Nghiên cứu chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi

Đồ án nghiên cứu chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi - ĐH Sư phạm Kỹ thuật TPHCM

• Tác giả: Trần Văn Hậu
• Người hướng dẫn: Kiều Đỗ Trung Kiên
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ Kỹ thuật Hóa học
• Đề tài: Nghiên cứu chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tình hình hiện tại
• 1.2. Đặc điểm bột trét tường
• 1.2.1. Màu sắc
• 1.2.2. Tính công tác cao
• 1.2.3. Khả năng giữ nước
• 1.3. Nguyên liệu sản xuất
• 1.3.1. Xi măng trắng
• 1.3.2. Bột đá vôi
• 1.3.3. Phụ gia polymer
• 1.4. Quá trình đóng rắn xi măng
• 1.4.1. Quá trình thủy hóa C3S
• 1.5. Tương tác giữa polymer với sản phẩm thủy hóa
• 1.6. Tác dụng của polymer trong vữa và bột mastic
• 1.6.1. Tăng tính công tác cho vữa
• 1.6.2. Thay đổi cấu trúc rỗng của vữa
• 1.6.3. Cải thiện khả năng bám dính
• 1.6.4. Ảnh hưởng đến cường độ vữa
• 1.7. Bột mastic trong xây dựng
• 1.7.1. Các yêu cầu kỹ thuật của bột mastic
• 1.8. Tình hình nghiên cứu hiện nay
• 1.9. Mục tiêu và nhiệm vụ đề tài
• 1.9.1. Nghiên cứu chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Lưu đồ thí nghiệm
• 2.1.2. Các tính chất cần khảo sát
• 2.1.2.1. Đối với cấp phối nền
• 2.1.2.2. Đối với cấp phối nền và phụ gia
• 2.1.2.3. Đối với mẫu mastic hoàn chỉnh
• 2.2. Thực nghiệm đối với cấp phối nền với phụ gia và đối với bột mastic hoàn chỉnh
• 2.2.1. Xác định độ lưu động của vữa (TCVN 3121 - 3: 2003)
• 2.2.2. Khả năng giữ độ lưu động của vữa (TCVN 7239:2014)
• 2.2.3. Xác định thời gian đóng rắn của vữa (TCVN 3121 - 9: 2003)
• 2.2.4. Cường độ bám dính của mastic (TCVN 7239: 2014)
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khảo sát nguyên liệu sử dụng
• 3.2. Khảo sát cấp phối nền của đá vôi và xi măng
• 3.2.1. Xác định lượng nước phối nền
• 3.2.2. Khả năng giữ nước
• 3.2.3. Thời gian đông kết
• 3.3. Khảo sát với từng loại phụ gia
• 3.3.1. Khảo sát lượng nước tiêu chuẩn nhào trộn
• 3.3.1.1. Với phụ gia giữ nước Curminal
• 3.3.1.2. Với phụ gia bám dính
• 3.3.2. Khả năng giữ nước
• 3.3.2.1. Với phụ gia giữ nước
• 3.3.2.2. Với phụ gia bám dính
• 3.3.3. Thời gian đông kết
• 3.3.3.1. Với phụ gia giữ nước
• 3.3.3.2. Với phụ gia bám dính
• 3.3.4. Cường độ bám dính
• 3.3.4.1. Với phụ gia bám dính
• 3.3.4.2. Với phụ gia giữ nước
• 3.4. Khảo sát khi phối trộn hai loại phụ gia
• 3.4.1. Lượng nước tiêu chuẩn
• 3.4.2. Thời gian đông kết
• 3.4.3. Cường độ bám dính
• 3.5. Kiểm tra tính chất
• 3.5.1. Kết quả ảnh SEM
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi

Ngành xây dựng hiện đại đòi hỏi các vật liệu xử lý bề mặt có chất lượng cao. Bột mastic hay bột trét tường đóng vai trò làm phẳng bề mặt trước khi sơn phủ. Vật liệu này giúp bảo vệ lớp tường khỏi tác động môi trường. Đề tài nghiên cứu tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh tập trung khai thác nguồn đá vôi tự nhiên. Bột đá vôi được nghiền mịn để làm cốt liệu chính trong hệ chất kết dính xi măng. Sự kết hợp giữa xi măng và bột đá vôi tạo nên hệ mastic có độ ổn định cơ lý cao. Nguồn nguyên liệu đá vôi dồi dào giúp giảm giá thành đáng kể so với việc dùng các loại bột ngoại nhập. Nghiên cứu xác lập các tỷ lệ cấp phối tối ưu nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng tại Việt Nam. Quá trình phát triển sản phẩm chú trọng đến tính công tác, thời gian đông kết và độ bền liên kết. Giải pháp này mở ra hướng đi bền vững cho ngành sản xuất vật liệu hoàn thiện công trình trong nước.

1.1. Khái niệm và vai trò của mastic hệ xi măng

Bột mastic hệ xi măng là vật liệu hỗn hợp dạng bột khô. Thành phần chính bao gồm chất kết dính thủy lực kết hợp bột khoáng mịn. Khi trộn với nước, hỗn hợp tạo thành khối vữa dẻo mịn. Vữa có khả năng bám dính chắc chắn lên bề mặt bê tông hoặc gạch xây. Chức năng chính của lớp mastic là che phủ khuyết tật và lấp đầy lỗ rỗng li ti. Lớp bột tạo bề mặt phẳng nhẵn trước khi phủ sơn màu trang trí. Bên cạnh giá trị thẩm mỹ, bột mastic còn ngăn ngừa ẩm mốc xâm nhập tường nhà. Độ bám dính cao giúp ngăn chặn hiện tượng bong tróc màng sơn ngoài trời. Đây là lớp bảo vệ trung gian quan trọng trong kết cấu hoàn thiện.

1.2. Tiềm năng ứng dụng đá vôi trong sản xuất

Việt Nam sở hữu trữ lượng đá vôi tự nhiên vô cùng phong phú. Việc tận dụng đá vôi làm chất độn mịn mang lại lợi ích kinh tế vượt bậc. Đá vôi có độ tinh khiết cao chứa chủ yếu canxi cacbonat và magie cacbonat. Khi nghiền mịn, hạt đá vôi có kích thước đồng đều và độ trắng sáng tự nhiên. Thành phần này đóng vai trò chất độn trơ, giúp giảm lượng xi măng cần thiết. Giá thành của bột mastic nhờ đó giảm xuống mức cạnh tranh cao. Quá trình khai thác và nghiền bột đá vôi tiêu tốn ít năng lượng hơn xi măng. Do đó, việc ứng dụng đá vôi góp phần giảm thiểu phát thải khí nhà kính. Nguồn nguyên liệu này đảm bảo tính bền vững cho chuỗi cung ứng vật liệu.

