ra yêu cầu trong email, tập trung vào sự khác biệt về mức độ trực tiếp, sử dụng kính ngữ, và lựa chọn từ ngữ. Nghiên cứu cũng xem xét ảnh hưởng của văn hóa đến việc lựa chọn chiến lược yêu cầu và đánh giá mức độ phù hợp của các chiến lược khác nhau trong bối cảnh giao tiếp kinh doanh Việt - Hàn. Kết quả so sánh cung cấp thông tin hữu ích cho việc xây dựng các khóa đào tạo về giao tiếp kinh doanh xuyên văn hóa.

IV. Ứng dụng Thực tiễn Hướng dẫn Viết Email Thương mại Hàn Quốc

Dựa trên kết quả nghiên cứu, bài viết cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách viết email thương mại hiệu quả bằng tiếng Hàn. Hướng dẫn bao gồm các bước cụ thể như: lựa chọn chủ đề email phù hợp, sử dụng lời chào và lời kết thúc lịch sự, trình bày thông tin rõ ràng và mạch lạc, sử dụng kính ngữ đúng cách, và điều chỉnh văn phong phù hợp với từng đối tượng và tình huống giao tiếp. Bài viết cũng cung cấp các mẫu email thương mại tiếng Hàn để người đọc tham khảo và sử dụng. Mục tiêu là giúp người Việt Nam nâng cao kỹ năng viết email tiếng Hàn và tự tin giao tiếp với đối tác Hàn Quốc.

4.1. Lựa chọn Chủ đề Email Subject Line Hiệu quả

Chủ đề email là yếu tố đầu tiên thu hút sự chú ý của người nhận. Chủ đề nên ngắn gọn, rõ ràng và nêu bật nội dung chính của email. Tránh sử dụng các chủ đề chung chung hoặc gây hiểu lầm. Nghiên cứu cho thấy người Hàn Quốc thường đánh giá cao các chủ đề email mang tính chuyên nghiệp và lịch sự. Ví dụ: “Yêu cầu báo giá sản phẩm” hoặc “Thư giới thiệu hợp tác kinh doanh”.

4.2. Sử dụng Lời Chào và Lời Kết thúc Phù hợp

Lời chào và lời kết thúc là những yếu tố quan trọng để thể hiện sự tôn trọng và lịch sự. Trong email tiếng Hàn, nên sử dụng các lời chào như “Kính gửi [tên người nhận]” hoặc “Gửi [chức danh người nhận]”. Lời kết thúc nên thể hiện sự mong đợi phản hồi và lòng biết ơn. Ví dụ: “Rất mong nhận được phản hồi sớm từ quý vị” hoặc “Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm của quý vị”.

4.3. Trình bày Thông tin Rõ ràng và Mạch lạc

Thông tin trong email nên được trình bày một cách rõ ràng, mạch lạc và dễ hiểu. Sử dụng cấu trúc câu đơn giản và tránh sử dụng quá nhiều thuật ngữ chuyên ngành. Chia nhỏ nội dung thành các đoạn văn ngắn và sử dụng các dấu gạch đầu dòng hoặc số thứ tự để làm nổi bật các ý chính. Kiểm tra kỹ lỗi chính tả và ngữ pháp trước khi gửi email.

V. Kết luận Tối ưu hóa Giao tiếp Email Việt Hàn

Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về chiến lược yêu cầu được sử dụng trong email thương mại tiếng Hàn và những khác biệt giữa người Việt Nam và người Hàn Quốc. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn chiến lược giao tiếp và việc hiểu rõ những khác biệt này là rất quan trọng để đạt được hiệu quả giao tiếp. Nghiên cứu này cũng đề xuất các phương pháp giảng dạy và học tập tiếng Hàn thương mại phù hợp, giúp người Việt Nam nâng cao kỹ năng giao tiếp và thành công trong môi trường kinh doanh quốc tế. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học hỏi văn hóa ứng xử trong email tiếng Hàn để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp và thúc đẩy hợp tác kinh doanh.

5.1. Tầm quan trọng của Nghiên cứu Văn hóa Giao tiếp

Nghiên cứu này khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu văn hóa ứng xử trong email tiếng Hàn để hiểu rõ hơn về các quy tắc và chuẩn mực giao tiếp của người Hàn Quốc. Hiểu biết về văn hóa giúp người Việt Nam tránh được những sai lầm và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với đối tác Hàn Quốc. Nghiên cứu văn hóa giao tiếp là một phần quan trọng của việc học tiếng Hàn và cần được chú trọng trong các chương trình đào tạo.