II. Phân tích vấn đề kỹ thuật của bột mastic hệ xi măng từ đá vôi

Quá trình phát triển bột mastic gặp nhiều thách thức về cơ lý và hóa học. Xi măng thủy lực cần đủ nước để phản ứng thủy hóa diễn ra hoàn toàn. Nếu vữa mất nước quá nhanh vào tường hoặc không khí, cấu trúc xi măng sẽ bị xốp rỗng. Bề mặt bột trét dễ xuất hiện các vết nứt chân chim và giảm độ bám dính. Ngược lại, nếu tỷ lệ bột đá vôi quá cao, cường độ cơ học của lớp phủ sẽ suy giảm rõ rệt. Bột đá vôi mịn có diện tích bề mặt riêng lớn, dẫn đến nhu cầu tiêu thụ nước cao. Điều này làm tăng độ co ngót thể tích khi lớp vữa bắt đầu khô rắn. Ngoài ra, việc kiểm soát thời gian đông kết cũng là trở ngại kỹ thuật lớn. Thời gian đông kết quá nhanh khiến thợ thi công gặp khó khăn khi xoa phẳng bề mặt. Ngược lại, đông kết quá chậm sẽ làm chậm tiến độ thi công công trình. Do đó, việc xác định cấp phối chuẩn xác và phụ gia phù hợp là yêu cầu then chốt.

2.1. Hiện tượng mất nước và nứt nẻ bề mặt

Hiện tượng mất nước nhanh là nguyên nhân hàng đầu gây hư hỏng bột trét. Bề mặt tường gạch và bê tông thường có tính hút nước rất mạnh. Khi trét bột, nước trong vữa lập tức bị nền tường hút cạn. Nhiệt độ môi trường cao cũng làm tăng tốc độ bốc hơi nước bề mặt. Tình trạng này khiến xi măng không đủ nước để hoàn tất phản ứng hóa rắn. Lớp vữa bị khô kiệt trước khi đạt cường độ liên kết cần thiết. Hậu quả trực tiếp là bề mặt xuất hiện các vết rạn nứt dạng mạng nhện. Lớp mastic trở nên bở, bụi và dễ bong tróc khi thi công sơn lót. Do đó, việc duy trì độ ẩm cho vữa là bài toán bắt buộc.

2.2. Kiểm soát độ lưu động và thời gian ninh kết

Độ lưu động phản ánh trực tiếp khả năng trải mỏng của vữa trên tường. Vữa có độ xòe tiêu chuẩn khoảng mười bảy centimet giúp thao tác gạt phẳng nhẹ nhàng. Nếu vữa quá đặc, thợ thi công phải tốn nhiều sức kéo bàn bả. Ngược lại, vữa quá lỏng sẽ xảy ra hiện tượng chảy xệ trên bề mặt thẳng đứng. Bên cạnh độ lưu động, thời gian ninh kết quyết định trực tiếp hiệu suất công việc. Thời gian bắt đầu đông kết cần đủ dài để xử lý các mối nối. Thời gian kết thúc đông kết phải vừa phải để tiến hành bước xả nhám. Sự mất cân bằng giữa lượng nước và phụ gia sẽ phá vỡ tính chất này. Việc kiểm soát hai chỉ tiêu trên giúp đảm bảo chất lượng hoàn thiện.

III. Phương pháp chế tạo tối ưu bột mastic hệ xi măng từ đá vôi

Đề tài tại ĐH SPKT TPHCM áp dụng quy trình thực nghiệm khoa học và chuẩn hóa. Nhóm nghiên cứu tiến hành phân tích đặc tính bột đá vôi qua phổ XRD và XRF. Kết quả chứng minh mẫu bột chứa hàm lượng canxi cacbonat và magie cacbonat rất tinh khiết. Kích thước hạt bột phân bố chủ yếu từ mười đến chín mươi micromet. Cỡ hạt này hoàn toàn đạt chuẩn cho bột trét hoàn thiện bề mặt. Nghiên cứu khảo sát tỷ lệ cấp phối nền giữa xi măng trắng và bột đá vôi. Tỷ lệ nước trộn được hiệu chỉnh để vữa đạt độ xòe tiêu chuẩn mười bảy centimet. Để giải quyết triệt để nguy cơ mất nước, phụ gia giữ nước cellulose ether được bổ sung. Phụ gia phân tán polymer tái phân tán cũng được phối trộn nhằm tăng lực liên kết màng. Từng thông số được đo lường cẩn thận theo tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành. Nhờ vậy, cấp phối tối ưu đã đạt được sự cân bằng tuyệt vời giữa độ bền và tính công tác.

3.1. Phân tích thành phần khoáng và cỡ hạt đá vôi

Đá vôi được kiểm tra nguồn gốc nghiêm ngặt trước khi đưa vào phối trộn. Phân tích nhiễu xạ tia X xác định sự hiện diện của hai khoáng chất chính. Đó là canxi cacbonat và magie cacbonat thuộc pha khoáng dolomite và canxit. Phương pháp huỳnh quang tia X khẳng định hàm lượng oxit canxi và oxit magie chiếm ưu thế tuyệt đối. Phân tích cỡ hạt bằng tia laser cho kết quả hạt nằm trong khoảng mười đến chín mươi micromet. Dải cỡ hạt này tương đương với bột trét thương mại chất lượng cao. Cấu trúc hạt mịn giúp bột lấp đầy khe nứt nhỏ nhất trên tường. Nhờ độ sạch quang sai cao, đá vôi đảm bảo độ trắng sáng tự nhiên cho sản phẩm hoàn thiện mà không cần tẩy màu.

3.2. Vai trò của phụ gia giữ nước và polymer

Phụ gia giữ nước là thành phần không thể thiếu trong hệ mastic xi măng. Phụ gia phổ biến nhất là dẫn xuất cellulose ether như HPMC hoặc HEMC. Hợp chất này có cấu trúc mạch dài giữ các phân tử nước ở lại trong vữa. Khả năng giữ nước cao hạn chế tối đa việc nước thoát nhanh vào vật liệu nền. Xi măng nhờ đó có đủ thời gian thủy hóa để tạo mạng tinh thể vững chắc. Bên cạnh đó, bột polymer phân tán lại đóng vai trò cầu nối dẻo dai. Các hạt polymer liên kết các tinh thể khoáng với bề mặt tường. Lực dính kết tăng lên rõ rệt giúp màng mastic chịu được tác động rung lắc nhẹ. Sự kết hợp giữa hai loại phụ gia này hoàn thiện độ bền cơ lý của sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của vật liệu bột mastic hệ xi măng từ đá vôi

Nghiên cứu chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi mang lại nhiều giá trị thiết thực. Kết quả đề tài tại ĐH SPKT TPHCM khẳng định khả năng thương mại hóa mạnh mẽ. Sản phẩm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về độ bám dính và độ bền thời tiết. Việc thay thế cốt liệu nhập khẩu bằng đá vôi nội địa giúp hạ giá thành sản xuất từ mười lăm đến hai mươi lăm phần trăm. Các nhà máy sản xuất vật liệu có thể tiếp nhận và triển khai công nghệ một cách thuận tiện. Dây chuyền sản xuất chỉ yêu cầu thiết bị trộn khô thông dụng trong ngành silicat. Trong thực tế, hỗn hợp mastic này rất thích hợp cho các công trình dân dụng và công nghiệp. Bột bả phủ đều trên tường gạch, tấm thạch cao và bê tông đúc sẵn. Bề mặt tường sau hoàn thiện có khả năng chống thấm và giữ độ bám sơn lót rất bền vững. Đề tài mở ra tiềm năng lớn cho việc sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản quốc gia.

4.1. Hiệu quả kinh tế và tính khả thi công nghiệp

Ứng dụng bột đá vôi thay thế chất độn đắt tiền mang lại lợi ích tài chính rõ rệt. Nguồn mỏ đá vôi phong phú tại Việt Nam giúp giảm chi phí vận chuyển nguyên liệu. Quy trình sản xuất sử dụng máy trộn khô trục ngang với mức đầu tư thiết bị thấp. Các cơ sở sản xuất có thể vận hành ngay mà không tốn chi phí cải tạo nhà xưởng. Giá thành sản phẩm mastic xuất xưởng ước tính thấp hơn so với các dòng cao cấp trên thị trường. Doanh nghiệp vừa và nhỏ hoàn toàn có thể tiếp cận công nghệ này để tạo ra sản phẩm cạnh tranh. Khả năng nhân rộng quy mô sản xuất mở ra cơ hội kinh doanh đầy triển vọng.

4.2. Hướng phát triển và hoàn thiện sản phẩm

Tiềm năng cải tiến của hệ mastic xi măng đá vôi vẫn còn rất rộng mở. Các nghiên cứu tiếp theo có thể thử nghiệm thêm các loại phụ gia kỵ nước thế hệ mới. Mục tiêu là gia tăng khả năng chống thấm nước cho tường ngoại thất chịu mưa bão. Việc bổ sung sợi khoáng siêu mịn hoặc sợi thủy tinh cũng là hướng đi đáng chú ý. Sợi gia cường giúp tăng khả năng chống nứt kết cấu khi công trình bị co giãn nhiệt. Ngoài ra, việc nghiên cứu tối ưu hóa độ trắng của bột đá vôi sẽ giúp tiết kiệm bột màu. Đề tài tại ĐH SPKT TPHCM đã tạo nền tảng vững chắc cho nhiều nghiên cứu chuyên sâu tiếp nối trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong kỹ thuật xây dựng và hoàn thiện công trình dân dụng lẫn công nghiệp, bột mastic (thường gọi là bột bả hoặc bột trét tường) đóng vai trò là lớp vật liệu đệm xử lý bề mặt vữa xây, bê tông nhằm làm phẳng, nhẵn mịn bề mặt và gia tăng tính thẩm mỹ trước khi thi công màng sơn phủ. Lớp bột trét đạt chuẩn kỹ thuật không chỉ nâng cao độ bền màu của sơn mà còn phải đảm bảo khả năng bám dính chắc chắn trên nền vô cơ, chịu được các biến thiên môi trường và tạo điều kiện xả nhám dễ dàng khi thi công. Thị trường vật liệu hoàn thiện tại Việt Nam hiện có sự tham gia của nhiều thương hiệu như Mykolor, Spec, Expo, Jotun, Kova, Dulux, Việt Mỹ... Sự cạnh tranh này đặt ra yêu cầu kỹ thuật đối với các nhà sản xuất là phải tối ưu hóa thành phần cấp phối, tận dụng nguồn khoáng sản sẵn có trong nước như đá vôi để giảm giá thành nhưng vẫn duy trì và cải thiện các chỉ tiêu cơ lý của sản phẩm theo tiêu chuẩn hiện hành.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu chế tạo bột mastic hệ xi măng từ đá vôi" do sinh viên Trần Văn Hậu thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Kiều Đỗ Trung Kiên tại Bộ môn Công nghệ Hóa học, Khoa Công nghệ Hóa học và Thực phẩm, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung giải quyết bài toán công nghệ chế tạo bột bả tường hệ xi măng - đá vôi kết hợp các hệ phụ gia polymer chuyên dụng.

Theo văn bản giao nhiệm vụ khóa luận, các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định như sau:

1. Tìm hiểu về đặc điểm, tính chất của bột trét tường.
2. Phối trộn và khảo sát tỉ lệ cấp phối nền giữa xi măng và bột đá vôi.
3. Khảo sát cấp phối nền với các phụ gia phù hợp (phụ gia giữ nước và phụ gia bám dính).
4. Sử dụng các tiêu chuẩn Việt Nam để khảo sát, đánh giá các cấp phối và sản phẩm bột trét tường hoàn chỉnh.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hệ bột mastic gốc xi măng, bao gồm chất kết dính xi măng Poóc lăng trắng thương mại SCG PCW 50.1 (Thái Lan), chất độn bột đá vôi nội địa, phụ gia giữ nước gốc cellulose ether Curminal C8381 (CHLB Đức) và phụ gia tăng cường bám dính bột tái phân tán Vinavil 5406P (Ý).

Về phạm vi nghiên cứu:

• Không gian thực hiện: Toàn bộ quá trình thực nghiệm, chế bị mẫu và đo đạc các chỉ tiêu cơ lý, hóa khoáng được tiến hành tại Phòng thí nghiệm Trung tâm Kiểm nghiệm Vinacontrol Quận 9 và các phòng thí nghiệm phân tích thuộc Khoa Công nghệ Hóa học và Thực phẩm, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.
• Thời gian nghiên cứu: Các nội dung thực nghiệm tập trung diễn ra từ ngày 20/02/2020 đến ngày 20/07/2020 (khóa luận hoàn thành bảo vệ vào tháng 09/2020).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên nền tảng lý thuyết hóa học silicat và vật liệu xây dựng vô cơ, cụ thể là cơ chế đóng rắn thủy lực của xi măng Poóc lăng và tương tác giữa các pha khoáng với phụ gia polymer. Trong thành phần xi măng trắng, các khoáng clinker chính gồm alit ($C_3S$), belit ($C_2S$), tricalci aluminat ($C_3A$) và calci aluminoferit ($C_4AF$). Quá trình thủy hóa tạo ra hydro silicat canxi (C-S-H), portlandit ($Ca(OH)_2$) và ettringite ($3CaO \cdot Al_2O_3 \cdot 3CaSO_4 \cdot 32H_2O$). Việc đưa bột đá vôi ($CaCO_3$) đóng vai trò chất độn trơ làm đặc cấu trúc, đồng thời tham gia cải thiện mật độ xếp chặt của hệ hạt. Phụ gia polymer gốc carboxylate hoặc vinyl axetat tương tác với ion $Ca^{2+}$ trong dung dịch lỗ rỗng, hình thành màng polymer hữu cơ bọc quanh các tinh thể khoáng, lấp đầy các mao quản rỗng và cải thiện độ bám dính tiếp diện. Bên cạnh đó, phụ gia cellulose ether làm tăng độ nhớt, ngăn chặn sự mất nước nhanh do bốc hơi hoặc do lực hút mao dẫn của bề mặt nền.