5.2. Hướng Nghiên cứu Tương lai về Email Thương mại Việt Hàn

Nghiên cứu này có thể được mở rộng để nghiên cứu các khía cạnh khác của giao tiếp email, chẳng hạn như cách sử dụng ngôn ngữ để giải quyết xung đột, đàm phán, hoặc xây dựng lòng tin. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào các ngành nghề cụ thể hoặc các nhóm đối tượng khác nhau để có được cái nhìn chi tiết hơn về chiến lược giao tiếp thương mại Việt Nam - Hàn Quốc. Cần có thêm nhiều nghiên cứu về email marketing tiếng Hàn để giúp các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Hàn Quốc một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của giao thương quốc tế, việc sử dụng ngôn ngữ trong môi trường kinh doanh ngày càng trở nên quan trọng. Theo báo cáo của ngành giáo dục Hàn Quốc, tính đến năm 2024, có khoảng 46 trường đại học tại Việt Nam triển khai chương trình đào tạo tiếng Hàn, trong đó nhiều chương trình tập trung vào tiếng Hàn thương mại nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tuy nhiên, việc sử dụng ngôn ngữ trong email thương mại, đặc biệt là hành vi cầu khiến (hành vi yêu cầu) trong email tiếng Hàn, vẫn còn nhiều thách thức do sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ giữa người Hàn Quốc và người Việt Nam.

Nghiên cứu này nhằm khảo sát các chiến lược hành vi cầu khiến được sử dụng trong email thương mại của người Hàn Quốc và người Việt Nam sử dụng tiếng Hàn ở trình độ cao cấp, dựa trên ba biến số xã hội chính: mức độ thân thiết (친밀도), quyền lực quan hệ (지위 차) và mức độ áp đặt (부담도). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các email thương mại được gửi và nhận bởi 28 người lao động Hàn Quốc và 28 người lao động Việt Nam có trình độ tiếng Hàn cao cấp, trong độ tuổi dưới 48 và có kinh nghiệm làm việc dưới 20 năm, tại các lĩnh vực như kỹ thuật, marketing, kinh doanh và nhân sự.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích sự khác biệt và điểm tương đồng trong việc sử dụng các chiến lược yêu cầu trong email thương mại giữa hai nhóm đối tượng, từ đó đề xuất các phương án đào tạo phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả giao tiếp trong môi trường kinh doanh đa văn hóa. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cải thiện kỹ năng viết email thương mại tiếng Hàn cho người Việt Nam, góp phần thúc đẩy giao thương và hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết chính:

1. Lý thuyết hành vi ngôn ngữ (Speech Act Theory): Austin (1970) và Searle (1972) phân biệt các loại hành vi ngôn ngữ, trong đó hành vi cầu khiến (request) là một loại hành vi ngôn ngữ nhằm yêu cầu người nghe thực hiện một hành động cụ thể. Hành vi này có thể được thực hiện trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các cấu trúc câu khác nhau như câu mệnh lệnh, câu hỏi hay câu trần thuật.

2. Nguyên tắc lịch sự (Politeness Theory): Brown & Levinson (1987) đề xuất khái niệm "face" (thể diện) gồm thể diện tích cực và thể diện tiêu cực, ảnh hưởng đến cách thức lựa chọn chiến lược giao tiếp. Các chiến lược cầu khiến được lựa chọn dựa trên mức độ đe dọa thể diện của hành vi yêu cầu, với các chiến lược từ trực tiếp đến gián tiếp nhằm giảm thiểu sự tổn thương thể diện của người nhận.

3. Phân tích diễn ngôn email (Email Discourse Analysis): Email là một thể loại giao tiếp đặc thù trong môi trường công sở, có cấu trúc và đặc điểm riêng biệt như tiêu đề, lời chào, nội dung chính và lời kết. Email mang tính chất phi đồng bộ, không có các tín hiệu phi ngôn ngữ như cử chỉ hay biểu cảm khuôn mặt, do đó việc sử dụng ngôn ngữ lịch sự và chiến lược cầu khiến phù hợp là rất quan trọng để tránh hiểu lầm và duy trì mối quan hệ công việc.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: hành vi cầu khiến, chiến lược yêu cầu trực tiếp và gián tiếp, thể diện tích cực và tiêu cực, mức độ thân thiết, quyền lực quan hệ, mức độ áp đặt, và cấu trúc email thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp phân tích nội dung. Dữ liệu được thu thập từ 56 người lao động hiện đang làm việc tại các công ty có môi trường sử dụng tiếng Hàn, gồm 28 người Hàn Quốc (KW) và 28 người Việt Nam (VW) có trình độ tiếng Hàn cao cấp (đạt TOPIK cấp 5 hoặc 6 trong vòng 11 năm gần đây). Độ tuổi trung bình của nhóm KW là 31,4 tuổi, nhóm VW là 27,7 tuổi; thời gian làm việc trung bình lần lượt là 6,65 năm và 4,7 năm.