Các văn bản tiêu chuẩn kỹ thuật được tác giả sử dụng làm khung tham chiếu đánh giá bao gồm:

• TCVN 7239:2014: Bột bả tường gốc xi măng Poóc lăng.
• TCVN 3121-3:2003: Vữa xây dựng - Phương pháp thử - Xác định độ lưu động của vữa tươi.
• TCVN 3121-9:2003: Vữa xây dựng - Phương pháp thử - Xác định thời gian đông kết của vữa tươi.
• TCVN 6017:1995 (ISO 9597): Xi măng - Phương pháp thử - Xác định thời gian đông kết và độ ổn định thể tích.
• TCVN 6016:2011 (ISO 679): Xi măng - Phương pháp thử - Xác định cường độ.
• TCVN 4030:2003: Xi măng - Phương pháp xác định độ mịn.
• TCVN 5691:2000 và TCVN 6067:2018: Tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho xi măng Poóc lăng trắng.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế theo quy trình đa giai đoạn, kết hợp các phép đo kiểm cơ lý và kỹ thuật phân tích hóa - lý hiện đại:

• Phân tích thành phần khoáng: Phương pháp nhiễu xạ tia X (XRD) thực hiện trên thiết bị D2 PHASER (Bruker).
• Phân tích thành phần hóa học: Phương pháp huỳnh quang tia X (XRF) thực hiện trên thiết bị ARL ADVANT'X (Thermo).
• Phân tích phân bố kích thước hạt: Sử dụng kỹ thuật tán xạ laser trên máy đo kích thước hạt Horiba LA-920.
• Khảo sát vi cấu trúc pha rắn: Phương pháp hiển vi điện tử quét (SEM) tại các độ phóng đại 2.000 lần, 5.000 lần và 10.000 lần.
• Đánh giá cơ lý vữa mastic: Đo độ xòe dòng chảy xác định lượng nước tiêu chuẩn (chuẩn độ xòe 17 cm), đo thời gian đông kết bằng kim Vicat, kiểm tra độ giữ nước bằng thiết bị hút chân không và đo cường độ bám dính kéo đứt trên tấm mẫu chuẩn theo TCVN 7239:2014.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong khóa luận là số liệu thực nghiệm đo đạc trực tiếp từ các lô mẫu chế bị, đối chiếu song song với các giới hạn quy chuẩn trong TCVN 7239:2014 và thông số kỹ thuật công bố của xi măng SCG PCW 50.1, bột tái phân tán Vinavil 5406P và cellulose ether Curminal C8381.

Nội dung chính theo từng chương

Bố cục khóa luận gồm 78 trang, 4 chương nội dung chính, 21 bảng số liệu, 37 hình vẽ và 23 tài liệu tham khảo.

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về vữa xây dựng và bột trét tường trong xây dựng hiện đại. Tác giả phân loại vữa theo chất kết dính, khối lượng thể tích và công dụng; phân tích các tính chất quan trọng gồm độ bám dính, độ lưu động, độ giữ nước, tính co nở và tính chịu lực. Nội dung chương tập trung làm rõ chức năng của từng cấu tử trong hỗn hợp mastic:

• Chất kết dính: Sử dụng xi măng Poóc lăng trắng SCG PCW 50.1 với hàm lượng oxit sắt thấp ($Fe_2O_3 \le 0,4 - 0,5%$), cường độ nén 28 ngày đạt trên 50 MPa, độ trắng tuyệt đối trên 70% (theo ASTM E313-00).
• Chất độn: Bột đá vôi ($CaCO_3$) chiếm tỷ trọng lớn trong công thức, yêu cầu kích thước hạt dao động 70 - 90 µm, độ trắng sáng $\ge 95%$, hàm lượng $CaCO_3$ đạt 95 - 97%.
• Phụ gia polymer: Trình bày cơ chế của 4 nhóm phụ gia gốc polymer (latex polymer, bột polymer tái phân tán, polymer hòa tan trong nước và polymer lỏng). Trong đó, tác giả phân tích chi tiết phụ gia bám dính bột tái phân tán gốc vinyl axetat/etylen và phụ gia giữ nước ether cellulose (MHEC, MHPC - đại diện là Curminal C8381).
• Cơ chế hóa học: Mô tả phương trình thủy hóa các khoáng clinker $C_3S$, $C_2S$, $C_3A$, $C_4AF$, sự hình thành ettringite và tương tác tạo phức giữa gốc carboxylate ($-COO^-$) của polymer với ion $Ca^{2+}$ từ $Ca(OH)_2$, qua đó giải thích tác dụng tăng cường tính công tác, giảm co ngót và bít kín lỗ rỗng mao quản của màng mastic. Chương 1 kết thúc bằng bảng tổng hợp các yêu cầu kỹ thuật đối với bột bả tường trong nhà và ngoài trời theo TCVN 7239:2014.

Chương 2: Thực nghiệm và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình tiến hành thực nghiệm và phương pháp kiểm tra mẫu. Tác giả thiết lập lưu đồ nghiên cứu 4 giai đoạn logic:

1. Giai đoạn 1 - Khảo sát cấp phối nền: Chế tạo 5 mẫu cấp phối đá vôi/xi măng trắng với các tỷ lệ khối lượng lần lượt là 50/50, 60/40, 70/30, 80/20, 90/10. Tiêu chí lựa chọn cấp phối nền tối ưu là công thức có hàm lượng xi măng thấp nhất nhưng vẫn đảm bảo độ bám dính và cường độ theo tiêu chuẩn.
2. Giai đoạn 2 - Khảo sát đơn phụ gia: Trộn cấp phối nền đã chọn với phụ gia bám dính Vinavil 5406P ở các mức 1%, 2%, 3%, 4%, 5% (tính theo khối lượng xi măng) và phụ gia giữ nước Curminal C8381 ở các mức 0,2%, 0,4%, 0,6%, 0,8%, 1,0% (tính theo khối lượng xi măng). Khảo sát biến thiên lượng nước tiêu chuẩn, độ lưu động, thời gian đông kết và cường độ bám dính.
3. Giai đoạn 3 - Khảo sát hệ đa phụ gia: Tổ hợp đồng thời hai loại phụ gia trong khoảng tỷ lệ tối ưu đã khoanh vùng ở giai đoạn 2 nhằm khảo sát tương tác đồng thời giữa Vinavil và Curminal.
4. Giai đoạn 4 - Đánh giá sản phẩm hoàn thiện: Kiểm tra toàn diện mẫu mastic tối ưu so với các chỉ tiêu của TCVN 7239:2014 và chụp ảnh SEM để đánh giá hình thái vi cấu trúc pha rắn.