Mẫu được chọn theo tiêu chí: nhân viên có độ tuổi dưới 48, kinh nghiệm làm việc dưới 20 năm, thuộc các lĩnh vực kỹ thuật, marketing, kinh doanh, nhân sự, nhằm đảm bảo tính đồng nhất và đại diện cho nhóm đối tượng nghiên cứu. Dữ liệu gồm 700 email thương mại thực tế được thu thập, trong đó 350 email của mỗi nhóm, phản ánh các tình huống yêu cầu khác nhau dựa trên ba biến số xã hội: mức độ thân thiết, quyền lực quan hệ và mức độ áp đặt.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng cách phân loại các chiến lược yêu cầu thành các nhóm: yêu cầu trực tiếp (mệnh lệnh, câu thực hiện rõ ràng, câu giảm nhẹ) và yêu cầu gián tiếp (nêu nghĩa vụ, biểu thị mong muốn, đề xuất, đề cập điều kiện tiên quyết, biểu hiện ám chỉ). Các chiến lược này được so sánh về tần suất sử dụng giữa hai nhóm và theo từng biến số xã hội. Kết quả được trình bày dưới dạng bảng và biểu đồ để minh họa sự khác biệt và tương đồng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ưu tiên sử dụng chiến lược gián tiếp: Cả hai nhóm KW và VW đều ưu tiên sử dụng chiến lược yêu cầu gián tiếp trong email thương mại, chiếm tỷ lệ lần lượt 87% và 82%. Chiến lược gián tiếp phổ biến nhất là "đề cập điều kiện tiên quyết" (예비적 조건 언급), chiếm 77% trong nhóm KW và 69% trong nhóm VW.

2. Sự khác biệt trong các loại chiến lược gián tiếp: Trong nhóm KW, chiến lược "hỏi về khả năng" (능력 묻기) chiếm ưu thế với 69%, trong khi nhóm VW lại ưu tiên "xin phép" (허락 구하기) với 49%. Điều này cho thấy người Việt có xu hướng thể hiện sự tôn trọng và xin phép nhiều hơn trong giao tiếp email.

3. Tỷ lệ sử dụng yêu cầu trực tiếp cao hơn ở nhóm VW: Nhóm VW sử dụng yêu cầu trực tiếp chiếm 19%, cao hơn nhóm KW là 13%. Trong đó, yêu cầu mệnh lệnh chiếm tỷ lệ cao nhất trong yêu cầu trực tiếp ở cả hai nhóm, nhưng nhóm VW có xu hướng sử dụng nhiều hơn.

4. Ảnh hưởng của biến số xã hội: Mức độ thân thiết, quyền lực quan hệ và mức độ áp đặt ảnh hưởng rõ rệt đến việc lựa chọn chiến lược yêu cầu. Ví dụ, khi quyền lực của người gửi thấp hơn người nhận hoặc mức độ áp đặt cao, cả hai nhóm đều có xu hướng sử dụng chiến lược gián tiếp và các biện pháp giảm nhẹ để bảo vệ thể diện.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy cả người Hàn và người Việt sử dụng chủ yếu các chiến lược yêu cầu gián tiếp trong email thương mại, phù hợp với đặc điểm giao tiếp công sở đòi hỏi sự lịch sự và tôn trọng. Tuy nhiên, sự khác biệt trong việc ưu tiên các loại chiến lược gián tiếp phản ánh sự khác biệt văn hóa giữa hai quốc gia. Người Việt Nam có xu hướng xin phép nhiều hơn, thể hiện sự chú trọng đến thể diện tiêu cực và mong muốn giảm thiểu sự áp đặt lên người nhận.

Việc nhóm VW sử dụng yêu cầu trực tiếp nhiều hơn có thể do ảnh hưởng của ngôn ngữ mẹ đẻ và sự khác biệt trong văn hóa giao tiếp, đồng thời phản ánh sự khác biệt trong cách thức thể hiện quyền lực và mối quan hệ xã hội trong môi trường làm việc. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trước đây về sự khác biệt trong hành vi ngôn ngữ giữa người bản ngữ và người học ngôn ngữ thứ hai trong môi trường công sở.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ sử dụng các chiến lược yêu cầu trực tiếp và gián tiếp giữa hai nhóm, cũng như biểu đồ tròn phân loại các loại chiến lược gián tiếp được sử dụng phổ biến nhất. Bảng so sánh chi tiết các chiến lược con trong nhóm "đề cập điều kiện tiên quyết" cũng giúp minh họa sự khác biệt rõ ràng giữa hai nhóm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển chương trình đào tạo kỹ năng viết email thương mại tiếng Hàn dành cho người Việt: Tập trung vào việc nâng cao nhận thức về các chiến lược yêu cầu gián tiếp, đặc biệt là cách sử dụng các biểu hiện xin phép và giảm nhẹ để phù hợp với văn hóa giao tiếp Hàn Quốc. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; chủ thể: các trung tâm đào tạo tiếng Hàn và doanh nghiệp có nhân viên Việt Nam.

2. Tổ chức các buổi tập huấn thực hành viết email theo tình huống thực tế: Sử dụng các tình huống mô phỏng dựa trên ba biến số xã hội (thân thiết, quyền lực, áp đặt) để người học thực hành lựa chọn chiến lược phù hợp. Thời gian: định kỳ hàng quý; chủ thể: phòng nhân sự và bộ phận đào tạo doanh nghiệp.

3. Xây dựng tài liệu hướng dẫn chi tiết về cấu trúc và phong cách email thương mại tiếng Hàn: Bao gồm các mẫu email minh họa các chiến lược yêu cầu khác nhau, giúp người học dễ dàng áp dụng. Thời gian: 3-6 tháng; chủ thể: các nhà xuất bản giáo dục và chuyên gia ngôn ngữ.

4. Khuyến khích giao tiếp đa văn hóa trong môi trường làm việc: Tổ chức các buổi hội thảo về sự khác biệt văn hóa trong giao tiếp để nâng cao sự hiểu biết và giảm thiểu các hiểu lầm trong giao tiếp email. Thời gian: 6 tháng/lần; chủ thể: ban lãnh đạo doanh nghiệp và các tổ chức đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người học tiếng Hàn chuyên ngành kinh doanh: Giúp hiểu rõ hơn về cách sử dụng các chiến lược yêu cầu phù hợp trong môi trường email thương mại, nâng cao kỹ năng giao tiếp hiệu quả.

2. Giảng viên và nhà thiết kế chương trình đào tạo tiếng Hàn: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để xây dựng các khóa học chuyên sâu về giao tiếp thương mại và kỹ năng viết email.

3. Nhân viên doanh nghiệp Việt Nam làm việc với đối tác Hàn Quốc: Hỗ trợ cải thiện kỹ năng viết email, tránh các sai sót về mặt ngôn ngữ và văn hóa, từ đó tăng cường hiệu quả hợp tác.

4. Chuyên gia nghiên cứu ngôn ngữ và giao tiếp đa văn hóa: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích sâu sắc về hành vi ngôn ngữ trong môi trường kinh doanh đa văn hóa, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chiến lược yêu cầu gián tiếp được ưu tiên trong email thương mại?
   Chiến lược gián tiếp giúp giảm thiểu sự đe dọa thể diện của người nhận, phù hợp với môi trường công sở đòi hỏi sự lịch sự và tôn trọng. Ví dụ, thay vì ra lệnh trực tiếp, người gửi thường hỏi về khả năng hoặc xin phép để tạo sự mềm mỏng.

2. Người Việt có điểm gì khác biệt trong cách sử dụng chiến lược yêu cầu so với người Hàn?
   Người Việt ưu tiên sử dụng chiến lược "xin phép" nhiều hơn, thể hiện sự tôn trọng và giảm nhẹ áp lực lên người nhận, trong khi người Hàn thường hỏi về khả năng thực hiện yêu cầu.

3. Chiến lược yêu cầu trực tiếp có nên tránh hoàn toàn trong email thương mại?
   Không nhất thiết, trong một số tình huống cấp bách hoặc khi quyền lực của người gửi cao hơn, yêu cầu trực tiếp có thể được sử dụng. Tuy nhiên, cần cân nhắc mức độ lịch sự và mối quan hệ để tránh gây phản cảm.

4. Làm thế nào để lựa chọn chiến lược yêu cầu phù hợp trong email?
   Cần xem xét ba yếu tố chính: mức độ thân thiết với người nhận, sự chênh lệch quyền lực và mức độ áp đặt của yêu cầu. Ví dụ, với cấp trên hoặc người không quen biết, nên dùng chiến lược gián tiếp và giảm nhẹ.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các ngôn ngữ khác không?
   Mặc dù tập trung vào tiếng Hàn và người Việt, các nguyên tắc về hành vi cầu khiến và lịch sự có thể được tham khảo trong nghiên cứu giao tiếp đa ngôn ngữ, tuy nhiên cần điều chỉnh theo đặc điểm văn hóa từng ngôn ngữ.

Kết luận

• Nghiên cứu đã phân tích chi tiết các chiến lược hành vi cầu khiến trong email thương mại tiếng Hàn của người Hàn Quốc và người Việt Nam trình độ cao cấp, dựa trên ba biến số xã hội: thân thiết, quyền lực và áp đặt.
• Cả hai nhóm đều ưu tiên sử dụng chiến lược yêu cầu gián tiếp, tuy nhiên có sự khác biệt rõ rệt trong việc lựa chọn các loại chiến lược con, phản ánh sự khác biệt văn hóa giao tiếp.
• Người Việt có xu hướng sử dụng chiến lược xin phép nhiều hơn, trong khi người Hàn ưu tiên hỏi về khả năng thực hiện yêu cầu.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chương trình đào tạo kỹ năng viết email thương mại tiếng Hàn phù hợp cho người Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các khóa đào tạo thực tế, phát triển tài liệu hướng dẫn và mở rộng nghiên cứu sang các biến số xã hội khác trong môi trường giao tiếp đa văn hóa.