Toàn bộ các quy trình thử nghiệm độ lưu động (TCVN 3121-3:2003), khả năng giữ độ lưu động (TCVN 7239:2014), thời gian đông kết bằng kim Vicat (TCVN 3121-9:2003) và cường độ bám dính kéo đứt (TCVN 7239:2014) được quy chuẩn hóa chi tiết kèm hình vẽ thiết bị thực tế ở phần phụ lục.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận

Chương 3 trình bày các kết quả thực nghiệm thu được qua các bảng biểu, đồ thị và ảnh chụp phân tích:

• Đặc tính nguyên liệu đá vôi: Phổ XRD (Hình 3.1) xác định các pic nhiễu xạ đặc trưng của khoáng canxit ($CaCO_3$) và dolomite ($CaMg(CO_3)_2$). Phổ XRF (Hình 3.2) khẳng định thành phần oxit chiếm ưu thế tuyệt đối là $CaO$ và $MgO$. Kết quả phân tích kích thước hạt bằng laser Horiba LA-920 (Hình 3.3) cho thấy kích thước hạt bột đá vôi phân bố tập trung trong dải 10 - 90 µm, đáp ứng yêu cầu độ mịn cho bột bả.
• Khảo sát cấp phối nền: Xác định lượng nước nhào trộn để đạt độ lưu động chuẩn (đường kính xòe 17 cm). Kết quả cho thấy tỷ lệ đá vôi càng tăng thì lượng nước nhào trộn giảm, tuy nhiên độ giữ nước và cường độ bám dính suy giảm rõ rệt. Cấp phối N50 (tỷ lệ 50/50) thể hiện tính chất nền tảng tốt nhất về cường độ ban đầu.
• Ảnh hưởng của phụ gia Curminal C8381: Khi tăng tỷ lệ Curminal từ 0,2% lên 1,0%, lượng nước tiêu chuẩn để đạt độ xòe 17 cm tăng dần; khả năng giữ nước của vữa tăng mạnh và vượt ngưỡng 98% theo quy định TCVN; thời gian bắt đầu và kết thúc đông kết kéo dài đáng kể. Tuy nhiên, khi hàm lượng Curminal đạt mức 0,8% và 1,0%, cường độ bám dính có xu hướng suy giảm.
• Ảnh hưởng của phụ gia Vinavil 5406P: Sự gia tăng tỷ lệ Vinavil từ 1% đến 5% giúp cải thiện vượt trội cường độ bám dính của mastic lên bề mặt nền, đồng thời hỗ trợ cải thiện nhẹ độ dẻo của hỗn hợp vữa tươi.
• Tương tác tổ hợp phụ gia và vi cấu trúc: Kết quả đo đạc các mẫu phối trộn đồng thời cả 2 loại phụ gia cho phép xác định tỷ lệ phối hợp tối ưu, đáp ứng hài hòa giữa độ giữ nước cao, thời gian thi công kéo dài và cường độ bám dính đạt chuẩn. Ảnh chụp SEM tại các thang đo 2.000x, 5.000x và 10.000x (Hình 3.20 - 3.22) chứng minh sự phân bố của các màng polymer hữu cơ bọc quanh và xen kẽ các bó tinh thể dạng kim ettringite cùng gel C-S-H, tạo nên mạng lưới cấu trúc đặc chắc, hạn chế lỗ rỗng mao quản.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp kết quả thí nghiệm của mẫu bột mastic hoàn chỉnh và so sánh trực tiếp với các quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam dành cho bột trét tường trong nhà và ngoài trời:

Chỉ tiêu kỹ thuật	Đơn vị tính	Yêu cầu TCVN 7239:2014 (Trong nhà)	Yêu cầu TCVN 7239:2014 (Ngoài trời)	Kết quả mẫu mastic nghiên cứu	Đánh giá sự phù hợp
Độ mịn (phần còn lại trên sàng 0,09 mm)	%	$\le 3,0$	$\le 3,0$	Đạt yêu cầu sàng lọc	Phù hợp cả hai loại
Thời gian bắt đầu đông kết	phút	$\ge 110$	$\ge 110$	Nằm trong khoảng cho phép	Đạt quy chuẩn
Thời gian kết thúc đông kết	phút	$\le 450$	$\le 450$	Nằm trong khoảng cho phép	Đạt quy chuẩn
Khả năng giữ nước	%	$\ge 98,0$	$\ge 98,0$	Đạt trên 98% khi có Curminal	Đạt quy chuẩn
Cường độ bám dính ở điều kiện chuẩn	MPa	$\ge 0,35$	$\ge 0,45$	Đạt ngưỡng quy định	Đạt chuẩn bột bả
Cường độ bám dính sau ngâm nước 72h	MPa	$\ge 0,25$	$\ge 0,30$	Khảo sát kiểm chứng	Phù hợp tiêu chuẩn

Về mặt giải pháp và đề xuất kỹ thuật, tác giả chỉ ra:

• Cần kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ bột đá vôi qua sàng 0,09 mm để đảm bảo độ mịn bề mặt, tránh hiện tượng gợn hạt khi xả nhám.
• Tỷ lệ phụ gia giữ nước Curminal C8381 cần được khống chế trong dải thích hợp (dưới 0,8%), do hàm lượng quá cao sẽ cản trở quá trình thủy hóa ban đầu và làm suy giảm cường độ bám dính cơ học của vữa.
• Phụ gia bám dính Vinavil 5406P là thành phần bắt buộc để bù đắp sự suy giảm bám dính khi tăng tỷ lệ chất độn đá vôi nhằm hạ giá thành sản phẩm.

Về đóng góp thực tiễn, công trình đã chứng minh tính khả thi của việc sử dụng nguồn bột đá vôi nội địa kết hợp xi măng trắng SCG và hệ phụ gia polymer nhập khẩu để chế tạo thành công bột trét tường đạt đầy đủ các chỉ tiêu kỹ thuật của TCVN 7239:2014, cung cấp số liệu thực nghiệm tin cậy cho việc ứng dụng sản xuất vữa khô trộn sẵn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên nội dung khóa luận và các nhận xét đánh giá từ cán bộ hướng dẫn (ThS. Kiều Đỗ Trung Kiên) cùng cán bộ phản biện (TS. Lê Thị Duy Hạnh), công trình tồn tại một số hạn chế học thuật:

• Phần tổng quan tài liệu chưa đào sâu vào các công trình nghiên cứu chuyên sâu trong và ngoài nước liên quan đến cơ chế tương tác bề mặt giữa đá vôi và các polymer tái phân tán.
• Các nhận xét thực nghiệm ở Chương 3 còn mang tính lặp lại theo khuôn mẫu mô tả; việc giải thích cơ chế hóa lý tại thời điểm đông kết (như sự hiện diện của pha C-S-H) và nguyên nhân giảm bám dính ở hàm lượng phụ gia giữ nước cao (0,8 - 1,0%) chưa thực sự thấu đáo.
• Việc nhận diện khoáng ettringite trong mẫu đóng rắn mới chỉ dựa trên quan sát hình thái học tinh thể qua ảnh SEM mà chưa có các phân tích bổ trợ khẳng định (như phân tích nhiệt vi sai DTA/TGA hoặc phổ XRD pha rắn sau đóng rắn).

Hướng nghiên cứu tiếp theo được mở rộng từ phạm vi đề tài:

• Khảo sát bổ sung các chỉ tiêu độ cứng bề mặt và độ bền chu kỳ sốc nhiệt theo TCVN 7239:2014 đối với dòng sản phẩm mastic ngoài trời.
• Nghiên cứu cơ chế tương tác hóa lý chi tiết giữa phụ gia polymer và các pha khoáng thủy hóa bằng các phương pháp phổ nghiệm vi mô chuyên sâu.
• Thử nghiệm sản xuất ở quy mô bán công nghiệp (pilot) để đánh giá độ ổn định của sản phẩm khi đóng bao bảo quản dài ngày và hạch toán chi phí giá thành sản xuất cụ thể so với các sản phẩm cạnh tranh trên thị trường.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Công nghệ Hóa học (Vô cơ - Silicat), Kỹ thuật Vật liệu Xây dựng, cũng như các cán bộ kỹ thuật R&D tại các nhà máy sản xuất sơn, bột trét tường và vữa khô trộn sẵn.

Những phần nội dung mang giá trị tham khảo ứng dụng cao bao gồm:

• Quy trình thiết kế thí nghiệm khảo sát hệ vữa khô nhiều thành phần từ cấp phối nền đến hệ đa phụ gia.
• Phương pháp luận tra cứu, áp dụng đồng bộ hệ thống Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 7239, TCVN 3121, TCVN 6017) trong việc kiểm tra chất lượng vữa xây dựng.
• Tập hợp số liệu thực nghiệm về mối quan hệ giữa hàm lượng ether cellulose với lượng nước tiêu chuẩn, độ giữ nước và thời gian đông kết của vữa xi măng.

Câu hỏi thường gặp

Bột đá vôi sử dụng trong nghiên cứu có những đặc trưng khoáng học và phân bố hạt như thế nào?
Kết quả phân tích nhiễu xạ tia X (XRD) trên máy D2 PHASER và huỳnh quang tia X (XRF) trên máy ARL ADVANT'X xác định bột đá vôi có hai pha khoáng chủ đạo là canxit ($CaCO_3$) và dolomite ($CaMg(CO_3)_2$), tương ứng với thành phần oxit chính là $CaO$ và $MgO$. Kết quả đo kích thước hạt laser trên thiết bị Horiba LA-920 cho thấy các hạt phân bố chủ yếu trong dải 10 - 90 µm sau khi đã sàng loại bỏ phần tử lớn hơn 0,09 mm.

Tại sao việc bổ sung phụ gia Curminal C8381 lại làm tăng lượng nước tiêu chuẩn và kéo dài thời gian đông kết của vữa mastic?
Curminal C8381 là phụ gia ether cellulose có tính ưa nước cao, tạo dung dịch keo nhớt khi tiếp xúc với nước nhào trộn, làm tăng sức cản dòng chảy nên cần bổ sung nhiều nước hơn để hỗn hợp đạt độ xòe tiêu chuẩn 17 cm. Đồng thời, các chuỗi polymer cellulose ether hấp phụ lên bề mặt các hạt khoáng xi măng và ngăn cản quá trình tiếp xúc trực tiếp giữa nước với clinker, làm chậm tốc độ hòa tan và thủy hóa của các pha khoáng (nhất là $C_3S$ và $C_3A$), dẫn đến thời gian bắt đầu và kết thúc đông kết bằng kim Vicat đều kéo dài.

Vì sao cường độ bám dính của mastic có xu hướng suy giảm khi hàm lượng Curminal tăng lên mức 0,8% và 1,0%?
Khi hàm lượng phụ gia giữ nước quá cao, lượng nước cần dùng để nhào trộn tăng lên đáng kể, dẫn đến tỷ lệ Nước/Chất kết dính thực tế cao. Khi vữa đóng rắn và khô đi, lượng nước dư thừa thoát ra để lại nhiều lỗ rỗng mao quản trong cấu trúc màng mastic. Thêm vào đó, lượng màng cellulose ether quá dày bao bọc quanh các hạt khoáng cản trở sự đan xen liên tục của các tinh thể C-S-H và ettringite vào các vi mao quản của bề mặt nền, làm suy giảm diện tích tiếp xúc hiệu dụng và giảm độ bám dính cơ học kéo đứt.

Phụ gia bám dính Vinavil 5406P đóng vai trò gì trong việc hình thành cấu trúc màng vữa mastic?
Vinavil 5406P là bột polymer tái phân tán gốc vinyl axetat/etylen. Khi nhào trộn với nước, bột tái nhũ hóa thành các hạt polymer siêu mịn phân tán đều trong pha lỏng vữa. Trong quá trình đóng rắn, các hạt này liên kết lại thành các màng polymer hữu cơ liên tục xen kẽ với sản phẩm thủy hóa vô cơ, bít kín các vi nứt và lỗ rỗng, đồng thời các nhóm chức carboxylate tạo liên kết phối trí với ion $Ca^{2+}$, tạo nên lực liên kết dẻo dai bám chặt vào bề mặt nền vật liệu.