Hành động ngay hôm nay: Các tổ chức đào tạo và doanh nghiệp nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để nâng cao hiệu quả giao tiếp qua email, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh doanh quốc tế thành công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 nêu rõ mục đích và tính cấp thiết của đề tài, đồng thời khảo sát lịch sử nghiên cứu về hành vi yêu cầu trong tiếng Hàn, các nghiên cứu về thể loại văn bản email liên quan đến hành vi yêu cầu trong tiếng Hàn, trong đó trọng tâm vào các nghiên cứu liên quan đến người học tiếng Hàn là người Việt Nam, nhằm làm rõ tình hình nghiên cứu về vấn đề mà đề tài đang hướng tới, xác định khoảng trống nghiên cứu, làm rõ tính cấp thiết của đề tài. Chương 2 xem xét cơ sở lý thuyết liên quan đến nghiên cứu này. Các nội dung chính bao gồm: ● Lý thuyết hành vi ngôn ngữ: Xem xét khái niệm và nguyên lý của hành vi ngôn ngữ, các biến số xã hội liên quan, và lý thuyết về hành vi yêu cầu. ● Nguyên tắc lịch sự: Xác định khái niệm và phân loại thể diện, nguyên tắc lịch sự và chiến lược giảm nhẹ.

● Phân tích diễn ngôn email: Vì đối tượng nghiên cứu là email kinh doanh, lý thuyết phân tích cấu trúc và ngôn ngữ của văn bản email cũng được trình bày. Chương 3 mô tả kết quả phân tích chiến lược hành vi yêu cầu trong email thương mại. Kết quả nghiên cứu xác định những điểm chung và điểm khác biệt trong việc sử dụng chiến lược hành vi yêu cầu giữa hai nhóm đối tượng tham gia khảo sát theo các tình huống giao tiếp. Chương 4 đề xuất phương án đào tạo về ứng dụng hành vi cầu khiến trong Email thương mại tiếng Hàn dựa trên đặc điểm của Email thương mại nói chung và cách diễn đạt hành vi cầu khiến của người Hàn nói riêng.

Chương 5 tóm tắt và tổng kết kết quả nghiên cứu. Nghiên cứu này có ý nghĩa vì tập trung vào bối cảnh tình huống của email kinh doanh để khảo sát chiến lược hành vi cầu khiến dựa trên tình huống thực tế của nhân viên Hàn Quốc và nhân viên Việt Nam sử dụng tiếng Hàn. Tuy nhiên, nghiên cứu này có hạn chế là chỉ tập trung vào mối quan hệ giữa mức độ thân thiết, quyền lực và biến số áp đặt trong diễn ngôn viết chính thức, mà chưa xem xét đến ảnh hưởng iv của các biến số khác. Do đó, cần có thêm các nghiên cứu về chiến lược hành vi yêu cầu trong email kinh doanh với các biến số bối cảnh đa dạng hơn trong tương lai.

v <부록> 전문용어 약어 FTA : Face Threatening Acts FFA : Face Flattering Acts DSA: 직접 화행(direct speech act) ISA: 간접 화행(indirect speech act) KW: Korean Worker VW: Vietnamese Worker vi 목차 서약서. i 감사의 말씀. ii 논문 개요. iv <부록> 문법용어 약어.

vii 목 차. viii 표 목 차 .x 그림 목 차 .1 연구 목적 및 필요성 .2 선행 연구 검토 .1 요청 화행 연구 .2 요청 화행 관련 이메일 연구. 연구 방법 및 연구 구성 .1 연구 방법 .2 연구 구성. 이론적 배경.1 화행의 개념 및 기능.1 화행의 개념 .2 화행의 기능.

화행의 사회적 변인 .3 공손 표현 이론 .1 Leech 의 공손 이론 .2 Lakoff 의 공손 이론 .3 Brown & Levinson 의 공손 이론 .4 요청 화행의 이론 .1 요청 화행 개념 .2 요청 화행의 전략 .5 이메일 담화 분석에 관한 이론 .1 이메일의 개념 및 특징 .2 이메일 텍스트의 구조. 상황 맥락 요인에 따른 한국어 요청 화행 사용 양상 .1 요청 화행 전략 유형별 전체 결과. ‘친밀도’에 따른 요청 화행 실현 양상. ‘지위 차’에 따른 요청 화행 실현 양상.