Quy trình khảo sát thực nghiệm của khóa luận được phân chia thành những bước cốt lõi nào?
Quy trình thực nghiệm được triển khai tuần tự qua 4 bước: (1) Khảo sát 5 tỷ lệ cấp phối nền đá vôi/xi măng trắng từ 50/50 đến 90/10 để chọn cấp phối có tỷ lệ xi măng thấp nhất đạt yêu cầu cơ lý sơ bộ; (2) Khảo sát đơn phụ gia với Vinavil 5406P (1% - 5%) và Curminal C8381 (0,2% - 1,0%); (3) Khảo sát tổ hợp đồng thời 2 loại phụ gia để xác định điểm cân bằng tính năng; (4) Thử nghiệm toàn diện các chỉ tiêu cơ lý của mẫu hoàn chỉnh theo TCVN 7239:2014 và quan sát hình thái vi cấu trúc bằng kính hiển vi điện tử quét SEM.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Văn Hậu đã hoàn thành các mục tiêu nghiên cứu thực nghiệm trong việc chế tạo bột mastic hệ xi măng Poóc lăng trắng kết hợp chất độn bột đá vôi nội địa. Công trình đã làm rõ quy luật ảnh hưởng của phụ gia giữ nước cellulose ether Curminal C8381 và phụ gia bám dính polymer tái phân tán Vinavil 5406P đến các đặc tính công tác, thời gian đông kết và cường độ bám dính của vữa mastic tươi lẫn sau đóng rắn. Dù còn một số hạn chế trong việc phân tích cơ chế hóa lý chuyên sâu, kết quả nghiên cứu đã đưa ra công thức phối liệu tối ưu đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của TCVN 7239:2014, mang lại giá trị thực tiễn rõ rệt cho lĩnh vực công nghệ vật liệu xây dựng hoàn thiện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan Chương 2: Thực nghiệm và các phương pháp nghiẻn cửu Chương 3: Kết quả và bàn luận Kết luận và kiến nghị CHUONG 1: TONG QUAN 1. Tinh hinh hién tai. Hiện nay nhu cầu xây dựng ngày càng phát triển, từ những vật liệu xây dựng đến các dòng sản phẩm về trang trí như sơn nước, mastic (bột trét). đều có những thay đổi vượt trội về tính năng lẫn chất lượng.

Đặc biệt đối với những công trình lớn, hiện đại cao cấp như chung cư, khách sạn, resort. mới thấy rõ được sự khác biệt về thẩm mỹ so với những công trình dân dụng bình thường. Việc ra đời một loại mastic với những đặc tính mới, hiệu quả sử dụng được cải thiện đang thu hút các nhà sản xuất, mastic (bột trét) được sản xuất với mục đích làm phẳng, nhẫn mịn các bề mặt của tường, vách, bê tông nhằm tăng tính thẳm mỹ của công trình sau khi thi công sơn hoàn thiện. Trên thị trường, bột mastic có thể dễ dàng được tìm thấy tại hầu hết các cửa hàng vật liệu xây dựng, showroom các hãng sơn.

Mastic có màu trắng, đóng gói dưới dạng bao bột đã trộn sẵn hoặc thùng dung dịch đặt sệt. Tương tự với các loại sơn nước, mastic cũng được sản xuất và phân loại thành hai dòng khác nhau: bột trét ngoài trời (ngoại thất) và bột trét trong nhà (nội thất). Thị trường bột mastic tại Việt Nam hiện nay có sự tham gia với nhiều công ty lớn nhỏ khác nhau như Mycolor, Spec Hi, Expo, lotun, Kova, Dulux, Việt Mỹ., với giá cả và chất lượng từ bình dân cho đến cao cấp cũng khác biệt nhau tùy theo nhu cầu của người sử dụng. Do đó, việc ra đời của một loại mastic mới sẽ là thách thức lớn cho các nhả sản xuất sau này, phải đảm bảo được giá cả cạnh tranh mà chất lượng thì cũng phải cải tiến rõ rệt hơn tránh sự trùng lắp bởi những sản phẩm đã có sẵn trước đó.

Vữa là vật liệu đá nhân tạo bao gồm các thành phan: chat ket dinh, nước, cốt liệu nhỏ và được thêm vào các phụ gia được nhào trộn theo tỷ lệ thích hợp. Khi mới nhào trộn hỗn hợp có tính dẻo gọi là hỗn hợp vừa và sau khi đóng rắn sẽ cỏ khả năng chịu lực gọi là vữa. Đặc điểm của vữa là chỉ sử dụng các cốt liệu nhỏ. khi xây trát lên các bề mặt phải trải thành lớp mỏng, diện tích tiếp xúc với nền xây, với mặt trát và với không khí lớn, vì thế nước dễ bị bay hơi mắt đi.

Do đó lượng nước nhào trộn sử dụng cho vữa cần lớn hơn so với bê tông, mặt khác khi sử dụng một lượng nước nhiều hơn như vậy sẽ làm tăng được tính công tác, khi thi công xây trát sẽ dễ dàng hơn. Bởi vì không có cốt liệu lớn nên cường độ chịu lực của vữa thấp hơn so với bê tông khi sử dụng cùng lượng và cùng loại chất kết dính. Phân loại vữa xây dựng: - _ Theo chất kết dính: vữa xi-măng, vữa vôi, vữa thạch cao và vữa hỗn hợp (xi măng — vôi, xi mang — đất sét). - _ Theo khối lượng thể tích: Vữa nặng (>1500 kg/m)), vữa nhẹ (<1500 kg/m)).

- _ Theo công dụng: Vữa xây dựng, vữa trát, vữa láng, lát, ốp, vữa trang trí.để hoàn thiện công trình, vữa đặc biệt như vữa giếng khoan, vữa chèn nối. Các tính chất của vữa: + Độ bám dính: bám dính chính là khả năng liên kết của lớp vữa với vật liệu xây dựng, bề mặt tường vách khi trát lên, độ bám dính càng cao thì độ bền của sản phẩm sau khi thi công hoàn thiện cũng sẽ tăng cao hơn. Tính bám dính của vữa phụ thuộc vào số lượng, chất lượng của chất kết dính và tỷ lệ pha trộn, khi trộn phải cân đong đủ liều lượng vật liệu thành phân, phẩm chất của vật liệu phải đảm bảo tốt đồng thời phải được trộn đồng đều. Ngoài ra tính bám dính của vữa còn phụ thuộc vào độ nhám, độ sạch, độ ẩm của vật liệu xây, mặt trát, láng, lát, ốp.

[1] + Độ lưu động: độ lưu động hay còn gọi là tính dẻo, thẻ hiện độ khô, dẻo hay nhão của vữa. Độ lưu động phụ thuộc vào nguyên liệu. tý lệ pha tròn và thời gian pha trộn. Độ lưu động ảnh hưởng nhiều đến năng suất, chất lượng của còng việc xây trát.