‘부담도’에 따른 요청 화행 실현 양상. 소결론. 비즈니스 이메일 요청 화행 교육방안 제시 .1 비즈니스 이메일 요청 화행 교육방향 .2 비즈니스 이메일 요청 화행 교육 내용. 56 참고문헌.

67 viii 표목차 <표 1> 비즈니스 메일에서 요청 화행을 사용하는 대표적인 상황. 11 <표 2> FTA 상황에서의 의사소통 전략. 24 <표 3> 선행 연구의 ‘요청’의 개념 및 범위. 25 <표 4>김강희 (2020)의 ‘요청 화행’의 특성.

26 <표 5>요청 주화행 전략 분류 기준. 27 <표 6>일상 언어와 통신 언어의 특징(정경옥, 2004:15). 31 <표 7> 요청 화행 전략 양상 전체 결과. 36 <표 8>한국어 모어화자 요청 전략 세부 유형.

37 <표 9> 베트남어권 한국어 직장인 요청 전략 세부 유형. 37 <표 10>예비적 조건 언급’ 세부 유형별 결과. 38 <표 11> 친밀도’에 따른 요청 화행 실현 양상. 39 <표 12>지위에 따른 요청 화행 실현양상>.

42 <표 13>부담도에 따른 요청 화행 실현양상. 44 <표 14>비즈니스 이메일 요청 화행을 위한 교육 내용. 55 ix 그림목차 <그림 1> 요청 이메일의 담화 구조와 예시( 승연·김은호, 2014:124) .51 <그림 2> 친밀에 따른 요청 화행 실현양상 빈도 .40 <그림 3> 소원에 따른 요청 화행 실현 양상 .42 <그림 4> 화<청 인 경우에 이른 요청 화행 실현양상 빈도 .43 <그림 5> 화=청 인 경우에 이른 요청 화행 실현양상 빈도 .44 <그림 6> 부담도에 따른 요청 화행 실현양상 빈도 .1 연구 목적 및 필요성 본 연구는 한국인 직장인과 한국어 고급 수준의 베트남인 직장인을 대상으로 하여 친소관계, 지위 차와 부담 변인으로 이루어진 비즈니스 이메일의 상황 맥락에 따른 요청 화행 전략 양상을 살펴보고, 분석 결과를 바탕으로 교육적 시사점을 탐색하는 것을 목적으로 한다. 제 2 언어 습득론 분야의 연구 관점에서는 90 년대 후반부터 화행 연구가 활발하게 진행되고 있다.

여러가지 세부 화행 중에서 요청 화행은 화자가 청자에게 특정 행위를 수행해 주도록 요구하는 발화행위로서 일상생활에서 사용 빈도가 높다. 학습자의 요구 측면에서도 화용적 실패를 피하기 위하여 화용 측면에서의 적절성이 중요하다. 하지만 현재의 요청 화행 연구는 구어 담화 중심으로 연구가 진행되어 상대적으로 쓰기 담화에 대한 연구는 활발하게 진행되지 못하였다. 또한, 학문적 맥락 또는 사적인 상황에서 이루어진 연구, 특히 학생 교수 간, 선후배 간, 친구 간의 요청 화행을 연구 대상으로 한 연구가 대부분이다.

이러한 문제 인식 하에 본 연구는 구어에서 벗어나 문어 측면에서, 사적인 상황에서 사용된 요청 화행에서 벗어나 공적인 업무 상황에서 활용되는 비즈니스 이메일을 연구 대상으로 삼고자 한다. 또는 비즈니스 이메일을 살펴보면서 본 연구의 다른 목적은 베트남어권의 비즈니스 한국어 직장인를 대상으로 하는 요청 화행의 교육 내용과 방안을 제안하기 위한 기초 연구의 하나로 중간언어 화용론의 관점에서 베트남어권 직장인의 요청 화행 수행 양상을 분석해 보는 데에 있다. 베트남은 경제 교류, 한국 대중문화의 유행 등으로 인해 한국어 학습의 요구가 높은 국가 중 하나이다. 이러한 요구를 반영해서 한국어학 또는 한국학 전공을 설치하는 고등교육기관이 꾸준히 증가하는 추세에 있다.

2024 년 현재 베트남 내에서 한국어학과 또는 한국학과가 설치된 4 년 제 대학교만 15 개교가 넘는 것으로 알려져 있다(김종숙 2017, 쩐티타인 2019). 전공 설치 초기에는 한국어학 또는 한국학 전문가를 양성하는데에 초점을 두었지만 현재에는 비즈니스 한국어 관련 과목의 개설이 점점 늘어나고 있는 상황이다. 최근에 한국교육원 홈페이지1에서 발표한 조사 자료에 의하면 현재 베트남에서는 총 46 개 대학교에서 (2024.02 월 기준) 한국어 교육이 이루어지고 있다 (2 년제 전문대를 포함). 그리고 한국어/한국학과의 교육과정은 크게 3 가지로 분류를 할 수 있다.

한국학, 한국어, 한국어 및 한국문화이다. 1 한국교육원 홈페이지: http://www.kr/koreanstudies 1 Tran Thi Huong(2020)에서 최근 설립된 한국학 전공은 대부분 사립대학에 속하며 초기에 설립된 교육 기관의 연구 목적보다는 취업이나 유학을 목적으로 한국어를 가르치고 있는데 어떤 목적이든 한국학에 관련된 교과목이 큰 비율을 둔다. 그러나 최근 대학교는 전공 교육을 위해 방향을 조정했고 전문인력에 대한 사회의 실제 요구에 맞게 조정되다. 한국학 외에 문화-사회, 관광 등과 같은 전문적인 과목으로 교육과정을 설정하는 대학교들이 있는데 경제-비즈니스 한국어학 경제를 중심으로 잡고 전문적으로 교육하는 곳이 빈즈엉기술대학교 한국어문화학부 밖에 없다2.

Nguyen Manh Cuong(2024)이 응용 지향적 교육의 개념을 언급한 바와 같이 빈즈엉기술대학교가 빈즈엉 산업단지 근처에 있으며 그 지향과 맞게 한국어전공 교육과정은 경제-비즈니스한국어를 지향 설계되었다. 경제-비즈니스한국어 교과목은 경제를 이용하여 한국 사회에 대해 이해하고 그 과정에서 실제적인 한국어 어휘와 표현들을 학습하는 것을 목적으로 한다. 동시에 학생들이 경제와 비즈니스에 대한 전반적인 기초 지식을 습득하게 한다. 다른 대학교들과 달리 빈즈엉대에서 건국 대학교 경제통상학과에서 나온 경제-비즈니스 한국어학 응용과정으로 특수화된 교재를 사용하고 있다.

비즈니스 목적의 한국어 교육과정에는 기업 내에서의 원활한 의사소통을 위한 화행 교육이 필수적으로 포함되어야 한다. 업무의 대부분이 구성원 개인이 아닌, 구성원 간의 협력을 통해 이루어지기 때문이다. 그동안의 연구에서 꾸준히 논의해 왔듯이 화행은 상황 맥락에 따라 수행 양상이 크게 달라진다. 특히 기업에서의 의사소통은 일상생활에서와 달리 높은 정도의 격식성을 요구할 때가 많아 일반 목적 교육과정의 화행 교육으로는 직장생활에 필요한 화행 수행 능력을 갖추는 데에 부족한 점이 있을 수 있다.

이러한 점에서 비즈니스 목적의 화행 교육의 필요성을 찾을 수 있다. 그럼에도 불구하고 그동안의 화행 교육 연구는 주로 일반 목적 한국어 교육과정을 중심으로 진행되어 비즈니스 목적의 연구가 부족한 실정이다. 직장인의 요구 측면에서도 직장인의 숙달도가 높아질수록 다양한 문형들을 알게 되며 여러 가지 문형 간의 차이에 집중하는 경향이 나타난다. 강현화(2018:2)에서 지적했듯이 숙달도가 비교적 높은 직장인에게는 문 법적인 설명만으로는 두 가지 문형의 표현을 구분하여 제시하는 데 한계점이 있고 때로는 화용적 적절성이 두 가지 문형 표현의 차이점을 설명 하는 데 중요한 역할을 할 수 있다.

그렇기에 화행 연구는 활발히 진행되어 왔고 그중에서도 일상생활에서 고빈도로 사용되는 요청 화행 연구는 각별한 주목을 받아 왔다. 하지만 기존의 연구들은 주로 비격식적 상황의 면대면 의사소통에서 발생하는 요청 화행에 집중되어 있고 구어 중심으로 편중되어 요청 화행 연구는 주로 구어담화 중심의 연구가 대다수로 쓰기 담화를 간과해 왔으며, 문어적 소통 2 Nguyen Manh Cuong 경제 한국어 교육과정 현황, 반랑교육그룹 빈즈엉 경제 기술대학교을 중심으로(2024) 2 상황에 대한 고찰이 부족하다는 문제점을 안고 있다. 아울러, 비즈니스 환경이 아닌 학문적 맥락 또는 사적인 상황에서 이루어진 연구, 특히 학생이 교수에게 하는 요청 화행, 선후배 간, 친구 간의 요청 화행을 연구 대상으로 한 연구가 대부분이라는 것을 확인할 수 있다. 일반 목적 한국어 교육을 넘어 특수 목적 한국어 교육에 대한 관심이 점차 늘어나고 있지만, 특수 목적 한국어 교육 특히 취업이나 직장 활용 목적과 관련된 연구는 아직 직장인의 이루어지지 않은 상황이다.