Vì thế khi thi công cần xác định tính lưu động của vữa đẻ phù hợp với tính chất công việc, thời tiết. + Độ giữ nước: độ giữ nước là khả năng giữ nước của vừa từ khi trộn đến khi sử dụng. Vữa để lâu thường xảy ra hiện tượng phản tầng, tức là cát, cốt liệu nhỏ sẽ lắng xuống, còn tầng nước ở bên trên, làm cho chất lượng vữa kém, khó thi công. Những yếu tố như chất lượng.

nguyên liệu, loại vữa và phương pháp trộn ảnh hưởng đến tính giữ nước của vữa. Ngoài ra, trong quá trình sử dụng vữa ta phải chú ý đến độ dẻo và độ đồng đều. + Tính co nở: Tính co nở chính là quá trình khô hoặc bị âm ướt. Độ khô và đông cứng của vữa, hay còn gọi là co ngót.

Do vữa có độ co ngót lớn, nên thường xảy ra hiện tượng rạn nứt, bong phồng làm giảm chất lượng vữa. Vì vậy trong quá trình thi công, để vữa co ngót từ từ, tránh tình trạng co ngót đột ngột làm ảnh hưởng đến chất lượng. Vữa bị âm ướt sẽ dẫn đến hiện tượng nở thẻ tích, nhưng không ảnh hưởng đến sản phẩm nếu độ nở không đáng kể. + Tính chịu lực: Tính chịu lực của vữa chính là khả năng chịu được lực của vữa dưới nhiều tác động của điều kiện sử dụng và môi trường sử dụng, được biểu thị bằng độ chịu lực (đơn vị tính là kN/cm?).

Khi dùng vữa ta phải dùng đúng loại vữa có tính chịu lực phù hợp với từng công trình. lột trét tường khi pha trộn vào nước thường được gọi là mastic, dấu hiệu nhất biết là màu trắng, dụng, bột hay sệt, được bán rộng rãi ở trong các cửa hàng vật liệu xây dựng Và sơn nước. Mastic là một loại vật liệu xây dựng thường được sử dụng với mục đích xử lý bề mặt nhằm tạo bề mặt nhẫn mịn, tăng tính thẳm mỹ khi hoàn thiện, tăng độ bám dinh kẻt cấu màng sơn. Thành phần cơ bản của mastic bao gồm: chất kết dính.

chất độn và phụ gia. + Chat kết dính: gồm 2 loại chất kết dính dạng khoáng (thường là xi măng hoặc thạch cao) và chất kết dính polymers. + Chất độn: được sử dụng dé tang cường mọt số hoạt tính, tăng độ vững chắc, kha nang thi công nhanh gọn, ngăn chặn được hiện tượng chảy xệ và tăng thể tích hỗn hợp vữa. Chất độn thudng str dung la bot dé véi carbonate calcium (CaCOs).

+ Phụ gia: là loại nguyên liệu chiếm một phần rất nhỏ trong thành phần của hỗn hợp vữa nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng. Dé tạo cho sản phẩm một số tính chất cần thiết, giữ nước đảm bảo cho thời gian ninh kết, giúp thi công dễ dàng, tăng thời gian thỉ công, cũng như cải thiện về cường độ chịu uốn, nén và bám dính người ta sẽ thêm vào một số loại phụ gia khác nhau. [3] Các yếu tố ảnh hưởng đến tính chất của mastic: + Chất kết dính: cường độ chịu ảnh hưởng chủ yếu của chất kết dính, tùy thuộc vào tính chất khác nhau của từng loại chất kết dính sử dụng mà độ bám dính khác nhau dẫn đến cường độ chịu lực cũng khác nhau. Ngoài ra, độ bám dính liên quan đến loại chất kết dính sử dụng, bề mặt tường nhẫn mịn sẽ tạo điều kiện cho lớp bột bả khi thi công sẽ bám chặt hơn, liên kết giữa lớp bả với tường vững chắc đảm bảo tuổi thọ sử dụng được kéo dài hơn.

+ Ảnh hưởng của phụ gia: sử dụng phụ gia sẽ giúp tăng cường độ bám dính và độ giữ nước của mastic, khi phối trộn với tỷ lệ thích hợp sẽ tạo được cường độ cao hơn, ngược lại nếu tỷ lệ phụ gia cho vào quá cao sẽ làm ảnh hưởng đến cường độ của bot trét. + Ảnh hưởng của nhiệt độ, độ ẩm và môi trường sử dụng: nhiệt độ và độ ẩm của môi trường ảnh hưởng đến tuổi thọ, độ bong tróc của bột trét. Ngoài ra điều kiện môi trường sử dụng cũng có tác động lớn đến độ bền của lớp bột trét sau khi đã thi công hoàn chỉnh, điều kiện bảo dưỡng, thời gian đông kết phù hợp sẽ góp phần phat huy được cường độ của bề mặt tường sau khi thi công. Trong quá trình sử đụng không bị các tác động bên ngoài làm ảnh hưởng đến chất lượng của bề mặt lớp bòt trét.

+ Độ mịn: độ mịn của bột bả được nghiên cứu vả đánh giá theo tiều chuẩn Việt Nam 4030: 2003, kích thước hạt nhỏ càng nhỏ mịn đông đều sẻ giúp cho độ bám dính được cao hơn, đồng thời bề mặt sau khi thi công được nhãn mịn hơn. Đặc điểm bột trét tường 1. Độ bám dính Bột sau khi pha nước phải có độ bám dinh nhằm giúp vừa bám vào lớp nền được chặt hơn, tuy nhiên khả năng bám dính này là vừa phải, không quá cao cũng không quá thấp. Khi thi công lên bề mặt tường, mastic được trét thành những lớp mỏng và theo từng đợt khác nhau, người thỉ công sẽ sử dụng bàn kéo để trải lớp bột đó lên bề mặt tường.

Sau khi thi công (thường thì sẽ trét thành hai đợt) sẽ tiến hành xả bột bằng giấy nhám, tức là lúc này sẽ dùng giấy nhám dé chà lên bề mặt tường nhằm tạo bề mặt thêm mịn và đồng đều hơn tránh sự lồi lõm bề mặt do thi công, chính vì thế độ bám dính vừa phải sẽ giúp cho quá trình thi công được dễ dàng hơn. Đồng thời trong quá trình sử dụng theo thời gian có thể lớp bột này sẽ bị các tác động của môi trường sử dụng dẫn đến phá hủy lớp bả, hư hại hoặc cần phải thi công lại nên vấn đề xử lý lớp bột thừa trên tường cũ cũng được chú trọng. Lớp bột trét cũ này phải đảm bảo đễ dàng được tẩy bỏ ra khỏi bề mặt tường, cũng có thể không hoàn toàn loại bỏ được hết, nhưng ít nhiều cũng loại bỏ được một phần để thi công lại nhằm nâng cao được tính thẩm mỹ hơn. Do đó, độ bám dính của bột trét chỉ dừng lại ở mức độ vừa phải, đảm bảo cho quá trình sử dụng, sửa chữa được dễ dàng hơn.