특수 목적 한국어 교육도 한국어 직장인의 수요만큼 활발한 연구가 이루어져야 한다. 비즈니스 이메일은 특수 목적 한국어의 응용 영역에서 빈번히 사용되고 있는 의사소통 수단이다. 물론 일반 목적 한국어 교육을 받은 다음 직장에 들어가서 배운 내용을 응용할 수 있지만 언어적인 측면을 넘어 사회적인 변인까지 고려해야 하기 때문에 화용적 실패가 발생할 가능성이 높다. 현대 사회에서 업무 중에 사용되는 이메일은 과거의 종이 서류와 비교 했을 때, 상대방이 즉시 받아볼 수 있으며 디지털화된 문서를 추후 찾아 보기 쉽다는 장점이 있다.

이 때문에 모든 회사에서는 이메일을 매개체 로 하여 문어적 소통을 하고 있다. 하지만 구어적 상황과는 다르게 표정, 자세, 몸짓(제스처) 등 비언어적으로 공손성을 보충할 수 있는 장치 사용 이 불가능하여 언어적인 표현만으로 공손성을 충족시켜야 한다는 점 (Pilegaard 1997:240), 그리고 FTA 요청 발화행위를 완성시키는 점에서 부담이 크기에, 직장인들은 비즈니스 이메일 작성에 어려움을 겪고 있다. 이외에도 실제 언어생활에서 구체적인 언어 사용 모습을 고려해야 한다는 점에서 업무 처리 의사소통의 필수적 수단인 비즈니스 이메일을 살펴 볼 필요가 있다. 컴퓨터를 매개체로 한 의사소통(computer-mediate communication, CMC)은 편재성과 높은 사용 빈도로 인해 언어 교육 연구 자료로서 중요하게 다루어지고 있고, 이메일은 CMC 중에서도 가장 광범위하게 사용되고 사용 빈도 역시 높은 장르이다( 승연・김은호, 2014:118).

그럼에도 불구하고 이메일 특히 비즈니스 환경에서 문어적으로 요청 화행을 진행한 연구는 부족하다는 것이 현실이다. 이에 본 연구에 서는 기존의 화행 연구들이 구어 중심으로 편중되어 있다는 점을 고려하여 문어의 측면에서, 특히 그중에서도 사적 상황의 요청 화행이 아닌 공적인 업무 상황에서 활용되는 비즈니스 이메일을 연구의 대상으로 삼아 살펴보고자 한다. 쓰기 장르의 하나인 이메일은 사회문화적 변인에 민감한 장르이고 고려해야 할 요인이 많아 발신자의 높은 화용능력을 요구한다. 이메일 요청 화행을 사용할 때는 다양한 사회문화적 변인이 존재하므로 발신자는 상대방이 누구인지, 요청할 내용이 무엇인지 판단해야 한다.

이러한 판단은 보통 요청 내용의 부담도와 긴밀한 연관이 있다. 그렇기에 비즈니스 이메일 요청 화행에서는 상대방과의 권력 관계 및 요청 내용의 부담 변인이 중요하다. 3 아울러 상대방이 누구인지를 인식한 이후에는 요청 내용이 무엇인지도 빠질 수가 없는 사회문화적 변인이 된다. 동일한 상대방이더라도 요청 내용이 다르면 부담도가 다르게 느껴져 사용되는 화행이 상이하다.

요청 내용의 부담도가 높아지면 화행 전략이 더 다양하게 구사하고 이메일의 구조 및 그리고 완화 장치도 복잡해지는 경향이 보인다. 거리감(친소관계)은 공적인 문서를 주고받을 때는 서로 간 존칭을 사용함으로 일반 담화의 상황이 아닌 공적 맥락 담화에서는 중요하지 않다고 생각된다. 특히나, 회사에서의 이메일은 항상 기록을 남기는 것에 집중하며 추후 업무상의 자료로 사용되기도 한다. 그리고 메일 발송 시 참조를 추가하여 일대일이 아닌 일대다의 상황이 되는 경우가 많다.

또한, 일부 상황에서는 요청 내용이 실현되도록 일부러 거리감을 두기도 한다. 비즈니스 이메일은 직장인들이 공식적인 내용을 주고받는 것으로 사적인 감정이나 의견을 제거하고 객관적이고 직관적인 내용을 간결한 문장으로 전달하여 상대방에게 의문사항이나 오해의 소지를 줄이도록 하는 것이 핵심이다. 그리고 본 연구에서 1 차 통계결과로 직급과 지위와 부담감에 높은 비중을 두는 것으로 확인되었다. 사회 문화적 변인 중 나이 변인에 관련된 논쟁도 있었다.

한국에는 다 른 나라와 달리 나이에 의한 서열문화가 존재한다.